The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by tuahuay, 2022-11-16 21:44:19

รายงานการพิจารณาศึกษา รูปแบบการแก้ปัญหาความยากจนแบบมุ่งเป้า : กรณีศึกษาประเทศจีน และ อินเดีย

สำนักกรรมาธิการ ๓

๒๐

๔.๑.๒ การปฏริ ูปและเปิดประเทศของจีน
ในหนังสือ ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ประเทศจีน จัดพิมพ์โดย

The Overseas Chinese Affairs Office of the State Council ระบุไว้ว่า การปฏิรูปและ
เปิดประเทศของจนี เรมิ่ จากที่ประชมุ คณะกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์ชุดท่ี ๑๑ เต็มคณะ
คร้งั ที่ ๒ ทจ่ี ะข้ึนในปี ค.ศ. ๑๙๗๘ ไดใ้ ช้กระบวนปฏิรูปจากชนบทสเู่ มือง โดยเรม่ิ จากการปฏิรูป
ระบบเศรษฐกจิ ไปถงึ ระบบด้านอ่ืนๆ เร่ิมจากการปฏิรูปในประเทศไปส่กู ารเปิดประเทศตอ่ โลก

นายเต้ิง เสี่ยว ผิง เป็นผู้นาสาคัญของการออกแบบการปฏิรูปและเปิดประเทศ
ของจีน โดยเสนอทฤษฎี “การสร้างสังคมนยิ มท่มี ลี ักษณะเฉพาะของจนี ” กลา่ วคือ ถอื เอาการ
พัฒนาเศรษฐกิจเป็นหลัก ดาเนินการสร้างสรรค์แบบทันสมัย ดาเนินระบบผลิตแบบใหม่ใน
ชนบท ซงึ่ ชว่ ยกระตนุ้ ชาวนาผลิตพชื ผลทางการเกษตร

ส่วนในตัวเมืองจะดาเนินระบบเศรษฐกิจแบบใหม่และทาลายระบบเก่าที่
เรียกว่า “ข้าวหม้อใหญ่” (ไม่ว่าทามากหรือน้อย ก็จะได้รับส่วนแบ่งเท่าเทียมกันทุกคน)
สร้างระบบเศรษฐกิจการตลาดแบบสังคมนิยมโดยยืนอยู่บนพ้ืนฐานของระบบกรรมสิทธิ์ร่วม
ในขณะเดียวกัน ดาเนินการปฏิรูประบบการเมือง อาทิ การแบ่งหน้าทรี่ ะหว่างพรรคกับรัฐบาล
การมอบอานาจให้แก่ระดับล่าง ตัดทอนองค์กรของรัฐท่ีไม่จาเป็น ส่งเสริมความเป็น
ประชาธิปไตย ควบคู่การปฏิรูปกับการเปิดประเทศ จัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ เดือนกรกฎาคม
ปี ค.ศ. ๑๙๗๙ ในมณฑลกวางตุ้งและฝเู จย้ี นเป็นการทดลอง ปี ค.ศ. ๑๙๘๐ จัดต้งั เขตเศรษฐกิจ
พเิ ศษเซินเจน้ิ จูไห่ ซวั เถา และเซียหมิน รวม ๔ แห่ง อยา่ งเปน็ ทางการ

หลังจากน้ันจีนได้เปิดเมืองประมาณ ๑๐ กว่าเมือง ซ่ึงอยู่ชายฝ่ังทะเลและเปิด
เขตเปิดทางเศรษฐกิจที่ดินแดนสามเหล่ียมแม่น้าแยงซีเกียง ดินแดนสามเหล่ียมแม่น้าจูเจียง
ภาคตะวันออกเฉียงใต้มณฑลฝูเจ้ียนและเขตทะเลไป๋ไห่ นอกจากน้ี จีนยังอนุมัติต้ังเกาะไหหลา
เป็นมณฑลและเขตเศรษฐกิจพิเศษ เดือนมกราคม ค.ศ. ๑๙๘๔ เต้ิง เสี่ยว ผิงและผู้นาอ่ืน ๆ
ไปตรวจงานท่ีเขตเศรษฐกิจพิเศษเซินเจ้ินและจูไห่ ต่อมาปี ค.ศ. ๑๙๙๒ ไปตรวจงานที่เมือง
อู่ชาง เซินเจ้ิน จู่ไห่และเซ่ียงไฮ้ และได้กล่าวคาปราศรัยอันสาคัญ ซึ่งเน้นว่าการปฏิรูปและ
เปิดประเทศต้องมีความกล้าหาญ ต้องชว่ งชิงโอกาส สว่ นสาคญั ทส่ี ุด คอื พฒั นาเศรษฐกิจ เคารพ
ความรู้ เคารพความสามารถของบุคคล พฒั นาการศกึ ษาและส่งเสริมสร้างสรรค์อารยธรรมทางจิตใจ
ของสังคมนิยม

หลังจากผ่านการปฏิรูปและเปิดประเทศมาได้ ๒๐ กว่าปี เศรษฐกิจ การเมือง
วัฒนธรรม การเสริมสร้างสงั คมและส่ิงอ่นื ๆ ได้รับการพัฒนาไปอย่างมาก พลงั ประเทศโดยรวม
แขง็ แกรง่ ข้ึน ชีวิตความเปน็ อยูข่ องประชาชนดีข้นึ อยู่ตลอดเวลา

๒๑

๔.๑.๓ นโยบายแกจ้ นตรงจุดของ สี จนิ ผิง
รัฐบาลจีนใช้แนวคิด “แก้จนตรงจุด ตรงกลุ่ม” : ภาษาจีนเรียกว่า จิงจุ่น

ประโยคสาคัญ “ช่วยเหลือประชาชนหลุดพ้นจากความยากจน” : ภาษาจีนเรียกว่า ฝูผินทัว
ผนิ ๙ หรือ “แก้ไขปัญหาความยากจนแบบเจาะจง”๑๐

มคี าขวัญที่ศิรพล ฤทธิประศาสตร์ เขยี นไวว้ า่ “สองไม่กงั วล” (ไม่กังวลเรอื่ งไม่
มีจะกนิ และไม่มเี สอื้ ผา้ สวมใส่, “สามประกนั ” (ท่ีอยู่อาศยั รักษาพยาบาล และการศึกษา)

นิยามความยากจนของจีน คือ คนท่ีมีรายได้ ๒,๘๐๐ หยวน หรือ ๑๔,๐๐๐
บาทต่อปี วันละ ๗.๖๗ หยวน (ราว ๒๘.๒๖ บาท) ในขณะท่ีธนาคารโลกกาหนดไว้ท่ี ๑๒.๔
หยวน หรือราว ๖๗ บาท/วนั

เริ่มต้นใน พ.ศ. ๒๖๒๑ ผ่านนโยบายการปฏิรูปพ้ืนท่ีชนบท ด้วยการให้ความ
ช่วยเหลือในแต่ละพื้นที่เท่ากันหมด เน้นทางด้านการเกษตรกรรมที่ให้เกษตรกรสามารถวาง
แผนการเพาะปลูกได้เอง บริหารจัดการผลผลิตได้เองและมีส่วนในรายได้ที่เกิดขึ้น ส่งผลให้
เกษตรกรมีรายได้สูงขึ้น จากเดิมที่เป็นระบบเกษตรกรรมรวมท่ีต้องรวบรวมผลผลิตทั้งหมดส่ง
เขา้ รัฐ

ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๖๒๙ ได้ให้ความสาคัญกับการแก้ไขปัญหาความยากจน
มากขึ้น โดยกาหนดเป้าหมายลดภาวะความยากจนเป็นเป้าหมายหลักในแผนพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมแห่งชาติซ่ึงเร่ิมตงั้ แต่ฉบับที่ ๗ (พ.ศ. ๒๖๒๙-๒๖๒๒) และดาเนินมาจนถึงปัจจุบันใน
ฉบบั ที่ ๑๒ (พ.ศ. ๒๖๖๙-๒๖๖๒) โดยในปี ๒๖๖๒ ประธานาธิบดี สี จิน้ ผงิ ประกาศขจดั ปัญหา
คนยากจนส่วนท่เี หลอื อกี ๖.๖ ล้านคนให้หมดสิ้นไป๑๑

วนั ที่ ๑๗ ตุลาคมของทุกปี ประกาศเปน็ วันขจดั ความยากจนนานาชาติและจีน
(International Day for the Eradication of Poverty)

ปี ค.ศ. ๑๙๗๘ (พ.ศ. ๒๖๒๑) จีนมีประชากรยากจน ๗๗๐ ล้านคน ยากจน
แร้นแค้น/ยากจนสุดขีด ๒๒๔ อาเภอ ๒๒ มณฑล ในภาคตะวันตกและภาคกลาง มณฑล
เหลียวหนิงภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มณฑลซานตง ภาคตะวันออก รวม ๒๔ มณฑลยากจน
๒๐,๐๐๐ หมบู่ ้าน

ปี ค.ศ. ๒๐๑๗ (พ.ศ. ๒๖๖๐) คนยากจนลดลงเหลอื ๒๐ ล้านคน เวลา ๔๐ ปี
คนยากจนลดลง ๗๔๐ กว่าล้านคน ราว ๗๐% (ศิรพล ฤทธิประศาสตร์, ๒๗ ตุลาคม ๒๖๖๑,
ผจู้ ัดการออนไลน)์

๙ ศริ พล ฤทธิประศาสตร.์ (๒๖๖๑)
๑๐ รศ.ดร.Yu Haiqiu. (๑๒ กรกฏาคม ๒๖๖๑). ไทยโพสต์ทเู ดยค์ มคดิ ออนไลน.์
๑๑ ธนาคารออมสนิ . (มนี าคม ๒๖๖๒). นโยบายแกจ้ น.

๒๒

ประธานาธิบดี สี จ้ิน ผงิ ประกาศนโยบายความยากจนของคนจีน จะตอ้ งหมด
ไปภายในปี พ.ศ. ๒๖๖๒๑๒ โดยสอนใหจ้ ับปลา ไมแ่ จกปลาเฉย ๆ๑๒

นโยบายมุ่งเจาะจงเปา้ หมายถึงระดบั บุคลและครวั เรอื นเพื่อให้แมน่ ยาถึงผูท้ ่จี ะ
ได้รับความช่วยเหลือแท้จริง โดยให้หน่วยงานของแต่ละหน่วยงานจับคู่กับพื้นที่เป้าหมายใน
หมู่บ้านท่ีห่างไกล และมีการส่งเจ้าหน้าท่ีของรัฐบาล ๗๗๖,๐๐๐ – ๒,๐๐๐,๐๐๐ คน ลงพื้นท่ี
ยากจนท่ัวประเทศ ลงไปวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการในพื้นที่ ทั้งรายบุคคล ครอบครัว
และชุมชน มีการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทาให้สามารถตอบสนองท้ังรายบุคคล ครอบครัว
และชุมชนได้ เข้าไปตรวจสอบและคุยตัวต่อตัวกับคนยากจน ได้ข้อมูลกว่า ๘๙ ล้านแฟ้ม/
โครงการ รวมทง้ั มีการโยกย้ายชุมชนยากจนไปทามาหากนิ ในทีใ่ หม่ ราว ๖ ลา้ นคน

ส่งิ ท่ีรฐั บาลจนี ช่วยเหลอื คนยากจนตรงจดุ อยา่ งเชน่ มกี ารเปลย่ี นแปลงหม่บู ้าน
มาปลูกแอปเปิลส่งขาย มีรายได้ มีการจัดสวัสดิการผู้สูงอายุตามความต้องการจนสามารถ
พึ่งตนเองได้ มีแผนรายคนรายครวั เรอื นและให้ทนุ เริ่มตน้ ราวหนึ่งหมื่นบาท ฯลฯ

กระบวนการพัฒนาเพ่ือช่วยเหลือคนยากจนจึงตรงจุด มาจากความต้องการ
ที่แทจ้ รงิ ของคนยากจน เป็นการทางานเชงิ รกุ ไม่ให้คนยากจนลาบากเรือ่ งเดินทาง เสียคา่ ใชจ้ า่ ย
และจัดทาเอกสารทม่ี ากมาย

๔.๑.๔ แปดแนวทางแก้ไขปัญหาความยากจน
แนวทางที่รัฐบาลจีนใช้ในการแก้ไขปัญหาความยากจนตรงจุดให้หมดส้ินไป

มีทงั้ หมด ๘ แนวทาง ไดแ้ ก่
(๑) นาอุตสาหกรรมเข้ามาช่วยสินค้าเกษตร/ภูมิศาสตร์ โดดเด่น

ท่องเท่ียว เพิ่มมูลค่าสินค้า หาช่องทางระบายสินค้า ใช้อีคอมเมร์ิช ชักนาและให้การช่วยเหลือ
ทางการตลาดจนมีช่องทางธุรกิจ สนับสนุนการเป็นผู้ประกอบการ (Entrepreneurship)
ในพื้นที่ยากจนด้วยสินเชื่อแบบไมโครเครดิต (micro – credit) ที่ไม่ร้องขอหลักประกัน ระยะ
๒ ปี โดยรัฐบาลได้ปล่อยสินเชื่อมากกว่า ๖.๘ แสนล้านหยวน (ราว ๒.๙ ล้านล้านบาท)
แก่ครัวเรือนที่จัดอยู่ใต้เส้นแบ่งความยากจนราวครึ่งหนึ่ง หมายถึงผู้ที่มีรายได้ต่ากว่า ๒,๒๐๐
หยวน/เดอื น (ราว ๑๑,๖๐๐ บาท)

(๒) จัดต้ังฐานอุตสาหกรรมมากกว่า ๑ แสนแห่ง ในพ้ืนท่ีที่อยู่ใต้เส้น
แบ่งความยากจน ครอบคลุมครัวเรือนที่มีฐานะยากจนร้อยละ ๙๒ กระตุ้นการจ้างงานและฝึก
ให้คนยากจนหางานทา เพิ่มทักษะวิชาชีพและรายได้ หลิว หย่ง ฝู ผู้อานวยการสานักงาน
ป้องกันความยากจนของประเทศ กล่าวว่า มีวิสาหกิจกว่า ๔๐,๐๐๐ แห่งจับคู่กับ

๑๒ ศ.ดร.วรภัทร โตชนะเกษม. (๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๖๖๒)
๑๒ เปลว สีเงนิ (๑๒ มกราคม พ.ศ. ๒๖๖๒)

๒๒

หมู่บ้านยากจนกว่า ๒๐,๐๐๐ แห่ง เป็นความพยายามที่จะพัฒนาอุตสาหกรรมในท้องถิ่นและ
ชะลอการอพยพของเยาวชนท่มี ีทักษะมคี วามสามารถใหอ้ ยู่ในทอ้ งถ่นิ

(๒) โยกย้ายประชากรให้มีที่อยู่ใหม่และจ่ายเงินชดเชย ลงทุนพื้นท่ีให้
สรา้ งคนสร้างงาน ๖ ล้านคน

(๔) ช่วยเหลือด้านคุณภาพชีวิต สาธารณูปโภค ถนน น้า ไฟฟ้า
โรงเรยี น โรงพยาบาล ชมุ ชนแข็งแรง และเช่อื มโยงเมอื งต่าง ๆ

(๖) ช่วยเหลือด้านการศึกษาแก่ประชาชนที่อยู่ในชนบทห่างไกล
รฐั บาลได้อัดฉดี เงนิ และอาสาสมัครจานวนมากไปช่วยสอนหนงั สอื

(๖) ซ่อมแซมทอ่ี ยอู่ าศยั
(๗) ชว่ ยเหลอื ดา้ นส่ิงแวดลอ้ ม
(๘) เงินช่วยเหลือด้านสาธารณสุขและเบ้ียยังชีพแก่ผู้สูงอายุ
ท่ีไมส่ ามารถทางานได้

๔.๑.๕ ตวั อย่างความสา้ เรจ็
ตวั อยา่ งที่หน่งึ รศ.ดร. Yu Haiqiu ผอู้ านวยการสถาบันไทยศกึ ษา สถาบนั วิจัย

สังคมศาสตร์ แห่งมณฑลยูนนาน เล่าว่า ผู้บริหารและข้าราชการแต่ละคนติดชื่อ ตาแหน่ง
บันทึกภารกิจ หลักฐานการทางาน การใช้จ่ายและตรวจสอบ จับคู่กับครัวเรือนยากจน
อย่างน้อยคนละ ๒ ครัวเรือนจนกว่าจะสาเร็จ มีการเย่ียมครอบครัว ๔ คร้ังต่อปี ใช้เงินไม่เกิน
๒,๐๐๐ – ๒,๐๐๐ บาทสถาบันฯ จับคู่หมู่บ้านยากจนในเมืองล่ีเจียง มณฑลยูนนาน ประชากร
๖๖๐ คน ปลูกข้าวโพด ยาสูบ เลี้ยงสตั ว์ สถาบันมีกระบวนการทางาน ดงั นี้

(๑) ทาแผนลดความยากจนทเี่ หมาะสมกับความเป็นอยขู่ องคนในชุมชน
(๒) มอบทุนต้ังต้นสาหรับประกอบอาชีพ โดยขอเงินอุดหนุนจากรัฐให้

ซ้อื เมลด็ พันธ์ุขา้ วโพด
(๒) รัฐซอ้ื เฟอรน์ ิเจอร์ให้ ๖ ชน้ิ ไมเ่ กิน ๒๐,๐๐๐ บาท
(๔) สร้างห้องนา้ ถูกสุขลักษณะให้ครอบครวั ที่ขาดแคลน
(๖) รัฐอุดหนนุ สรา้ งบา้ นใหม่ จานวนเงนิ ประมาณ ๔ แสนบาท
ตัวอย่างท่ีสอง รศ.ดร.อักษรศรี พานิชสาส์น คณะเศรษฐศาสตร์มหาวิทยาลัย
ธรรมศาสตร์ เสนอ “โมเดลเถาเป่า” Taobao Village หมู่บ้านชนบทห่างไกลรวมตัวกันทาการค้า
ออนไลน์ เร่ิมปี ค.ศ. ๒๐๑๒ เพียง ๒๐ หมู่บ้าน ปี ค.ศ. ๒๐๑๗ ขยายเป็น ๒,๑๑๘ หมู่บ้าน เครือ
อาลีบาบาเป็นผู้ริเริ่มโครงการด้วยการปล่อยเงินกู้และระบบเว็บไซค์ให้โพสต์ขายสินค้าได้โดยง่าย
รวมถงึ จดั คอรส์ การขายออนไลนแ์ ละช่วยเครอื ข่ายการขนสง่ สินค้าให้เข้าถึงพ้นื ที่
รฐั บาลจนี สนับสนุนด้านโครงสร้างพ้ืนฐานท่ีจาเปน็ ต่อการค้าออนไลน์
การจัดสรรพื้นท่ีเขตอุตสาหกรรมพิเศษ เสนอให้เอกชนเช่าเป็นโรงงานขนาดย่อม จัดให้
มีอินเตอร์เน็ตไฟเบอร์อ๊อปติคความเร็วสูงและมีเครือข่ายมือถือท่ีครอบคลุม ร้านค้าในชุมชนท่ี

