ต้นทุนการผลิต

ต้นทนุ
การผลติ

Manufacturing Cost

ตน้ ทนุ การผลิต
(Manufacturing Cost)

แนวคิด

ต้นทุนที่ใช้ในการผลิตแต่ละผลิตภณั ฑ์หรือผลิตภัณฑ์แตกต่าง
กัน ขึน้ อยู่กบั ลกั ษณะและปัจจัยอ่ืน ๆ หลายอย่างของสิน้้าชนินนั้น
ๆ แต่โนยท่ัวไปแล้วต้นทุนการผลิตจะประกอบน้วยวัตถุนิบทางตรง
้่าแรงงานทางตรง และ้่าใชจ้ ่ายในการผลติ

สาระการเรยี นรู้

1. ้วามหมายของต้นทุนการผลิต
2. อง้์ประกอบของต้นทนุ การผลิต
3. ้วามสัมพนั ธข์ องตน้ ทุนการผลิต

ผลการเรยี นร้ทู ี่คาดหวัง

1. อธิบาย้วามหมายของต้นทุนการผลิตไน้
2. บอกอง้์ประกอบของต้นทุนการผลิตไน้
3. แสนง้วามสมั พันธ์ของต้นทนุ การผลติ ไน้

แบบทดสอบกอ่ นเรียน

คำชีแ้ จง : จงเลอื กคำตอบทถี่ กู ตอ้ งเพียงขอ้ เดยี ว

1. เม่ือต้นทุนในที่เกินขึ้นแล้วและกิจการไน้ใช้ประโยชน์ไปแล้วจะ

ถอื เป็นบัญชีใน

ก. สินทรพั ย์ ข. หน้ีสิน

้. ้่าใชจ้ ่าย ง. รายไน้

2. ต้นทุนท่ีกิจการสูญเสียไปแต่จะให้ประโยชน์ในอนา้ตจันเป็น

บญั ชปี ระเภทใน

ก. สินทรัพย์

ข. หนีส้ นิ

้. ส่วนของเจา้ ของ

ง. รายไน้

3. ขอ้ ในเป็นต้นทุนแปรสภาพ

ก. วตั ถนุ ิบทางตรง ข. ้่าแรงงานทางตรง

้. ้่าเช่าสานกั งาน ง. ้่าโฆษณา

4. ข้อในเปน็ ต้นทุน้งท่ี

ก. เงนิ เนือนผู้้ วบุ้ม้นงาน

ข. ้่าเช่า

้. ้่าโฆษณา ้่าใชจ้ ่ายในการวิจัย

ง. ้่าโทรศัพท์

5. ต้นทนุ จมมีลักษณะอย่างไร

ก. ้่าเส่ือมรา้าสินทรพั ย์

ข. ้่าเช่าระยะยาว

้. ้่าเช่าระยะสัน้

ง. ้่าเสื่อมรา้าสนิ ทรพั ยแ์ ละ้่าเช่าระยะยาว

แบบทดสอบก่อนเรยี น

6. ข้อในเป็นวตั ถนุ ิบทางตรงท่ีใชใ้ นการผลิตยางรถยนต์

ก. เหล็ก ข. ไม้

้. แร่เหลก็ ง. ยางนบิ

7. ข้อในเป็น้่าแรงงานทางตรงในการผลิตเสื้อผ้าสาเร็จรูป

ก. เงินเนอื น้นงานเย็บเสอ้ื ผ้าสาเร็จรปู

ข. เงนิ เนือนผู้้ วบ้มุ โรงงาน

้. เงินเนอื นพนักงานทา้วามสะอานโรงงาน

ง. เงินเนือนพนกั งานทา้วามสะอานจกั ร

อุตสาหกรรม

8. ข้อในเปน็ ้า่ ใชจ้ ่ายการผลิต

ก. ้่าภาษีท่ีนายจา้ งออกให้

ข. ้่าจา้ ง้นงานผลติ สนิ ้า้

้. ้่าทา้วามสะอานโรงงาน

ง. ้่าภาษีที่นายจา้ งออกให้ และ้่าทา้วาม สะอาน

โรงงาน

9. ข้อในไม่ใช่้่าใช้จ่ายการผลิต

ก. ้่าแรงงานทางออ้ ม ข. วัตถุนบิ ทางออ้ ม

้. ้่าประกนั ภัยโรงงาน ง. ้่าแรงงาน้นงาน

ผลติ สิน้า้

10. กิจการนาเงินไปฝากธนา้ารจานวนหน่ึงไน้นอกเบี้ยปีละ

100,000 บาท ถ้านาเงินน้ันไปทาธุรกิจ จะทาให้สูญเสียนอกเบ้ีย

ท่ีจะไน้รับ 100,000 บาท ถือว่าถ้าเลือกทาธุรกิจก็จะมีต้นทุนใน

เกินขนึ้

ก. ตน้ ทุนจม

ข. ตน้ ทนุ เสยี โอกาส

้. ตน้ ทุนส่วนท่ีแตกต่าง

ง. ต้นทนุ ท่ีหลกี เลี่ยงไน้

ความหมายของตน้ ทนุ การผลติ

“ต้นทุน (Cost)“ ในทางบัญชี หมายถึง "รายจ่ายท่ีเกินขึ้น
เพ่ือให้ไน้มาซ่ึงสิน้้าหรือบริการโนยอาจจ่ายเป็นเงินสน สินทรัพย์อ่ืน
หุ้นทุนหรือการให้บริการหรือการก่อหน้ี รวมถึงผลขานทุนท่ีวัน้่า
เป็นตวั เงนิ ไน้ท่ีเกี่ยวข้องกบั การไนม้ าซ่ึงสนิ ้้าหรือบรกิ าร“

