ใบความรู้ที่ 1

ใบความรทู้ ่ี 1
เครอ่ื งมือ วสั ดุอปุ กรณ์การเขยี นแบบและบำรุงรักษา

เวลา 3 ชว่ั โมง

เครอื่ งมือวัสดุอุปกรณ์การเขยี นแบบและบำรุงรกั ษา

ในปจั จบุ ันงานเขยี นแบบได้นำคอมพวิ เตอร์มาช่วยในงานเขยี นแบบกันอย่างแพร่หลายเพราะคอมพวิ เตอร์ทำงานได้
อยา่ งรวดเรว็ ถกู ตอ้ งแม่นยำ สามารถแกไ้ ขเพม่ิ เติมแบบท่เี ขยี นไวแ้ ลว้ ได้สะดวกโดยไม่ต้องเสียเวลาในการเรม่ิ ต้นเขยี นใหม่
เหมือนกับการเขยี นแบบด้วยมือ

เคร่ืองมอื เขียนแบบถือว่าเป็นส่งิ ทีม่ ีความจำเปน็ สำหรับนักเขียนแบบ เพราะการทำงานใดๆถา้ หากขาดเครื่องมือ
หรอื อุปกรชว่ ยแล้วผลงานท่ีออกมานน้ั จะเกิดผลงานที่ดีได้ยาก ถา้ หากมีเครอื่ งมอื และอุปกรณ์ช่วยทมี่ ปี ระสิทธภิ าพแล้วผลงาน
ทอี่ อกมายอ่ มมคี ณุ ภาพดดี ้วย

การเขียนแบบเป็นการสัญลักษณ์ (Symbol) แทนของจริงลงบนกระดาษ (Paper) โดยสามารถส่ือ
ความหมายกัน ไดท้ งั้ ผูเ้ ขียนและผู้อ่านแบบ งานเขยี นแบบทด่ี ี มคี ณุ ภาพ ผู้เขยี นจะตอ้ งรู้จักเลือกใช้เคร่อื งมอื และอุปกรณอ์ ย่าง
เหมาะสม จึงทำใหก้ ารเขียนแบบถกู ต้อง รวดเรว็ ไดม้ าตรฐาน ที่สำคัญมดี งั ต่อไปน้ี

โต๊ะเขียนแบบ (Drawing Table)

ท่ีวางกระดาษ มหี ลายลักษณะขน้ึ อยกู่ บั ผู้ผลิต โต๊ะเขยี นแบบท่ีสร้างขนึ้ เพื่อใช้ในงานเขยี นแบบ
โดยเฉพาะเทา่ น้นั เคร่ืองเขียนแบบจะประกอบด้วยตวั โต๊ะ และอปุ กรณป์ ระกอบโต๊ะหลกั โต๊ะเขยี นแบบที่
สามารถปรับความสูงได้ดงั รูป เพอ่ื ให้เหมาะสมกับความสูงของผู้ใช้งาน สำหรับขนาดของโตะ๊ มหี ลายขนาด
ให้เลือกใช้ตามขนาดของกระดาษเขยี นแบบ ไดแ้ ก่ ขนาด 40 / 60 ซม. 60 / 100 ซม. และ 80 / 120 ซม.
ขนาด 80 / 120 ปรบั ความสงู ได้ โครงโตะ๊ ก็จะพอเหมาะกับกระดานรองเขยี นขนาดต่างๆตามกำหนด

ใบความรทู้ ี่ 1
เครอื่ งมอื วัสดอุ ุปกรณ์การเขียนแบบและบำรงุ รักษา

เวลา 3 ชวั่ โมง

กระดานเขียนแบบ

กระดานเขียนแบบ หมายถึง แผ่นรองเขียนแบบที่ทำขึ้นเฉพาะงานเขียนแบบขนาดเล็กลักษณะ
สี่เหลี่ยมผืนผ้า ความกว้างความยาว จะสามารถใช้กับกระดาษ A3 และ A4ได้ กระดานเขียนแบบนี้จะมี
อุปกรณ์ประกอบหลักมาด้วย ไดแ้ ก่ บรรทดั เลอื่ นขนาด ซ้ึงมรี างเลือ่ นและล็อกแน่นได้ อนั นจ้ี ะเฉพาะตวั เปล่ียน
กับแบบอื่นไม่ได้ นอกจากนั้นจะมีโปรแทรกเตอร์ปรับมุมและอื่นๆตามความต้องการของงาน และกระดาน
เขยี นแบบเหมาะสำหรบั งานเขียนแบบนอกสถานที่ เนอ่ื งจากกระดาษเขียนแบบมีขนาดเลก็ สามารถเคลื่อนย้าย
ไดส้ ะดวกกวา่ โตะ๊ เขยี นแบบ