๒๔

ห่างไกลเหล่าน้ีอาจจะประสบปัญหาต่างๆ เช่น ปญั หาการเข้าถึงแหล่งทุน การโฆษณาออนไลน์
ขาดทกั ษะการแขง่ ขัน เปน็ ตน้ เครืออาลีบาบาจะมาช่วยแก้ปัญหาและวางระบบให้

ตัวอย่างท่ีสาม หมู่บ้านเหวิ่นเจ่ียหวา เดิมปลูกข้าวสาลีและถั่ว เป็นหมู่บ้าน
ยากจน ได้เปล่ียนแปลงวิถีการผลิตมาปลูกแอปเปิล โดยรัฐอุดหนุน ๒,๐๐๐ หยวนต่อเอเคอร์
มีบรษิ ทั ธรุ กจิ มาช่วยเรือ่ งการตลาด จนพ้นจากความยากจนได้

๔.๑.๖ นวัตกรรมแกจ้ นของประเทศสาธารณรฐั ประชาชนจีน
นวัตกรรมในท่ีนี้ หมายถึง วิสัยทัศน์ ความคิด นโยบาย ความรู้ วิธีการและ

กิจกรรมใหม่ ๆ หรือกจิ กรรมที่ประยกุ ต์จากภูมปิ ัญญาชาวบา้ นและชุมชน
ประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน มวี ิสัยทัศน์ มีความคิด และนโยบายท่ีชัดเจน

จากพรรคคอมมิวนิสต์และรัฐบาลจีน ประธานาธิบดีสี เจ้ิน ผิง ประกาศนโยบายชัดเจน
“ขจัดความยากจนให้หมดไปในปี พ.ศ. ๒๕๖๓” รวมท้ังการมีนโยบาย “ใครขยันมากได้
มาก” ผลผลิตหรือรายได้เป็นกรรมสิทธ์ิของปัจเจกบุคคล ไม่ได้เป็นของรัฐจีนจงึ สามารถแก้จน
ตรงจดุ ได้ปลี ะนับสิบ ๆ ล้านคน จนทาให้คนยากจนกว่า ๗๗๐ ล้านคนหมดไปจากประเทศและ
ประชาชนจนี สามารถมีเงนิ ไปเทีย่ วรอบโลกได้

นวัตกรรมด้านความรู้ รัฐบาลใช้การเก็บข้อมูลรายคน รายครัวเรือน และราย
ชุมชน จากนั้นนามาวิเคราะห์ปัญหา สาเหตุ หาแนวทางแก้ไข รวบรวมเป็นแฟ้มรายคน
รายครัวเรือน และโครงการต่าง ๆ กว่า ๘๙ ล้านโครงการ ความรู้ที่ลึกซ้ึงเช่นน้ีทาให้แก้จนได้
ตรงจุด ไม่เหมารวมคนยากจนแบบให้มาลงทะเบียนทั้งหมดหรือใช้วธิ ีแจกเงินไปใช้จ่าย ความรู้
เกีย่ วกบั คนยากจนทล่ี งลึกส่งเจา้ หน้าทไ่ี ปเก็บขอ้ มลู จริง

วิธีการดาเนินงานที่สาคัญ รัฐบาลจีนใช้วิธีการเก็บข้อมูลเชิงลึกรายคน
รายครัวเรือน และรายชุมชน มีการจับคู่ระหว่างหน่วยงานรัฐ ภาคธุรกิจ วิสาหกิจต่าง ๆ
กับชุมชนยากจน เพ่ือร่วมกันแก้ไขปัญหาความยากจน โดยหน่วยงานต่างๆเหล่าน้ีสนับสนุน
กาลังคน วัสดุอุปกรณ์ สมทบงบประมาณในแก้จนตรงจุดด้วย รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณ
แก้ไขปัญหาโครงสร้างพ้ืนฐานต่าง ๆ ซ้ือเฟอร์นิเจอร์ท่ีจาเป็นให้คนยากจน สร้างบ้านใหม่
ปรับปรุงบ้านพัก ห้องส้วมให้ครัวเรือนยากจน สนับสนุนทุนคนยากจน/ครัวเรือนละ ๒,๐๐๐
หยวน เพ่ือนาไปสร้างอาชีพและรายได้เลี้ยงดูครอบครัว รัฐบาลสนับสนุนการรวมกลุ่ม
ผลติ แปรรูป การตลาด การบริหารจดั การและใหภ้ าคธุรกิจ โดยเฉพาะบรษิ ัทอาลบี าบา สง่ คนท่ี
มีความร้คู วามเชีย่ วชาญลงไปช่วยเหลอื คน/ครัวเรือนและชุมชนยากจนโดยตรง

นวัตกรรมกิจกรรม มีการเปลี่ยนแปลงวิถีการผลิตมาปลูกไม้ผลท่ีสร้างรายได้
เป็นกอบเป็นกา มีการอพยพจากชนบทแห้งแล้งสู่เขตเศรษฐกิจพิเศษ มีงานทามีรายได้
มีการอบรมฝกึ ปฏิบัติใช้คอมพิวเตอรอ์ อนไลน์เพื่อการคา้ ขายและการตลาด จัดระบบการขนส่ง
สินค้าให้ถงึ มอื ผบู้ รโิ ภค จดั ใหม้ ีอนิ เตอร์เน็ตไฟเบอร์ออ๊ บติคความเร็วสงู ช่วยชมุ ชนยากจน ฯลฯ

๒๖

๔.๑.๗ สรุปวิเคราะห์และขอ้ เสนอแนะ
รฐั บาลจีนแก้ไขปัญหาความยากจนทั้งในเชิงปจั เจกบุคคล ครัวเรือนและชุมชน

บวกกับการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างระบบสาธารณูปโภคที่จาเป็นให้แก่ชุมชนที่อยู่ใต้เส้นวัด
ความยากจนทงั้ ประเทศ การแก้ไขปัญหาจงึ เป็นไปท้ังสองระดับควบคู่กนั

ด้วยการนาของประธานาธิบดีสี เจ้ิน ผิง ท่ีมีวิสัยทัศน์ ความคิด นโยบาย
แนวทางการปฏิบัติท่ีลงลึกถึงการวิเคราะห์รายครัวเรือนและชุมชน สร้างความเชื่อมโยงกับ
ภาครฐั ทุกระดบั และภาคธุรกจิ เอกชนทม่ี ศี กั ยภาพ ไปช่วยเหลือและสนับสนุนในจุดทีค่ นยากจน
และชุมชนทาไมไ่ ด้ ท้ังการผลติ แปรรูป ตลาด การบริหารจัดการ การพัฒนาโครงสรา้ งพนื้ ฐาน
ทั้งระบบขนส่งและอนิ เตอรเ์ น็ต

ประเทศจีนมีระบอบการปกครองแบบสังคมนิยมนาทุนนิยม ในทฤษฎีสังคม
นิยม ได้เน้นหนักการขจัดความขูดรีดทางชนช้ันจากนายทุน รัฐบาลจีนส่งเสริมคน ครัวเรือน
และชมุ ชนใหล้ ุกข้นึ มาประกอบการเอง ไม่ผ่านนายทนุ จงึ สามารถพึ่งตนเองขึ้นมาได้ โดยใครทา
มากได้มากด้วยตัวเองและกลุ่มของตัวเอง ไม่มีพ่อค้าคนกลาง บริษัท โรงงานมาจัดการและ
เอารายได้ส่วนเกนิ ไปจากคนยากจน คนยากจนจงึ มีรายไดเ้ ตม็ กอบเตม็ กา

การให้คนยากจนมีปัจจัยการผลิตเป็นของตนเอง แต่เดิมเป็นกรรมสิทธ์ิของรัฐ
รัฐบาลจีนเปล่ียนแปลงนโยบายให้เป็นกรรมสิทธิ์ของคนยากจนและกรรมสิทธิ์ร่วมของกลุ่ม/
ชุมชน โดยใครทามากได้มาก จึงทาให้คนยากจนลืมตาอ้าปากได้และอยู่เหนือเส้นใต้วัดความ
ยากจนขึน้ มาได้ โดยมีรายได้ทเี่ ป็นธรรมจากภาคธรุ กิจ

การพัฒนาอุตสาหกรรมและการเกษตรท่ีสมดุล มีการสนับสนุนกันเป็น
เครอื ข่ายเช่ือมโยงทางธุรกจิ ท่ีมที ั้งภาครัฐและภาคธุรกจิ ลงไปชว่ ยเหลือกลุ่มวิสาหกิจของชมุ ชน
ใหส้ ามารถขายสนิ คา้ ไดท้ างอนิ เตอรเ์ นต็ และมรี ะบบขนส่งทเ่ี กอื้ หนุนสนิ ค้าให้ถงึ มอื ผบู้ ริโภค

๔.๑.๘ ส้าหรับขอ้ เสนอแนะต่อรัฐบาลไทย
มดี งั ตอ่ ไปนี
(๑) รัฐบาลไทยควรมีวิสัยทัศน์ ความคิด นโยบายและประกาศให้ชัดเจน

ในการแก้ปัญหาความยากจนตรงจุด ประเทศไทยมคี นยากจนท่ีตา่ กว่าเส้นใต้ความยากจนไมถ่ ึง
๑๐ ล้านคน จึงไม่น่าจะเป็นเรื่องยากในการขจัดความยากจนให้หมดสิน้ ไป เพียงแตร่ ัฐบาลไทย
พรรคการเมือง หน่วยงานราชการ องค์กรปกครองท้องถ่ิน สถาบันการศึกษาและภาคธุรกิจ
เอกชนต้องมีทศิ ทางเร่ืองน้ีอยา่ งจรงิ จงั

(๒) จัดตั้งกลไกคณะกรรมการบูรณาการการแก้ไขปัญหาความยากจน
ระดับชาติและระดับจังหวัด โดยกรรมการมาจากทุกภาคส่วน ท้ังฝ่ายตัวแทนภาครัฐ องค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ิน วิชาการ ภาคธุรกิจเอกชนและชุมชน ท้ังนี้คณะกรรมการดังกล่าวมีอยู่ใน
ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปแี ลว้ เพยี งแต่ยงั ไม่มกี ารดาเนนิ การอยา่ งเปน็ รูปธรรม

๒๖

(๒) ด้านความรู้ รัฐบาลไทยจึงควรมีมาตรการให้หน่วยงานรัฐในระดับพ้ืนที่
องคก์ รปกครองส่วนท้องถนิ่ สถาบันการศึกษาและภาคธรุ กจิ จับค่คู น ครัวเรือน และชุมชน ท่ีอยู่
ใต้เส้นวัดความยากจน ร่วมกันศึกษาข้อมูลท่ีแท้จริงของคนยากจน ครัวเรือน และชุมชน
ให้ลึกซ้ึง จัดทาแฟ้มข้อมูลและโครงการท่ีแก้ไขปัญหาความยากจนได้จริง เป็นการใช้ความรู้
ท่ีแท้จรงิ และตรงเป้าในการแกไ้ ขปัญหาความยากจน

(๔) หน่วยงานภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน สถาบันการศึกษา และ
ภาคธุรกิจมีหน้าที่ สนับสนุนกาลังคน วัสดุอุปกรณ์ และสมทบงบประมาณในการแก้ปัญหา
ความยากจนตรงจุดด้วย รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณแก้ไขปัญหาโครงสร้างพื้นฐานต่าง ๆ
ซื้อเฟอร์นิเจอร์ท่ีจาเป็นให้คนยากจน สร้างบ้านใหม่ ปรับปรุงบ้านพัก จัดหาห้องส้วมให้
ครัวเรือนยากจน รัฐบาลอาจสนับสนุนทุนสาหรับคนยากจน เช่น ครัวเรือนละ ๑๐,๐๐๐ บาท
โดยอาจจะทาเป็นกองทุนหมุนเวียนแก้ไขปัญหาความยากจนเชิงปัจเจกบุคคลและโครงสร้าง
พนื้ ฐานในพนื้ ทใ่ี ตเ้ ส้นวัดความยากจน เพ่ือนาไปสรา้ งอาชีพ และรายไดเ้ ลี้ยงดคู รอบครัว รัฐบาล
สนับสนุนการรวมกลุ่ม ผลิต แปรรูป การตลาด การบริหารจัดการและให้ภาคธุรกิจ ส่งคนท่ี
มีความรู้ความเชยี่ วชาญลงไปชว่ ยเหลือคน ครวั เรอื น และชุมชนยากจน โดยตรง

(๖) รัฐบาลควรมีการอบรมฝึกปฏิบัติใช้คอมพิวเตอร์ออนไลน์เพื่อการค้าขาย
และการตลาด จัดระบบการขนส่งสินค้าให้ถึงมือผู้บริโภค จัดให้มีอินเตอร์เน็ตความเร็วสูงช่วย
สนบั สนนุ ชมุ ชนยากจน ฯลฯ

๔.๒ กรณีศกึ ษา นโยบายและแนวทางการแกป้ ัญหาความยากจนของอนิ เดีย
๔.๒ ๑.ขอ้ มูลทว่ั ไปของประเทศอินเดยี
อินเดีย๑๔ มีประชากร ๑,๒๑๙ ล้านคน พ้ืนท่ี ๒,๒๘๗,๖๙๐ ตร.กม. สภาพ

ภูมิอากาศ ตอนเหนืออยู่ในเขตหนาว อุณหภูมิประมาณ ๑๐ องศา มีแม่น้าสินธุและคงคาไหล
ผ่าน จึงอุดมสมบูรณ์กว่าตอนใต้ ตอนใต้อยู่ในเขตร้อน อุณหภูมิประมาณ ๒๖ องศาเซลเซียล
มแี ตแ่ มน่ า้ สายสั้นๆ

คนอินเดยี สว่ นใหญร่ ้อยละ ๘๑.๒ นับถือศาสนาฮินดู ร้อยละ๑๒ นับถือศาสนา
อิสลาม นอกนั้นนับถือศาสนาครสิ ต์ ซิกซ์ พุทธ เชน

รายได้ประชาชาติต่อหัว ๑๖๖๒.๘๖ ดอลลาร์สหรัฐ ผลิตภัณฑ์มวลรวม
ประชาชาติ ๑.๑๙ ลา้ นล้านดอลลารส์ หรฐั (ข้อมูลปี พ.ศ. ๒๖๖๘ - ๒๖๖๙)

ระบอบการปกครอง แบ่งเป็น ๒๙ รัฐ และดินแดนสหภาพ อีก ๗ เขต อินเดีย
เคยอยู่ใต้การปกครองของอังกฤษตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ ๑๗ โดยอังกฤษเข้าไปค้าขายพร้อม ๆ

๑๔ ประเทศอนิ เดยี , https://th.wikipedia.org/wiki/ประเทศอินเดยี

๒๗

กับครอบครองดินแดนและแทรกแซงทางการเมืองท้องถ่ิน มีการรณรงค์ต่อสู้กับการปกครอง
ของอังกฤษเป็นเวลานาน ภายใต้การนาของมหาตมะ คานธี และเยาวหราล เนห์รู จนได้รับ
เอกราช และรว่ มเปน็ สมาชกิ เครือจักรภพเมอ่ื วนั ท่ี ๑๖ สงิ หาคม พ.ศ. ๒๔๙๐ ต่อมาในวันที่ ๒๖
มกราคม ๒๔๙๒ ได้มีการสถาปนาสาธารณรัฐอนิ เดยี เปน็ วันทีร่ ฐั ธรรมนูญมีผลบงั คับใช้ กาหนด
เปน็ วันชาติ

การปกครองระบอบประชาธิปไตย ผ่านอานาจบริหาร มีประธานาธิบดีเป็น
ประมุขของรัฐและหัวหน้าคณะบริหารประเทศ ดารงตาแหน่งคราวละ ๖ ปี ได้รับการเลือกต้ัง
ทางอ้อมของผู้แทนท้ังสองสภา มีนายกรัฐมนตรี ได้รับแต่งตั้งโดยตรงจากประธา นาธิบดี
และเป็นหัวหน้าคณะรัฐบาล

ฝ่ายนิติบัญญัติประกอบด้วย ๒ สภา ได้แก่ ราชยสภา (Rajya Sabha) หรือ
วุฒิสภา มีสมาชิก ๒๖๐ คน ปัจจุบันมี ๒๔๖ คน โดย ๑๒ คนจะเป็นผู้ทรงคุณวุฒิที่ได้รับ
การแตง่ ต้งั จากประธานาธบิ ดที ุก ๒ ปี และ อีก ๒๒๒ คน มาจากการเลือกตัง้ ทางออ้ มเปน็ ผแู้ ทน
ของรัฐและ Union Territories และโลกสภา (Lok Sabha) หรือ สภาผู้แทนราษฎร มีสมาชิก
๖๔๒ คน มาจากการเลือกต้งั โดยตรง (๖๒๐ คนมาจากแต่ละรัฐ ส่วนอกี ๑๒ คนมาจาก Union
Territories) และอีก ๒ คน มาจากการคัดเลือกของประธานาธิบดีจากกลุ่มอินโด-อารยัน
ในประเทศ มีวาระ ๖ ปี