สรุปไน้ว่า ต้นทุน (Cost) หมายถึง มูล้่าของทรัพยากร
ที่สูญเสียไปเพื่อให้ไน้สิน้้าหรือบริการ โนยมูล้่านั้นจะต้องสามารถวัน
ไน้เป็นหน่วยเงินตรา ซ่ึงเป็นลักษณะของการลนลงในสินทรัพย์ หรือ
เพ่ิมขึ้นในหน้ีสิน ต้นทุนที่เกินข้ึนอาจจะให้ประโยชน์ในปัจจุบัน หรือใน
อนา้ตกไ็ น้ เม่ือต้นทุนในท่ีเกินขึ้นแล้วและกิจการไน้ใช้ประโยชน์ไปแล้ว
ต้นทุนนั้นจะถือเป็น “้่าใช้จ่าย” (Expenses) นังนั้น้่าใช้จ่าย
จึงหมายถึงต้นทุนท่ีไน้ให้ประโยชน์และกิจการไน้ใช้ประโยชน์ท้ังหมนไป
แล้ว ในขณะนั้นสาหรับต้นทุนท่ีกิจการสูญเสียไปแต่จะให้ประโยชน์
ในอนา้ตเรียกว่า “ สนิ ทรพั ย์ " (Assets)

ความหมายของตน้ ทนุ การผลติ

้ ว า ม ห ม า ย ข อ ง ต ้ น ทุ น มี ห ล า ย ช นิ น ซึ่ ง จ ะ แ ต ก ต ่ า ง กั น ไป
ตามวัตถุประสง้์ของการนาไปใช้ในกระบวนการวางแผนและตันสินใจ
ตน้ ทนุ สามารถแบ่งไน้หลายลกั ษณะ นังนี้

1. แบ่งตามลักษณะส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์ ประกอบน้วย
วัตถุนิบทางตรง ้่าแรงงานทางตรง และ้่าใช้จ่ายท่ีถูกต้องเม่ือใช้จ่าย
การผลิต ซึ่งจะกล่าวรายละเอยี นต่อไป

2. แบ่งตาม้วามสา้ัญและลักษณะของต้นทุนการผลิต
ประกอบน้วย

2.1 ต้นทุนข้ันต้น ( Prime Costs ) หมายถึง ต้นทุนรวม
ระหว่างวัตถุนิบทางตรงและ้่าแรงงานทางตรง ซ่ึงจะมี้วามสัมพันธ์
โนยตรงกับการผลิตและเป็นต้นทุนที่มีจานวนมาก เม่ือเทียบกับต้นทุน
การผลิตทงั้ หมน

2.2 ต้นทุนแปรสภาพ ( Conversion Cost )หมายถึง ต้นทุน
ท่ีเกี่ยวกับแปรสภาพและเปลี่ยนรูปแบบจากวัตถุนิบทางตรงให้เป็นสิน้้า
สาเรจ็ รูป ไน้แก่ ้่าแรงงานทางตรง และ้่าใชจ้ ่ายการผลติ

ความหมายของต้นทุนการผลิต

กิจการท่ีลงทุนในเ้ร่ืองจักรมากขึ้นก็จะมี้่าเสื่อมรา้า
้่าซ่อมบารุงจานวนมากข้ึน ธุรกิจท่ีใช้เท้โนโลยีช้ัน สูงก็จะ
ให้้ วามสา้ัญกับต้นทุนแปรสภาพมากกว่าต้นทนุ ขน้ั ตน้

3. แบง่ ตามความสมั พันธก์ บั ระดับของกิจกรรม

3.1 ต้นทุนผันแปร ( Variable Costs) หมายถึง ต้นทุน
ท่ี จ ะ มี ต ้ น ทุ น ร ว ม เป ล่ี ย น แป ล ง ไป ต า ม สั น ส ่ ว น ข อ ง ก า ร เป ล่ี ย น แป ล ง
ในระนับปริมาณการผลิต ในขณะท่ีต้นทุนต่อหน่วยจะ้งท่ีเท่ากัน
ทุกหน่วย ต้นทุนน้ีจะสามารถ้วบุ้มไน้โนยแผนกหรือหน่วยงาน
ท่ีทาให้เกนิ ต้นทุนผนั แปรนัน้

3.2 ต้นทุนคงท่ี ( Fixed Costs ) หมายถึง ต้นทุนรวม
ที่มิไน้เปล่ียนแปลงไปตามระนับของการผลิตในช่วงของการผลิตระนับ
หนึ่ง แต่ต้นทุน้งที่ต่อหน่วยก็จะเปล่ียนแปลงในทางลนล ง
ถ้าปริมาณการผลิตเพิ่มมากขึ้น แบ่งออกไน้ 2 ลักษณะ ้ือ ต้นทุน้งท่ี
ระยะยาว เช่น สัญญาเช่าระยะยาว ้่าเส่ือมรา้า เป็นต้น
และต้นทุน้งท่ีระยะสน้ั เช่น ้่าโฆษณา ้่าใช้จ่ายในการวิจัย เปน็ ตน้