กระดาษเขยี นแบบ

กระดาษทีใ่ ช้ในงานเขยี นแบบจะมดี ว้ ยกนั 3 ชนิด คือ
1 กระดาษไข จะเปน็ กระดาษท่ีโปรงใสคลา้ ยแผ่นพลาสตกิ ใช้สำหรบั เขียนเป็นกระดาษต้นแบบก่อน
ถา่ ยลงกระดาษพมิ พ์เขียว
2 กระดาษพิมพเ์ ขียว ได้จากการถ่ายโดยเครอื่ งพมิ พเ์ ขยี วจากกระดาษไข จะเป็นแผน่ กระดาษทห่ี นา
และมคี วามคงทนในการใช้งาน เหมาะสำหรบั ใหผ้ ู้ปฏบิ ตั ิงานใช้เป็นแบบประกอบกานปฏิบตั งิ าน
3. กระดาษโรเนียว ใชเ้ ป็นกระดาษร่างแบบหรอื กระดาษสเก็ตแบบ กระดาษโรเนียวทีใ่ ช้เขียนแบบได้
ตอ้ งมคี วามหนาอยา่ งน้อย 200 g. ขน้ึ ไป

ใบความรทู้ ่ี 1
เคร่ืองมอื วัสดุอปุ กรณก์ ารเขียนแบบและบำรงุ รกั ษา

เวลา 3 ช่วั โมง

ขนาดกระดาษที่ใชใ้ นการเขยี นแบบ

กระดาษที่ใช้ในการเขียนแบบต้องเป็นมาตรฐานเดียวกัน เพื่อเวลาทำการสำเนาจะได้ตรงตามขนาด
ของกระดาษที่เครื่องรองรับได้ การบอกขนาดจะแทนด้วยตัวอักษร “A” ย่อมาจากคำเติมคือ “Area” เป็น
พื้นที่ของกระดาษและจะตามด้วยตัวเลขตั้งแต่ 0- 6 เป็นตัวเลขที่บ่งบอกขนาดของกระดาษ ดังนั้นการเรียก
ขนาดจะเป็น เอ แลว้ ตามด้วยตัวเลข เชน่ A0 A1 A2 A3 A4 A5 และ A6

A2 A3
A4 A5

A0 A6 A6

A1

ดนิ สอเขียนแบบ

ดินสอเขียนแบบเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการร่างแบบหรือเขียนแบบจริง ดินสอที่ใช้ในการเขียนแบบจะ
เปน็ ดนิ สอเส้นเลก็ สามารถเปล่ียนไส้ได้ เรยี กวา่ ดินสอกด ขนาดของเสน้ มหี ลายขนาดให้เลอื กใช้ คอื 0.2, 0.3,
0.5, และ 0.7 มม เปน็ ต้น สำหรับความทึบและความแข็งของดนิ สอผเู้ ขียนแบบควรเลือกให้เหมาะสมดังน้ี
1. 2B , 3B , 4B , 5B , 6B , 7B เปน็ ดินสอชนดิ ไส้ออ่ น มคี วามเข็มสูง
2. 3H , 2H , H , F , HB , B เป็นดนิ สอชนิดไสป้ ลานกลาง
3. 9H , 8H , 7H , 6H , 5H , 4H เป็นดนิ สอชนิดไสแ้ ข็ง มีความเข็มน้อย

ใบความรู้ที่ 1
เครื่องมือ วสั ดุอปุ กรณ์การเขยี นแบบและบำรงุ รักษา

เวลา 3 ชั่วโมง

ยางลบ

ยางลบใช้สำหรับลบเส้นดินสอ บางชนดิ สามารถลบไดท้ ั้งหมกึ ทง้ั ดนิ สอ ยางลบท่ีใช้ตอ้ งเป็นชนดิ ออ่ น
น่มุ ไมท่ ำใหก้ ระดาษเป็นขุย