ฝ่ายตุลาการ เปน็ อานาจอิสระ มหี น้าที่ปกป้องและตคี วามรฐั ธรรมนญู
มผี ู้พพิ ากษาประจาศาลฎีกาไม่เกิน ๒๖ คน แต่งตงั้ โดยประธานาธิบดี ระดับรัฐ
มศี าลสงู เป็นศาลสูงสุดของแตล่ ะรัฐ๑๖
อินเดยี มีสงครามกบั ปากีสถาน ในปี พ.ศ. ๒๔๙๐ และ พ.ศ. ๒๖๐๘ สาเหตจุ าก
ปัญหาความขดั แยง้ เหนือดนิ แดนแคว้นจัมมูและแคว้นแคชเมียร์ ในปี พ.ศ. ๒๖๑๔ อินเดียช่วย
ปากีสถานตะวนั ออกทาสงครามกบั ปากสี ถานและได้รับชยั ชนะ ทาใหเ้ กิดประเทศบังกลาเทศ
เมืองหลวง คือ กรุงนิวเดลี (New Delhi)
เมืองสาคัญ ได้แก่ มุมไบ เดิมช่ือบอมเบย์ เป็นศูนย์กลางการค้า การเงินและ
การคมนาคม เป็นเมอื งท่าสาคญั และเปน็ แหล่งผลติ ภาพยนตรภ์ าษาฮินดีทใ่ี หญท่ ี่สดุ ของอนิ เดยี
เมืองโกลกลั ตา เดิมชือ่ กัลกัตตา เป็นเมอื งหลวงเกา่
เจนไน เดิมชื่อ มัทราส เป็นศูนย์กลางธุรกิจทางตอนใต้ อุตสาหกรรมหลัก คือ
ยานยนต์ IT Call Center ส่งิ ทอ เครื่องนงุ่ หม่ ปูนซเิ มนต์ เมืองการศกึ ษา มมี หาวทิ ยาลยั เก่าแก่
ทสี่ ดุ เป็นเมืองทางการแพทยแ์ ละผลติ ยา เมอื งภาพยนตร์

๑๖ Royal Thai Embassy , New Delhi , Republic of India และ www.ryt๙.com

๒๘

เบงกาลูลู ช่ือเดิม บังกาลอร์ เป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมท่ีใช้เทคโนโลยี
ชัน้ สูง อาทิ เทคโนโลยีอวกาศ สารสนเทศ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ และการบนิ
ไฮเดอราบัด เป็นเมือง IT ใหญเ่ ปน็ ทสี่ องรองจากบงั กาลอร์

ประชากรส่วนใหญ่จะมีอายุน้อยกว่า ๑๖ ปีและกว่าร้อยละ ๗๐ อาศัยอยู่ใน
หมู่บ้านที่มีอยู่มากกว่า ๖๖๐,๐๐๐ แห่ง ส่วนท่ีเหลือกระจุกอยู่ตามเมืองใหญ่ ๆ อินเดียเป็น
สังคมที่มคี วามหลากหลายด้านเชอื้ ชาติ มี ๔ วรรณะ ไดแ้ ก่

วรรณะพราหมณ์ คือ นักบวช อาจตีความไปถึงนักวิชาการ
นักวิทยาศาสตร์และนักการเมือง มีหน้าที่สั่งสอนผู้คนให้มีความรู้ทางด้านขนบธรรมเนียม
ประเพณี

วรรณะกษตั ริย์ คอื นักรบและอาจรวมถึงขา้ ราชการ ทาหน้าทีป่ กครอง
และปกปอ้ งบา้ นเมอื ง

วรรณะแพศย์ คือ พ่อค้า นักธุรกิจ ใช้วาจาค้าขาย และคนที่ทา
การเกษตร

วรรณะศูทร คอื ผใู้ ชแ้ รงงาน ชาวนา กรรมกรและคนยากจน
วรรณะเหล่านี้เป็นที่เข้าใจโดยท่ัวไป แต่ยังมีการแบ่งวรรณะต่าสุด
ในสังคมฮนิ ดู เป็นวรรณะที่ ๖ เรยี กว่าเป็นกลุ่มคนทมี่ ิอาจแตะต้อง คือ จณั ฑาล หรือทเี่ รยี กช่ือ
ใหม่ว่า ดาลิต มีความหมายวา่ อันเป็นท่รี ักของพระเจา้ เปน็ พวกลูกท่เี กดิ จากพ่อแมต่ ่างวรรณะ
สมส่กู ัน ถกู รงั เกียจเหยียดหยาม คนวรรณะอื่นไม่คบค้าสมาคมดว้ ย เปน็ ชนชนั้ ทีถ่ กู เลือกปฏิบัติ
ได้รับโอกาสทางสังคมและอาชพี นอ้ ยท่สี ุด
ด้านเศรษฐกิจของอินเดีย๑๖ มีตลาดภายในขนาดใหญ่ที่ช่วยพยุงให้เศรษฐกิจ
ยังคงเดินหน้าต่อไปได้ ประชาชนร้อยละ ๖ มีการศึกษาดี พูดภาษาอังกฤษได้เป็นจานวนมาก
เป็นผู้ส่งออกซ๊อฟแวร์ช้ันนารวมถึงแรงงานด้านซ๊อฟแวร์ด้วย ความเจริญก้าวหน้าด้าน
อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศสะอาดปราศจากมลพิษ เป็นการสร้างทรัพย์สินทางปัญญา
ซ่ึงมีการลงทุนต่าและมีมูลค่าเพิ่มในการส่งออกมาก มีการสนับสนุนจากภาครัฐทุกระดับ
มสี ถาบนั การศกึ ษาคุณภาพสงู ที่เน้นผลติ บคุ ลากรดา้ นวทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี
อินเดียมีทรัพยากรธรรมชาติ ถ่านหิน แร่เหล็ก แมงกานีส ไมก้า บ็อคไซต์
ปิโตเล่ียม แรไ่ ททาเนียม แกส๊ ธรรมชาติ หินปูน ยมิ ซ่ัม และฟลูออไรด์

๑๖ ทศิ ทางเศรษฐกิจอินเดยี กบั ประเทศไทย. (2554, 3 พ.ค.), คน้ จาก https://www.ryt9.com/s/expd/1141276

๒๙

อาชีพหลัก๑๗ คือ อาชีพทางการเกษตรมีมากถึงร้อยละ ๖๒ สภาพอากาศและ
ภูมิประเทศเหมาะสมกับการเกษตร เลี้ยงสัตว์และการประมง สามารถผลิตสินค้าท้ังผักหรือ
ผลไม้ นม อนั ดับสองของโลก ไขไ่ ก่เป็นอนั ดับหา้ ปลาอันดบั หกของโลก

๔.๒๒. คนจนในอินเดยี
ผลการศึกษาและรวบรวมข้อมูลของ World Poverty Clock โดย PPTV

Online เมื่อวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๖๖๒ ระบุว่าอินเดียมีคนจน ๗๑.๖ ล้านคนที่มีรายได้ต่ากว่า
๑.๙ ดอลลาร์สหรัฐหรอื ราว ๖๖ บาท

การจัดทาสามะโนประชากร๑๘ เมอื่ ปี ค.ศ. ๒๐๑๑ มีคนอนิ เดยี ราว ๖๖ ล้านคน
หรือราว ๑๒.๖ ล้านครัวเรือนท่ีอาศัยอยู่ในสลัม อันหมายถึง บริเวณท่ีอยู่อาศัยท่ีไม่เหมาะ
ให้มนุษย์อาศัยอยู่ ประชากรจานวนมากยังไม่ได้รับบริการที่พวกเขาสมควรได้รับ ไม่ว่าจะเป็น
เร่ืองที่อยูอ่ าศัยหรือสุขอนามยั

รายงานของสหประชาชาติ๑๙ ระบุว่าอินเดียมีคนยากจนร้อยละ ๒๒.๙ หรือ
ราว ๑ ใน ๒ มีสัดส่วนเด็กเสียชีวิตก่อนอายุ ๖ ขวบมากท่ีสุดในโลกเม่ือปี พ.ศ. ๒๖๖๖
โดยมีมากถึง ๑.๔ ล้านคนจากท้งั หมด ๖.๖ ล้านคนท่ัวโลก มีมารดาเสียชีวิตร้อยละ ๑๗ และมี
อัตราผู้ขับถา่ ยกลางแจง้ เพราะไม่มีห้องสุขาเกือบรอ้ ยละ ๖๐ ของโลก

คนอินเดยี ราว ๑๗๐ ล้านคน เกดิ มาเป็นคนจัณฑาล คนวรรณะอนื่ จะรุมรังเกียจ
จนถึงกับไม่กล้าจับเนื้อต้องตัว เพราะกลัวว่าจะติดเช้ือโรค อาชีพของคนจัณฑาลเป็นอาชีพ
ช้ันล่าง กวาดถนน ล้างท่อระบายน้า เก็บขยะ เป็นต้น หากเป็นอาชีพเกษตร ก็เพียงแต่เช่า
สถานท่ี ไม่มีสิทธิเป็นเจา้ ของทีด่ นิ และไม่อนญุ าตให้ใช้ของบางชนดิ ท่ีคนวรรณะอ่ืน ๆ ใชไ้ ด้ สว่ น
ทอ่ี ยจู่ ะอาศยั ตามแหล่งเสอื่ มโทรมและกองขยะ๒๐

แม้จะมีกฎหมายหา้ มเลอื กปฏบิ ตั ิตงั้ แตป่ ี พ.ศ. ๒๔๙๘ แล้วก็ตาม แตด่ ้วยความ
เชื่อเร่ืองวรรณะไม่สามารถเปล่ียนแปลงได้โดยง่าย เด็กอินเดียที่อยู่ในวรรณะจัณฑาลต้องแยก
โต๊ะกินข้าวกับเพื่อน ๆ วรรณะอื่น และมีหลายโรงเรียนไม่อนุญาตให้เด็กดื่มน้าร่วมแหล่ง
เดียวกับวรรณะอ่ืน ๆ ส่วนเม่ือเข้าห้องเรยี นต้องนงั่ แถวหลังสุด ถูกลงโทษมากท่ีสุดและไมไ่ ดร้ ับ
การเหลียวแลจากคณุ ครู

๑๗ อาชีพหลกั ของอินเดยี . ค้นเมอื่ ๒ ก.พ. ๒๖๖๒, คน้ จาก http://www.rahimbaksh.com/อาชีพหลกั ของ
ประเทศอิน/
๑๘ ปูจา จาบารี บีบซี ีเวลิ ดเ์ ซอรว์ สิ . (๒๖๖๒, ๒๗ กนั ยายน). การท่องเทยี่ ว : สลมั อินเดยี แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วท่ฮี ติ กวา่ ทัช
มาฮาล, BBC NEWS ไทย
๑๙ กรุงเทพธุรกิจ. (๑๗ กรกฎาคม ๒๖๖๗)
๒๐ ศลิ ป์ชัย เชาว์เจรญิ รตั น,์ (๒๖๖๘, ๒๘ มถิ นุ ายน). จัณฑาล...ระบบชนชน้ั ของศาสนาท่ีกลายเป็นปญั หาสังคม,
คน้ จาก http://sinchaichao.blogspot.com/2015/06/blog-post_32.html

๒๐

วรรณะจัณฑาลถูกรังเกียจเดียดฉันท์ ชนิดที่ว่าผู้คนไม่รับส่ิงของจากพวกเขา
โดยตรง แถมยังโดนบงั คบั ให้เอากง่ิ ไม้ซุกไวท้ ่หี ลงั เพ่อื ใหช้ ่วยลบรอยเท้าของตนเองเวลาเดนิ ดว้ ย
ขนาดจะแตง่ งานกับคนวรรณะจัณฑาลด้วยกัน กจ็ ะถกู คนวรรณะอ่ืน ๆ กดี กันและกดดันใหเ้ ลิก
โดยให้เหตผุ ลว่า “วรรณะจณั ฑาลไมส่ มควรแต่งงานอย่างเอิกเกริก”

สาหรับการหลุดพ้นจากวรรณะจัณฑาล๒๑ ต้องเปลี่ยนศาสนาเป็นคริสต์หรือไม่
ก็พุทธ แต่ท้ังน้ีการเปลี่ยนศาสนาเป็นไปได้ยาก ส่วนเร่ืองฐานะนั้นมีหลายคนท่ีต่อสู้ฝ่าฟัน
อุปสรรคและต้ังใจเรียน กลายเป็นจัณฑาลที่ร่ารวยและสามารถมีช่ือเสียงจนไต่เต้าเป็น
ประธานาธิบดไี ด้

ตัวอย่าง ราม รัฐ โกวินทร์ นักการเมือง “จัณฑาล” คนท่ี ๒ ได้รับเลือกให้เป็น
ประธานาธิบดี โดยมี เค. อาร์. นารายานัณ เป็นประธานาธิบดีอินเดียท่ีเป็นคนชนช้ันจัณฑาล
เป็นคนแรก

ตาแหน่งประธานาธิบดีในอินเดีย ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของประชาชน
โดยตรง แต่มาจากการเลอื กของสมาชิกรัฐสภาและสภานิตบิ ัญญัติของแต่ละรัฐ ถึงแม้ตาแหน่ง
ประธานาธิบดีในฐานะประมุขของรัฐจะเป็นตาแหน่งเชิง “พิธีการ” ไม่มีหน้าที่บริหารงาน
อย่างแท้จริง

โกวินทร์ ดูเป็นคนมีการศึกษา ต้ังอกต้ังใจทางาน....มีส่วนในการก่อสร้างเพื่อ
เป็นอนุสรณ์หลายท่ีแก่ บี. อาร. อัมเบดการ์ ผู้นาการเคลื่อนไหวเพื่อชนชั้นจัณฑาล ถูกขนาน
นามวา่ เปน็ บิดาแห่งรัฐธรรมนูญอนิ เดยี

โกวินทร์ยังเป็นคนทาให้เกิดการเปล่ียนชื่อ กระทรวงสวัสดิการสังคม
ใหก้ ลายเปน็ “กระทรวงความยตุ ิธรรมทางสังคมและการเพมิ่ ขดี ความสามารถ”๒๒

๔.๒.๓ การแกไ้ ขปัญหาความยากจนของอนิ เดยี
รายงานขององค์การสหประชาชาติ เปิดเผยเมื่อวันท่ี ๑๑ กรกฎาคม พ.ศ.

๒๖๖๒ ว่า อินเดียช่วยเหลือประชาชน ๒๗๑ ล้านคนให้หลุดพ้นจากความยากจนในช่วงเวลา
กว่า ๑๐ ปี ต้งั แต่ ปี ค.ศ. ๒๐๐๖-๒๐๐๖ ถงึ ค.ศ. ๒๐๑๖-๒๐๑๖

ค่าดัชนีวัดความยากจนหลายมิติ (MPI) หรือความยากจนในมิติอ่ืน ๆ ที่ไม่ใช่
เพียงด้านเงินทอง โดยวัดจากปจั จัยข้อบกพรอ่ ง ๑๐ ปจั จัย อาทิ สนิ ทรัพย์ เชื้อเพลิงก๊าซหุงต้ม
การสขุ าภบิ าล และโภชนาการ ทล่ี ดลงอยา่ งมีนยั สาคัญ

๒๑ ศิลป์ชัย เชาวเ์ จรญิ รัตน,์ (๒๖๖๖). อา้ งใน จณั ฑาล คืออะไร ทาไมถงึ ดูถูกเหยยี ดหยามในสังคมอินเดีย, สืบคน้ จาก
https://hilight.kapook.com/view/131358
๒๒ BBC NEWS ไทย. (๒๖๖๐, ๒๖ กรกฎาคม). ราม ณฐั โกวนิ ทร:์ จากจัณฑาลสู่ประธานาธิบดอี นิ เดียคนลา่ สดุ ,
สบื คน้ จาก https://www.bbc.com/thai/international-40732121

๒๑

อย่างไรก็ตาม ร้อยละ ๘.๘ ของประชากรยังอาศัยอยู่ในความยากจนหลายมิติ
ที่รุนแรง ร้อยละ ๑๙.๒ สุ่มเสี่ยงต่อการเผชิญกับความยากจนหลายมิติ ท้ังยังมีชาวอินเดียอีก
๒๗๒ ลา้ นคนท่ปี ระสบปัญหาถกู กีดกนั อย่างรุนแรงด้วย

การศึกษาท่ีจัดทาโดยมหาวิทยาลัยมุมไบ พบว่า ในปี ค.ศ. ๒๐๑๖ อินเดีย
มีประชากรท่ีอยู่ในกลุ่มชนชั้นกลาง ซ่ึงมีกาลังมีรายได้ตั้งแต่ประมาณ ๒-๑๐ ดอลลาร์สหรัฐ
ตอ่ วนั มมี ากถึง ๖๐๐ ลา้ นคน

รัฐบาลของนายนเรนทร โมตี (Narendra Modi) นายกรัฐมนตรี ชูนโยบาย
Make in Idea ในปี ๒๐๑๔ เพื่อสนับสนุนการลงทุนจากต่างชาติให้เข้าไปต้ังฐานการผลิต
ในอินเดีย ยกระดับภาคการผลิตโดยมีเป้าหมายให้อินเดียเป็นศูนย์กลางการผลิตที่มีขนาดใหญ่
ทสี่ ดุ ในโลกและเพ่ิมสดั สว่ น GDP ของภาคอตุ สาหกรรมเปน็ ๒๖% ภายในปี ๒๐๒๒ จาก ๑๗%
ของ GDP ในปัจจบุ นั ๒๒

นอกจากน้ี นายกรัฐมนตรี นายนเรนทร โมตี ยังได้กาหนดงบประมาณประจา
ปี ๒๐๑๘-๒๐๑๙ เพ่ือเพ่ิมศักยภาพการผลิตของประเทศและดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ
ด้วยงบประมาณ ๒๑.๖๗ ล้านล้านรูปี หรือ ประมาณ ๑๐.๖๘ ล้านล้านบาท ครอบคลุม
การพัฒนาประเทศทุกกลุ่มสาขา ได้แก่ การเกษตรและเศรษฐกิจชนบท เพ่ิมงบประมาณแก่
กระทรวงแปรรูปอาหารมากถึงสองเท่า การพัฒนาโครงสร้างพ้ืนฐาน สร้างรถไฟฟา้ ความเร็วสูง
ระบบรถไฟฟ้า ถนนทางหลวงและขยายทา่ อากาศยาน การพัฒนาคณุ ภาพแรงงาน

คาดการณ์ว่าภายใน ๖ ปี อินเดียจะมีแรงงานหนุ่มสาว อายุเฉล่ีย ๒๐ ปี
ประมาณ ๔๐๐ ล้านคนเข้าสตู่ ลาดแรงงานผา่ นการใช้วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยีชน้ั สูง๒๔

แผนการใช้จ่ายงบประมาณประจาปี พ.ศ. ๒๖๖๘-๒๖๖๙ ที่นายอรุณ เชฏลี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นผู้แทนรัฐบาลแถลงต่อรัฐสภา นอกจากแผน ๑ ปีแล้ว
ยงั มีเป้าระยะ ๗ ปี ทรี่ ัฐบาลต้องการให้อินเดียมีความเจรญิ รงุ่ เรอื งและม่ังค่ังใหไ้ ด้ภายในปี พ.ศ.
๒๖๖๖ (ค.ศ. ๒๐๒๒)๒๖ มดี งั นี้