3.3 ต้นทุนผสม ( Mixed Costs ) หมายถึง ต้นทุนท่ีมี
ลักษณะของต้นทุน้งท่ีและต้นทุนผันแปรรวมอยู่น้วยกัน จะแบ่ง
เป็น 2 ชนิน ้ือ ต้นทนุ กึ่งผันแปรและตน้ ทุนก่ึง้งท่ี

01 ตน้ ทนุ ก่งึ ผนั แปร
( Semi Variable Cost )

หมายถึง ต้นทุน ท่ีจะมีต้นทุนส่วนหนึ่ง้งท่ีทุกระนับของ
การผลิต และมีต้นทุน อีกส่วนหนึ่งจะผันแปรไปตามระนับของ
การผลิต เช่น ้่าโทรศัพท์ ้่าโทรสาร เป็นต้น บาง้ร้ั ง
ก็ ย า ก ท่ี จ ะ ร ะ บุ ไ น ้ ว ่ า ต ้ น ทุ น ส ่ ว น ใ น เป ็ น ต ้ น ทุ น ผั น แป ร
จึงจาเป็นต้องใช้การประมาณต้นทุนเข้ามาช่วยวิเ้ราะ ห์
เพื่อการตนั สินใจ

ตน้ ทนุ กง่ึ คงท่ี 02
( Semi Fixed Cost )

หมายถึง ต้นทุนที่จะมีจานวน้งที่ ณ ระนับการผลิตหนึ่ง
และจะเปล่ียนไป้งที่ในอีกระนับการผลิตหนึ่ง เช่น เงินเนือน
ผู้้วบุ้ม้นงาน ้่าเช่า เป็นต้น

ความหมายของตน้ ทุนการผลติ

4. แบง่ ตามความสัมพันธ์กบั หน่วยต้นทุน

โนยพิจารณาตาม้วามสามารถที่จะระบไุ น้ว่าตน้ ทุนในเป็น
ต้นทุนของงานใน แผนกใน หรือเขตการขายใน ประกอบน้วย

4.1 ต้นทุนทางตรง ( Direct Cost ) หมายถึง ต้นทุน
ท่ีฝ่า ย บริห ารส ามาร ถ ท่ีจะ ระบุ ไน้ว ่าต้ นทุน ในเป ็นขอ งหน ่ว ย ต ้นทุ น
เช่น วัตถุนิบทางตรงและ้่าแรงงานทางตรงท่ีใช้ในการผลิตงาน
ผลิตชน้ิ ในช้ินหน่ึง หรอื ้า่ เสื่อมรา้าเ้ร่ืองจักรในแผนกประกอบ

4.2 ต้นทุนทางอ้อม ( Indirect Cost ) หมายถึง ต้นทุน
ร่วมท่ีเกินขึ้นโนยไม่สามารถระบุไน้ว่าเกินจากหน่วยต้นทุ นใน
จะถูกแบ่งสรรให้แก่หน่วยต้นทุนต่าง ๆ น้วยเท้นิ้วิธีในก าร
การจนั สรรต้นทุน

ความหมายของตน้ ทุนการผลิต

5. แบ่งตามหนา้ ทีง่ านในสายการผลิต ประกอบน้วย

5.1 ต้นทุนแผนกผลิต หมายถึง ต้นทุนที่เกี่ยวกับ
การทางานของเ้รื่องจักร ้นงาน และ้่าใช้จ่ายอื่น ๆ ท่ีเกินข้ึน
ในแผนกผลิตสิน้้า เช่น แผนกตัน แผนกเชื่อม แผนกประกอบ
เป็นตน้

5 . 2 ต ้ น ทุ น แผ นก บ ริ ก า ร ห ม า ย ถึ ง ต ้ น ทุ น ท่ี
ไม่เก่ียวกับการผลิตโนยตรง ซึ่งแผนกต่าง ๆ จะทาหน้าท่ีในการบริการ
ให้แก่อผนกอื่น ๆ เช่น แผนกเงินเนือนและ้่าจ้าง แผนกบุ้้ล แผนก
ซ่อมบารุง แผนกธรุ การโรงงาน เป็นต้น

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, including icons by Flaticon and infographics
& images by Freepik.

ความหมายของตน้ ทุนการผลติ

6. แบ่งตามหน้าทีใ่ นงานกิจกรรม สามารถแบ่งไน้นังนี้

6.1 ต้นทุนที่เก่ียวกับการผลิต (Manufacturing
Cost) หมายถึง ต้นทุนที่มี้วามสัมพันธ์กับการผลิต ้ือ
วัตถุนิบทางตรง ้่าแรงงานทางตรง และ้่าใช้จ่าย
การผลิต

6.2 ต้นทุนท่ีเก่ียวกับตลาด (Marketing Cost)
หมายถึง ต้นทุนต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวกับกาส่งเสริมการจาหน่าย
สิ น ้ ้ า ห รื อ บ ริ ก า ร เช ่ น ้ ่ า โฆ ษ ณา ้ ่ า นา ย ห น ้ า
พนกั งานขาย เป็นต้น

6.3 ต้นทุนที่เกี่ยวกับการบริหาร (Administrative
Costs) หมายถึง ต้นทุนที่เกินข้ึนในลักษณะท่ีเก่ียวกับการส่ัง
การ การ้วบุ้มและการนาเนินงานของกิจการ รวมถึง
เ งิ น เ นื อ น ผู ้ บ ริ ห า ร แ ล ะ พ นั ก ง า น ใน แผ น ก ต ่ า ง ๆ
ที่ไม่เก่ียวกับแผนกผลติ และแผนกขาย

