คู่มือครูและแผนการจัดการเรียนรู้(สำหรับครูผู้สอน)_วิชาคณิตศาสตร์_ป.3_หน่วยที่_2-06131603

กลุ่มสาระการเรียนรูค้ ณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นร้ทู  ่ี ๕ ชั้น  ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การดำ�เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หนว่ ยย่อยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ภาพคำำ�ตอบที่่ไ� ด้จ้ ากการกดเครื่่�องคิิดเลข ตรวจสอบความสมเหตุุสมผลของคำ�ำ ตอบ
68,200 + 17,910  = คำำ�ตอบสมเหตุุสมผล  เนื่่อ� งจาก  68,200
ใกล้เ้ คีียง  70,000  และ  17,910
86,110 ใกล้เ้ คีียง  18,000
ดังั นั้้น�   คำ�ำ ตอบควรใกล้้เคีียง
70,000 + 18,000 = 88,000
ซึ่่�ง  86,110  ใกล้เ้ คีียง  88,000
จึึงเป็็นคำำ�ตอบที่�ส่ มเหตุุสมผล

8,843 + 12,655  = คำำ�ตอบสมเหตุุสมผล  เนื่่�องจาก  8,843
ใกล้้เคีียง  9,000  และ  12,655
21,498 ใกล้้เคีียง  13,000
ดัังนั้้�น  คำ�ำ ตอบควรใกล้้เคีียง
9,000 + 13,000=  22,000
ซึ่ง�่   21,498  ใกล้้เคีียง  22,000
จึึงเป็น็ คำำ�ตอบที่ส�่ มเหตุุสมผล

47

48 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรคู้ ณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นรู้ท ่ี ๕ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยที ่ ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หนว่ ยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

3. ครููจัดั กิจิ กรรม  “คู่่�ฉัันคืือใคร”  โดยครููติิดบััตรโจทย์์การบวกและบัตั รภาพเครื่่อ� งคิดิ เลข
ให้้นักั เรีียนแต่่ละคนเลืือกบััตรภาพเครื่่�องคิิดเลขที่�เ่ ป็็นคำ�ำ ตอบโดยชููบัตั รตััวเลือื ก  ก  หรืือ  ข
จากนั้้น� สุ่�่ มนักั เรีียนออกมาอธิิบายเหตุุผล  เช่น่

u  34,045 + 28,650

ก. 36,910 ข. 62,695

v  2,139 + 43,199 ข. 64,589

ก. 45,338

กลุ่มสาระการเรยี นรคู้ ณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี  ๕ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยท่ ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หนว่ ยยอ่ ยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ w  32,410 + 26,182 ข. 58,592

ก. 58,628

x  51,005 + 38,640 ข. 43,740

ก. 89,645

49

50 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุม่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรียนร้ทู ี ่ ๕ ช้นั   ป.  ๓ 
หน่วยท่ ี ๒  การด�ำ เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หนว่ ยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้�นส  รุุป

4. ครููตรวจสอบความเข้า้ ใจของนัักเรีียน  โดยครููสุ่�่ มตััวแทนนักั เรีียนออกมานำ�ำ เสนอ จากนั้้น�
ครููและนักั เรีียนร่ว่ มกัันสรุุปว่า่
การพิจิ ารณาความเป็็นไปได้้ของคำ�ำ ตอบหรืือความสมเหตุสุ มผลของคำ�ำ ตอบ  อาจทำ�ำ ได้้ 
โดยหาผลบวกของจำำ�นวนที่�ใกล้เ้ คีียงกับั จำ�ำ นวนที่�โจทย์ก์ ำำ�หนดทั้�งสองจำำ�นวน  ผลบวกที่�ได้้ 
กับั คำำ�ตอบควรใกล้้เคียี งกััน

ให้้นักั เรีียนทำ�ำ แบบฝึกึ หััด  2.4

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขั้นน�ำ แผนการจัดการเรียนรู้ท ่ี ๖
ขัน้ สอน
ขั้นสรุป แนวการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
การวัดและประเมนิ ผล
ทบทวนการหาผลลบโดยการตั้ง� ลบที่�่ตัวั ตั้ง� ไม่เ่ กิิน  1,000  ไม่ม่ ีีการกระจาย
จััดกิิจกรรมการหาผลลบโดยการตั้�งลบที่�ต่ ััวตั้ง� ไม่เ่ กินิ   100,000  ไม่ม่ ีีการกระจาย 

จากสถานการณ์์ที่ก�่ ำ�ำ หนดให้้
ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็็นรายบุุคคลจากโจทย์์ 
การหาผลลบโดยการตั้�งลบที่ต่� ัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000  ไม่่มีีการกระจาย 

แบบฝึึกหััด  2.5 
–  ประเมินิ จากการตอบคำ�ำ ถาม  และการทำ�ำ แบบฝึกึ หัดั   2.5
–  ประเมิินจากการแก้้ปัญั หา  และการสื่่อ� สารและสื่อ่� ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

51

52 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนร้คู ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นร้ทู  ี่ ๖ ชนั้   ป.  ๓ 
หนว่ ยที่  ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยยอ่ ยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ สื่�อ/แหล่่งเรียี นรู้�

ขอบเขตเน้ือหา กิจกรรมการเรียนรู้ 1. บัตั รภาพราคา
ข้นั น�ำ เครื่่�องใช้ไ้ ฟฟ้้า
การหาผลลบโดยการตั้ง� ลบ 2. บััตรภาพราคาสิินค้้า
ที่่�ตัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000 1. ครููทบทวนการลบจำ�ำ นวนสองจำ�ำ นวนที่ต�่ ัวั ตั้�งไม่่กินิ   1,000  ไม่่มีีการกระจาย  โดยติิดบัตั รภาพ 3. แบบฝึึกหััด  2.5
ไม่ม่ ีีการกระจาย บนกระดาน ดัังนี้้�
การประเมิิน
สาระสำำ�คัญั ราคา  990  บาท ราคา  9,860  บาท
1. วิิธีกี าร
การลบจำำ�นวนสองจำำ�นวน 1.1  สัังเกตพฤติกิ รรม
โดยการตั้ง� ลบ  ทำ�ำ ได้้โดยเขีียน การเรีียนรู้�้
เลขโดดในหลักั เดีียวกัันให้้ 1.2  ตรวจแบบฝึึกหัดั
ตรงกััน  แล้ว้ จึึงนำ�ำ จำำ�นวน 2. เครื่�องมืือ
ในหลักั เดีียวกันั มาลบกันั 2.1  แบบฝึกึ หััด  2.5
2.2  แบบประเมินิ ทัักษะ
ราคา  3,110  บาท ราคา  520  บาท และกระบวนการ
แผนภาพราคาเครื่่�องใช้ไ้ ฟฟ้้าในร้า้ นค้า้ แห่่งหนึ่ง�่ ทางคณิติ ศาสตร์์
3.  เกณฑ์์
ครููถามนัักเรีียนว่่า 3.1  ผลงานมีีความถููกต้้อง
– เตารีีดราคาน้้อยกว่่าพััดลมอยู่�เท่่าไร  หาคำ�ำ ตอบได้้อย่่างไร  (ใช้ก้ ารลบ) ไม่น่ ้้อยกว่่าร้อ้ ยละ  80
– จำำ�นวนใดเป็็นตััวตั้�ง  (990) 3.2  คะแนนรวมด้้านทักั ษะ
– จำำ�นวนใดเป็็นตัวั ลบ  (520) และกระบวนการทาง
– เขีียนประโยคสััญลัักษณ์์ได้้อย่่างไร  (990 – 520  = £) คณิติ ศาสตร์ไ์ ม่่น้้อยกว่่า
ครููทบทวนวิิธีีการหาผลลบโดยการตั้ง� ลบ  โดยใช้้คำ�ำ ถามดังั นี้้� ร้อ้ ยละ  60
– 990 มีีกี่่ร� ้้อย กับั กี่ส�่ ิบิ  กัับกี่่ห� น่ว่ ย  (9 ร้อ้ ย กัับ  9 สิบิ  กัับ  0  หน่่วย)
– 520 มีีกี่่ร� ้้อย กับั กี่่ส� ิบิ  กับั กี่ห�่ น่ว่ ย  (5 ร้อ้ ย กับั   2 สิิบ กับั   0  หน่่วย)