ปากกาเขยี นแบบ

ปากกาเขียนแบบมีลักษณะคล้ายกับปากกาหมึกซึม แต่เส้นของปากกาและเส้นไม่แตกมีหลายขนาด
เช่น 0.1 , 0.18 , 0.2 , 0.25 , 0.3 , 0.35 , 0.5 , 0.7 , 1.0 , 1.4, และ 2.0 มม. เป็นต้นก่อนใช้งานควร
ตรวจสอบดูหมึกของปากกา ถ้าหมึกอุดตันให้ถอดทำความสะอาด โดยใช้น้ำอุ่นแช่ปลายปากกา เพื่อให้หมึก
สว่ นทอ่ี ุดตนั หลุดออก จากน้ันเปา่ ครง้ั เพ่ือใหห้ มึกหลุดออกหมด เช็ดให้แห้งแล้วแลว้ ค่อยเตมิ หมึกให้เหมือนเดิม

ใบความรู้ที่ 1
เครือ่ งมอื วสั ดุอปุ กรณก์ ารเขยี นแบบและบำรุงรกั ษา

เวลา 3 ชั่วโมง

ไมท้ ี

ไมท้ ีเป็นเคร่อื งมอื ที่ชว่ ยในการเขียนเสน้ ตามแนวนอนและใช้รองรบั เครอ่ื งมืออน่ื เชน่ วางบรรทดั
สามเหลี่ยม เปน็ ตน้

บรรทดั สามเหลีย่ ม

บรรทัดสามเหลี่ยมทำมาจากพลาสติกใส ใช้สำหรับการเขียนเส้นมุมเฉียงหรือเส้นตั้งฉาก มุมของ
บรรทดั สามเหลี่ยม มขี นาดมมุ ดังนี้ 30 , 45 , 60 , และ 90 , องศา โดยทั่วไปอาจเรียกอกี อย่างหนงึ่ ว่า ฉาก
สามเหลี่ยม

เพลต

เพลตทำมาจากพลาสตกิ ฉลเุ ปน็ รปู ต่างๆ เช่น วงกลม วงรี สามเหล่ยี ม สเ่ี หล่ยี ม หกเหล่ยี ม รปู
สญั ลักษณด์ จิ ิตอลและอื่นๆ ดังนั้น การใชเ้ พลตจึงชว่ ยอำนวยความสะดวกต่อการเขยี นแบบ

ใบความรู้ที่ 1
เครื่องมอื วสั ดอุ ปุ กรณก์ ารเขียนแบบและบำรุงรักษา

เวลา 3 ชว่ั โมง

สเกลสามเหลี่ยม

สเกลสามเหล่ียมใช้ในการปรบั ลดหรือเพ่ิมขนาดของแบบเพ่อื ใหม้ คี วามสมดุล ความละเอียด แมน่ ยำ
ในงานเขยี นแบบ โดยทวั่ ไปจะมอี ตั ราส่วนหรือสเกลให้เลือกใช้ตง้ั แต่ 1 :10 จนถงึ 1 : 1,2 50

เคร่ืองมอื เขียนตวั อกั ษร

เครอ่ื งมือเขยี นตวั อักษรประกอบด้วยบรรทดั รอ่ งอกั ษรภาษาไทย และ ภาษาองั กฤษท่จี บั ปากกาเข็ม
นำรอ่ ง

ขนาดตัวอกั ษร

การเขียนตัวอักษรมีหลายลักษณะ ขน้ึ อยูก่ บั งานวา่ มีลักษณะอยา่ งไร แต่ตัวอกั ษรทเ่ี ขียนควรอ่านงา่ ย

ไมเ่ ลก็ จนเกินไป ขนาดตวั อกั ษรท่ใี ช้ทั่วไปมีดงั น้ี

1. ความสูงของตวั อักษรตวั พมิ พใ์ หญ่ 2.5 – 7 มม.

2. ความสูงของตัวอักษรพมิ พเ์ ลก็ 2.5 – 5 มม.

3. ความหนาของเส้น 0.25 – 0.7 มม.

4. ระยะห่างระหว่างบรรทัด 3.5 – 10 มม.

5. ชอ่ งไฟ 0.5 – 1.4 มม.