6.4 ต้นทุนทางการเงิน (Financial Costs) หมายถึง
ต้นทุนที่เกินขึ้นเน่ืองจากการจันหาเงินทุน หรือการบริหาร
เงินทุนของกิจการ เช่น นอกเบี้ย ้่าธรรมเนียมต่าง ๆ
เปน็ ต้น

ความหมายของต้นทุนการผลิต

77.. แแบบง่ ง่ ตตาามมคคววาามมสสมั ัมพพนั ันธธก์ ก์ บั บั เเววลลาา ประกอบนว้ ย

7.1 ต้นทุนในอดตี (Historical Cost) หมายถึง ต้นทุนที่
กิจการไน้จ่ายไปจริงตามหลักฐานอันเท่ียงธรรมท่ีปรากฏ จานวน
เ งิ น ที่ กิ จ ก า ร ไ น ้ จ ่ า ย ไป นั้ น จึ ง ถื อ เป ็ น มู ล ้ ่ า ห รื อ ต ้ น ทุ น
ของสิน้้าหรือสินทรัพย์ของกิจการในอนีต แต่ต้นทุนนี้อาจจะ
ไ ม ่ มี ้ ว า ม เห ม า ะ ส ม ใน ก า ร นา ม า ใช ้ เพื่ อ ก า ร ตั น สิ น ใ จ ข อ ง
ฝ่ายบริหารในปัจจุบัน เพราะ้่าของเงินในอนีตกับในปัจจุบัน
มี้วามแตกต่างกันเนื่องจากภาวะเงินเฟ้อ และ้วามเจริญ
นา้ นเศรษฐกจิ

7.2 ตน้ ทนุ ทดแทน (Replacement Cost) หมายถึง รา้า
ตลานปัจจุบันของสินทรัพย์ประเภทเนียวกันกับที่กิจ การ
ใช้อยู่ซ่ึงเป็นสินทรัพย์ท่ีเ้ยซ้ือมาในอนีต ถ้าต้องการจะซื้อใหม่
ก็ตอ้ งจ่ายเงนิ ในจานวนเท่าในโนยรา้าต้นทุนทนแทนย่อมมีมูล้่า
สู ง ก ว ่ า ต ้ น ทุ น ใน อนี ต เพ รา ะ เกิ น จ า ก ภ า ว ะ เ งิ น เฟ ้ อ แ ล ะ
เ กิ น จ า ก ก า ร เ ป ลี่ ย น แ ป ล ง เ ท ้ โ น โ ล ยี ข อ ง สิ น ท รั พ ย์
เพื่อใหม้ ีประสทิ ธภิ าพการทางานท่ีสงู ขนึ้

7.3 ต้นทนุ ในอนาคต (Future Cost) หมายถึง ้่าใช้จ่าย
ที่ กิ จ ก า ร ้ า น ว ่ า จ ะ เกิ น ขึ้ น ใน อ นา ้ ต จ า ก ก า ร ตั น สิ น ใ จ เร่ื อ ง ใ น
เรื่องหนึ่งของผู้บริหาร อาจไน้มาจากประมาณการหรือการ
พยากรณก์ ็ไน้

ความหมายของต้นทุนการผลิต

8. แบ่งตามลกั ษณะของความรบั ผิดชอบ ประกอบนว้ ย

8.1 ต้นทุนทคี่ วบคุมได้ (Controllable Cost) หมายถึง
้่าใช้จ่ายที่สามารถระบุไน้ว่าหน่วยงานในหรือบุ้้ลในบุ้้ลหน่ึง
เป็นผู้รับผินชอบโนยตรง หรือมีอานาจ หน้าที่ และมี้วามสามารถ
ท่ี จ ะ ท า ให ้ ต ้ น ทุ น จ า น ว น นั้ น เพ่ิ ม ข้ึ น ห รื อ ล น ล ง จ า ก ก า ร ตั น สิ น ใ จ
ของตน

8.2 ต้นทุนท่ีควบคุมไม่ได้ (Uncontrollable Cost)
หมายถึง ้่าใช้จ่ายท่ีไม่อยู่ภายใต้อานาจหน้าท่ีที่ หน่วยงาน
หรือผู้บริหารในระนับน้ันจะ้วบุ้มไน้ หรือไม่สามารถท่ีจะกาหนน
ต้นทุนน้ีให้เพิ่มขึ้นหรือลนลงไน้ ซ่ึงมักจะเกินจากการตันสินใจ
ของผู้บรหิ ารระนับสงู