กล่มุ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นร้ทู ี่  ๖ ชั้น  ป.  ๓ 
หน่วยที ่ ๒  การด�ำ เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หนว่ ยย่อยท่ ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้ ครููอธิบิ ายวิธิ ีกี ารลบ  โดยเขีียนเลขโดดในหลักั เดีียวกันั ให้ต้ รงกันั   แล้ว้ นำ�ำ จำ�ำ นวนในหลักั เดีียวกันั
มาลบกันั
ด้า้ นความรู้� ครููเขีียนแสดงการหาผลลบโดยการตั้�งลบ  ได้้ดังั นี้้�
เพื่่อ� ให้้นักั เรีียนสามารถ ประโยคสัญั ลัักษณ์์   990 – 520  = £
หาผลลบโดยการตั้ง� ลบ หลัักร้อ้ ย หลักั สิบิ หลัักหน่ว่ ย
ที่�่ตัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000 59 92 00 –
ไม่ม่ ีีการกระจาย 4 7 0
ด้า้ นทักั ษะและกระบวนการ  ครููอธิิบายเพิ่่ม� เติมิ ว่่า  การเขีียนแสดงวิิธีกี ารลบโดยการตั้�งลบ  ไม่่จำำ�เป็็นต้้องเขีียนคำำ�ว่่า
ทางคณิติ ศาสตร์์ “หลักั ร้อ้ ย  หลักั สิบิ   หลักั หน่ว่ ย”  แต่ต่ ้อ้ งเขีียนเลขโดดในหลักั เดีียวกันั ให้ต้ รงกันั  จากนั้้น� นำ�ำ จำ�ำ นวน
เพื่่อ� ให้้นักั เรีียนสามารถ ในหลักั เดีียวกันั มาลบกันั   โดยเริ่�มจากหลักั หน่ว่ ย  หลัักสิิบ  และหลักั ร้้อย  ตามลำำ�ดัับ ดัังนี้้�
1.  แก้้ปัญั หา วิิธีีทำำ� 59 29 00 –
2. สื่่�อสารและสื่ �อความหมาย 4 7 0
ทางคณิิตศาสตร์์ ดังั นั้้น� 990 – 520 = 470
ตอบ เตารีีดราคาน้้อยกว่า่ พััดลมอยู่�  ๔๗๐  บาท
53 ครููให้น้ ัักเรีียนช่ว่ ยกัันตรวจสอบความสมเหตุุสมผลของคำ�ำ ตอบโดยใช้ค้ วามสัมั พัันธ์ข์ องการบวก
และการลบ
ครููถามว่่า  “470  เป็น็ คำ�ำ ตอบที่่ส� มเหตุุสมผลหรืือไม่ ่ เพราะเหตุุใด”  (สมเหตุุสมผล  เนื่่อ� งจาก
990  ใกล้เ้ คีียง  1,000  และ  520  ใกล้เ้ คีียง  500  คำ�ำ ตอบจึึงควรใกล้เ้ คีียง  1,000 – 500 = 500
ซึ่ง�่   470  ใกล้้เคีียง  500 จึึงเป็็นคำ�ำ ตอบที่่�สมเหตุุสมผล)

54 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ ี ๖ ชั้น  ป.  ๓ 
หน่วยท่ี  ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หนว่ ยย่อยท ี่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้ �นสอน

2. ครููจัดั กิจิ กรรมการหาผลลบโดยการตั้�งลบโดยที่ต�่ ััวตั้ง� ไม่เ่ กิิน  100,000  ไม่่มีีการกระจาย
โดยใช้บ้ ัตั รภาพราคาเครื่่อ� งใช้ไ้ ฟฟ้า้ จากข้้อ  1 ครููกำ�ำ หนดสถานการณ์ ์ ดัังนี้้�

“เครื่�องปรัับอากาศราคามากกว่่าโทรทัศั น์อ์ ยู่�เท่่าใด”
ครููถามว่่า
– เครื่่�องปรับั อากาศราคาเท่่าไร  (9,860  บาท)
– โทรทััศน์์ราคาเท่่าไร  (3,110  บาท)
– หาคำำ�ตอบได้้อย่า่ งไร  (ใช้ก้ ารลบ)
– จำำ�นวนใดเป็น็ ตัวั ตั้�ง  (9,860)
– จำำ�นวนใดเป็็นตัวั ลบ  (3,110)
– เขีียนประโยคสััญลักั ษณ์์ได้้อย่่างไร  (9,860 – 3,110  = £)

ครููเขีียนประโยคสัญั ลัักษณ์์บนกระดาน ดัังนี้้ � 9,860 – 3,110  = £
จากนั้้�นให้้ตัวั แทนนัักเรีียนออกมาเขีียนแสดงวิธิ ีกี ารตั้ง� ลบ ดังั นี้้�

ประโยคสััญลักั ษณ์์   9,860 – 3,110  = £

ขั้น�้ ที่�่  1  เขีียนเลขโดดในหลักั เดีียวกัันให้ต้ รงกััน
หลัักพััน หลัักร้อ้ ย หลัักสิบิ หลัักหน่่วย
93 81 16 00 –

กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นรู้ท ี่ ๖ ช้ัน  ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หน่วยย่อยท ี่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขั้�น้ ที่�่  2  หาผลลบในหลักั หน่่วย  (0  หน่่วย  ลบด้ว้ ย  0  หน่่วย  เหลือื   0  หน่ว่ ย)

หลักั พััน หลักั ร้้อย หลัักสิบิ หลัักหน่ว่ ย
93 81 61 00 –
0

ขั้น�้ ที่ ่� 3  หาผลลบในหลักั สิบิ   (6 สิิบ  ลบด้้วย  1 สิบิ   เหลือื   5 สิบิ )

หลักั พััน หลักั ร้้อย หลัักสิบิ หลัักหน่่วย
93 81 16 00 –
5 0

ขั้น้� ที่� ่ 4  หาผลลบในหลัักร้อ้ ย  (8 ร้้อย  ลบด้ว้ ย  1 ร้้อย  เหลืือ  7 ร้้อย)

หลัักพััน หลัักร้อ้ ย หลัักสิิบ หลักั หน่ว่ ย
39 18 61 00 –
7 5 0

55

56 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร ์ แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี  ๖ ชน้ั   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การด�ำ เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หน่วยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้�้นที่ ่� 5  หาผลลบในหลัักพััน  (9 พันั   ลบด้ว้ ย  3 พันั   เหลืือ  6 พันั )
หลักั พััน หลัักร้อ้ ย หลัักสิบิ หลักั หน่ว่ ย
93 18 16 00 –
6 7 5 0

ดังั นั้้�น 9,860 – 3,110  = 6,750 
ตอบ ราคาเครื่่�องปรับั อากาศมากกว่า่ ราคาโทรทัศั น์์อยู่�  ๖,๗๕๐  บาท

3. ครููติิดบััตรภาพบนกระดาน ดัังนี้้�

ราคา  58,690  บาท ราคา  13,560  บาท
รถจัักรยานยนต์ร์ าคามากกว่่ากล้อ้ งถ่า่ ยรููปอยู่�เท่่าใด

ครููถามว่่า
– หาคำำ�ตอบได้้อย่่างไร  (ใช้ก้ ารลบ)
– จำำ�นวนใดเป็็นตััวตั้�ง  (58,690)
– จำำ�นวนใดเป็็นตัวั ลบ  (13,560)
– เขีียนประโยคสัญั ลักั ษณ์ไ์ ด้อ้ ย่า่ งไร  (58,690 – 13,560  = £)

ครููเขีียนประโยคสัญั ลักั ษณ์บ์ นกระดาน

กลมุ่ สาระการเรียนรูค้ ณติ ศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นรู้ท ่ี ๖ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยท ่ี ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หนว่ ยย่อยท่ี  ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ – 58,690 มีีกี่�ห่ มื่�น กับั กี่พ่� ััน กับั กี่ร�่ ้้อย กับั กี่ส�่ ิบิ  กับั กี่ห่� น่ว่ ย”  (5  หมื่�น กัับ  8 พันั
กัับ  6 ร้อ้ ย กัับ  9 สิิบ กับั   0  หน่ว่ ย)

– ลบด้้วย  13,560  หมายความว่า่ อย่า่ งไร  (เอาออก  1  หมื่�น กัับ  3 พััน กัับ  5 ร้้อย
กัับ  6 สิิบ กัับ  0  หน่่วย) 

จากนั้้�นให้้ตัวั แทนนัักเรีียนออกมาเขีียนแสดงวิิธีกี ารตั้�งลบ ดังั นี้้�
ประโยคสัญั ลักั ษณ์์ 58,690 – 13,560  = £
ขั้�น้ ที่่�  1  เขีียนเลขโดดในหลัักเดีียวกันั ให้้ตรงกััน
หลักั หมื่น� หลัักพััน หลักั ร้อ้ ย หลักั สิิบ หลักั หน่ว่ ย
51 38 65 69 00 –


ขั้้�นที่� ่ 2  หาผลลบในหลักั หน่่วย  (0  หน่่วย  ลบด้้วย  0  หน่ว่ ย  เหลืือ  0  หน่่วย)
หลัักหมื่น� หลักั พันั หลัักร้อ้ ย หลัักสิิบ หลักั หน่ว่ ย
51 83 56 69 00 –
0

57

58 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรคู้ ณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นรู้ท ่ี ๖ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การด�ำ เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ช่ัวโมง
หน่วยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้้น� ที่่�  3  หาผลลบในหลัักสิบิ   (9 สิบิ   ลบด้ว้ ย  6 สิิบ  เหลืือ  3 สิิบ)
หลักั หมื่�น หลัักพันั หลัักร้อ้ ย หลักั สิบิ หลักั หน่ว่ ย
15 38 56 96 00 –
3 0

ขั้�น้ ที่�่  4  หาผลลบในหลักั ร้อ้ ย  (6 ร้อ้ ย  ลบด้ว้ ย  5 ร้อ้ ย  เหลือื   1 ร้้อย)
หลักั หมื่�น หลักั พันั หลัักร้้อย หลัักสิบิ หลักั หน่่วย
15 38 65 96 00 –
1 3 0

ขั้้น� ที่ ่� 5  หาผลลบในหลักั พันั   (8 พััน  ลบด้้วย  3 พันั   เหลืือ  5 พันั )
หลักั หมื่น� หลักั พััน หลัักร้อ้ ย หลักั สิิบ หลัักหน่่วย
15 38 56 69 00 –
5 1 3 0

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ ี ๖ ชั้น  ป.  ๓ 
หนว่ ยท ี่ ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยย่อยท่ ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขั้้�นที่ ่� 6  หาผลลบในหลักั หมื่น�   (5  หมื่น�   ลบด้้วย  1  หมื่น�   เหลือื   4  หมื่�น)
หลักั หมื่น� หลัักพััน หลักั ร้้อย หลัักสิบิ หลัักหน่ว่ ย
15 38 56 69 00 –
4 5 1 3 0

