100 สม ั พน ั ธภาพระหว ่ างบ ุ คคล เก ิ ดจากการม ีปฏ ิ สม ั พน ั ธ ์ กน ั อย ่ างต ่อเนื่อง ระหว ่ างคนสองคนขึ้นไป ม ี อ ิ ทธ ิ พลต ่ อความค ิ ด อารมณ ์ และการกระทา อ ี กฝ่ าย หนึ่ง การสร้างสัมพันธภาพที่ด ี ระหว ่ างกน ั ม ี ว ิ ธ ี ดง ั น ี ้ การเข้าไปเกี่ยวข้องสัมพันธ์ กระตุ้นให ้ เก ิ ด ความต ้ องการสร ้ างสม ั พน ั ธต ์ ่ อกน ั การให ้ รางวล ั พฤต ิ กรรมสัมพันธภาพยังคงอย ่ ู ทง ั ้ สองฝ่ ายต ้ องเก ิ ดความชอบและพอใจซึ่งกน ั และกน ั การสร ้ างความค ้ น ุ เคย ม ี ความต ่ อเน ื่องใน การปฏ ิ สม ั พน ั ธ ์ เพ ื่อสร ้ างความค ้ น ุ เคย
101 การสื่อสารโดยใช้วาจา ภาษาพูด หรือภาษาเขียน การสื่อสารโดยใช้ภาษากาย ทก ั ษะการแก ้ปั ญหาเป็ นความสามารถของบ ุ คคลในการแก ้ปั ญหาท ี่เก ิ ด ความตึงเครียดทั้งทางด ้ านร ่ างกายและจ ิ ตใจ
102 ปั ญหาเป็ นเร ื่องปกต ิ และเก ิ ดข ึ ้ นกบ ั มน ุ ษย ์ ท ุ กคน การแก ้ปัญหาเป็ น ทักษะที่เป็ นประโยชน์ส าหรบ ั การเผช ิ ญกบ ั ความย ่ ุ งยากของปั ญหาต ่างๆ ที่ เก ิ ดข ึ น ้ ในชี ว ิ ตประจา วน ั โดยมีขั้นตอนการแก้ปัญหา ดังนี้
103 การต ่ อรอง เป็ นการลดความรุนแรงของการกระท าหรือการขอให้ท า ก ิ จกรรมอ ื่นทดแทน เพื่อให้เป็ นทางเลือก การปฏ ิ เสธเป็ นการ บอกเล ิ ก บอกปั ด บอกไม ่ เอา ไม ่ สนใจ ไม ่ ชอบ ไม ่ใช ้ไม ่ไป ไม ่ ท า ไม ่ เล ่ น เป็นต้น เพ ื่อท ี่จะไม ่ ต ้ องกระท าส ิ่งเหล ่ าน ั น ้ หร ื อไม ่ เข ้ าไปอย ่ ู ใน สถานการณ ์ น ั น ้ การปฏ ิ เสธน ั น ้ บางครง ั ้ ปฏ ิ เสธแล ้ วอาจ เป็ นผลดี หรืออาจเป็ นผลเสียก็ได้ ดังนั้นควรที่จะ พ ิ จารณาให ้ ด ี ว ่ าเร ื่องใดควรปฏ ิ เสธ เร ื่องใดไม ่ ควรปฏ ิ เสธ
104 ใช้ความรู้สึกเป็ นข้ออ้างประกอบ เหตุผล การขอปฏ ิ เสธ การขอความเห็นชอบ
105 ปฏ ิ เสธอย ่ างจร ิ งจง ั ทง ั ้ ท ่ าทาง คา พด ู และน ้าเสียง การขอความเห็นชอบและแสดงการขอบคุณ ไม ่ ควรหวน ั่ ไหวกบ ัค าพูดเ ควรย ื นหยด ั การปฏ ิ เสธ ใช้ความรู้สึกเป็ นข้ออ้างประกอบเหตุผล ปฏ ิ เสธอย ่ างมน ั่คงและสภ ุ าพ ปฏ ิ เสธด ้ วยท ่ าท ี เช ิ งบวก ทก ั ษะการปฏ ิ เสธเป็ นความสามารถในการปฏ ิ เสธผ ้ อ ู ื่นโดยส ิ ทธ ิ อน ั ชอบท า หากแต ่ การกระทา นั้นต้องไม ่ ทา ร ้ ายจ ิ ตใจบค ุ คลอ ื่นและไม ่ ทา ให ้ เสียสัมพันธภาพ ม ี หลก ัปฏ ิ เสธม ี ดง ั น ี ้