ความหมายของต้นทนุ การผลิต

9. แบง่ ตามลักษณะการวเิ คราะหป์ ัญหาเพื่อตัดสินใจ

ประกอบน้วย
9.1 ต้นทนุ จม (Sunk Cost) หมายถึง ต้นทุนท่ีหลีกเลี่ยง
ไม่ไน้ (Unavoidable Cost) หรือไม่สามารถท่ีจะเปล่ียนแปลงไน้
ไม่ว่าจะตันสินใจอย่างไร ซ่ึงเป็นต้นทุนท่ีเกินจากการตันสินใจ
ในอนีตจะไม่มีผลกระทบต่อการตันสินใจในปัจจุบัน เช่น ้่าเช่า
ระยะยาว ้่าเสื่อมรา้าสินทรัพย์ เปน็ ต้น
9.2 ต้นทุนท่ีหลีกเลี่ยงได้ (Avoidable Cost) .หมายถึง
ต้นทุนท่ีสามารถประหยันไน้จากการตันสินใจเลือกทางในทางหนึ่ง
ตน้ ทนุ นีม้ ักจะมีบทบาทสา้ญั ต่อการตันสินใจของผู้บริหาร
9.3 ต้นทุนเสียโอกาส (Opportunity Cost) .หมายถึง
ผลตอบแทนที่กิจการจะไน้รับจากการตันสินใจเลือกทางเลือกหนึ่ง
แ ต ่ ต ้ อ ง สู ญ เ สี ย ผ ล ต อ บ แ ท น จ า ก ก า ร เ ลื อ ก ตั น สิ น ใ จ
ในอีกทางเลือกหน่ึง เช่น ถ้ากิจการนาเงินไปฝากธนา้ารจานวน
หนึ่งไน้นอกเบ้ียปีละ 100,000 บาท แต่ถ้านาเงินท่ีมีอยู่นั้น
ไป ล ง ทุ น ท า ธุ ร กิ จ ก็ จ ะ ท า ให ้ สู ญ เ สี ย น อ ก เบี้ ย ที่ จ ะ ไ น ้ รั บ
100,000 บาท ถือว่าถ้าเลือกทาธุรกิจก็จะมีต้นทุนเสียโอกาสเกินขึ้น
100,000 บาท ซ่ึงต้นทุนนี้จะไม่บันทึกบัญชีเพราะไม่ไน้เป็นต้นทุน
ท่ีเกินขนึ้ จริงแต่เป็นตน้ ทนุ ที่ถูกสมมตเิ พ่ือการตนั สนิ ใจ

ความหมายของตน้ ทนุ การผลติ

9 . 4 ต ้ น ทุ น ส ่ ว น ท่ี แ ต ก ต ่ า ง ( Differential Cost)
หมายถึง ต้นทุนที่เกินการเปล่ียนแปลงไปจากการตันสินใจเลือก
กระทาอย่างในอย่างหน่ึง ซ่ึงอาจจะเปลี่ยนแปลงในทางเพิ่มข้ึนหรือ
ลนลงก็ไน้ ต้นทุนน้ีจะเกินขึ้นเมื่อมีการเปล่ียนแปลงวิธีปฏิบัติ
แบบเนิมมาเป็นวิธีปฏิบัติแบบใหม่ เช่น ถ้ากิจการตันสินใจว่า
้วรท่ีจะซ้ือเ้ร่ืองจักรใหม่เข้ามาทาการผลิตแทนเ้ร่ืองจักรเก่า
ท่ีมีอยู ่หรือไม่ เพราะเ้ร่ืองจักรใหม่อาจจะต้องลงทุน สู ง
แต่ก็สามารถที่จะประหยันต้นทนุ ผันแปรต่อหน่วยลงไปไน้

9.5 ต้นทุนเพิ่มต่อหน่วย (Marginal Cost) หมายถึง
ต้นทุนท่ีจะเพิ่มข้ึนจากการผลิตเพิ่มขึ้นหน่ึงหน่วย จะมีลักษณะ
้ล้าย้ลึงกับต้นทุนส่วนเพ่ิมแต่ต้นทุนส่วนเพิ่มต่อหน่วยเป็นการ
พิจารณาส่วนท่ีเพิ่มจากการเพิ่มของการผลิตเพียง 1 หน่วยจะช่วย
ให้กิจการตันสินใจไนเ้ ช่นเนยี วกนั

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, including icons by Flaticon and infographics
& images by Freepik.

ความหมายของตน้ ทุนการผลิต

ต้นทุนการผลิต (Cost of Goods Manufactured ) หมายถึง
จานวนเงิน้่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกินข้ึนในการแปรสภาพวัตถุนิบตาม
ข้ันตอนต่าง ๆ จนกลายเป็นสิน้้าสาเร็จรูปพร้อมที่จะจาหน่ายให้แก่
ผบู้ รโิ ภ้ไน้

องค์ประกอบของต้นทุนการผลิต

เ มื่ อ จ า แน ก ต ้ น ทุ น ต า ม ลั ก ษ ณ ะ ส ่ ว น ป ร ะ ก อ บ ข อ ง ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์
ก็จะพบว่าต้นทุนท่ีใช้ในการผลิตสิน้้าหรือผลิตภัณฑ์แต่ ละชนิน
(Cost of a Manufactured Product) ประกอบน้วยวัตถุนิบทางตรง
้่าแรงงานทางตรง และ้่าใช้จ่ายการผลติ

1. วัตถุดิบ (Materials) วัตถุนิบเป็นอง้์ประกอบท่ีสา้ัญของ
ก า ร ผ ลิ ต สิ น ้ ้ า ห รื อ ผ ลิ ต ภั ณ ฑ ์ ส า เ ร็ จ รู ป โ น ย ท่ั ว ไ ป
ซ่ึ ง ต ้ น ทุ น ที่ เ กี่ ย ว กั บ ก า ร ใ ช ้ วั ต ถุ นิ บ ใ น ก า ร ผ ลิ ต สิ น ้ ้ า นั้ น
มี 2 ลักษณะ ้อื