ครููแนะนำำ�เพิ่่�มเติมิ ว่่า  ในการเขีียนแสดงวิิธีกี ารลบโดยการตั้�งลบ  ไม่่จำ�ำ เป็น็ ต้้องเขีียน
“หลักั หมื่�น”  “หลักั พันั ”  “หลักั ร้อ้ ย”  “หลักั สิบิ ”  และ  “หลักั หน่ว่ ย”  แต่ต่ ้อ้ งเขีียนเลขโดด
ที่อ�่ ยู่�ในหลักั เดีียวกันั ให้ต้ รงกััน ดังั นี้้�
วิิธีีทำ�ำ
15 38 56 96 00 –
4 5 1 3 0
ดังั นั้้�น 58,690 – 13,560 = 45,130
ตอบ รถจัักรยานยนต์์ราคามากกว่่ากล้้องถ่่ายรููปอยู่�  ๔๕,๑๓๐  บาท

ครููถามว่า่   “45,130  เป็น็ คำ�ำ ตอบที่ส่� มเหตุุสมผลหรือื ไม่ ่ เพราะเหตุุใด”  (สมเหตุุสมผล  เนื่่อ� งจาก
58,690  ใกล้เ้ คีียง  59,000  และ  13,560  ใกล้เ้ คีียง  14,000  คำ�ำ ตอบจึึงควรใกล้้เคีียง
59,000  – 14,000 = 45,000 ซึ่่�ง  45,130  ใกล้้เคีียง  45,000 จึึงเป็็นคำ�ำ ตอบที่ส่� มเหตุุสมผล)

59

60 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรู้ที ่ ๖ ชน้ั   ป.  ๓ 
หน่วยท่ ี ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หน่วยยอ่ ยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

4. ครููเขีียนประโยคสััญลัักษณ์์บนกระดาน ดังั นี้้�  26,950 – 1,850  = £  ให้้นัักเรีียนเขีียนแสดง
การหาผลลบลงในสมุุด จากนั้้น� ครููและนักั เรีียนร่ว่ มกัันเฉลยและตรวจสอบความถูกู ต้้อง ดังั นี้้�
26,950 – 1,850  = £
วิธิ ีีทำ�ำ
2 61 98 55 00 –
2 5 1 0 0
ตอบ   ๒๕,๑๐๐

ครููถามว่่า  “25,100  เป็็นคำำ�ตอบที่�่สมเหตุุสมผลหรืือไม่ ่ เพราะเหตุุใด”  (สมเหตุุสมผล
เนื่่�องจาก  26,950  ใกล้เ้ คีียง  27,000  และ  1,850  ใกล้เ้ คีียง  2,000  คำ�ำ ตอบจึึงควรใกล้้เคีียง
27,000 – 2,000 = 25,000 ซึ่่�ง  25,100  ใกล้เ้ คีียง  25,000 จึึงเป็็นคำ�ำ ตอบที่ส�่ มเหตุุสมผล)

ขั้ �นสรุุป

6. ครููตรวจสอบความเข้า้ ใจของนัักเรีียนเป็็นรายบุุคคล  โดยครููเขีียนโจทย์ก์ ารลบบนกระดาน
ให้้นักั เรีียนเขีียนคำ�ำ ตอบลงในสมุุด ดัังนี้้�
1.  57,793 – 1,653  = £ 2.  83,279 – 3,154  = £
เมื่�อนัักเรีียนทำำ�เสร็็จแล้้วครููและนักั เรีียนร่ว่ มกัันเฉลยและตรวจสอบความถูกู ต้้อง จากนั้้�น
ร่ว่ มกัันสรุุปว่า่
การลบจำ�ำ นวนสองจำำ�นวนโดยการตั้�งลบ ทำ�ำ ได้โ้ ดยเขียี นเลขโดดในหลักั เดียี วกันั ให้ต้ รงกััน 
แล้ว้ จึึงนำำ�จำำ�นวนในหลัักเดียี วกันั มาลบกััน
ให้้นักั เรีียนทำ�ำ แบบฝึกึ หััด  2.5

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขัน้ น�ำ แผนการจดั การเรยี นร้ทู ี่  ๗
ขั้นสอน
ขั้นสรปุ แนวการจดั กิจกรรมการเรยี นรู้
การวดั และประเมินผล
ทบทวนค่่าประจำ�ำ หลักั โดยการถามตอบ 
ทบทวนการหาผลลบโดยการตั้ง� ลบที่ต่� ััวตั้�งไม่เ่ กินิ   100,000  ไม่่มีีการกระจาย
จััดกิิจกรรมการหาผลลบโดยการตั้�งลบที่�่ตัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000 ที่�ม่ ีีการกระจาย  1  หลักั  

จากสถานการณ์์ที่่ก� ำ�ำ หนดให้้
ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็น็ รายบุุคคลจากโจทย์ ์
การหาผลลบโดยการตั้�งลบที่ต่� ััวตั้�งไม่เ่ กินิ   100,000 ที่ม่� ีีการกระจาย  1  หลักั  

แบบฝึึกหััด  2.6 

–  ประเมิินจากการตอบคำ�ำ ถาม  และการทำ�ำ แบบฝึกึ หัดั   2.6
–  ประเมินิ จากการแก้้ปัญั หา  และการสื่่�อสารและสื่่อ� ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

61

62 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร ์ แผนการจดั การเรียนรู้ท่ ี ๗ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยท่ี  ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ช่วั โมง
หน่วยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ สอื่ /แหลง่ เรียนรู้

ขอบเขตเนอื้ หา กิิจกรรมการเรีียนรู้� 1. บััตรภาพราคาสิินค้้า
ขั้ �นนำำ� 2.  แบบฝึกึ หััด  2.6
การหาผลลบโดยการตั้�งลบ
ที่�่ตััวตั้�งไม่เ่ กินิ   100,000 1. ครููทบทวนความสัมั พัันธ์์ของค่า่ ประจำ�ำ หลักั  ครููถามคำ�ำ ถามกระตุ้�นการคิดิ ของนักั เรีียน ดังั นี้้� การประเมิิน
ที่่�มีีการกระจาย  1  หลััก 1  สิิบ เท่า่ กัับกี่่ห� น่ว่ ย (10  หน่่วย)
1  ร้้อย เท่า่ กัับกี่ส่� ิิบ (10 สิบิ ) 1. วิธิ ีกี าร
สาระสำำ�คััญ 1  พันั เท่า่ กับั กี่ร�่ ้้อย (10 ร้้อย) 1.1  สังั เกตพฤติิกรรม
1  หมื่น� เท่่ากับั กี่�่พััน (10 พััน) การเรีียนรู้้�
การหาผลลบของจำำ�นวน 1  แสน เท่่ากัับกี่่ห� มื่น� (10  หมื่�น) 1.2  ตรวจแบบฝึึกหัดั
สองจำ�ำ นวน  ให้้นำ�ำ จำ�ำ นวน 2. ครููทบทวนการลบจำำ�นวนสองจำำ�นวนที่่�ตััวตั้ง� ไม่่เกินิ   100,000  ไม่ม่ ีีการกระจาย 2. เครื่�องมืือ
ที่อ�่ ยู่�ในหลักั เดีียวกัันมาลบกันั โดยครููเขีียนโจทย์์บนกระดาน ดัังนี้้� 2.1  แบบฝึกึ หััด  2.6
ถ้้าจำำ�นวนในหลัักใดของตัวั ตั้�ง 2.2  แบบประเมินิ ทัักษะ
น้้อยกว่า่ จำำ�นวนในหลักั นั้้�น 1) 2) และกระบวนการทาง
ของตัวั ลบ ต้้องกระจาย 68 10 62 43 03 – 4 52 35 00 00 – คณิติ ศาสตร์์
จำำ�นวนของตััวตั้ง� จากหลััก 2 1 4 1 3 4 3 2 0 0 3.  เกณฑ์์
ถััดไปทางซ้้ายมารวมกัับจำ�ำ นว 3.1  ผลงานมีีความถููกต้อ้ ง
นในหลัักนั้้น� ไม่น่ ้อ้ ยกว่่าร้อ้ ยละ  80
แล้ว้ จึึงลบกััน 3.2 คะแนนรวมด้า้ นทักั ษะ
และกระบวนการทาง
เมื่�อนัักเรีียนทำำ�เสร็จ็ ครููให้น้ ักั เรีียนช่่วยกันั เฉลยคำ�ำ ตอบ  ในกรณีีที่น่� ักั เรีียนทำำ�ผิดิ  ครููอธิิบาย คณิิตศาสตร์ไ์ ม่่น้อ้ ยกว่า่
การหาผลลบเพิ่่ม� เติิมจนนักั เรีียนเกิิดความเข้า้ ใจ ร้้อยละ  60

กล่มุ สาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร ์ แผนการจดั การเรยี นร้ทู  ่ี ๗ ชั้น  ป.  ๓ 
หน่วยที ่ ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จุุดประสงค์์การเรีียนรู้� ขั้ �นสอน

ด้้านความรู้� 3. ครููติิดบััตรภาพแสดงสินิ ค้้าและราคาสินิ ค้้าบนกระดาน ดัังนี้้�
  เพื่่อ� ให้้นัักเรีียนสามารถ
หาผลลบโดยการตั้ง� ลบ ราคา  58,870  บาท ราคา  17,245  บาท
ที่�่ตัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000 รถจักั รยานยนต์์ราคามากกว่่าโทรทััศน์อ์ ยู่�เท่า่ ใด
ที่่�มีีการกระจาย  1  หลักั
ด้้านทัักษะและกระบวนการ  ครููถามว่่า
ทางคณิติ ศาสตร์์ – หาคำำ�ตอบได้อ้ ย่่างไร  (ใช้ก้ ารลบ)
เพื่่อ� ให้น้ ักั เรีียนสามารถ – จำำ�นวนใดเป็็นตัวั ตั้�ง  (58,870)
1.  แก้้ปัญั หา – จำำ�นวนใดเป็น็ ตัวั ลบ  (17,245)
2. สื่่�อสารและสื่ �อความหมาย – เขีียนประโยคสัญั ลักั ษณ์ไ์ ด้อ้ ย่า่ งไร  (58,870 – 17,245  = £)
ทางคณิิตศาสตร์์
ครููเขีียนประโยคสัญั ลักั ษณ์บ์ นกระดาน
– 58,870 มีีกี่ห่� มื่น�  กับั กี่พ่� ันั  กับั กี่ร่� ้อ้ ย กับั กี่ส่� ิบิ  กับั กี่ห�่ น่ว่ ย  (5  หมื่น�  กับั   8 พันั  กับั   8 ร้อ้ ย