๑) รัฐบาลอินเดียจะสร้างที่อยู่อาศัย ๒๐ ล้านหลังในชุมชนเมืองและ
๔๐ ลา้ นหลงั ในชนบท

๒) รัฐบาลอินเดียจะทาให้คนอินเดียมีไฟฟ้าใช้ตลอด ๒๔ ชั่วโมงและ
จะทาให้อีก ๒๐,๐๐๐ หม่บู า้ นในอนิ เดียท่ยี ังไม่มีไฟฟา้ ใช้ มไี ฟฟา้ ใช้ให้ไดภ้ ายในปี พ.ศ. ๒๖๖๒

๒๒ ขวญั ใจ เตชเสนสกลุ , ธนาคารเพอ่ื การสง่ ออกและนาเข้าแหง่ ประเทศไทย (EXIM BANK), Make in India บันได
ส่คู วามสาเรจ็ ของอนิ เดยี https:// www.exim.go.th
๒๔ globthailand.com (Mar, ๐๙ ๒๐๑๘)
๒๖ ประพนั ธ์ สายพายวรกจิ สถานเอกอคั รราชทตู ณ กรงุ นิวเดลี Thaiindia.net (๑๒, Mar ๒๐๒๐)

๒๒

๒) รัฐบาลอินเดียจะทาให้ประชาชน ๑๗๘,๐๐๐ คนท่ีถูกตัดขาดจาก
โลกภายนอก เพราะอาศัยในพ้ืนท่ีท่ีไม่มีการตัดถนนผ่าน มีถนนไว้ใช้สัญจรไปมาได้ โดยการ
กอ่ สรา้ งถนนเพมิ่ ๒ แสนกโิ ลเมตร

๔) รัฐบาลจะเพ่ิมประสิทธิภาพการผลิตและผลผลติ ผ่านอุตสาหกรรม
การเกษตรเพ่ือเพิม่ มูลคา่ สนิ คา้ เกษตร

๖) อินเดียจะเป็นศูนย์กลางการผลิตของโลกรองรับประชากรวัย
ทางาน (๒ ใน ๒ ของประชากรอนิ เดยี อายตุ า่ กว่า ๒๖ ปี)

๖) รั ฐ บ า ล อิ น เ ดี ย จ ะ ใ ห้ ค ว า ม ส า คั ญ กั บ ก า ร พั ฒ น า ภ า ค
ตะวันออกเฉียงเหนือ (ตดิ กบั ประเทศเมยี นม่าร์) เพ่ือใหท้ ดั เทยี มกับภาคอนื่ ๆของประเทศ

อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศ ( Information Technology : IT)
เป็นอุตสาหกรรมที่มีอนาคตเติบโตขยายตัวอย่างรวดเร็ว ทั้งนี้เกิดจากนโยบายการให้บริการ
คอมพิวเตอร์แบบพกพาสาธารณะ ที่ต้องการให้แต่ละครอบครัวเข้าถึง IT ได้ องค์กร
Telecom Regulatory Authority of India มีข้อมูลจานวนผู้ใช้อินเตอร์เน็ตความเร็วสูงอยู่
ที่ ๑๐๐ ล้านคนในปี พ.ศ. ๒๖๖๗ ในปี พ.ศ. ๒๖๖๖ มีมลู คา่ ตลาด ๔๒,๖๗๐ ลา้ นเหรยี ญสหรัฐ

นโยบายด้านโทรคมนาคมและกฎระเบียบของธนาคารก็ดึงดูดให้บริษัทเอกชน
เข้ามาลงทนุ ในธุรกจิ ด้านน้ีมากข้นึ ส่งผลใหค้ วามตอ้ งการอุปกรณ์ IT สูงขน้ึ มลู คา่ ตลาดขยายตวั
๒๐๐,๐๐๐ ลา้ นเหรยี ญสหรฐั ในปี พ.ศ. ๒๖๖๒

โครงการระบบ e-government โครงการระบบ Unique Identification
Authority of India และ โครงการ Accelerated Power Development and Reforms
Program ใหอ้ ุตสาหกรรม IT ขยายตวั อย่างต่อเน่อื ง๒๖

เม่ือวันที่ ๑๖ สิงหาคม พ.ศ. ๒๖๖๐ นายนเรนทรา โมดี ได้ประกาศจะสร้าง
อนิ เดยี ใหม่ ภายในปี ค.ศ. ๒๐๒๒ โดยมอบให้ National Institution for Transforming India
– NITI Aayog เป็นหน่วยงานหลกั ในการจดั ทายทุ ธศาสตร์

ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทย-อินเดีย สรุปแนวคิดและเป้าหมาย ส่งเสริมให้อินเดีย
มีขนาดเศรษฐกิจ ๖ ล้านล้านดอลลาร์ภายในปี ค.ศ. ๒๐๒๐ (ในปี ค.ศ. ๒๐๑๘ มีขนาด
เศรษฐกจิ ๒.๖ ลา้ นลา้ นดอลลาร์) พฒั นาแบบองคร์ วม ยกระดบั คุณภาพชีวติ ประชาชน เน้นใช้
เทคโนโลยีและนวตั กรรมการพัฒนา และเน้นการมีส่วนร่วมในการวางยทุ ธศาสตร์

๒๖ ข่าวเศรษฐกิจ กรมส่งเสรมิ การส่งออก , อุตสาหกรรมเทคโนโลยสี ารสนเทศของอนิ เดีย , July ๒๗ , ๒๐๑๒ :
www.ryt๙.com

๒๒

แผนงานสาคัญ ๆ เช่น เปล่ียนเกษตรกรให้เป็นผู้ประกอบการ ขยายตลาด
การค้าออนไลน์และส่งเสริมการส่งออก การช่วยเหลือผ้ถู ูกแบ่งชนชนั้ สังคม โดยสร้างความเท่า
เทียมทางเพศ สร้างศักดิ์ศรีให้กลุ่มคนสูงอายุ/คนพิการ/คนข้ามเพศ สร้างศักยภาพให้กลุ่มคน
วรรณะชนั้ ต่า/ชนเผา่ /ชนกลุ่มน้อยและให้ความสาคญั กับคนชายขอบ ปรับเปลย่ี นกฎระเบียบให้
คนชายขอบได้รับการยอมรับและมีสว่ นรว่ ม ฯลฯ

ตวั อย่างโครงการแก้ไขปญั หาความยากจน มหี ลายโครงการ ตัวอย่างเช่น
(๑) นโยบายขายข้าวให้คนจน ๒ ใน ๓ ของประเทศ
เปน็ นโยบายทีห่ วังผลประชานิยม คอื การขายข้าวราคาถูก ๑ กโิ ลกรัม

ขายในราคา ๒ รูปีหรือ ๑ บาท ๖๐ สตางค์ ส่วนข้าวสาลีขายถูกลงไปอีก เพียง ๒ รูปีหรือ
๑ บาท และข้าวฟ่างถูกสุด กิโลกรัมละ ๑ รูปีหรือ ๖๐ สตางค์เท่านั้น เหมือนให้เปล่าให้กับ
คนจนในประเทศทุกเดือน

นโยบายน้เี ปน็ ส่วนหนง่ึ ของรา่ งกฎหมายความมั่นคงทางอาหาร ทย่ี งั อยู่
ในระหว่างการพจิ ารณาของรัฐสภา รฐั บาลอินเดยี ภายใต้การนาของนายมานโมฮัน ซงิ ห์ ยืนยนั
ว่าจะเดินหนา้ โครงการแจกขา้ วสารน้ีทนั ที โดยไมต่ ้องรอให้กฎหมายฉบบั นีผ้ ่านสภา

วัตถุประสงค์ก็เพ่ือลดปัญหาความอดอยากยากจนของประชากร
รัฐบาลกาหนดว่าจะขายข้าวสารราคาถูกให้กับคนจนในชนบท ๗๖% ของคนชนบททั้งหมด
และ ๖๐% ของคนจนในเมือง คิดเป็นจานวนทั้ง ๘๐๐ ล้านคน หรือ ๒ ใน ๒ ของประชากร
ทัง้ หมดของประเทศ

และขายให้ทุกเดือน เดือนละไม่เกิน ๖ กิโลกรัมต่อคน เพ่ือเป็น
สวัสดิการข้ันต้นให้ประชาชนมีชีวิตอยู่โดยไม่ยากลาบากจนเกินไป รัฐต้องใช้งบประมาณ
๑ ล้าน ๒ แสนลา้ นรปู ี หรอื ๖๖๐,๐๐๐ ล้านบาท๒๗

๒๗ อนิ เดยี ออกนโยบายขายขา้ วถกู ใหค้ นจน ๒ ใน ๒ ของประเทศ (Aug ๒๐, ๒๐๑๒), https://www.voice online.com

๒๔

(๒) ทดลองออกบตั รจ่ายเงนิ สดแทนการแจกอาหารชว่ ย
คนจนใน ๘ รัฐ๒๘

อินเดียได้ใชโ้ ครงการสวัสดิการสังคมท่ีแจกจ่ายหรือจัดหาอาหารราคา
ถกู ใหแ้ กป่ ระชาชนมานานราว ๖๐ ปี แต่โครงการดังกล่าวตอ้ งใชเ้ งินจานวนมาก ทง้ั ยังมีปัญหา
ความสูญเปล่าและการคอรัปชั่นด้วย รัฐบาลจึงทดลองโครงการจ่ายเงินสดเพือ่ ช่วยเหลือคนจน
โดยตรงแทนการให้อาหารใน ๘ รฐั

อย่างไรก็ตามนายนเรนทร์ ศักดิเสนา แห่งศาลสูงของอินเดีย ช้ีว่า
ปญั หาของการนาโครงการจ่ายเงินสดให้กับคนจนนามาใช้ คือ การระบุหาตัวผู้ยากจนที่แทจ้ ริง
ว่าคือใครและอยู่ท่ีใด เพราะคนยากจนท่ีแท้จริงในอินเดียมักไม่มีหลักฐานระบุตัวตนและ
เจ้าหนา้ ที่ของรฐั มักเขา้ ไมถ่ ึงดว้ ย

๓) โครงการประกนั รายไดข้ ันต่า้ ๒๙
การส่งเสริมความยุติธรรมทางสังคม แก้ปัญหายากจน รายงาน
การสารวจภาวะเศรษฐกิจประจาปีของอินเดีย รัฐบาลอินเดียเสนอท่ีจะรับประกันรายได้ให้กับ
ประชาชนทุกคนในระดับทีจ่ ะช่วยใหซ้ ้ือหาปจั จัยท่ีจาเป็นต่อการดารงชีพได้ ทีป่ รึกษาอาวโุ สทาง
เศรษฐกิจของรัฐบาล Arvind Subramanian หัวหน้าคณะผู้เขยี นข้อเสนอน้ี เปิดเผยว่าถึงเวลา
ทคี่ วรพิจารณาและแสดงความคิดเห็นเรอ่ื งน้ี โดยไม่จาเปน็ ว่าต้องนามาดาเนินการทนั ที
อินเดียใช้จ่ายเงินนับพัน ๆ ล้านดอลลาร์ให้กับโครงการสร้างงาน
ในชนบท ท่ีมุ่งจะรับประกันว่าคนยากจน มีงานทาและมีรายได้อย่างน้อยในขั้นต่า และยัง
จ่ายเงินอุดหนุนค่าอาหารและเชื้อเพลิงให้อีกด้วย อย่างไรก็ตามโครงการเหล่านี้ถูกตาหนิว่ามี
การบริหารจัดการที่ไม่ดี มีการฉ้อโกง มีความสูญเสียและมักจะไปไม่ถึงมือผู้ท่ีต้องการความ
ช่วยเหลือจรงิ
ข้อเสนอทางเลือกต่าง ๆ เช่น จะจ่ายค่าครองชีพให้เฉพาะผู้หญิงก่อน
โดยให้เหตุผลว่า ผหู้ ญิงประสบปัญหาท้าทายในเกือบจะทุกแงม่ ุมของชีวติ ไม่ว่าจะเปน็ การจ้าง
งาน การศึกษา การรักษาสุขภาพอนามัยหรือการเงิน แต่มีข้อโต้แย้งว่า พลเมืองทุกคนมีสิทธิ์
ควรจะได้รบั เงินรายได้ที่ครอบคลุมการใช้จ่ายสาหรบั ปจั จยั ท่ีจาเปน็ ในการดารงชพี

๒๘ จาเริญ ตณั ฑส์ มบญุ . (๒๖ ตลุ าคม ค.ศ. ๒๐๑๒). อนิ เดยี ทดลองออกบตั รจ่ายเงินสดแทนการแจกอาหารชว่ ย
คนจนใน ๘ รฐั , https://www.voathai.com/a/india-subsidies-ct/1533711.html
๒๙ Voathai.Com (๒ กุมภาพันธ์ ค.ศ. ๒๐๑๗). อินเดียเสนอโครงการ 'ประกันรายได้ขน้ั ต่า' ส่งเสริมความยุติธรรม
ทางสังคม แกป้ ญั หายากจน, https://www.voathai.com/a/india-universal-basic-income-
nm/3704573.html

๒๖

๔.๒.๔ นวตั กรรม รปู แบบและความท้าทายในการแกจ้ น
อนิ เดยี ใชแ้ นวคิดทฤษฎใี นการแกไ้ ขปัญหาความยากจน ประกอบไปด้วยทฤษฎี

ทนุ นิยม ที่เน้นการลงทุนอุตสาหกรรม และเทคโนโลยีชั้นสูงจากต่างชาติ การขนส่ง ถนน ไฟฟ้า
พาณชิ ยกรรม การบริการและการท่องเทย่ี ว

งานวิจยั ทตี่ ีพิมพใ์ น American Economic Journal : Applied ของ Potia Topalova
นักเศรษฐศาสตร์ของ IMF พบว่า การเปิดเสรีทางการใน ค.ศ. ๑๙๙๑ ชะลอกระบวนการ
ลดความยากจนของอินเดยี ๒๐

ภายใต้แนวคิด Trickle Down Effect ที่เชื่อว่าจะเกิดการกระจายรายได้
การมีงานทา มีอาชีพใหก้ บั คนช้นั ลา่ งหรือคนยากจนท่ีจะเปน็ แรงงานสาคญั ให้กับผ้ปู ระกอบการ
หรือนายทนุ แตผ่ ลของการพฒั นาประเทศแบบน้ี ไม่เป็นไปตามแนวคดิ ทฤษฎที ีร่ ะบไุ ว้ แตก่ ลับมี
ลกั ษณะ “รวยกระจุก จนกระจาย”

การจัดอันดับเศรษฐีโลก พบว่า อินเดียมีเศรษฐีมากท่ีสุดอันดับสามของโลก
รายงานบคุ คลท่ีร่ารวยมากท่ีสดุ ในโลกของหูรนั รีพอรต์ ประจาปี ๒๐๑๖ ระบวุ ่า ความร่ารวยของ
ชาวอินเดียเกดิ จากการลงทุนเก็งกาไรในตลาดหลักทรัพย์ อุตสาหกรรมและเภสัชกรรมเป็นหลัก
ปัจจุบันมีเศรษฐีอินเดีย ๙๗ คน ท่ีมีมูลค่าทรัพย์สินอย่างน้อย ๑,๐๐๐ ล้านดอลลาร์ ส่วนใหญ่
รา่ รวยดว้ ยลาแข้งของตวั เอง มเี พียงร้อยละ ๖ เทา่ นน้ั ทบี่ ุพการใี ห้ความชว่ ยเหลือ ส่วนร้อยละ ๙
มาจากการสบื ทอดกิจการเดมิ ของครอบครวั แต่ขยายใหใ้ หญ่โตข้ึน

เศรษฐีที่ร่ารวยมากที่สุดของอินเดีย คือ มูเกซ อัมบานี เจ้าของธุรกิจในเครือ
รีไลแอนซ์ อินดัสตรี ซี่งครอบคลุมท้ังอุตสาหกรรม ปิโตรเลียม ปิโตรเคมี สิ่งทอ โทรคมนาคม
และสอ่ื สารมวลชน มีมูลค่าทรพั ย์สนิ ราว ๒๐,๐๐๐ ลา้ นดอลลาร์๒๑

ขณะท่ีประเทศอินเดียมีประชาชนยากจนมากท่ีสุดในโลก ๗๑.๖ ล้านคนท่ีมี
รายได้ต่ากว่า ๑.๙ ดอลล่าร์สหรัฐหรือราว ๖๖ บาท มีคนอาศัยอยู่ในสลัม ๖๖ ล้านคน มีคน
จัณฑาลอกี ๑๗๐ ลา้ นคน

การแบง่ ชนชนั้ วรรณะในอินเดีย ทาให้นโยบายต่าง ๆ สามารถเขา้ ถึงคนยากจน
ทอี่ ยู่ในวรรณศูทรจัณฑาลได้น้อย แม้จะมีกฎหมายให้ประชาชนเท่าเทียมกัน แต่ในทางปฎิบัติ/
ความรงั เกียจเดียดฉันทแ์ ละการไมย่ อมรบั ให้คนยากจนยากจะเข้าถงึ ทรัพยากรของรฐั

แนวคิดประชานิยม (Populism) อนั หมายถงึ การบริหารงานท่ีมงุ่ มจี ุดมุ่งหมาย
ให้ได้รับความนิยมจากประชาชนเพื่อสนับสนุนการดารงอยู่ของผู้นาทางการเมือง หรือ เป็น

๒๐ Wannaphong Durongkaveroj ไม่แจกเงนิ แล้วจะแก้จนดว้ ยวิธีไหน? มองหนทางไปตอ่ ของนโยบายคณุ ภาพ
ชวี ติ (๑๘ March ๒๐๑๙), Illustration by Kodchakorn Thammachart
๒๑ Voicetv Online. (๒๐๑๖, 5 เมษายน) ชาวอินเดียร่ารวยเพิม่ ข้นึ แมค้ นจนยงั ล้นประเทศ,
https://www.voicetv.co.th/read/175203

๒๖

เคร่ืองมือทางการเมืองของรัฐในการทาให้เกิดความชอบธรรมทางการเมืองเพ่ิมมากข้ึน โดยมี
การกาหนดนโยบาย แผนงาน โครงการทไี่ ปตรงกับความตอ้ งการของประชาชน๒๒