1.1 วัตถุดบิ ทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถุนิบหลัก
ท่ี ใ ช ้ ใ น ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ส า ม า ร ถ ร ะ บุ ไ น ้ อ ย ่ า ง ชั น เ จ น
ว่าใช ้ ในก าร ผ ลิ ต สิ น ้้ าช นิ น ใน ช นิ น หน่ึ งใน ป ริ ม าณ แ ล ะ ต ้ น ทุ น เท ่าใ น
รวมทั้งจันเป็นวัตถุนิบส่วนใหญ่ท่ีใช้ในการผลิตสิน้้าชนินนั้น เช่น
ไม้แปรรูปจันเป็นวัตถุนิบทางตรงของการผลิตเฟอร์นิเจอร์ไม้ ผ้าที่ใช้
ในอุตสาหกรรมเส้ือผ้า ยางนิบท่ีใช้ในการผลิตยางรถยนต์ แร่เหล็กที่ใช้
ในอตุ สาหกรรมถลงุ เหลก็ กระนาษที่ใชใ้ นธรุ กจิ สิ่งพมิ พ์ เป็นตน้

1.2 วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถึง วัตถุนิบ
ต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องทางอ้อมกับการผลิตสิน้้า แต่ไม่ใช่วัตถุนิบหลักหรือ
วตั ถุนบิ ส่วนใหญ่ เช่น ตะปู กาว กระนาษทรายท่ีใช้เป็นส่วนประกอบของ
การทาเ้ร่ืองหนังหรือเฟอร์นิเจอร์ น้ามันหล่อล่ืนเ้รื่องจักร เส้นน้าย
ท่ีใช้ในการตันเย็บเสื้อผ้า เป็นต้น โนยท่ัวไปวัตถุนิบทางอ้อมมักจะเรียกว่า
"วัสนโุ รงงาน" ซึ่งถอื เป็น้่าใช้จ่าย การผลิตชนนิ หนึ่ง

แสดงการนำวัตถดุ บิ เข้าสกู่ ระบวนการผลิตสินคา้ สำเรจ็ รปู

กระบวนการผลติ สนิ ้า้ สาเร็จรูป
(นา้ ตาลทราย)

วตั ถุนิบทางตรง (อ้อย) สิน้า้ สาเร็จรูป (นา้ ตาลทราย)

องค์ประกอบของต้นทุนการผลติ

2. ค่าแรงงาน (Labor) หมายถึง ้่าจ้างหรือ ผลตอบแทน
ที่จ ่าย ให ้แก ่ลูก จ ้างหรือ ้นงานที่ท าหน้าที่เก่ี ย วข้อ งกั บ ก าร ผ ลิ ต สิ น ้้ า
ซ่ึงแบ่งออกเป็น 2 ชนิน ้อื

2 . 1 ค ่ า แร ง ง า น ท า ง ต ร ง ( Direct Labor) ห รื อ ลู ก จ ้ า ง
ที่ทาหน้าท่ีเก่ียวกับการผลิตสิน้้าสาเร็จรูปโนยตรง รวม ทั้งเป็น
้่าแรงงานท่ีมีจานวนมาก เมื่อเทียบกับ้่าแรงงานทางอ้อมในการผลิต
สิน้้าหน่วยหน่ึงๆ และจันเป็น้่าแรงงานส่วนสา้ัญในการแปรรูป
วัตถุนิบให้เป็นสิน้้าสาเร็จรูป เช่น ้่าแรงช่างตันเย็บเส้ือ ้่าแรงช่างเย็บ
กระเป๋าหนัง ้่าแรงช่างทาเฟอร์นิเจอร์ พนักงานฝ่ายประกอบสิน้้า
เปน็ ตน้

องค์ประกอบของตน้ ทุนการผลติ

2.2 ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) หมายถึง
้่าแรงงานท่ีไม่เก่ียวกับ้่าแรงงานทางตรงที่ใช้ในการผลิตสิน้้า เช่น
เงินเนือนผู้้วบุ้มโรงงาน เงินเนือนพนักงานทา้วามสะอานเ้รื่องจักร
และโรงงาน พนักงานตรวจสอบุ้ณภาพ ช่างซ่อมบารุง ้่าภาษีที่ออกให้
ลูกจ้าง สวัสนิการต่าง ๆ เป็นต้น ซึ่ง้่าแรงงานทางอ้อมถือเป็นส่วนหน่ึง
ของ้า่ ใช้จ่ายการผลติ

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, including icons by Flaticon and infographics
& images by Freepik.

องคป์ ระกอบของตน้ ทนุ การผลิต

3. คา่ ใช้จา่ ยการผลิต (Manufacturing Overhead) หมายถึง
้่าใช้จ่ายต่าง..ๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับการผลิตสิน้้าซ่ึงนอกเหนือจากวัตถุนิบ
ทางตรง ้่าแรงงานทางตรง เช่น วัตถุนิบทางอ้อม ้่าแรงงาน ทางอ้อม
้่าใช้จ่ายในการผลิตทางอ้อมอ่ืน..ๆ ไน้แก่ ้่าน้า ้่าไฟ ้่าเช่า ้่ายาม
รักษา้วามปลอนภัย โรงงาน ้่าเสื่อมรา้า ้่าประกันภัย ้่าภาษี
เป็นต้น แต่้่าใช้จ่ายเหล่านี้ก็จะต้องเป็น้่าใช้จ่ายท่ี เกี่ยวกับ
การนาเนินการผลิตในโรงงานเท่านั้น ไม่รวมถึงเงินเนือน ้่าเช่า ้่าไฟฟ้า
้่าเส่ือมรา้าท่ีเกินขึ้นจากการนาเนินงานในสานักงาน นังน้ัน้่าใช้จ่าย
การผลิตจึงถือเป็นท่ีรวมของ้่าใช้จ่ายในการผลิตทางอ้อมต่า ง..ๆ
(Cost pool of indirect manufacturing costs) นอกจากนี้ยังพบว่า
ในบางกรณีก็มีการเรียก้่าใช้จ่ายการผลิตในช่ืออื่น..ๆ เช่น ้่าใช้จ่าย
โรงงาน (Factory Overhead) โสหุ้ยการผลิต (Manufacturing Burden)
ต้นทนุ ผลติ ทางออ้ ม (Indirect Costs) เป็นต้น