กัับ  7 สิบิ  กัับ  0  หน่ว่ ย) 
– ลบด้้วย  17,245  หมายความว่่าอย่า่ งไร  (เอาออก  1  หมื่น�  กัับ  7 พััน กัับ  2 ร้้อย

กัับ  4 สิบิ  กับั   5  หน่ว่ ย)
ครููอธิิบายวิธิ ีกี ารหาผลลบ ดังั นี้้�

63

64 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรคู้ ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรู้ที่  ๗ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยย่อยท่ี  ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้้�นที่่�  1  เขีียนเลขโดดในหลัักเดีียวกัันให้้ตรงกันั
หลักั หมื่�น หลักั พััน หลักั ร้้อย หลักั สิิบ หลัักหน่ว่ ย
15 87 28 74 05 –


ขั้้�นที่�่  2  หาผลลบในหลักั หน่่วย  (0  หน่ว่ ย  ลบด้ว้ ย  5  หน่่วย) ตััวตั้�งน้้อยกว่่าตัวั ลบ
จึึงต้้องกระจายจากหลักั สิบิ ไปหลัักหน่่วย  (หลักั สิบิ   7 สิบิ   กระจายไป  1 สิิบ  เหลือื   6 สิบิ
และหลัักหน่่วย  0  หน่่วยกัับที่�ก่ ระจายมา  10  หน่่วย  รวมเป็็น  10  หน่ว่ ย) จากนั้้�นจึึงลบ
ในหลักั หน่ว่ ย  (10  หน่ว่ ย  ลบด้้วย  5  หน่่วย  เหลือื   5  หน่ว่ ย)

หลัักหมื่�น หลัักพันั หลัักร้้อย หลัักสิิบ หลักั หน่ว่ ย

6 10
51 87 28 74 05 –
5

ขั้้น� ที่่ � 3  หาผลลบในหลัักสิบิ   (6 สิบิ   ลบด้้วย  4 สิบิ   เหลืือ  2 สิบิ )
หลัักหมื่�น หลัักพััน หลักั ร้้อย หลัักสิบิ หลัักหน่ว่ ย

6 10
51 87 28 74 05 –
2 5 

กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรียนร้ทู ี่  ๗ ชั้น  ป.  ๓ 
หน่วยที่  ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หนว่ ยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขั้้น� ที่ �่ 4  หาผลลบในหลักั ร้้อย  (8 ร้อ้ ย  ลบด้้วย  2 ร้อ้ ย  เหลืือ  6 ร้้อย)

หลักั หมื่�น หลัักพััน หลักั ร้้อย หลักั สิบิ หลักั หน่่วย

6 10
15 87 28 74 05 –
6 2 5

ขั้น้� ที่ �่ 5  หาผลลบในหลัักพััน  (8 พันั   ลบด้้วย  7 พันั   เหลืือ  1 พััน)

หลัักหมื่�น หลัักพััน หลักั ร้้อย หลัักสิิบ หลักั หน่ว่ ย

6 10
15 87 28 74 05 –
1 6 2 5

ขั้น�้ ที่�่  6  หาผลลบในหลัักหมื่�น  (5  หมื่�น  ลบด้้วย  1  หมื่น�   เหลืือ  4  หมื่�น)
หลักั หมื่�น หลักั พััน หลักั ร้้อย หลัักสิิบ หลักั หน่ว่ ย

6 10
15 87 28 74 05 –
4 1 6 2 5

65

66 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรทู้ ่ ี ๗ ช้นั   ป.  ๓ 
หน่วยท่ี  ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หนว่ ยยอ่ ยท่ี  ๒.๑  การบวกและการลบ

ครููอธิบิ ายเพิ่่�มเติมิ ว่า่   การเขีียนแสดงวิธิ ีกี ารหาผลลบโดยการตั้�งลบ  ไม่่จำำ�เป็น็ ต้้องเขีียนคำ�ำ ว่า่
“หลักั หมื่�น  หลัักพันั   หลักั ร้้อย  หลัักสิบิ   หลัักหน่่วย”  แต่่ต้้องเขีียนเลขโดดในหลัักเดีียวกััน
ให้ต้ รงกััน จากนั้้�นนำ�ำ จำำ�นวนในหลัักเดีียวกัันมาลบกััน  โดยเริ่�มจากหลัักหน่่วย  หลักั สิิบ  หลักั ร้อ้ ย
หลักั พััน  และหลัักหมื่น�   ตามลำ�ำ ดัับ ดัังนี้้�

ประโยคสัญั ลัักษณ์์  58,870 – 17,245 = £

วิิธีีทำ�ำ 6 10

15 78 28 74 50 –
4 1 6 2 5

ดังั นั้้�น 58,870 – 17,245 = 41,625
ตอบ รถจักั รยานยนต์์ราคามากกว่่าโทรทัศั น์์อยู่�  ๔๑,๖๒๕ บาท
ครููถามว่่า  “41,625  เป็น็ คำ�ำ ตอบที่่�สมเหตุุสมผลหรืือไม่ ่ เพราะเหตุุใด”  (สมเหตุุสมผล
เนื่่อ� งจาก  58,870  ใกล้้เคีียง  59,000  และ  17,245  ใกล้้เคีียง  17,000  คำ�ำ ตอบจึึงควรใกล้้เคีียง
59,000 – 17,000 = 42,000 ซึ่ง่�   41,625  ใกล้้เคีียง  42,000 จึึงเป็น็ คำ�ำ ตอบที่ส�่ มเหตุุสมผล)

4. ครููเขีียนโจทย์ก์ ารลบ  เช่่น  12,482 – 880 = £  บนกระดาน  และแสดงวิธิ ีีการหาผลลบ
โดยไม่เ่ ขีียนคำ�ำ ว่่า  “หลักั หมื่�น  หลัักพััน  หลักั ร้้อย  หลักั สิบิ   หลักั หน่ว่ ย” ครููเขีียนเลขโดดที่่�อยู่�
ในหลัักเดีียวกันั ให้ต้ รงกัันและนำ�ำ จำำ�นวนที่�อ่ ยู่�ในหลัักเดีียวกัันมาลบกััน  เริ่�มจากการหาผลลบ
ในหลัักหน่ว่ ยก่่อน จากนั้้�นจึึงหาผลลบในหลัักสิิบ  หลัักร้้อย  หลัักพััน  หลัักหมื่�น  ตามลำ�ำ ดัับ ดังั นี้้�

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรียนร้ทู  ่ี ๗ ชั้น  ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ช่ัวโมง
หน่วยย่อยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ 1 2 48 88 20 –

ครููถามว่่า
– เริ่ม� ลบในหลักั ใด  (หลัักหน่่วย)
– 2  หน่่วย  ลบออก  0  หน่ว่ ย  ได้้หรือื ไม่ ่ (ได้)้   เหลือื เท่่าไร  (2  หน่่วย  ลบออก  0  หน่่วย
เหลือื   2  หน่ว่ ย)
– 8 สิิบ  ลบออก  8 สิบิ   ลบได้ห้ รืือไม่ ่ (ได้)้   เหลืือเท่่าไร  (เหลืือ  0 สิิบ)
– 4 ร้อ้ ย  ลบออก  8 ร้้อย  ได้้หรืือไม่่ ถ้้าไม่่ได้้ต้้องทำำ�อย่่างไร  (ไม่่ได้ ้ ต้อ้ งกระจายจาก
หลักั พัันไปหลัักร้้อย  1 พััน  เท่า่ กัับ  10 ร้อ้ ย  รวมกัับ  4 ร้อ้ ย  เป็น็   14 ร้้อย  และ
ในหลัักพันั  จาก  2 พันั   เหลือื   1 พััน)
– มีีอยู่�  14 ร้อ้ ย  เอาออก  8 ร้้อย  เหลือื กี่ร�่ ้้อย  (6 ร้อ้ ย)
– 1 พันั  มีีตัวั ลบหรือื ไม่ ่ (ไม่ม่ ีี)  เหลือื เท่า่ ไร  (1 พันั )  หรือื   1 พันั   ลบด้ว้ ย  0 พันั
เหลือื เท่า่ ไร  (1 พััน) 
– 1  หมื่�น มีีตัวั ลบหรือื ไม่ ่ (ไม่่มีี)  เหลืือเท่่าไร  (1  หมื่�น)  หรือื   1  หมื่�น  ลบด้้วย  0  หมื่�น
เหลือื เท่่าไร  (1  หมื่�น)
ซึ่ง�่ เขีียนแสดงได้ ้ ดังั นี้้�
วิธิ ีีทำ�ำ
1 14
1 2 48 88 20 –
1 1 6 0 2

67 ตอบ   ๑๑,๖๐๒

68 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรคู้ ณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรู้ที ่ ๗ ชั้น  ป.  ๓ 
หนว่ ยที ่ ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้ �นสรุุป

5. ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียน  โดยครููเขีียนโจทย์ก์ ารลบบนกระดาน
ให้้นักั เรีียนเขีียนแสดงวิธิ ีหี าผลลบโดยการตั้�งลบลงในสมุุด  เช่่น