แต่อย่างไรก็ตาม ผลของประชานิยม มักมีลักษณะตอบสนองความอยาก
(Felt Need) ชว่ั ครั้งชว่ั คราวและตานา้ พรกิ ละลายแมน่ า้ เพราะมกั จะเปน็ การแจกเงนิ การแถม
ปัจจัยส่ิงของแจกแก่ประชาชนโดยทั่วไปหรือเฉพาะเจาะจงท่ีคนยากจน ไม่ได้ตอบสนองการ
แก้ไขปัญหาต่าง ๆ ท่ีแท้จริงของประชาชน อันเป็นความต้องการที่แท้จริง (Real Need)
ของประชาชน

โครงการขายข้าวให้คนจน แจกบตั รเงนิ สดแทนการแจกอาหาร แจกเงินขอทาน
๖๐๐ รูปี ราว ๔๐,๐๐๐ คน ฯลฯ ล้วนเป็นตัวอย่างโครงการภายใต้แนวคิดประชานิยม
ท่ีไม่สามารถทาให้คนยากจนพ่ึงตนเอง มีงานทา มีรายได้พอเล้ียงตัวเองและครอบครัวได้
มิหนาซา้ กลบั มงี บประมาณร่ัวไหลและเขา้ ไมถ่ งึ คนยากจนที่แทจ้ ริงด้วย

นวัตกรรมการพัฒนาและการลงทุนด้าน IT ช่วยสร้างให้คนอินเดียมีความ
เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีจนได้รับการยอมรับจากทั่วโลก ท้ังจากการส่งเสริมนโยบายของรัฐ
พ้ืนฐานทค่ี นอนิ เดียเก่งภาษาองั กฤษเนื่องจากการเปน็ เมอื งขน้ึ ของอังกฤษมาก่อน การสนับสนนุ
การศึกษาและเครื่องไมเ้ คร่ืองมือทางเทคโนโลยสี ารสนเทศ ทาใหค้ นอนิ เดยี จานวนหนึ่งสามารถ
ไตเ่ ตา้ ไปส่ฐู านะท่ดี ีข้ึน

อย่างไรก็ตาม รูปแบบโครงการต่าง ๆ ในการแก้ไขปัญหาความยากจนของ
อินเดยี ยังมีลักษณะเปน็ ไปตามประเทศทป่ี กครองในระบอบประชาธิปไตยเสรที ีม่ ีประธานาธิบดี
เป็นประมุข โอกาสจึงเป็นของคนรวยมากกว่าคนจน การแข่งขันแบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา
ทาให้คนยากจนไม่สามารถเข้าสู่ระบบการแข่งขันและเป็นเพียงแค่ชนช้ันใช้แรงงาน นโยบาย/
โครงการต่างๆเป็นแบบประชานิยมท่ีเน้นแจกเงินแจกวัตถุช่ัวครั้งช่ัวคราว ยังไม่สามารถแก้ไข
ปัญหาความยากจนได้ตรง

ความทา้ ทายในเรื่องความรู้ความสามารถ การมนี โยบาย แผนงาน โครงการตา่ ง ๆ
ของรัฐบาลในอันท่ีจะแก้ไขปัญหาความยากจนและเข้าถึงคนยากจนได้จริง ๆ ยังเป็นเรื่องที่
รัฐบาลอินเดยี ต้องทาอกี มาก

๒๒ รศ.ดร.ปธาน สุวรรณมงคล. ประชานิยม. สบื ค้นวันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2563, จากhttp://wiki.kpi.ac.th/

๒๗

๔.๒.๕ รูปธรรมการแก้ความยากจนของภาคสว่ นอน่ื ๆ ของอินเดยี
ความพยายามของภาคเอกชน ประชาสังคม และองค์กรพัฒนาเอกชน ในการท่ีจะ
มีส่วนร่วมแก้ไขปญั หาความยากจน มรี ปู ธรรมที่เป็นตวั อย่าง เชน่

(๑) “ทอ่ งเที่ยวสลมั ” เกย่ี วกบั การท่องเทยี่ วในตรอกซอกซอยสลมั ท่ใี หญ่ท่สี ุด
ในเอเชีย ที่จะพานกั ทอ่ งเทย่ี วไปสมั ผัสชมุ ชนที่คนยากจนท่ยี ากลาบากอาศยั อยู่๒๒

ทัวร์นาเท่ียวในสลัมดาราวี ได้รับการโหวตชนะรางวัลตัวเลือกอันดับ
หนึ่งของนักท่องเท่ียว (Travellers Choice Awards) ในเว็บไซด์นาเที่ยว TripAdvisor
แซงหน้าแม้กระท่ังทัชมาฮาล นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาจากสหรัฐ สหราชอาณาจักรและ
ออสเตรเลยี กฤษณา ปจู ารี ผูก้ ่อต้ัง Reality Tour and Travel ในปี ค.ศ. ๒๐๐๖ ซงึ่ เปน็ บริษัท
ผชู้ นะรางวัลนาเที่ยวนี้

“เราเดินทางไปเท่ียวสลัม ตั้งแต่ยุควิคตอเรียแล้ว ตอนแรกก็เพ่ือความ
บันเทิง แต่ตอนหลังเพื่อปฏิรูปสังคม” เมลิซา นีสเบ็ตต์ ซ่ึงเคยเข้าร่วมทัวร์สลัมเม่ือ
ปี ค.ศ. ๒๐๑๖ เป็นการทัวร์เพ่อื สัมผัสการแลกเปลีย่ นทางวัฒนธรรมอันมีค่า ซ่ึงใชเ้ วลา ๖ ชม.
ทุกคนอยากจะเขา้ ใจใหช้ ดั เจนว่าชีวิตจรงิ ในสลมั เป็นอยา่ งไร?

การท่องเท่ียวในสลัมอาจเป็นเรื่องน่าอับอายสาหรับชนชั้นนา แต่เห็น
ไดช้ ดั วา่ มันมีศกั ยภาพในเชงิ การเมอื งท่ีช้ีให้เหน็ ถงึ ความไมย่ ุติธรรมในสังคมได้

สลัมถูกนาเสนอในฐานะสิ่งท่ีไม่มีปัญหา ความยากจนถูกมองข้าม
หรือไม่กถ็ กู มองวา่ เปน็ เรื่องปกตแิ ละธรรมชาติ บางกรณีทาให้เป็นโรแมนติกด้วยซา้

คนส่วนใหญ่ต้องเผชญิ กับการเลือกปฏิบัตจิ ากชนชน้ั ทางสังคม พวกเขา
ไม่มีไฟฟ้าและนา้ สะอาดใช้ คาดกนั ว่ามคี นเกือบล้านคนท่ีอาศัยอยใู่ นตรอกแคบๆและบ้านแออดั
ที่เรียงกันออกไปสุดลูกหูลูกตา มีห้องน้าสาธารณะและก๊อกน้าสาหรับผู้อยู่อาศยั แต่สุขอนามัย
แย่มาก มีแนวท่อน้าเสียแบบเปิดตามตรอกต่างๆ คนในชุมชนหลายคนทาอาชีพให้บริการหรือ
ผลิตสินค้าสาหรับคนในชุมชนเอง ไม่ว่าจะเป็นเสื้อผ้า สินค้าที่ทาจากเคร่ืองหนัง
เคร่ืองปั้นดินเผาและพลาสติก คาดว่าแต่ละปีสร้างรายได้มากกว่า ๒๖๐ ล้านปอนด์ นอกจาก
อาชีพในชุมชนแล้ว บางคนก็ทาอาชีพเก็บขยะ ขับแท็กซ่ี เป็นแรงงาน พวกเขาทางานทุกวัน
ส่วนใหญไ่ มม่ ีเวลาหยดุ พกั เลยดว้ ยซ้า

๒๒ ปจู า จาบารี บีบีซีเวลิ ดเ์ ซอร์วสิ . (๒๗ กนั ยายน ค.ศ. ๒๐๑๙). การทอ่ งเทย่ี ว : สลัมอนิ เดีย แหลง่ ทอ่ งเท่ยี วท่ีฮติ
กว่าทชั มาฮาล , BBC NEWS ไทย

๒๘

(๒) “พลเมอื งขอทาน” ประเทศอินเดียมีขอทาน ๔๐,๐๐๐ คน ผลการศึกษา
ขององค์กรพัฒนาเอกชน (N๐n Government Organization) ๙๖% มีสาเหตุมาจากปัญหา
ความยากจนข้นแค้น การย้ายถิ่นมาจากชนบทและการขาดโอกาสในการจ้างงาน เมืองไฮเดอ
ราบัค (Hyderabad) ซี่งตั้งอยู่ตอนใต้ของอินเดีย ประกาศแผนการมอบเงินให้แก่พลเมือง
(ที่ระบุว่าตนเป็นขอทาน พร้อมรายงานข้อมูลให้แก่เจ้าหน้าท่ีรัฐ) จานวน ๖๐๐ รูปี หรือราว
๒๖๐ บาท อันเป็นสว่ นหนึ่งของการสร้างเมืองปลอดขอทาน มีประกาศห้ามขอทานและสั่งจับผู้
ที่มาขอทานนอกพ้ืนท่ีสักการะ เช่น สถานีรถประจาทางและสถานีรถไฟเป็นเวลา ๒ เดือน
ขอทานทีถ่ ูกจับจะถูกส่งไปยังศูนย์ฟืน้ ฟู “เราจะตรวจสอบให้แนใ่ จว่าไมม่ ีขอทานอย่บู นท้องถนน
.... เพอ่ื ใหโ้ ครงการนี้ประสบผลสาเร็จและประชาชนจะได้รับเงิน.....”๒๔

(๓) “ธนาคารโรตี” ทีเ่ มืองมุมไบ ความริเรม่ิ มาจากพนักงานบรกิ ารรบั ส่งป่ินโต
ท่ีมีเครือข่ายกว้างขวางทั่วเมืองดูไบ รู้จักกันดีในนามของ Dabbawalas (แดบบาวาลัส)
พนักงานประมาณ ๔๐๐ คน ท่ีเข้าร่วมโครงการ เห็นว่า งานเลี้ยงแต่งงานเกือบทุกคร้ังมีอาหาร
เหลือทิ้งมากมาย จึงอาสาเกบ็ อาหารที่เหลือเหล่าน้ีไปแจกจ่ายให้แก่คนยากจน เพือ่ สร้างความ
เป็นธรรมให้กบั ผู้ไมม่ ีอนั จะกนิ หลงั จากท่ที าอาชีพส่งอาหารให้กับลูกค้าหลงั เท่ยี งทุกวนั

ก่อนหน้านี้ที่เมืองมาโฮบาของรัฐบันเดลคานต์ เด็กวัยรุ่นประมาณ ๔๐ คน
รวมตวั กับผใู้ หญ่อกี ๖ คนตง้ั “ธนาคารโรตี” เพ่ือขอใหค้ นบริจาคโรตีสองแผ่นตอ่ หนึง่ ครัวเรือน
เพอื่ นาไปให้คนจนกินเพ่อื ความอยู่รอด๒๖
๔.“ขยะพลาสติกแลกอาหาร” คาเฟ่ในอินเดียช่วยคนจนนาขยะพลาสติกแลกอาหาร
ได้ประโยชน์ ๒ เด้ง แก้ปัญหาขยะ ความหิวโหยและนาขยะพลาสติกปูถนน ประเทศอินเดีย
สร้างขยะพลาสตกิ นับ ๒๖,๐๐๐ ตนั ตอ่ วนั มคี นหิวโหยและยากจนนับร้อยล้านคน

ร้านคาเฟ่ขยะพลาสติกแห่งแรก อยู่ในเมือง Ambikapur ในรัฐ Chhattisgart
ซึ่งเทศบาลจะให้อาหารแก่คนจนและคนไร้บ้านแลกกับขยะพลาสติก โดยขยะพลาสติก ๑
กิโลกรัมแลกท่ีร้านจะได้อาหารชุดใหญ่ ขณะท่ี ๖๐๐ กรัมจะได้อาหารม้ือเช้า
ขยะพลาสติกจะถูกนามารีไซเคิล สร้างเป็นวัสดุชิ้นใหม่ เด็กนามาแลกค่าเล่าเรียนในโรงเรียน
และสร้างถนนจากขยะพลาสตกิ ไดใ้ นปี ค.ศ. ๒๐๑๖๒๖

๒๔ โพสต์ทูเดย์. (๑๗ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๖๖๐). อินเดียผุดนโยบายขจัดขอทานด้วยการแจกเงิน,
https://www.posttoday.com/world/525810
๒๖ กาแฟดา. (๙ เมษายน พ.ศ. ๒๖๖๙) “ธนาคารโรต”ี : รอยตอ่ จากคนกนิ ทง้ิ กนิ ขว้าง สูค่ นไมม่ อี นั จะกิน ,
บางกอกบซิ นิวส์, https://www.bangkokbiznews.com/blog/detail/637438
๒๖ ร่มธรรม ชานุรกั ษ.์ (๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๖๖๒). คอลมั น์ : พมุ่ ไมใ้ บบงั , หนังสือพมิ พเ์ ดลนิ วิ ส์

บทที่ ๕
วิเคราะห์ สรปุ และขอ้ เสนอแนะ

๕.๑ วิเคราะหเ์ ปรียบเทียบ

ตารางท่ี ๔ แสดงการเปรยี บเทยี บแนวทางการแกป้ ญั หาความยากจนของประเทศจีน กบั อนิ เดยี

ประเดน็ สาธารณรัฐประชาชนจนี ประเทศสาธารณรฐั อินเดยี

๑. ขอ้ มลู ทว่ั ไป  สาธารณรัฐประชาชนจีนประชากร  อินเดีย มีประชากร ๑.๒ พันล้านคน

มากที่สดุ ในโลก กว่า ๑,๔๐๐ ล้านคน พนื้ ท่ี ๒.๒๘๗ ตร.กม

(ปี ๒๖๖๐) มีพื้นที่ ๙.๖ ลา้ นตาราง  คนอินเดียส่วนใหญ่ร้อยละ ๘๑.๒
กิโลเมตรชนชาติต่างๆอยู่รวมกัน นับถือศาสนาฮินดู ร้อยละ๑๒ นับถือ
๖๖ ช น ช าติ โ ด ย เป็ น ช า ว ฮ่ั น ศาสนามุสลิม นอกนั้นนับถือศาสนา
ร้อยละ ๙๒.๒ ที่เหลือเป็นชนกลุ่ม ครสิ ต์ ซิกซ์ พทุ ธ เชน
น้อยตา่ ง ๆ
 ประชากรส่วนใหญ่จะมีอายุน้อยกว่า
 ลัทธิขงจื้อและเต๋า มีอิทธิพลหย่ัง ๑๖ ปีและกว่าร้อยละ ๗๐ อาศัยอยู่
รากลึกในภาษาและวัฒนธรรมของ ในหมู่บ้านที่มีอยู่มากกว่า ๖๖๐,๐๐๐
จีนมานับพัน ๆ ปี
แห่ง ส่วนท่ีเหลือกระจุกอยู่ตามเมือง

 สภาพภูมิอากาศส่วนใหญ่เป็นฤดู ใหญ่ ๆ อินเดียเป็นสังคมท่ีมีความ

แล้งและฤดูมรสุมช้ืน ทาให้เกิด หลากหลายด้านเชอื้ ชาติ มี ๔ วรรณะ

ความแตกต่างระหว่างอุณหภมู ิ ไ ด้ แ ก่ ว ร ร ณ ะ พ ร า ห ม ณ์

 ปกครองในระบบพรรคเดียว คือ วรรณะกษัตริย์ วรรณะแพศย์วรรณะ
ศูทร แต่ยังมีการแบ่งวรรณะต่าสุดใน
พรรคคอมมวิ นิสต์จนี
สังคมฮินดู เป็นวรรณะท่ี ๖ เรียกว่า
 แบ่งการปกครองออกเป็น ๒๒ เป็นกลุ่มคนท่ีมิอาจแตะต้อง คือ
มณฑล (รว มไ ต้หวัน) ๖ เข ต จัณฑาล ถูกรังเกียจเหยียดหยาม
ปกครองตนเอง (มองโกเลีย หนิง ไม่คบค้าสมาคมด้วย เป็นชนช้ันท่ีถูก
เซี่ย ซินเจียง กวางสีและทิเบต) ๔ เลือกปฏิบัติ ได้รับโอกาสทางสังคม
เทศบาลนคร ได้แก่ ปักกิ่ง เทียนจิน และอาชพี น้อยที่สดุ
เซี่ยงไฮ้และฉงซ่ิง มี ๒ เขตบริหาร
พิเศษ ได้แก่ ฮ่องกงและมาเก๋า มี  สภาพภูมิอากาศ ตอนเหนืออยู่ในเขต
หนาว อุณหภูมิประมาณ ๑๐ องศา
เมอื งหลวงอย่ทู ปี่ ักกง่ิ
 การปกครองส่วนภูมิภาคแบ่งย่อย มีแม่น้าสินธุและคงคาไหลผ่าน จึง
ออกเป็น ๑๖๙ จังหวัด ๒,๐๑๗ อดุ มสมบรู ณก์ ว่าตอนใต้
อาเภอ มี ๒๖๐ เมืองและเขต  รายได้ประชาชาติต่อหัว ๑๖๖๒.๘๖
ในเมืองต่าง ๆ ประมาณ ๖๒๐ เขต ดอลลาร์สหรัฐ ผลิตภัณฑ์มวลรวม
ประชาชาติ ๑.๑๙ ล้านล้านดอลลาร์

สหรฐั (ขอ้ มูลปี พ.ศ. ๒๖๖๘-๒๖๖๙)

๔๐

ประเด็น สาธารณรฐั ประชาชนจีน ประเทศสาธารณรฐั อินเดีย

 ผลิตภัณฑ์มวลรวม ภายในประเทศ ๑๒  ปกครองในระบอบประชาธิปไตย

ล้านล้านดอลล่าร์สหรัฐ (ปี๒๖๖๑) ผ่านอานาจบริหาร มีประธานาธิบดี

รายได้ประชาชาติต่อหัว ๙,๐๙๑ เป็นประมุขของรัฐและหัวหน้าคณะ

ดอลล่าร์สหรัฐ (ปี พ.ศ. ๒๖๖๑) บริหารประเทศ มีนายกรัฐมนตรีเป็น

การขยาย ตัวทางด้านเศรษฐกิจ หัวหน้าคณะรัฐบาล ฝ่ายนิติบัญญัติ

ร้อยละ ๖.๙ (ปี พ.ศ. ๒๖๖๑) ประกอบด้วย ๒ สภา ฝ่ายตุลาการ

 สิ น ค้ า ส่ ง อ อ ก ส า คั ญ ไ ด้ แ ก่ เปน็ อานาจอสิ ระ

อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องจักรกล  อาชพี หลัก คอื อาชีพทางการเกษตรมี