CREDITS: This presentation template was created by
Slidesgo, including icons by Flaticon and infographics
& images by Freepik.

อง้์ประกอบของต้นทุนการผลติ

กระบวนการผลติ

องคป์ ระกอบของตน้ ทุนการผลติ

้่าใช้จ่ายการผลิตถือเปน็ ต้นทุนทางออ้ ม (Indirect
Cost) และเป็นส่วนหน่ึงของตน้ ทนุ การผลติ ประกอบน้วย

3.1 วัสดุโรงงานใช้ไป หรือวัตถุดิบทางอ้อมใช้ไป (Factory
Supplied Used of Indirect Material Used) หมายถึง ส่ิงของที่ใช้เป็น
ส่วนประกอบรองในการผลิตสิน้้าและมีปริมาณการใช้น้อย เช่น
โรงงานผลิตเสื้อผ้าสาเร็จรูปจะมีวัสนุโรงงานที่ใช้ไปในการผลิต ไน้แก่
กระนมุ นา้ ย ลูกปนั เป็นตน้

3.2 ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor Cost) หมายถึง
้่าจ้าง้นงานที่ไม่ไน้ทาหน้าท่ีผลิตสิน้้าโนยตรง หรือเงินเนือนท่ีจ่าย
ให้พนักงานที่ไม่ไน้ทาหน้าที่ผลิตสิน้้าโนยตรง เช่น ้่า จ้าง้น
ทา้วามสะอานโรงงาน ้่าจ้างยามรักษา้วามปลอนภัยโรงงาน เงินเนือน
ผู้้วบุ้มแผนกผลิต เงินเนือนผู้จันการโรงงาน และเงินเนือนวิศวกร
ประจาโรงงาน เป็นตน้

องคป์ ระกอบของตน้ ทนุ การผลิต

3.3 ค่าใช้จ่ายการผลิตอื่น หมายถึง ้่าใช้จ่ายอ่ืนท่ีเก่ียวข้อง
ในการผลิตสิน้้านอกเหนือจากวัสนุโรงงานใช้ไปและ้่าแรงงานทางอ้อม
ไน้แก่

1) ้า่ เ้รื่องมอื
2) ้า่ ตันจาหน่ายสิทธบิ ตั ร
3) ้ ่ า เ ส่ื อ ม รา ้ า สิ น ท รั พ ย ์ ใน

โรงงาน
4) ้่าไฟฟ้าโรงงาน ้่าโทรศัพท์

โรงงาน ้่าน้าประปาโรงงาน
5) ้ ่ า เช้ื อ เพ ลิ ง ห รื อ พ ลั ง ง า น

้า่ นา้ มนั ในโรงงาน
6) ้า่ เบ้ยี ประกนั ภยั โรงงาน
7) ้ ่ า บ า รุ ง รั ก ษ า อ า ้ า ร แ ล ะ

อุปกรณ์โรงงาน
8) ้า่ ซ่อมแซมเ้รื่องจกั ร เป็นตน้

ความสมั พันธ์ของต้นทนุ การผลิต

จ า ก ที่ ก ล ่ า ว ม า แ ล ้ ว ข ้ า ง ต ้ น ใน ก า ร ผ ลิ ต สิ น ้ ้ า นั้ น
จะแบ่งอง้์ประกอบของต้นทุนการผลิตออกเป็น 3 ประเภท ไน้แก่
วัตถุนิบทางตรง ้่าแรงงานทางตรงและ้่าใช้จ่ายการผลิต ซ่ึง้่าใช้จ่าย
การผลิตจะประกอบน้วย ้่าใช้จ่ายทุกรายการท่ีเกินขึ้นในกระบวนการ
ผลิต (ยกเว้นวัตถุนิบทางตรงและ ้่าแรงงานทางตรง) ต้องโอนปินไปยัง
บัญชี้่าใช้จ่ายการผลิตซ่ึงเป็นบัญชีุ้มยอน การโอนต้นทุนการผลิต
ไปเป็นต้นทุนของสิน้้านั้น ในช่วงท่ีสิน้้ายังผลิตไม่เสร็จต้นทุนของ
สิ น ้ ้ า ที่ ก า ลั ง อ ยู ่ ใน ก ร ะ บ ว นก า ร ผ ลิ ต จ ะ โ อ น ไป บั ญ ชี ง า น ร ะ ห ว ่ า ง ท า
เ มื่ อ สิ น ้ ้ า ผ ลิ ต เ ส ร็ จ ก็ จ ะ โ อ น ต ้ น ทุ น ห น ่ ว ย ที่ ผ ลิ ต เ ส ร็ จ แ ล ้ ว ไป ยั ง บั ญ ชี
ต้นทุนสิน้้าสาเร็จรูป และเม่ือขายสิน้้าสาเร็จรูปต้นทุนของสิน้้าส่วนท่ี
ขายจะถูกโอนจากบัญชสี ิน้้าสาเรจ็ รปู เขา้ บญั ชตี ้นทุนของสิน้้าที่ขาย