1.  31,860 – 1,553  = £ 2.  79,645 – 5,932  = £

เมื่อ� นักั เรีียนทำ�ำ เสร็จ็ แล้้วครููและนักั เรีียนร่่วมกัันเฉลยและตรวจสอบความถููกต้้องบนกระด
าน ดังั นี้้�

1) 2)

5 10 8 16

3 11 85 56 30 – 7 95 96 43 52 –
3 0 3 0 7 7 3 7 1 3

จากนั้้น� ร่ว่ มกันั สรุุปว่า่  การหาผลลบของจำำ�นวนสองจำ�ำ นวน  ให้น้ ำ�ำ จำ�ำ นวนที่�อยู่�ในหลััก 
เดีียวกันั มาลบกันั  ถ้า้ จำำ�นวนในหลักั ใดของตััวตั้�งน้อ้ ยกว่่าจำำ�นวนในหลัักนั้�นของตัวั ลบ 
ต้อ้ งกระจายจำ�ำ นวนของตัวั ตั้�งจากหลักั ถัดั ไปทางซ้า้ ยมารวมกับั จำ�ำ นวนในหลักั นั้�นแล้ว้ จึงึ ลบกันั
ให้้นัักเรีียนทำ�ำ แบบฝึกึ หัดั   2.6

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ แผนการจดั การเรียนรู้ท่ ี ๘

แนวการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

ขน้ั นำ� ทบทวนการหาผลลบโดยการตั้ง� ลบที่่�ตััวตั้ง� ไม่เ่ กินิ   100,000 ที่่�มีีการกระจาย  1  หลักั

ขัน้ สอน จััดกิิจกรรมการหาผลลบโดยการตั้�งลบที่ต�่ ััวตั้ง� ไม่่เกินิ   100,000 ที่ม�่ ีีการกระจายมากกว่า่   1  หลักั  
ข้นั สรุป และ  กิจิ กรรม  “ผลต่า่ งหรรษา”  ในใบกิจิ กรรม  2.1
การวดั และประเมนิ ผล
ครููสุ่�มตััวแทนนักั เรีียนนำำ�เสนอวิิธีกี ารหาผลต่า่ งของจำ�ำ นวนของตนเองจากใบกิิจกรรม  2.1 
แบบฝึกึ หััด  2.7

–  ประเมิินจากการตอบคำ�ำ ถาม  การทำำ�ใบกิิจกรรม  2.1  และการทำำ�แบบฝึึกหััด  2.7
–  ประเมินิ จากการแก้้ปััญหา  และการสื่�อ่ สารและสื่่อ� ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

69

70 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรคู้ ณติ ศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ ี ๘ ชั้น  ป.  ๓ 
หน่วยที่  ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ช่วั โมง
หนว่ ยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ ส่ือ/แหลง่ เรยี นรู้

ขอบเขตเนอื้ หา กจิ กรรมการเรยี นรู้ 1. บััตรโจทย์์การลบ
ขั้ �นนำำ� 2.  วงล้อ้ ตััวเลข
การหาผลลบโดยการตั้ง� ลบ 3.  ใบกิจิ กรรม  2.1
ที่�่ตัวั ตั้�งไม่เ่ กินิ   100,000 ที่ม�่ ีี 1. ครููทบทวนการลบจำ�ำ นวนสองจำำ�นวนที่�่ตัวั ตั้�งไม่่เกิิน  100,000 ที่�ม่ ีีการกระจาย  1  หลััก 4.  แบบฝึึกหััด  2.7
การกระจายมากกว่่า  1  หลักั โดยครููเขีียนโจทย์บ์ นกระดาน  2 ข้้อ ดัังนี้้�
การประเมินิ
สาระสำำ�คััญ 1) 2)
86 06 26 43 30 – 36 65 74 91 07 – 1. วิธิ ีกี าร
การหาผลลบของจำำ�นวน 1.1  สังั เกตพฤติกิ รรม
สองจำำ�นวน  ให้้นำ�ำ จำ�ำ นวน การเรีียนรู้�้
ที่่�อยู่�ในหลักั เดีียวกัันมาลบกันั เมื่�อนัักเรีียนทำำ�เสร็็จครููให้น้ ักั เรีียนช่ว่ ยกันั เฉลยคำ�ำ ตอบ  ในกรณีีที่น�่ ัักเรีียนทำ�ำ ผิดิ  ครููอธิิบาย 1.2  ตรวจใบกิิจกรรม
ถ้้าจำำ�นวนในหลัักใดของตัวั ตั้ง� การหาผลลบเพิ่่�มเติิมจนนักั เรีียนเกิิดความเข้้าใจ ดังั นี้้� 1.3  ตรวจแบบฝึกึ หัดั
น้อ้ ยกว่่าจำำ�นวนในหลักั นั้้น� 2. เครื่�องมืือ
ของตััวลบ ต้้องกระจาย 1) 2) 2.1  ใบกิจิ กรรม  2.1
จำำ�นวนของตัวั ตั้ง� จากหลััก 2.2  แบบฝึกึ หััด  2.7
ถััดไปทางซ้า้ ยมารวมกัับ 7 10 8 10 2.3  แบบประเมิินทัักษะ
จำำ�นวนในหลัักนั้้น� และกระบวนการ
แล้ว้ จึึงลบกััน 86 60 26 34 03 – 36 65 74 91 07 – ทางคณิิตศาสตร์์
1 4 4 1 3 3 1 3 7 3

กลุ่มสาระการเรียนรคู้ ณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ ี ๘ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยที ่ ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยย่อยท่ี  ๒.๑  การบวกและการลบ
3.  เกณฑ์์
ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จุดุ ประสงค์ก์ ารเรียี นรู้� ขั้ �นสอน 3.1  ผลงานมีีความถููกต้้อง
2. ครููติดิ บััตรโจทย์์  15,453 – 6,348 = £ จากนั้้น� ครููถามนัักเรีียนว่่า นัักเรีียนสามารถ ไม่น่ ้้อยกว่า่ ร้้อยละ  80
ด้้านความรู้� 3.2 คะแนนรวมด้า้ นทักั ษะ
เพื่่�อให้้นัักเรีียนสามารถ หาคำำ�ตอบของโจทย์์การลบดัังกล่่าวได้้หรือื ไม่่  และทำ�ำ อย่่างไร และกระบวนการทาง
หาผลลบโดยการตั้ง� ลบ ครููถามว่่า คณิติ ศาสตร์ไ์ ม่่น้อ้ ยกว่่า
ที่่�ตััวตั้�งไม่่เกิิน  100,000 – 15,453 มีีกี่่ห� มื่ �น กัับกี่พ่� ััน กัับกี่ร�่ ้อ้ ย กัับกี่ส่� ิิบ กับั กี่ห่� น่่วย  (1  หมื่�น กับั   5 พันั ร้้อยละ  60
ที่�่มีีการกระจายมากกว่า่
1  หลััก กัับ  4 ร้้อย กับั   5 สิิบ กับั   3  หน่่วย)
ด้า้ นทัักษะและกระบวนการ  – ลบด้้วย  6,348  หมายความว่่าอย่่างไร  (เอาออก  6 พััน กับั   3 ร้อ้ ย กัับ  4 สิิบ
ทางคณิติ ศาสตร์์
เพื่่อ� ให้้นัักเรีียนสามารถ กับั   8  หน่่วย) 
1.  แก้้ปัญั หา ครููเขีียนและอธิิบายวิธิ ีกี ารหาผลลบ ดังั นี้้�
2. สื่่�อสารและสื่ �อความหมาย ขั้น�้ ที่่�  1  เขีียนเลขโดดในหลัักเดีียวกัันให้้ตรงกััน
ทางคณิติ ศาสตร์์ หลัักหมื่�น หลักั พันั หลักั ร้้อย หลักั สิิบ หลัักหน่ว่ ย
1 56 34 54 38 –


ขั้น้� ที่�่  2  หาผลลบในหลักั หน่ว่ ย  (3  หน่ว่ ย  ลบด้ว้ ย  8  หน่่วย) ตัวั ตั้�งน้อ้ ยกว่่าตััวลบ
จึึงต้้องกระจายจากหลักั สิบิ ไปหลักั หน่ว่ ย  (หลัักสิิบ  5 สิบิ   กระจายไป  1 สิบิ   เหลือื   4 สิิบ
และหลัักหน่่วย  3  หน่่วยกับั ที่่�กระจายมา  10  หน่่วย  รวมเป็น็   13  หน่่วย)  แล้้วจึึงลบใน
หลักั หน่่วยได้ ้ 13  หน่ว่ ย  ลบด้ว้ ย  8  หน่่วย  เหลืือ  5  หน่ว่ ย

71

72 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กล่มุ สาระการเรียนรคู้ ณติ ศาสตร ์ แผนการจดั การเรยี นรู้ที่  ๘ ช้ัน  ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ี  ๒  การด�ำ เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยยอ่ ยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

หลักั หมื่�น หลักั พััน หลัักร้้อย หลักั สิบิ หลักั หน่ว่ ย

4 13
1 56 34 45 83 –
5

ขั้้น� ที่่�  3  หาผลลบในหลักั สิิบ  (4 สิบิ   ลบด้้วย  4 สิิบ  เหลืือ  0 สิิบ)

หลักั หมื่�น หลัักพันั หลัักร้้อย หลักั สิบิ หลักั หน่่วย

4 13
1 56 34 45 83 –
0 5

ขั้�้นที่� ่ 4  หาผลลบในหลัักร้อ้ ย  (4 ร้อ้ ย  ลบด้้วย  3 ร้้อย  เหลือื   1 ร้้อย) 