อุปกรณืทางการแพทย์ เหล็ก มากถึงร้อยละ๖๒ สภาพอากาศและ

เฟอร์นิเจอร์ ส่ิงทอ สินค้านาเข้า ภูมิประเทศเหมาะสมกับการเกษตร

ได้แก่ แผนวงจรไฟฟ้า แร่เช้ือเพลิง เล้ียงสัตว์และการประมง สามารถ

น้ามันดิบ เมด็ พลาสตกิ ผลิตสินค้าทั้งผกั หรือผลไม้ นม อนั ดับ

สองของโลก ไข่ไก่เป็นอันดับห้า ปลา

อนั ดบั หกของโลก

 ด้านเศรษฐกิจของอินเดีย มีตลาด

ภ า ย ใ น ข น า ด ใ ห ญ่ ท่ี ช่ ว ย พ ยุ ง ใ ห้

เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ยั ง ค ง เ ดิ น ห น้ า ต่ อ ไ ป ไ ด้

ประชาชนร้อยละ ๖ มีการศึกษาดี

พูดภาษาอังกฤษได้เป็นจานวนมาก

เป็นผู้ส่งออกซ๊อฟแวร์ช้ันนารวมถึง

แรงงานด้านซ๊อฟแวร์ด้วย ความ

เ จ ริ ญ ก้ า ว ห น้ า ด้ า น อุ ต ส า ห ก ร ร ม

เ ท ค โ น โ ล ยี ส า ร ส น เ ท ศ ส ะ อ า ด

ปราศจากมลพิษ เป็นการสร้างทรัพย์-

สินทางปัญญา ซึ่งมีการลงทุนต่าและ

มีมูลค่าเพ่ิมในการส่งออกมาก มีการ

ส นั บ ส นุ น จ า ก ภ า ค รั ฐ ทุ ก ร ะ ดั บ

มีสถาบันการศึกษาคุณภาพสูงที่เน้น

ผลิตบุคลากรด้านวิทยาศาสตร์และ

เทคโนโลยี

 อินเ ดีย มีค นจ น ๗ ๑. ๖ ล้า นค น

มีรายได้ต่ากว่า ๑.๙ ดอลล่าร์สหรัฐ

หรือราว ๖๖ บาท การจัดทาสามะโน

ประชากรเม่ือปี ค.ศ. ๒๐๑๑ มีคน

๔๑

ประเด็น สาธารณรัฐประชาชนจนี ประเทศสาธารณรฐั อนิ เดีย

๒. นโยบาย  ป ร ะ ธ า น า ธิ บ ดี น า ย สี จิ้ น ผิ ง อินเดียราว ๖๖ ล้านคนหรือราว
สูงสุด รับตาแหน่งเม่ื อ ๑๔ มีนาค ม ๑๒.๖ ล้านครัวเรือนท่ีอาศัยอยู่ใน
พ. ศ. ๒๖๖ ๖ นา ยกรัฐ มนตรี สลัม รายงานของสหประชาชาติระบุ
นายหลี่ เค่อเฉียง รับตาแหน่งเม่ือ ว่าอินเดียมีคนยากจนร้อยละ ๒๒.๙
เดือนมีนาคม ๒๖๖๖ มีนโยบาย หรอื ราว ๑ ใน ๒ คนอินเดียราว ๑๗๐
สานต่อการปฏิรูปเปล่ียนแปลง ล้านคน เกิดมาเป็นคนจัณฑาล ถูกรุม
ประเทศเป็นผู้นาโลกและมีความ รังเกียจ ไม่กล้าจับเนื้อต้องตัว อาชีพ
มน่ั คง ของคนจัณฑาลเป็นอาชีพช้ันล่าง
กวาดถนน ล้างท่อระบายน้า เก็บขยะ
 เติ้ง เส่ียว ผิง เป็นผู้นาสาคัญของ เ ป็ น ต้ น ห า ก เ ป็ น อ า ชี พ เ ก ษ ต ร
การออกแบบการปฏิรูปและเปิด ก็เพียงแต่เช่าสถานที่ ไม่มีสิทธิเป็น
ประเทศของจีน โดยเสนอทฤษฎี เจ้าของที่ดินและไม่อนุญาตให้ใช้ของ
“ก า ร ส ร้ า ง สั ง ค ม นิ ย ม ที่ มี บางชนิดท่ีคนวรรณะอื่น ๆ ใช้ได้
ลักษณะเฉพาะของจีน” กล่าวคือ ส่วนท่ีอยู่จะอาศัยตามแหล่งเส่ือม
ถือเอาการพัฒนาเศรษฐกิจเป็นหลัก โทรมและกองขยะ
ดาเนินการสร้างสรรค์แบบทันสมัย
ดาเนินระบบผลิตแบบใหม่ในชนบท  เพ่ือแก้ปัญหาประชากรที่อยู่ในกลุ่ม
ซึ่งช่วยกระตุ้นชาวนาผลิตพืชผล
ทางการเกษตร ส่วนในตัวเมืองจะ ชนช้ันกลาง ซงึ่ มรี ายได้ต้ังแตป่ ระมาณ
ดาเนินระบบเศรษฐกจิ แบบใหม่และ
๒-๑๐ ดอลลาร์สหรัฐต่อวัน จานวน

มากถึง ๖๐๐ ล้านคน รัฐบาลของ

นายนเรนทร โมตี (Narendra Modi)

นายกรัฐมนตรี ชูนโยบาย Made in

Idea ในปี ๒๐๑๔ เพื่อสนับสนุนการ

ลงทุนจากต่างชาติให้เข้าไปตั้งฐาน

การผลิตในอินเดีย ยกระดับภาคการ

ผลิตโดยมีเป้าหมายให้อินเดียเป็น

ศูนย์กลางการผลิตที่มีขนาดใหญ่ท่ีสุด

ในโลกและเพ่ิมสัดส่วน GDP ของ

ภาคอุตสาหกรรมเป็น ๒๖% ภายใน

ปี ค.ศ. ๒๐๒๒ จาก ๑๗% ของ GDP

ในปัจจบุ ัน

๔๒

ประเดน็ สาธารณรัฐประชาชนจนี ประเทศสาธารณรฐั อินเดีย

๒. แนวคดิ ทาลายระบบเก่าที่เรียกว่า “ข้าว
ทศิ ทาง หม้อใหญ่” (ไม่ว่าทามากหรือน้อย
ก็จะได้รับส่วนแบ่งเท่าเทียมกันทุก

ค น ) ส ร้ า ง ร ะ บ บ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ
การตลาดแบบสังคมนิยมโดยยืนอยู่
บนพื้นฐานของระบบกรรมสิทธร์ิ ว่ ม

 นโยบายแกจ้ นตรงจดุ ของ สี จน้ิ ผิง  เป้าระยะ ๗ ปี ท่ีรัฐบาลต้องการให้
รัฐบาลจีนใช้แนวคิด “แก้จนตรง อินเดียมีความเจริญรุ่งเรืองและมั่งคั่ง
จุด” ตรงจุด ตรงกลุ่ม “ช่วยเหลือ ใ ห้ ไ ด้ ภ า ย ใ น ปี พ . ศ . ๒ ๖ ๖ ๖

ประ ช าช นห ลุดพ้ นจ ากค ว า ม (ค.ศ.๒๐๒๒)

ยากจน” หรือ “แก้ไขปัญหาความ (๑) รัฐบาลอินเดียจะสร้างท่ีอยู่อาศัย ๒๐

ยากจนแบบเจาะจง” ล้านหลังในชุมชนเมืองและ ๔๐ ล้านหลัง

 ชู เ ป้ า ห ม า ย “ส อ ง ไ ม่ กั ง ว ล ” ในชนบท
(ไม่กังวลเรื่องไม่มีจะกินและไม่มี (๒) รัฐบาลอินเดียจะทาให้คนอินเดียมี
เสื้อผ้าสวมใส่) “สามประกัน” ไฟฟ้าใช้ตลอด ๒๔ ช่ัวโมงและจะทาให้
(ที่อยู่อาศัย รักษา พยาบาลและ อีก ๒๐,๐๐๐ หมู่บ้านในอินเดียที่ยังไม่มี
ไฟฟา้ ใช้ มไี ฟฟ้าใช้ใหไ้ ดภ้ ายในปี ๒๖๖๒
การศกึ ษา)
 นิยามความยากจนของจีน คือ คน (๒) รัฐบาลอินเดียจะทาให้ประชาชน
ที่มีรายได้ ๒,๘๐๐ หยวน หรือ ๑๗๘,๐๐๐ คนที่ถูกตัดขาดจากโลก
๑๔,๐๐๐ บาทต่อปี (วันละ ๗.๖๗ ภายนอก เพราะอาศัยในพ้ืนท่ีที่ไม่มีการ
หยวน ราว ๒๘.๒๖ บาท) ในขณะ ตัดถนนผ่าน มีถนนไว้ใช้สัญจรไปมาได้
ท่ีธนาคารโลกกาหนดไว้ท่ี ๑๒.๔ โดยการก่อสร้างถนนเพิ่ม ๒ แสน
กิโลเมตร
หยวน หรือราว ๖๗ บาท/วัน
(๔) รัฐบาลจะเพ่ิมประสิทธิภาพการผลิต
 เริ่มต้นใน พ. ศ. ๒๖๒๑ ผ่าน และผลผลิตผ่านอุตสาหกรรมการ -
น โ ย บ า ย ก า ร ป ฏิ รู ป พื้ น ที่ ช น บ ท เกษตรเพอ่ื เพ่มิ มลู ค่าสนิ คา้ เกษตร
ดว้ ยการให้ความช่วยเหลือในแต่ละ (๖) อินเดียจะเป็นศูนย์กลางการผลิตของ
พื้นที่เท่ากันหมด เน้นทางด้านการ โลกรองรับประชากรวัยทางาน (๒ ใน ๒
เกษตรกรรมท่ีให้เกษตรกรสามารถ ของประชากรอนิ เดยี อายตุ ่ากว่า ๒๖ ปี)
ว า ง แ ผ น ก า ร เ พ า ะ ป ลู ก ไ ด้ เ อ ง (๖) รัฐบาลอินเดียจะให้ความสาคัญกับ
บริหารจัดการผลผลิตได้เองและมี การพัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ส่วนในรายได้ที่เกิดขึ้น ส่งผลให้ (ติดกับประเทศเมียนม่าร์) เพ่ือให้
เกษตรกรมีรายได้สูงข้ึน จากเดิมที่ ทั ด เ ที ย ม กั บ ภ า ค อื่ น ๆ ข อ ง ป ร ะ เ ท ศ
เป็นระบบเกษตรกรรมรวมท่ีต้อง อุ ต ส า ห ก ร ร ม เ ท ค โ น โ ล ยี ส า ร ส น เ ท ศ
รวบรวมผลผลติ ท้ังหมดส่งเขา้ รฐั

๔๒

ประเดน็ สาธารณรฐั ประชาชนจีน ประเทศสาธารณรฐั อนิ เดีย

 ในปี พ.ศ. ๒๖๖๒ ประธานาธิบดี (Information Technology : IT) เ ป็ น
สี จิ้น ผิง ประกาศขจัดคนยากจน อุตสาหกรรมที่มีอนาคตเติบโตขยายตัว
อีก ๖.๖ ล้านคนให้หมดสิ้นไป โดย อย่างรวดเร็ว ทั้งน้ีเกิดจากนโยบายการ
ใชแ้ ปดแนวทาง ได้แก่ ให้บริการคอมพิว เตอร์แบบพกพา
สาธารณะ ที่ต้องการให้แต่ละครอบครัว
๑. นาอุตสาหกรรมเข้ามาช่วยสินค้า เข้าถงึ IT ได้ องคก์ ร Telecom
เ ก ษ ต ร / ภู มิ ศ า ส ต ร์ โ ด ด เ ด่ น  อุตสาหกรรมเทคโนโลยสี ารสนเทศ
ท่องเท่ียว เพ่ิมมูลค่าสินค้า หา
ช่องทางระบายสินค้า ใช้อีคอม (Information Technology : IT) เป็น
เมร์ิช ชักนาและให้การช่วยเหลือ
ทางการตลาดจนมีช่องทางธุรกิจ อตุ สาหกรรมที่มีอนาคตเติบโตขยายตวั
สนับสนุนการเป็นผู้ประกอบการ
(Entrepreneurship) ใ น พื้ น ที่ อย่างรวดเรว็ ทงั้ น้เี กิดจากนโยบายการ
ย า ก จ น ด้ ว ย สิ น เ ชื่ อ แ บ บ ไ ม โ ค ร
เครดติ (micro – credit) ให้บรกิ ารคอมพวิ เตอรแ์ บบพกพา

๒. จัดตั้งฐานอุตสาหกรรมมากกว่า ๑ สาธารณะ ท่ีต้องการใหแ้ ต่ละ
แสนแห่ง ในพื้นที่ท่ีอยู่ใต้เส้นแบ่ง
ความยากจน ครอบคลุมครัวเรือน ครอบครวั เข้าถงึ IT ได้ องคก์ ร
ท่ี มี ฐ า น ะ ย า ก จ น ร้ อ ย ล ะ ๙ ๒
กระตุ้นการจ้างงาน และฝึกให้คน Telecom Regulatory Authority of
ยากจนหางานทา
India ตัวเลขจานวนผใู้ ช้อนิ เตอร์เนต็
๒. โยกย้ายประชากรให้มีท่ีอยู่ใหม่
และจ่ายเงินชดเชย ลงทุนพื้นท่ีให้ ความเร็วสงู อยู่ท่ี ๑๐๐ ล้านคนในปี
สรา้ งคนสร้างงาน ๖ ล้านคน
๒๖๖๗ ในปี ๒๖๖๖ มีมลู คา่ ตลาด
๔ . ช่ ว ย เ ห ลื อ ด้ า น คุ ณ ภ า พ ชี วิ ต
สาธารณูปโภค ถนน น้า ไฟฟ้า ๔๒,๖๗๐ ลา้ นเหรียญสหรัฐนโยบาย
โรงเรียน โรงพยาบาล ชุมชน และ
เชอื่ มโยงเมืองต่าง ๆ ด้านโทรคมนาคมและกฎระเบียบของ

๖. ช่วยเหลือด้านการศึกษาแก่ชนบท ธนาคารก็ดงึ ดดู ให้บริษัทเอกชนเขา้ มา
ห่างไกล อัดฉีดเงินและอาสาสมัคร
จานวนมากไปช่วยสอนหนังสอื ลงทุนในธรุ กจิ ด้านนมี้ ากขึน้ ส่งผลให้

๖. ซอ่ มแซมท่อี ยู่อาศัย ความตอ้ งการอุปกรณ์ IT สงู ขึ้น มูลคา่
๗. ชว่ ยเหลือด้านสงิ่ แวดล้อม
๘. เงินช่วยเหลือด้านสาธารณสุขและ ตลาดขยายตัว ๒๐๐,๐๐๐ ลา้ นเหรยี ญ

เบี้ยยังชีพแก่ผู้สูงอายุที่ไม่สามารถ สหรัฐในปี พ.ศ. ๒๖๖๒
ทางานได้

๔๔

ประเด็น สาธารณรฐั ประชาชนจีน ประเทศสาธารณรฐั อนิ เดยี
๔. ตวั แสดง
ภาคสนาม  นโยบายเจาะจงถึงระดับบุคลและ  นายนเรนทรา โมดี ได้ประกาศจะ
ครัวเรือนเพ่ือให้แม่นยาถึงผู้ท่ีจะ สร้างอินเดียใหม่ ภายในปีค.ศ.๒๐๒๒
๖. ระบบ ไดร้ ับความช่วยเหลอื แท้จริง โดยให้ โดยมอบให้ National Institution for
สนบั สนนุ จาก หน่วยงานของแต่ละหน่วยงานจับคู่ Transforming India – NITI Aayog
ฝา่ ยบรหิ าร กั บ พ้ื น ที่ เ ป้ า ห ม า ย ใ น ห มู่ บ้ า น ที่ เ ป็ น ห น่ ว ย ง า น ห ลั ก ใ น ก า ร จั ด ท า
หา่ งไกล และมีการส่งเจา้ หน้าท่ีของ ยุทธศาสตร์
รัฐบาล ๗๗๖,๐๐๐ – ๒,๐๐๐,๐๐๐
ค น ล ง พื้ น ท่ี ย า ก จ น ทั่ ว ป ร ะ เ ท ศ  ศูนย์ข้อมูลธุรกิจไทย-อินเดีย สรุป
ลงไปวิเคราะห์ปัญหาและความ
ต้องการในพ้ืนท่ี ท้ังรายบุคคล แนวคิดและเป้าหมาย ส่งเสริมให้
ครอบครัวและชมุ ชน
อินเดียมีขนาดเศรษฐกิจ ๖ ล้านล้าน
 มีการเก็บข้อมูลอย่างเป็นระบบ
ท า ใ ห้ ส า ม า ร ถ ต อ บ ส น อ ง ท้ั ง ดอลลาร์ภายในปี ค.ศ. ๒๐๒๐ (ในปี
รายบุคคล ครอบครัวและชุมชนได้
เข้าไปตรวจสอบและคุยตัวต่อตัว ค.ศ.๒๐๑๘ มีขนาดเศรษฐกิจ ๒.๖
กับคนยากจน ได้ข้อมูลกว่า ๘๙
ล้านแฟ้ม/โครงการ รวมทั้งมีการ ล้านล้านดอลลาร์) โดยการพัฒนา
โยกย้ายชุมชนยากจนไปทามาหา
กินในท่ีใหม่ ราว ๖ ลา้ นคน แบบองค์รวม ยกระดับคุณภาพชีวิต