ตวั อย่าง

1. ระหว่างปซี ้ือวตั ถุนบิ เปน็ เงิน 100,000 บาท
2. เบิกวัตถุทางตรงไปใช้ในการผลิต 95,000 บาท และเบิกวัตถุ

ทางออ้ ม 5,000 บาท ไปใชใ้ นการผลิต
3. จ่าย้่าแรงงาน 200,000 บาท มี้่าแรงทางตรง 180,000 บาท

้่าแรงทางอ้อม 20,000 บาท
4. ้่าใชจ้ ่ายการผลติ อื่น จานวน 80,000 บาท
5. ปนิ บัญชใี ชจ้ ่ายการผลติ เข้าบญั ชงี านระหว่างทา
6. งานระหว่างทาจานวน 380,000 บาท ทาสาเร็จและโอนไป

้ลงั สนิ ้า้
7. ต้นทุนของสิน้้าท่ีถูกขายออกไป 230,000 บาท (บางส่วนของ

สิน้้าสาเร็จรูปท้ังหมน)รายการต้นทุนต่าง ๆ จะแสนงให้เห็นถึง
้วามสัมพนั ธ์ของตน้ ทุนโนยจันทาผงั ทางเนนิ ของต้นทุน

แบบทดสอบหลังเรยี น

คำชี้แจง : จงเลอื กคำตอบท่ถี กู ตอ้ งเพียงข้อเดียว

1. ข้อในไม่ใช่้่าใช้จ่ายการผลิต
ก. วตั ถุนิบทางตรง
ข. ้่าแรงงาน้นงานผลติ สิน้า้
้. ้่าแรงงานทางอ้อม
ง. ต้นทุนแปรสภาพ

2. ตน้ ทุนที่กจิ การสูญเสียไปแต่จะใหป้ ระโยชน์ในอนา้ตจนั เป็นบญั ชี
ประเภทใน

ก. ้่าใชจ้ ่าย
ข. ส่วนของเจ้าของ
้. สนิ ทรัพย์
ง. หน้สี นิ
3. ขอ้ ในเปน็ ้่าใช้จ่ายการผลิต
ก. ้่าจา้ ง้นงานผลติ สนิ ้้า
ข. ้่าภาษที ่ีนายจา้ งออกให้
้. ้่าภาษที ี่นายจา้ งออกให้ และ้่าทา้วามสะอานโรงงาน
ง. ้่าทา้วามสะอานโรงงาน
4. ขอ้ ในเปน็ ต้นทุน้งที่
ก. ้่าเช่า
ข. ้่าโทรศพั ท์
้. เงนิ เนอื นผู้้ วบุ้ม้นงาน
ง. ้่าโฆษณา ้่าใชจ้ ่ายในการวิจยั
5. ต้นทุนจมมีลกั ษณะอย่างไร
ก. ้่าเสื่อมรา้าสินทรัพย์
ข. ้่าเช่าระยะสน้ั
้. ้่าเสื่อมรา้าสนิ ทรพั ยแ์ ละ้่าเช่าระยะยาว
ง. ้่าเช่าระยะยาว

แบบทดสอบหลงั เรยี น

6. กิจการนาเงินไปฝากธนา้ารจานวนหน่ึงไน้นอกเบ้ียปีละ 100,000 บาท

ถ้านาเงินน้ันไปทาธุรกิจจะทาให้สูญเสียนอกเบ้ียท่ีจะไน้รับ 100,000 บาท

ถอื ว่าถา้ เลอื กทาธุรกิจก็จะมีต้นทุนในเกนิ ขนึ้

ก. ตน้ ทุนจม

ข. ตน้ ทนุ เสียโอกาส

้. ตน้ ทนุ ส่วนที่แตกต่าง

ง. ตน้ ทนุ ที่หลกี เล่ียงไน้

7. ขอ้ ในเปน็ วตั ถุนบิ ทางตรงท่ีใช้ในการผลิตยางรถยนต์

ก. เหล็ก ข. สี

้. ยางนบิ ง. แร่เหล็ก

8. เมื่อต้นทุนในที่เกินขึ้นแล้วและกิจการไน้ใช้ประโยชน์ไปแล้วจะถือเป็น

บญั ชใี น

ก. หนส้ี นิ ข. ้่าใชจ้ ่าย

้. สินทรัพย์ ง. รายไน้

9. ขอ้ ในเปน็ ้่าแรงงานทางตรงในการผลิตเส้อื ผา้ สาเร็จรปู

ก. เงินเนือนพนักงานทา้วามสะอานโรงงาน

ข. เงนิ เนือนพนกั งานทา้วามสะอานจกั รอตุ สาหกรรม

้. เงินเนือน้นงานเยบ็ เสอื้ ผา้ สาเรจ็ รูป

ง. เงนิ เนือนผู้้ วบ้มุ โรงงาน

10. ขอ้ ในเปน็ ต้นทุนแปรสภาพ

ก. วตั ถุนบิ ทางตรง

ข. ้่าเช่าสานกั งาน

้. ้่าโฆษณา

ง. ้่าแรงงานทางตรง