หลักั หมื่�น หลัักพันั หลักั ร้้อย หลักั สิิบ หลักั หน่ว่ ย

4 13
1 56 34 45 83 –
1 0 5

กลมุ่ สาระการเรียนร้คู ณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี  ๘ ชนั้   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หนว่ ยยอ่ ยท่ ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขั้้น� ที่�่  5  หาผลลบในหลักั พันั   (5 พันั   ลบด้ว้ ย  6 พันั ) ตัวั ตั้ง� น้อ้ ยกว่า่ ตัวั ลบ จึึงต้อ้ ง
กระจายจากหลักั หมื่น� ไปหลักั พััน  (1  หมื่น�   กระจายไป  1  หมื่�น  เหลือื   0  หมื่�น  และ
หลักั พััน  5 พััน กับั ที่�ก่ ระจายมา  10 พััน รวมเป็็น  15 พััน)  แล้้วลบในหลัักพันั
(15 พันั   ลบด้ว้ ย  6 พันั   เหลือื   9 พััน)  และตััวตั้�งในหลักั หมื่�นเหลืือ  0  หมื่น�

หลัักหมื่น� หลักั พััน หลัักร้้อย หลักั สิิบ หลักั หน่ว่ ย

0 15 4 13
1 56 34 54 83 –
9 1 0 5

73 ครููอธิิบายเพิ่่ม� เติมิ ว่า่   การเขีียนแสดงวิิธีกี ารหาผลลบโดยการตั้�งลบ  ไม่่จำำ�เป็น็ ต้้องเขีียนคำ�ำ ว่่า
“หลักั หมื่�น  หลักั พััน  หลัักร้้อย  หลักั สิิบ  หลัักหน่่วย”  แต่ต่ ้อ้ งเขีียนเลขโดดในหลักั เดีียวกันั
ให้ต้ รงกััน  จากนั้้น� นำำ�จำ�ำ นวนในหลัักเดีียวกันั มาลบกััน  โดยเริ่�มจากหลัักหน่ว่ ย  หลัักสิบิ   หลักั ร้้อย
หลักั พััน  และหลัักหมื่น�   ตามลำ�ำ ดับั  ดังั นี้้�
วิธิ ีีทำ�ำ

0 15 4 13

1 56 43 54 38 –
9 1 0 5

ดัังนั้้น� 15,453 – 6,348 = 9,105
ตอบ ๙,๑๐๕

74 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร ์ แผนการจดั การเรียนรู้ที ่ ๘ ช้นั   ป.  ๓ 
หนว่ ยที ่ ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยย่อยท ี่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ครููถามนัักเรีียนว่่า  “9,105  เป็น็ คำ�ำ ตอบที่�่สมเหตุุสมผลหรืือไม่ ่ เพราะเหตุุใด”  (สมเหตุุสมผล
เนื่่อ� งจาก  15,453  ใกล้้เคีียง  15,000  และ  6,348  ใกล้เ้ คีียง  6,000  คำำ�ตอบจึึงควรใกล้้เคีียง
15,000 – 6,000 = 9,000 ซึ่่ง�   9,105  ใกล้้เคีียง  9,000 จึึงเป็็นคำ�ำ ตอบที่ส่� มเหตุุสมผล)

3. ครููจัดั กิิจกรรม  “ผลต่า่ งหรรษา”  โดยครููดำ�ำ เนินิ การจัดั กิจิ กรรม ดังั นี้้�
1) ครููแบ่ง่ กลุ่�่ มนักั เรีียน  กลุ่�่ มละ  3 – 4 คน
2) แจกอุุปกรณ์์ให้้สมาชิิกแต่ล่ ะกลุ่่�มประกอบด้้วย
– วงล้้อตััวเลข  (ใช้้ตััวหมุุนติิดบนวงล้อ้ ตััวเลขที่ม�่ ีีเลข  0 – 9 ดัังภาพ)
– ใบกิิจกรรม  2.1  “ผลต่า่ งหรรษา” คนละ  1  ใบ

3) ครููชี้้แ� จงกติกิ าการเล่น่ เกม  ให้้สมาชิิกแต่่ละคนในกลุ่�่ มผลััดกัันหมุุนวงล้้อตััวเลขทีีละ
1 ครั้้�ง  เมื่อ� ได้ต้ ัวั เลขแต่ล่ ะครั้้ง�   ให้น้ ักั เรีียนแต่ล่ ะคนเขีียนตัวั เลขในตารางหลักั เลข  โดยเขีียน
ในหลักั ใดก็ไ็ ด้ ้ ทำ�ำ จนครบ  5 ครั้้ง�   เพื่่อ� สร้า้ งจำ�ำ นวนห้า้ หลักั โดยให้ท้ั้้ง�   2  จำ�ำ นวนมีีผลต่า่ งมากที่่�สุุด
เช่่น  สมาชิกิ คนที่่�  1  หมุุนได้ต้ ัวั เลข  8  ให้ผ้ ู้�เ้ ล่่นทุุกคนเขีียน  8  ในหลัักใดก็็ได้ใ้ นใบกิจิ กรรม
ของตนเอง

จำำ�นวนที่�หนึ่�ง

หลัักหมื่ �น หลักั พันั หลักั ร้้อย หลักั สิิบ หลัักหน่่วย
8

สมาชิิกคนถัดั ไปหมุุนได้ ้ 4  ให้ผ้ ู้�เ้ ล่น่ ทุุกคนเขีียน  4  ในหลักั ใดก็็ได้ใ้ นใบกิิจกรรมของตนเอง

กลมุ่ สาระการเรียนรูค้ ณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี  ๘ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ ี ๒  การดำ�เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หนว่ ยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จำำ�นวนที่ �หนึ่ �ง

หลัักหมื่ �น หลัักพันั หลัักร้อ้ ย หลักั สิบิ หลักั หน่่วย
8 4

ทำำ�เช่่นนี้้จ� นได้จ้ ำำ�นวนที่่�หนึ่�ง่ ครบทั้้ง�   5  หลััก  (สมาชิิกแต่่ละคนอาจได้จ้ ำ�ำ นวนที่่ห� นึ่่ง� แตกต่า่ งกันั )

ตัวั อย่่าง ถ้า้ หมุุนตััวเลขได้้  8  4  2  0  3  สมาชิกิ แต่่ละคนอาจสร้า้ งจำำ�นวนที่�่หนึ่่ง�   ได้้ดังั นี้้�

หลัักหมื่�น หลัักพันั หลัักร้อ้ ย หลักั สิิบ หลัักหน่่วย
คนที่�่  1 4 8 2 0 3
คนที่่�  2 8 2 0 4 3
คนที่�่  3 3 8 4 0 2
คนที่่�  4 2 3 0 4 8

75 ทำำ�เช่่นนี้้�อีีกครั้้�ง  เพื่่�อให้้ได้้จำ�ำ นวนที่่ส� อง จากนั้้�นให้้นัักเรีียนแต่ล่ ะคน  หาผลต่่างของจำ�ำ นวน
ที่่�หนึ่ง�่   และจำ�ำ นวนที่ส่� อง  โดยครููอาจถามว่่า  จำำ�นวนใดควรเป็็นตััวตั้ง�   (จำ�ำ นวนที่ม�่ ากกว่่า)
จำำ�นวนใดควรเป็น็ ตัวั ลบ  (จำ�ำ นวนที่น่� ้้อยกว่า่ )
4)  ให้ส้ มาชิกิ แต่ล่ ะคนในกลุ่�่ มพิจิ ารณาว่า่   ผลต่า่ งของจำ�ำ นวนที่ห่� นึ่ง่�  กับั จำ�ำ นวนที่ส่� อง  ของใคร
มีีค่า่ มากที่่�สุุด ถืือว่า่ เป็น็ ผู้้�ชนะ ครููและนัักเรีียนร่ว่ มกัันอภิิปรายว่่า  “ทำำ�อย่่างไรจึึงจะได้ผ้ ลต่่าง
มากที่่�สุุด”  (ควรสร้้างให้ม้ ีีจำ�ำ นวนที่่ม� ากที่่�สุุดและจำ�ำ นวนที่น่� ้อ้ ยที่ส่� ุุด  เมื่อ� นำำ�ทั้้�ง  2  จำำ�นวนมาหา
ผลต่่างจะได้ผ้ ลต่า่ งมากที่่�สุุด)
5) ครููทำำ�เช่่นนี้้ไ� ปเรื่อ� ย  ๆ  โดยอาจปรัับเงื่อ� นไขของกิิจกรรมเป็็น  “ผลต่า่ งน้้อยที่ส่� ุุด”  เป็็นต้้น

76 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กล่มุ สาระการเรียนร้คู ณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรทู้ ี่  ๘ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การดำ�เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หนว่ ยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

ขั้ �นสรุุป

4. ครููสุ่�่ มตัวั แทนนัักเรีียนแต่่ละกลุ่�่ มออกมาแสดงวิิธีกี ารหาผลต่่างของจำ�ำ นวนของตนเอง
จากนั้้�นครููและนักั เรีียนร่ว่ มกัันสรุุปว่่า
การหาผลลบของจำำ�นวนสองจำ�ำ นวน  ให้น้ ำ�ำ จำ�ำ นวนที่�อยู่�ในหลัักเดียี วกันั มาลบกััน 
ถ้้าจำำ�นวนในหลัักใดของตัวั ตั้�งน้้อยกว่่าจำ�ำ นวนในหลัักนั้�นของตััวลบ ต้อ้ งกระจายจำ�ำ นวน
ของตัวั ตั้�งจากหลัักถััดไปทางซ้้ายมารวมกัับจำ�ำ นวนในหลักั นั้�นแล้ว้ จึึงลบกััน
ให้้นัักเรีียนทำำ�แบบฝึกึ หััด  2.7

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ี  ๙

แนวการจดั กจิ กรรมการเรียนรู้

ขั้นน�ำ ทบทวนการหาผลลบโดยการตั้�งลบที่�่ตัวั ตั้ง� ไม่เ่ กิิน  100,000 ที่ม�่ ีีการกระจาย  2  หลักั