 วิธีการสาคัญ รัฐบาลจีนใช้วิธีการ ประชาชน เน้นใช้เทคโนโลยีและ
เก็บข้อมูลเชิงลึกรายคน/ครัวเรือน
และชุมชน, มีการจับคู่ระหว่าง นวัตกรรมการพัฒนา และ เน้นการมี
หน่วยงานรัฐ ภาคธุรกิจ วิสาหกิจ
ต่างๆกับชุมชนยากจน เพ่ือร่วมกัน ส่วนรว่ มในการวางยุทธศาสตร์
แก้ไขปัญหาความยากจน โดย
หน่วยงานต่างๆเหล่าน้ีสนับสนุน  รัฐบาลกลางของนายกรัฐมนตรี
กาลังคน วัสดุอุปกรณ์ สมทบ นายนเรนทร โมตี กาหนดงบประมาณ
งบประมาณในแกจ้ นตรงจุดด้วย ประจาปี ๒๐๑๘-๒๐๑๙ เพื่อเพิ่ม
ศักยภาพการผลิตของประเทศและ
 รัฐบาลสนับสนุนงบประมาณแก้ไข ดึ ง ดู ด ก า ร ล ง ทุ น จ า ก ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ
ปัญหาโครงสร้างพ้ืนฐานต่าง ๆ ด้วยงบประมาณ ๒๑.๖๗ ล้านล้านรูปี
ซ้ื อ เ ฟ อ ร์ นิ เ จ อ ร์ ที่ จ า เ ป็ น ใ ห้ ค น หรือ ประมาณ ๑๐.๖๘ ล้านล้านบาท
ยากจน สร้างบ้านใหม่ ปรับปรุง ครอบคลุมการพัฒนาประเทศทุกกลุ่ม
บ้านพัก ห้องส้วมให้ครัวเรือน สาขา ได้แก่ การเกษตรและเศรษฐกิจ
ยากจน สนับสนุนทุนคนยากจน/ ชนบท เพิ่มงบประมาณแก่กระทรวง
แปรรูปอาหารมากถึงสองเท่าการ
พั ฒ น า โ ค ร ง ส ร้ า ง พื้ น ฐ า น
สร้างรถไฟฟ้าความเร็วสูง ระบบ
รถไฟฟ้า ถนนทางหลวงและขยายท่า

๔๖

ประเด็น สาธารณรฐั ประชาชนจนี ประเทศสาธารณรฐั อินเดยี
๖.ผลสมั ฤทธิ์
ครัวเรือนละ ๒,๐๐๐ หยวนเพื่อ อากาศยาน การพัฒนาคุณภ าพ
นาไปสร้างอาชีพและรายได้เล้ียงดู แรงงาน
ครอบครวั  คาดการณ์ว่าภายใน ๖ ปี อินเดียจะมี
แรงงานหนุ่มสาว อายุเฉล่ีย ๒๐ ปี
 รัฐบาลสนับสนุนการรวมกลุ่ม ผลิต ป ร ะ ม า ณ ๔ ๐ ๐ ล้ า น ค น เ ข้ า สู่
แปรรูป การตลาด การบริหาร ตลาดแรงงานผ่านการใช้วิทยาศาสตร์
จดั การและให้ภาคธุรกิจ โดยเฉพาะ และเทคโนโลยชี นั้ สงู
บริษัทอาลีบาบา ส่งคนที่มีความรู้
ความเช่ียวชาญลงไปช่วยเหลือคน/  สหประชาชาติ เปิดเผยว่า อินเดีย
ครวั เรอื นและชมุ ชนยากจนโดยตรง ช่วยเหลือประชาชน ๒๗๑ ล้านคน
ให้หลุดพ้นจากความยากจนในช่วงเวลา
 หลังจากผ่านการปฏิรูปและเปิด กว่า ๑๐ ปี ต้ังแต่ ค.ศ. ๒๐๐๖-๒๐๐๖
ประเทศมาได้ ๒๐ กว่าปี เศรษฐกิจ ถึง ๒๐๑๖-๒๐๑๖ ค่าดัชนีวัดความ
การเมือง วัฒนธรรม การเสรมิ สรา้ ง ยากจนหลายมิติ (MPI) หรือความยากจน
สงั คมและสิ่งอ่ืน ๆ ได้รับการพัฒนา ในมิติอื่นๆที่ไม่ใช่เพียงด้านเงินทอง โดย
ไปอย่างมาก พลังประเทศโดยรวม วัดจากปัจจัยข้อบกพร่อง ๑๐ ปัจจัย
ก็แข็งแกร่งขึ้น ชีวิตความเป็นอยู่ อาทิ สินทรัพย์ เช้ือเพลิงกาซหุงต้ม
ของประชาชนก็ดีขนึ้ อยู่ตลอดเวลา การสุขาภิบาลและโภชนาการ ท่ีลดลง
อย่างมนี ยั สาคญั

 อย่างไรก็ตาม ร้อยละ ๘.๘ ของ
ประชากรยังอาศัยอยู่ในความยากจน
หลายมิติท่ีรุนแรง ร้อยละ ๑๙.๒
สุ่มเสี่ยงต่อการเผชิญกับความยากจน
หลายมิติ ท้ังยังมีชาวอินเดียอีก ๒๗๒
ล้ า น ค น ท่ี ป ร ะ ส บ ปั ญ ห า ถู ก กี ด กั น
อย่างรนุ แรงดว้ ย

๔๖

๕.๒ สรปุ ผล

บทเรยี นร้แู ละข้อสงั เกต
๕.๒.๑ นวัตกรรมการแก้ปญั หาความยากจนของประเทศจีน

นวัตกรรมแก้จนของจีนหมายถึง วิสัยทัศน์ ความคิด นโยบาย ความรู้ วิธีการ
และกจิ กรรมใหม่ ๆ หรือกจิ กรรมท่ีประยกุ ต์จากภูมิปัญญาชาวบา้ น/ชุมชน

พรรคคอมมวิ นิสตแ์ ละรฐั บาลจนี โดยประธานาธิบดสี ี เจิ้น ผิง ประกาศนโยบาย
ชัดเจน “ขจดั ความยากจนใหห้ มดไปในปี พ.ศ. ๒๖๖๒” รวมทั้งการมีนโยบาย “ใครขยันมากได้
มาก” ผลผลติ หรือรายได้เปน็ กรรมสิทธ์ิของปัจเจกบุคคล ไม่ได้เป็นของรฐั จนี จงึ สามารถแก้จน
ตรงจุดได้ปีละนับสบิ ๆ ล้านคน จนทาใหค้ นยากจนกว่า ๗๗๐ ลา้ นคนหมดไปจากประเทศและ
ประชาชนจีนสามารถมีเงินไปเท่ียวตา่ งประเทศได้

นวัตกรรมด้านความรู้ รัฐบาลใช้การเก็บข้อมูลรายคน/รายครัวเรือนและ
รายชุมชน จากน้ันนามาวิเคราะห์ปัญหา สาเหตุ หาแนวทางแก้ไข รวบรวมเป็นแฟ้มรายคน/
ครัวเรอื นและโครงการต่าง ๆ กว่า ๘๙ ล้านโครงการ ความรู้ท่ีลึกซง้ึ เช่นนี้ทาให้แก้จนได้ตรงจุด
ไม่เหมารวมคนยากจนแบบใหม้ าลงทะเบยี นท้ังหมดหรือใช้วธิ ีแจกเงนิ ไปใชจ้ า่ ย

นวัตกรรมด้านการเกษตร มีการเปล่ียนแปลงวิถีการผลิตมาปลูกไม้ผลที่สร้าง
รายได้เป็นกอบเป็นกา มีการอพยพจากชนบทแห้งแล้งสู่เขตเศรษฐกิจพิเศษ มีงานทามีรายได้
มีการอบรมฝึกปฏิบัติใช้คอมพิวเตอร์ออนไลน์เพ่ือการค้าขายและการตลาด จดั ระบบการขนส่ง
สินคา้ ใหถ้ งึ มือผู้บรโิ ภค จัดใหม้ อี ินเตอรเ์ นต็ ไฟเบอรค์ วามเรว็ สงู ช่วยชุมชนยากจน ฯลฯ

๕.๒.๒ นวัตกรรมการแกป้ ญั หาความยากจนของประเทศอนิ เดยี
นวัตกรรม รูปแบบและความทา้ ทายในการแก้ปัญหาความยากจนของประเทศ

อินเดีย ประเทศอินเดยี ใช้แนวคิดทฤษฎใี นการแก้ไขปญั หาความยากจน ประกอบไปด้วยทฤษฎี
ทนุ นิยม ทเี่ นน้ การลงทุนอตุ สาหกรรม และเทคโนโลยชี ั้นสูงจากต่างชาติ การขนส่ง ถนน ไฟฟ้า
พาณชิ ยกรรม การบรกิ ารและการท่องเทย่ี ว

ภายใตแ้ นวคิด Trickle Down Effect ท่เี ชื่อวา่ จะเกิดการกระจายรายได้ การมี
งานทา มีอาชีพให้กับคนช้ันล่างหรือคนยากจนท่ีจะเป็นแรงงานสาคัญให้กับผ้ปู ระกอบการหรือ
นายทุน แต่ผลของการพัฒนาประเทศแบบนี้ ไม่เป็นไปตามแนวคิดทฤษฎีท่ีระบุไว้ แต่กลับมี
ลักษณะ “รวยกระจกุ จนกระจาย”

แนวคดิ ประชานยิ ม (Populism) อันหมายถึง การบริหารงานท่ีมงุ่ มีจดุ มงุ่ หมาย
ให้ได้รับความนิยมจากประชาชนเพ่ือสนับสนุนการดารงอยู่ของผู้นาทางการเมือง หรือ
เครื่องมือทางการเมืองของรัฐในการทาให้เกิดความชอบธรรมทางการเมืองเพ่ิมมากขึ้น โดยมี
การกาหนดนโยบาย แผนงาน โครงการท่ีไปตรงกับความต้องการของประชาชน แต่ผลของ
ประชานิยม มักมีลักษณะตอบสนองความอยาก (Felt Need) ชั่วคร้ังชั่วคราวและตาน้าพริก
ละลายแม่น้า เพราะมักจะเป็นการแจกเงิน การแถมปัจจัยส่ิงของแก่ประชาชนโดยทั่วไปหรือ

๔๗

เฉพาะเจาะจงที่คนยากจน ไม่ได้ตอบสนองการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่แท้จริงของประชาชน
อันเปน็ ความตอ้ งการทีแ่ ทจ้ ริง (Real Need) ของประชาชน

อย่างไรก็ตาม รูปแบบโครงการต่าง ๆ ในการแก้ไขปัญหาความยากจนของ
อินเดยี ยังมีลกั ษณะเป็นไปตามประเทศทป่ี กครองในระบอบประชาธิปไตยเสรที ่มี ปี ระธานาธิบดี
เป็นประมุข โอกาสจงึ เป็นของคนรวยมากกว่าคนจน การแข่งขันแบบมือใครยาวสาวได้สาวเอา
ทาให้คนยากจนไมส่ ามารถเขา้ สรู่ ะบบการแขง่ ขันและเป็นเพียงแคช่ นชั้นใชแ้ รงงาน

แผนงานสาคัญ ๆ เช่น เปลี่ยนเกษตรกรให้เป็นผู้ประกอบการ ขยายตลาด
การค้าออนไลน์และส่งเสริมการส่งออก การช่วยเหลือผู้ถูกแบ่งชนชั้นสังคม โดยสร้างความ
เท่าเทียมทางเพศ สร้างศักดิ์ศรีให้กลุ่มคนสูงอายุ/คนพิการ/คนข้ามเพศ สร้างศักยภาพให้กลุ่ม
คนวรรณะช้ันต่า/ชนเผ่า/ชนกลุ่มน้อยและให้ความสาคัญกับคนชายขอบ ปรับเปลี่ยน
กฎระเบียบให้คนชายขอบไดร้ บั การยอมรบั และมสี ว่ นร่วม ฯลฯ

ตวั อยา่ งโครงการแกไ้ ขปญั หาความยากจน มหี ลายโครงการ เช่น
๑) นโยบายขายข้าวให้คนจน ๒ ใน ๒ ของประเทศ นโยบายที่หวังผล

ประชานยิ ม คอื การขายขา้ วราคาถูก ๑ กโิ ลกรมั เหมือนใหเ้ ปล่าใหก้ ับคนจนในประเทศทุกเดอื น
๒) ทดลองออกบัตรจ่ายเงินสดแทนการแจกอาหารช่วยคนจนใน ๘ รัฐ

อินเดียได้ใช้โครงการสวัสดิการสังคมที่แจกจ่ายหรือจัดหาอาหารราคาถูกให้แก่ประชาชนมานาน
ราว ๖๐ ปี แต่โครงการดังกล่าวต้องใช้เงินจานวนมาก ทั้งยังมีปัญหาความสูญเปล่าและ
การคอรัปชั่นด้วย รัฐบาลจึงทดลองโครงการจ่ายเงินสดเพ่ือช่วยเหลือคนจนโดยตรงแทนการให้
อาหารใน ๘ รัฐ อย่างไรก็ตามปัญหา คือ การระบุหาตัวผู้ยากจนท่ีแท้จริงว่าคือใครและอยู่ท่ีใด
เพราะคนยากจนทแ่ี ท้จรงิ ในอินเดียมกั ไม่มีหลกั ฐานระบตุ วั ตนและเจ้าหนา้ ทขี่ องรัฐมกั เขา้ ไมถ่ ึงดว้ ย

๒) โครงการประกันรายได้ข้ันต่า ส่งเสริมความยุติธรรมทางสังคม
แก้ปัญหายากจน รายงานการสารวจภาวะเศรษฐกิจประจาปีของอินเดีย เผยแพร่ข้อเสนอ
แนวคิด รัฐบาลอินเดียเสนอท่ีจะรับประกนั รายได้ใหก้ ับประชาชนทกุ คนในระดับท่ีจะช่วยให้ซื้อ
หาปจั จยั ทีจ่ าเปน็ ตอ่ การดารงชีพได้

๕.๒.๔ แนวคดิ การน้ามาปรบั ประยกุ ต์ใช้ในประเทศไทย
ท้ังบทเรียนรู้จากประสบการณ์ของจีนและอินเดีย ล้วนมีคุณค่า สามารถนามา

ปรับประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาความยากจนในประทศไทย แต่มิใช่การลอกเลียนแบบมาใช้
ทั้งดุ้น เพราะต่างภูมิสังคม ต่างภูมิประเทศ และต่างบริบททางการเมืองการปกครอง ย่อมมี
ปจั จัยตวั แปรต่าง ๆ อีกมากมายทก่ี าหนดความสาเรจ็ หรอื ความล้มเหลว

อินเดียเป็นประเทศประชาธิปไตยที่ใหญ่ท่ีสุดในโลก ที่กล่าวกันว่าเป็นต้นแบบ
ของประเทศประชาธิปไตยที่มีความม่ันคง แต่ก็มีปัญหาความยากจน ความขัดแย้ง และความ
รุนแรง มากท่ีสุดประเทศหน่ึง ระบบผู้นาท่ไี ด้มาจากการเลือกมคี วามท้าทายและความเส่ยี งต่อ
การดาเนินนโยบายทต่ี อ่ เน่อื งในการแก้ปัญหาความยากจนและปญั หาอ่นื ๆ

๔๘

นโยบายและโครงการท่ีมุ่งแก้ปญั หาความยากจนของอนิ เดีย มีลกั ษณะของการ
ขับเคล่ือนเศรษฐกิจในระดับมหภาค และการดาเนินการแบบ “บนลงล่าง” (top down)
แต่การมีนโยบายระดับมหภาคที่สอดคล้องกับลักษณะจุดแข็งของประชากรอินเดียที่ใช้
ภาษาอังกฤษ สนใจเทคโนโลยี และเก่งการส่อื สารติดต่อ บวกกับจดุ แข็งของสังคมที่มีประชากร
มากและอยใู่ นวยั แรงงาน จงึ สามารถขบั เคลอ่ื นเศรษฐกิจประเทศอยา่ งได้ผลและยกระดับรายได้
และคุณภาพชีวิตประชากรได้เป็นจานวนมาก ๆ ส่วนโครงการเชิงประชานิยมและนวัตกรรม
ต่างๆของอินเดีย น่าจะมีบทบาทเพียงเป็นการประคับประคองสังคมและเป็นสีสันเท่าน้ัน
ไม่อาจหวังผลการเปลยี่ นแปลงท่ีย่งั ยนื ได้

จีนเป็นประเทศท่ีปกครองโดยพรรคคอมมิวนิสต์ ระบบสรรหาผู้นาประเทศ
ในแบบของจีนได้รับการพิสูจน์ในช่วงเวลา ๗๐ ปีนับต้ังแต่การก่อต้ังประเทศจีนใหม่ว่าสามารถ
สร้างเสถียรภาพและความต่อเน่ืองในการดาเนินนโยบายได้เป็นอย่างดี จนทาให้เปล่ียนแปลงจาก
ประเทศที่ยากจน อ่อนแอ ล้าหลังในทุกด้าน มาสู่การเป็นมหาอานาจและผู้นาของโลกในปัจจุบัน
ประเทศจีนมิได้แก้ปัญหาความยากจนแบบโครงการหรือนโยบายพิเศษเดี่ยว ๆ แต่เป็นผลจาก
การขับเคลื่อนประเทศหลายดา้ นไปพรอ้ ม ๆ กันอยา่ งมียทุ ธศาสตรแ์ ละเป็นระบบแบบแผน

ในแง่ของการแกป้ ัญหาความยากจนของจีน อาจมองได้วา่ จีนให้ความสาคญั ต่อ
การพัฒนาประเทศด้วยนโยบายระดับมหภาค ที่ช่วยให้คนจีนมีการศึกษาดี มีงานทา มีรายได้
มีศักด์ิศรี เป็นจานวนคราวละมาก ๆ ในขณะเดยี วกันจีนยังให้ความสนใจนโยบายแก้แก้ปัญหา
ความยากจนในระดับจุลภาค แบบ “ล่างขึ้นบน” (bottom up) กระจายการจัดการให้ชุมชน
และหน่วยงานพ้ืนที่เป็นผู้แสดงบทบาท ทั้งในส่วนของเจ้าหน้าที่พรรค เจ้าหน้าที่รัฐ ภาคธุรกิจ
และสถาบันวิชาการในท้องถ่ิน ซึ่งด้วยวิธีนี้จึงสามารถเข้าถึงตัวกลุ่มคนยากจนที่เป็นเป้าหมาย
การพัฒนาได้มีประสิทธิภาพมากกว่า อย่างท่ีเรียกว่า “แก้ปัญหาคนจนแบบมุ่งเป้า” หรือ
“การตดั เส้ือเฉพาะตัว”