ขัน้ สอน จััดกิิจกรรมการหาผลลบโดยการตั้�งลบที่่ต� ััวตั้�งไม่่เกิิน  100,000 
ที่�่มีีการกระจายมากกว่่า  1  หลักั   (หลักั ถััดไปเป็็น  0)

ขนั้ สรุป ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็น็ รายบุุคคลจากโจทย์์ 
การหาผลลบโดยการตั้�งลบที่ต�่ ััวตั้ง� ไม่่เกินิ   100,000  ที่่�มีีการกระจายมากกว่่า  1  หลััก  (หลัักถััดไปเป็น็   0) 

แบบฝึกึ หััด  2.8

การวดั และประเมินผล –  ประเมิินจากการตอบคำ�ำ ถาม  และการทำ�ำ แบบฝึกึ หััด  2.8
–  ประเมินิ จากการแก้้ปัญั หา  และการสื่อ�่ สารและสื่�อ่ ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

77

78 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นรู้ที่  ๙ ชัน้   ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ ี ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ช่ัวโมง
หนว่ ยย่อยท ี่ ๒.๑  การบวกและการลบ ส่ือ/แหล่งเรยี นรู้

ขอบเขตเน้อื หา กิจกรรมการเรยี นรู้ 1. บััตรโจทย์ก์ ารลบ
ขั้ �นนำำ� 2.  แบบฝึึกหััด  2.8
การหาผลลบโดยการตั้ง� ลบ
ที่่�ตัวั ตั้�งไม่เ่ กินิ   100,000 1. ครููทบทวนการลบจำำ�นวนสองจำำ�นวนที่ต่� ััวตั้ง� ไม่่เกินิ   100,000 ที่ม�่ ีีการกระจาย  2  หลััก การประเมิิน
ที่�่มีีการกระจายมากกว่่า โดยครููเขีียนโจทย์์บนกระดาน  3 ข้อ้  ดัังนี้้�
1  หลััก 1 ) 2656349390 – 2) 81 03610330 – 3) 53 25049107 – 1. วิิธีีการ
39049 67473 16673 1.1  สังั เกตพฤติิกรรม
สาระสำำ�คัญั เมื่�อนัักเรีียนทำำ�เสร็็จครููให้้นัักเรีียนช่ว่ ยกัันเฉลยคำ�ำ ตอบ  ในกรณีีที่่น� ักั เรีียนทำ�ำ ผิิดครููอธิบิ าย การเรีียนรู้้�
การหาผลลบเพิ่่�มเติมิ จนนัักเรีียนเกิิดความเข้้าใจ 1.2  ตรวจแบบฝึกึ หัดั
การหาผลลบของจำำ�นวน 2. เครื่�องมืือ
สองจำำ�นวน  ให้้นำำ�จำำ�นวน ขั้ �นสอน 2.1  แบบฝึกึ หััด  2.8
ที่�อ่ ยู่�ในหลัักเดีียวกัันมาลบกััน 2. ครููเขีียนโจทย์ก์ ารลบ  86,600 – 2,536 = £ จากนั้้�นให้้นักั เรีียนแต่ล่ ะคนหาผลลบในสมุุด 2.2  แบบประเมิินทัักษะ
ถ้้าจำำ�นวนในหลัักใดของตััวตั้ �ง และกระบวนการ
น้อ้ ยกว่่าจำำ�นวนในหลักั นั้้�น เมื่�อนักั เรีียนทำำ�เสร็จ็ ครููและนัักเรีียนร่ว่ มกัันแสดงวิธิ ีหี าผลลบบนกระดานอีีกครั้้�ง ดังั นี้้� ทางคณิติ ศาสตร์์
ของตัวั ลบ ต้อ้ งกระจาย ครููถามว่่า 3.  เกณฑ์์
จำ�ำ นวนของตััวตั้�งจากหลััก – 86,600 มีีกี่ห่� มื่น�  กับั กี่พ่� ันั  กับั กี่ร่� ้อ้ ย กับั กี่ส่� ิบิ  กับั กี่ห�่ น่ว่ ย  (8  หมื่น�  กับั   6 พันั  กับั   6 ร้อ้ ย 3.1  ผลงานมีีความถููกต้อ้ ง
ถััดไปทางซ้า้ ยมารวมกัับ ไม่น่ ้้อยกว่า่ ร้้อยละ  80
จำำ�นวนในหลัักนั้้น� กับั   0 สิิบ กับั   0  หน่่วย)  3.2 คะแนนรวมด้า้ นทักั ษะ
แล้ว้ จึึงลบกััน – ลบด้้วย  2,536  หมายความว่่าอย่่างไร  (เอาออก  2 พันั  กับั   5 ร้้อย กัับ  3 สิิบ และกระบวนการทาง
คณิิตศาสตร์์ไม่่น้อ้ ยกว่า่
กัับ  6  หน่ว่ ย) ร้อ้ ยละ  60
ครููเขีียนตัวั ตั้ง�   และตััวลบบนกระดาน  พร้อ้ มอธิิบายวิธิ ีกี ารหาผลลบโดยครููแนะนำำ�ว่า่
เริ่�มลบจากหลักั หน่่วย ดังั นี้้�

กล่มุ สาระการเรยี นร้คู ณติ ศาสตร ์ แผนการจดั การเรยี นรทู้  ่ี ๙ ชั้น  ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ ี ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ช่วั โมง
หน่วยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จุุดประสงค์ก์ ารเรีียนรู้� 8 62 65 30 06 – ในหลัักหน่ว่ ย ตััวตั้�งน้้อยกว่่าตััวลบต้อ้ งกระจายหลัักสิิบ
แต่่จำำ�นวนในหลักั สิบิ เป็็น  0 จึึงต้้องกระจายจากหลัักร้้อย
ด้า้ นความรู้� ไปหลัักสิิบ  และกระจายจากหลัักสิบิ ไปหลักั หน่ว่ ย
เพื่่�อให้น้ ักั เรีียนสามารถ
การหาผลลบโดยการตั้ง� ลบ
ที่่�ตัวั ตั้�งไม่เ่ กิิน  100,000 5 10 ในหลัักสิิบ  กระจายหลักั ร้อ้ ยจาก  6 ร้อ้ ยมา  1 ร้อ้ ย
ที่่�มีีการกระจายมากกว่า่ หรือื   10 สิิบ  ในหลักั ร้อ้ ยเหลืือ  5 ร้้อย  และในหลัักสิิบ
1  หลััก 8 62 56 03 06 – เป็น็   10 สิบิ
ด้า้ นทักั ษะและกระบวนการ 
ทางคณิิตศาสตร์์
เพื่่อ� ให้น้ ัักเรีียนสามารถ 9 ในหลักั หน่ว่ ย  กระจายหลักั สิิบจาก  10 สิิบ มา  1 สิิบ
1.  แก้ป้ ัญั หา หรืือ  10  หน่่วย  ในหลัักสิิบเหลือื   9 สิบิ   และ
2. สื่่อ� สารและสื่อ� ความหมาย 5 10 10 ในหลักั หน่่วยเป็็น  10  หน่่วย  ลบออก  6  หน่่วย
ทางคณิติ ศาสตร์์ เหลืือ  4  หน่ว่ ย
8 62 65 03 60 –
4

9 10 ในหลักั สิิบ  9 สิิบ  ลบออก  3 สิิบ  เหลืือ  6 สิิบ

5 10

8 62 65 03 60 –
6 4

79

80 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรทู้  ่ี ๙ ชน้ั   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ช่วั โมง
หน่วยย่อยท่ ี ๒.๑  การบวกและการลบ

9 10 ในหลักั ร้้อย
5 10 5 ร้้อย  ลบออก  5 ร้อ้ ย  เหลืือ  0 ร้อ้ ย

8 62 65 03 60 _
0 6 4

9 10 ในหลัักพััน
5 10 6 พันั   ลบออก  2 พััน  เหลือื   4 พััน

8 62 65 03 60 _
4 0 6 4

9 10 ในหลัักหมื่�น
5 10 8  หมื่น�   ไม่่มีีตัวั ลบ  หรือื ลบออก  0  หมื่�น  เหลือื   8  หมื่�น

8 62 65 03 60 _
8 4 0 6 4

ครููสรุุปคำ�ำ ตอบ จะได้ ้ 86,600 – 2,536 = 84,064 จากนั้้�นครููสรุุปว่่า  การหาผลลบของจำ�ำ นวน
สองจำำ�นวนโดยการตั้�งลบ ต้้องเขีียนเลขโดดในหลักั เดีียวกันั ให้ต้ รงกันั   แล้ว้ จึึงนำำ�จำ�ำ นวนที่อ�่ ยู่�
ในหลัักเดีียวกัันมาลบกันั   โดยเริ่�มจากหลักั หน่ว่ ย  หลัักสิิบ  หลักั ร้้อย  หลักั พันั   และหลักั หมื่�น
ถ้้าในหลัักใดตัวั ตั้�งน้อ้ ยกว่่าตัวั ลบ ต้อ้ งกระจายจำ�ำ นวนจากหลักั ถัดั ไปทางซ้้าย  แต่ถ่ ้้าจำำ�นวน
ในหลักั ถัดั ไปทางซ้้ายเป็็น  0 ต้้องกระจายจำ�ำ นวนจากหลัักถััดไปทางซ้้ายทีีละหลัักตามลำ�ำ ดัับ

กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร ์ แผนการจัดการเรยี นร้ทู ่ี  ๙ ช้นั   ป.  ๓ 
หน่วยท่ ี ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หนว่ ยย่อยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ 3. ครููติิดโจทย์์การลบบนกระดาน  แบ่ง่ กลุ่�่ มนักั เรีียนกลุ่�่ มละ  4 คน ช่ว่ ยกัันหาคำำ�ตอบ จากนั้้น�
ให้้นัักเรีียนแต่่ละคนเขีียนแสดงวิธิ ีหี าผลลบลงในสมุุด