สาหรับประเทศไทย ไทยเป็นประเทศในระบอบประชาธิปไตยท่ีมีโอกาสและ
ความเสี่ยงแบบเดียวกับอินเดีย แต่การมีเจตนารมณ์แห่งรัฐธรรมนูญ มียุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี
และมีแผนปฏิรูปประเทศ ๑๒ ด้าน จึงนับเป็น “ความพยายามแห่งชาติ” ในประการสาคัญ
ท่ีจะสร้างเสถียรภาพและความต่อเนื่องในการแก้ปัญหาความยากจนและการพัฒนาประเทศ
นอกจากนั้น แม้ว่าประเทศไทยมิได้มีระบบสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ที่มีระเบียบวินัยเคร่งครัด
แบบจีน แต่สังคมไทยก็มีขบวนการจิตอาสาท่ีเกิดจากความสานึกภายในตนและมีความ
เอ้ืออาทรอันเป็นฐานทุนทางวัฒนธรรมที่หาได้ยากในโลก ดังน้ันแนวทางการแก้ปัญหาความ
ยากจนแบบม่งุ เป้าหมายเฉพาะแบบจนี จงึ อย่ใู นวิสัยทจี่ ะนามาปรับประยุกต์ใชใ้ นรูปแบบและวิถี
แบบไทย ๆ ไดเ้ ชน่ กัน

๔๙

๕.๓ ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบาย
๕.๓.๑ ขอ้ เสนอแนะต่อรฐั บาลและหนว่ ยงาน
 สนับสนุนให้มีหน่วยงานท่ีสามารถดาเนินการขับเคลื่อนนโยบายแก้ปัญหา

ความยากจนไดอ้ ยา่ งต่อเนื่อง มียุทธศาสตร์ และเปน็ ระบบแบบแผน รัฐบาลควรให้ความสาคัญ
เร่งรัดและพิถีพิถัน ในการจัดตั้ง “สานักงานบูรณาการการแก้ปัญหาความยากจน”
ตามนโยบายท่ีได้แถลงไว้กบั รัฐสภา โดยจัดต้งั ให้มสี ถานะทางกฎหมายทสี่ ร้างหลกั ประกนั ใหก้ ับ
หน่วยงาน ในขั้นต่าอาจเป็นระเบียบสานักนายก หรือจะเป็นระดับพระราชกฤษฎีกาหรือ
พระราชบัญญตั กิ ็ย่ิงดี ทั้งน้ีนอกจากสถานะในทางกฎหมายแลว้ หลักประกนั ในดา้ นงบประมาณ
และการออกแบบหน่วยงานให้มีประสิทธิภาพ ความคล่องตัว ความโปร่งใส ก็มีความสาคัญ
ไมย่ ง่ิ หย่อนไปกว่ากนั

 เพื่อสนับสนุนแผนงาน โครงการในเชิงนวัตกรรมที่หลากหลายเพ่ือ
แก้ปัญหาความยากจน รัฐบาลควรให้ความสาคัญ เร่งรัดและพิถีพิถัน ในการจัดให้มี
“กองทุนเพอ่ื การลงทนุ ทางสงั คม”(Social Investment Fund – SIF) ตามนโยบายทไี่ ดแ้ ถลงไว้
กับรัฐสภา แต่ทั้งนี้กองทุนSIF ดังกล่าวไม่ควรมีบทบาทเพียงแค่การส่งเสริมสนับสนุนองค์กร
วิสาหกิจเพ่ือสังคม (Social Enterprise) ตามพระราชบัญญัติวิสาหกิจเพ่ือสังคม พ.ศ.๒๖๖๑
เท่าน้ัน แต่ควรครอบคลมุ ไปถงึ ภารกิจในการแก้ปัญหาความยากจนและผู้รับผลกระทบอ่ืนๆใน
ลกั ษณะของตาข่ายนริ ภัยทางสังคม (Social Safety Net) แบบเดียวกบั กองทนุ SIF ในยคุ วิกฤติ
เศรษฐกิจปี พ.ศ. ๒๖๔๐ ดว้ ย

 กระทรวงดิจิทัลเพ่ือเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงศึกษาธิการและ
กระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ต้องกาหนดนโยบาย แผนงาน
โครงการและงบประมาณ ในการจัดทาหลักสูตรการเรียนการสอน การฝึกปฏิบัติ ที่สร้างคนให้
เกง่ ในเรือ่ งอตุ สาหกรรมเทคโนโลยสี ารสนเทศและภาษาองั กฤษ เพ่ือรองรับยคุ IT ใหม้ ากข้ึน

 รัฐบาล โดยกระทรวงพาณิชย์ กับบริษัทประชารัฐรักสามัคคี (วิสาหกิจ
เพ่ือสงั คม) จากดั ควรร่วมกันพัฒนาเกษตรกรให้เปน็ ผูป้ ระกอบการ ขยายตลาดการคา้ ออนไลน์
และสง่ เสรมิ การสง่ ออก

 กระทรวงการพฒั นาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ย์ จัดทาแผนโครงการ/
เทศบัญญัติ ช่วยเหลือผู้ถกู แบง่ ชนช้ันสังคม/รว่ มกบั องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิน่ จัดทาข้อบัญญัติ
โดยสร้างความเท่าเทียมทางเพศ สร้างศักด์ิศรีให้กลุ่มคนผู้สูงอายุ คนข้ามเพศ/คนพิการ/สร้าง
ศักยภาพให้กลุ่มคนวรรณะชั้นต่า ชนกลุ่มน้อยและให้ความสาคัญกับคนชายขอบ/ชนเผ่า/
ปรบั เปลย่ี นกฎระเบียบให้คนชายขอบได้รับการยอมรับและมีสว่ นรว่ ม ฯลฯ

๖๐

๕.๓.๒ ขอ้ เสนอแนะตอ่ องคก์ รปกครองสว่ นท้องถิน่
 องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินควรจะสารวจคนยากจน/ครัวเรือนยากจน

ในพ้ืนท่ีทุกหมู่บ้าน/ชุมชน โดยวิเคราะห์ร่วมกับคณะกรรมการหมู่บ้าน/ชุมชน ว่าใครคือคน
ยากจนท่ีสุดในหมู่บ้าน? จะใช้เกณฑ์ช้ีวัดอะไรบ้าง? ระบุช่ือคนยากจน/ครัวเรือนยากจน ว่ามี
จานวนเท่าไรในแตล่ ะหมู่บา้ น/ชุมชน

 จากนั้นส่งเจ้าหน้าท่ีไปวิเคราะห์ศักยภาพคนยากจน/ครัวเรือนยากจนว่า
มีทักษะวิชาชีพอะไรบ้าง? ชอบที่จะเรียนรู้และพัฒนาฝีมือตนเองในเร่ืองอะไรบ้าง? แล้วจัดทา
แผนเป็นแฟ้มโครงการรายคน/ครัวเรือน เพ่ือเข้าสู่ข้อบัญญัติ/เทศบัญญัติ สนับสนุนและระดม
งบประมาณมาแก้ไขปัญหาความยากจนตามผลการจัดทาแผนแก้ไขปัญหาความยากจน
รายบคุ คล/รายครวั เรือน

 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรส่งเสริมให้คนยากจนนาขยะพลาสติก
มาแลกอาหารและเงิน อันจะได้ประโยชน์ ๒ ต่อ แก้ปัญหาขยะ แก้ความหิวโหยและนาขยะ
พลาสตกิ มาปถู นน เหมอื นอย่างท่อี นิ เดยี ดาเนนิ การ

๕.๓.๓ ขอ้ เสนอแนะต่อภาคประชาสังคม
 การแก้ปัญหาความยากจนใหไ้ ด้รับผลสาเรจ็ อย่างย่งั ยืน เป็นเป้าหมายใหญ่

ร่วมกันของกลุ่มองค์กรและเครือข่ายภาคประชาชน ที่ทางานทางสังคมกันอย่างหลากหลาย
รวมทั้งภาครฐั ภาคธุรกิจ CSR และกลุ่มจิตอาสาหรือผู้มใี จบุญใจกุศลท้ังหลายท้ังปวง จึงควรที่
ทุกฝ่ายจะสนับสนุนซ่ึงกันและกันในการแก้ไขปญั หาผู้ยากลาบากเหลา่ น้ี

 รูปแบบการแก้ปัญหาความยากจนของประเทศจีนและอินเดียนับเป็น
ตวั อย่างที่นา่ สนใจ ทั้งในเชิงการศึกษาเปรยี บเทียบ การปรับประยุกต์ และการสร้างแรงบันดาลใจ
เม่ือมองในระดับใหญ่ทั้งประเทศอาจดูเป็นเร่ืองยากเพราะต้องใช้กลไกอานาจรัฐแล ะความ
รว่ มมอื ในวงกว้างและมีผคู้ นหลากหลายภาคส่วนเข้ามาเก่ียวข้อง แตถ่ ้ามองแคบลงมาในระดับ
ชุมชนท้องถ่ิน ความร่วมไม้ร่วมมือกันย่อมอยู่ในวิสัยความเป็นไปได้มากกว่าและสามารถ
ลงมือทา สร้างตัวอย่างความสาเร็จจากจุดเล็ก ๆ ได้ทันที โดยไม่ต้องรอนโยบายจากส่วนกลาง
ทมี่ าจากเบ้อื งบน

 การผนกึ กาลังระหว่างชมุ ชน ทอ้ งถิ่น ประชาสังคมและ CSR ในระดับพื้นที่
คอื ปัจจัยความสาเร็จท่สี ามารถสร้างสรรค์ข้นึ มาจากเบ้ืองลา่ งซึง่ เป็นฐานรากของสังคม.

๖๑

บรรณานกุ รม

กาแฟดา. “ธนาคารโรตี” : รอยต่อ จากคนกินทิงกินขว้าง สู่คนไม่มีอันจะกิน , บางกอกบิซ
นิวส์ , ๙ เมษายน ๒๖๖๙

ขวัญใจ เตชเสนสกุล. ธนาคารเพอื่ การส่งออกและนาเขา้ แหง่ ประเทศไทย(EXIM BANK) , Make
in India บันไดสู่ความสาเร็จของอนิ เดีย https:// www.exim.go.th

ข่าวเศรษฐกิจ กรมส่งเสริมการส่งออก, อุตสาหกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศของอินเดีย ๒๗
กรกฎาคม ๒๖๖๖ :www.ryt๙.com
คน้ เมอื่ ๒๐ ธนั วาคม ๒๖๖๒ ท่ีมา
https://mgronline.com/daily/detail/9610000096930

จาเริญ ตัณฑส์ มบญุ . (๒๖๖๖). อินเดียทดลองออกบตั รจ่ายเงนิ สดแทนการแจกอาหารชว่ ยคน
จนใน ๘ รัฐ. วันท่ี ๒๖ ตุลาคม ๒๖๖๖ ค้นเมื่อ ๑๐ มกราคม ๒๖๖๒ ค้นจาก
https://www.voathai.com/a/india-subsidies-ct/1533711.html

ธนาคารออมสิน. (๒๖๖๒ มนี าคม), นโยบายแก้จน
ปธาน สุวรรณมงคล. ประชานิยม , สถาบันพระปกเกลา้
ปาโบล อูโคอา.(๒๖๖๒) ปญั หาความยากจนในโลกบรรเทาลงแลว้ จรงิ หรอื , คน้ เมอ่ื ๑๖

ธันวาคม ๒๖๖๒ ,https://www.bbc.com/thai/international-50072975
ปูจา จาบารี. (๒๖๖๒). บบี ีซีเวิลด์เซอร์วิส , การท่องเท่ียว สลมั อินเดีย แหลง่ ท่องเที่ยวท่ีัิต :

กว่าทัชมาัาล, NEWS ไทย , ๒๗ กนั ยายน ๒๖๖๒
เปลว สเี งิน. จนี ใช้นวัตกรรมแกป้ ญั หาความยากจนซา้ ซาก, ๑๒ มกราคม ๒๖๖๒
ผูจ้ ัดการออนไลน์. (๒๖๖๑). ความยากจนในโลกลดลง แต่โลกยังมคี นจนอีกมาก.
โพสต์ทูเดย์. (๒๖๖๒). การแก้ปัญหาความยากจน แบบเจาะจงของจีน. วันท่ี ๑๒ กรกฎาคม

๒๖๖๑ ค้นจาก https://www.posttoday.com/social/think/557473
ร่มธรรม ชานุรักษ์. (๒๖๖๒). คอลัมน์ : พุ่มไม้ใบบัง. หนังสือพิมพ์เดลินิวส์, อังคารท่ี ๑๐

มนี าคม ๒๖๖๒
รายงานข่าวของสถานโี ทรทศั น์ชอ่ ง ๒. (๒๖๖๑, ๑๗ ตลุ าคม). เรอื่ งสหประชาชาตริ ายงาน

วิกฤตคิ วามยากจนทวั่ โลก. ค้นจาก
http://news.ch3thailand.com/abroad/79879
วรภทั ร โตชนะเกษม. (๒๖๖๒). ปหี นา้ จีนจะไมม่ คี นจน , ๒ พฤษภาคม ๒๖๖๒
ศิรพล ฤทธิประศาสน์. (๒๖๖๑). เศรษฐศาสตร์ชานาญการ, สานักนโยบายเศรษฐกิจมหภาค
สานักงานเศรษฐกิจการคลัง , มหัศจรรย์แก้จนของรัฐบาลจีนเป็นอย่างไร ,
๒๗ ตลุ าคม ๒๖๖๑ โดยผจู้ ัดการออนไลน์
สมพันธ์ เตชะอธิก. (๒๖๖๒). แนวคิดและรูปแบบการแก้ไขปัญหาความยากจน,คณะ
มนุษยศาสตรแ์ ละสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

๖๒

สานกั งานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ. (๒๖๖๑, กรกฏาคม) รายงาน
สถานการณค์ วามยากจน และความเหลื่อมลา้ ดา้ นรายไดร้ ะดับภาคของประเทศ
ไทย. คน้ จาก
https://www.nesdc.go.th/ewt_w3c/ewt_dl_link.php?nid=7787

อกั ษรศรี พานิชสาส์น (๒๖๖๒). แกจ้ นแบบจนี จนี คิดใหญ่มองไกล, ซีเอ็ดยเู คชน่ั , บมจ.

BBC NEWS ไทย. (๒๖๖๑, ๑๑ มกราคม). อ็อกแฟมเผยคนรวยที่สุด ๑% ครองความมั่งค่ัง
๘๒% ของทังโลก. [ขอ้ มลู อเิ ลก็ ทรอนกิ ส]์ . ค้นเม่อื ๒ กมุ ภาพันธ์ ๒๖๖๒, สืบคน้ จาก
https://www.bbc.com/thai/international-42770778

Illustration by Kodchakorn Thammachart
Potia Topalova. (๒๖๖๒). ไม่แจกเงินแล้วจะแก้จนด้วยวิธีไหน? มองหนทางไปต่อของ

นโยบายคุณภาพชีวิต. American Economic Journal : Applied นักเศรษฐศาสตร์
ของ IMF อ้างจาก Wannaphong Durongkaveroj ,๑๘ March ๒๐๑๙,
Voiceonline. (๒๖๖๖). อนิ เดยี ออกนโยบายขายขา้ วถกู ให้คนจน ๒ ใน ๓ ของประเทศ.
วันที่ ๒๐ สงิ หาคม ๒๖๖๖ คน้ เมอื่ ๑๐ มกราคม ๒๖๖๒ ค้นจาก
https://www.voicetv.co.th/read/79325
Voicetv Online. (๒๖๖๘). ชาวอินเดียร้่ารวยเพ่ิมขึน แม้คนจนยังล้นประเทศ. ๖ มีนาคม
๒๖๖๘ ค้นจาก https://www.voicetv.co.th/read/175203



ภาคผนวก



ภาคผนวก ก
คาสั่งแตง่ ตงั้



๕๕

๕๖



ภาคผนวก ข
ฝา่ ยเลขานกุ ารประจาคณะ



๕๗

ฝา่ ยเลขานกุ ารประจาคณะกรรมาธกิ าร

จัดทาโดย

เจา้ หนา้ ท่ปี ระจากล่มุ งานคณะกรรมาธิการวิสามัญ ๕ โทร ๐ ๒๘๓๑ ๙๒๒๙ – ๓๐

๑. นายประเสรฐิ สเี ลศิ ผบู้ ังคับบัญชากลมุ่ งาน

๒. นายกวี จนั ทจริ าภา นิตกิ รชานาญการพิเศษ

๓. นางปิยาภา ชระธีระคปุ ต์ นิติกรชานาญการ

๔. วา่ ท่ี ร.ต.ปฐมภณณ์ แปน้ จรัสธรี มี นิตกิ รชานาญการ

๕. นางสาววรนนั ต์ มงคลนาสวุ ิทย์ นติ ิกรชานาญการ

๖. นายธารณธ์ รรม์ ธรรมวงค์ วทิ ยากรชานาญการ

๗. นายเทียนชยั พันธ์เลศิ วิทยากรปฏบิ ตั ิการ

๘. นางสาวสิริลกั ษณ์ เหมชาติลอื ชยั วิทยากรปฏบิ ตั กิ าร

๙. นางสาวอาดบี ะห์ อูบี เจ้าพนกั งานธุรการชานาญงาน

๑๐. นางสาววัลย์ณภัสร์ ยอดแยม้ เจา้ พนกั งานธุรการชานาญงาน

๑๑. นางสาวองั สณา เนตรทอง เจา้ พนักงานธุรการปฏิบตั ิงาน



๕๙

รายงานคณะกรรมาธกิ ารการแกป้ ญั หาความยากจนและลดความเหลอื่ มล้า วุฒสิ ภา
เรื่อง รปู แบบการแก้ปัญหาความยากจนแบบมงุ่ เป้า : กรณศี กึ ษาประเทศจนี และ
อนิ เดีย

ผรู้ ับผดิ ชอบ :
คณะกรรมาธกิ ารการแก้ปญั หาความยากจนและลดความเหล่อื มล้า วฒุ ิสภา

ปีท่ีพิมพ์ :
พ.ศ. ๒๕๖๓

เบอรโ์ ทร :
๐ ๒๘๓๑ ๙๒๒๙ – ๓๐

จัดพิมพโ์ ดย :
กลมุ่ งานการพิมพ์ ส้านกั การพิมพ์
สา้ นักงานเลขาธิการวฒุ ิสภา
โทรศพั ท์ ๐ ๒๘๓๑ ๙๔๖๖


Click to View FlipBook Version