54,700 – 399 = £ 43,005 – 1,589 = £ 30,052 – 6,948 = £

เมื่อ� นักั เรีียนทำ�ำ เสร็จ็  ครููสุ่�่ มตััวแทนนักั เรีียนออกมาเฉลยหน้า้ ชั้�นเรีียน

ขั้ �นสรุปุ

4. ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็น็ รายบุุคคล  โดยให้น้ ัักเรีียนเขีียนแสดงวิิธีหี าผลลบของ
25,000 – 17,225 = £  ลงในสมุุด

เมื่อ� นัักเรีียนทำ�ำ เสร็จ็ แล้ว้ ครููและนัักเรีียนร่ว่ มกัันตรวจสอบความถูกู ต้อ้ ง จากนั้้น� ร่ว่ มกันั สรุุปว่่า
การหาผลลบของจำ�ำ นวนสองจำ�ำ นวน ให้น้ ำ�ำ จำ�ำ นวนที่�อยู่�ในหลักั เดียี วกันั มาลบกันั  ถ้า้ จำ�ำ นวน 
ในหลักั ใดของตััวตั้�งน้้อยกว่่าจำำ�นวนในหลัักนั้�นของตัวั ลบ  ต้้องกระจายจำำ�นวนของตัวั ตั้�ง 
จากหลักั ถัดั ไปทางซ้้ายมารวมกับั จำำ�นวนในหลัักนั้�นแล้ว้ จึงึ ลบกััน
ให้้นัักเรีียนทำ�ำ แบบฝึึกหัดั   2.8

81

82 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ ข้ันนำ� แผนการจัดการเรยี นรู้ท่ ี ๑๐
ข้นั สอน
ขน้ั สรุป แนวการจดั กิจกรรมการเรียนรู้
การวดั และประเมนิ ผล
จััดกิิจกรรม  “คู่่�ของใคร”  ให้้นัักเรีียนฝึกึ การประมาณคำ�ำ ตอบ

จััดกิจิ กรรม“กดเครื่่�องคิดิ เลข”  และ  “คู่�ฉัันคืือใคร” 
จากการประมาณคำำ�ตอบการลบ

ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็็นรายบุุคคลจากการประมาณคำ�ำ ตอบการลบ
ในกิิจกรรม  “คู่�ฉันั คืือใคร” 
แบบฝึกึ หััด  2.9

–  ประเมิินจากการตอบคำ�ำ ถาม  และการทำ�ำ แบบฝึึกหััด  2.9
–  ประเมิินจากการแก้้ปััญหา  และการสื่อ่� สารและสื่่อ� ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

กลมุ่ สาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นร้ทู  ี่ ๑๐ ช้ัน  ป.  ๓ 
หน่วยท่ี  ๒  การด�ำ เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หน่วยยอ่ ยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ
สื่อ/แหล่งเรียนรู้
ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขอบเขตเนอื้ หา กจิ กรรมการเรยี นรู้
ข้นั น�ำ 1. บัตั รโจทย์แ์ ละ
การตรวจสอบความสมเหตุุ บัตั รคำำ�ตอบ
สมผลของคำำ�ตอบจากโจทย์์ 1. ครููจัดั กิจิ กรรม  “คู่�ของใคร”  โดยแจกบัตั รโจทย์ ์ 3  แผ่น่   และบัตั รคำ�ำ ตอบ  3  แผ่น่   ให้น้ ักั เรีียน 2.  แผนภาพเครื่่�องคิิดเลข
การลบ กลุ่่�มละ  1 ชุุด ดัังนี้้� 3.  แบบฝึกึ หััด  2.9

สาระสำำ�คััญ u  72,320 – 51,402 = £ ก.  คำ�ำ ตอบใกล้้เคีียง  35,000 การประเมิิน
v  59,486 – 21,062 = £ ข.  คำำ�ตอบใกล้้เคีียง  21,000
การพิจิ ารณาความเป็น็ ไปได้้ w  50,145 – 15,195 = £ ค.  คำำ�ตอบใกล้้เคีียง  38,000 1. วิธิ ีีการ
ของคำำ�ตอบหรืือความสมเหตุุ 1.1  สัังเกตพฤติกิ รรม
สมผลของคำำ�ตอบ  อาจทำำ�ได้้ ครููให้้นักั เรีียนสัังเกตบัตั รโจทย์แ์ ละบััตรคำ�ำ ตอบที่ค�่ รููแจก  แล้ว้ จัับคู่่�บััตรโจทย์์และบััตรคำ�ำ ตอบ การเรีียนรู้�้
โดยหาผลลบของจำำ�นวนที่่� ที่�่น่า่ จะเป็็นคำ�ำ ตอบของโจทย์์นั้้�น  ๆ  โดยครููให้้เวลา  2  นาทีี  เมื่อ� หมดเวลาครููสุ่่�มตัวั แทนนัักเรีียน 1.2  ตรวจแบบฝึกึ หััด
ใกล้เ้ คีียงกัับจำำ�นวนที่่โ� จทย์์ บอกคู่่�บััตรโจทย์์และบัตั รคำำ�ตอบพร้้อมทั้้�งให้น้ ัักเรีียนแสดงเหตุุผลในการจับั คู่่� ซึ่ง�่ จะได้ว้ ่า่ 2. เครื่�องมืือ
กำำ�หนดทั้้�งสองจำำ�นวน 2.1  แบบฝึกึ หััด  2.9
ผลลบที่ไ�่ ด้้กัับคำำ�ตอบควร u  72,320 – 51,402 = £ คู่่�กัับ ข.  คำำ�ตอบใกล้้เคีียง  21,000 2.2  แบบประเมิินทักั ษะ
ใกล้เ้ คีียงกันั และกระบวนการ
นักั เรีียนอาจใช้้การประมาณคำ�ำ ตอบ  เนื่่�องจาก  72,320  ใกล้้เคีียง  72,000  ลบด้้วย  51,402 ทางคณิิตศาสตร์์
ซึ่ง่� ใกล้้เคีียง  51,000 ดัังนั้้น�   72,320 – 51,402 จึึงควรใกล้้เคีียง  72,000 – 51,000  หรืือ 3.  เกณฑ์์
21,000  หรือื อาจใช้้การหาผลลบ 3.1  ผลงานมีีความถููกต้้อง
ไม่น่ ้้อยกว่า่ ร้อ้ ยละ  80
v  59,486 – 21,062 = £ คู่่�กับั ค.  คำำ�ตอบใกล้้เคีียง  38,000 3.2 คะแนนรวมด้า้ นทักั ษะ
และกระบวนการทาง
83 นัักเรีียนอาจใช้้การประมาณคำ�ำ ตอบ  เนื่่�องจาก  59,486  ใกล้้เคีียง  59,000  ลบด้ว้ ย  21,062 คณิิตศาสตร์ไ์ ม่่น้อ้ ยกว่า่
ซึ่ง่� ใกล้้เคีียง  21,000 ดังั นั้้น�   59,486 – 21,062 จึึงควรใกล้้เคีียง  59,000 – 21,000  หรืือ ร้้อยละ  60
38,000  หรือื อาจใช้้การหาผลลบ

84 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุม่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรียนรูท้ ่ ี ๑๐ ชัน้   ป.  ๓ 
หนว่ ยที่  ๒  การดำ�เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หน่วยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

จุดประสงค์การเรียนรู้ w  50,145 – 15,195 = £ คู่่�กับั ก.  คำำ�ตอบใกล้้เคีียง  35,000

ด้า้ นความรู้� นักั เรีียนอาจใช้้การประมาณคำ�ำ ตอบเนื่่�องจาก  50,145  ใกล้เ้ คีียง  50,000  ลบด้้วย  15,195
เพื่่อ� ให้้นักั เรีียนสามารถ ซึ่ง่� ใกล้้เคีียง  15,000 ดัังนั้้น�   50,145 – 15,195 จึึงควรใกล้้เคีียง  50,000 – 15,000  หรืือ
ตรวจสอบความสมเหตุุสมผล 35,000  หรือื อาจใช้้การหาผลลบ
ของคำ�ำ ตอบจากโจทย์ก์ ารลบ
จำ�ำ นวนนัับไม่เ่ กินิ   100,000 ขั้ �นสอน
ด้า้ นทักั ษะและกระบวนการ 
ทางคณิิตศาสตร์์ 2. ครููจัดั กิจิ กรรม  “กดเครื่่�องคิิดเลข”  โดยครููนำ�ำ ภาพคำ�ำ ตอบที่ไ�่ ด้จ้ ากการกดเครื่่�องคิิดเลข
เพื่่�อให้น้ ัักเรีียนสามารถ ให้้นักั เรีียนช่่วยกัันพิจิ ารณาว่่าผลการลบโดยเครื่่�องคิดิ เลขดัังกล่า่ วสมเหตุุสมผลหรืือไม่่
1.  แก้้ปัญั หา เพราะเหตุุใด  เมื่�อนักั เรีียนพิจิ ารณาแล้้วครููอาจกดเครื่่�องคิดิ เลขเพื่่�อตรวจสอบคำ�ำ ตอบอีีกครั้้�ง
2. สื่่อ� สารและสื่�อความหมาย ให้้นักั เรีียนดููพร้อ้ มกััน  เช่น่
ทางคณิติ ศาสตร์์
ภาพปััญหาการกดเครื่่�องคิดิ เลข แนวการตอบ

48,320 – 18,384  = คำ�ำ ตอบไม่่สมเหตุุสมผล  เนื่่�องจาก  48,320  ใก
ล้เ้ คีียง  50,000  ลบด้้วย  18,381
46,936 ซึ่่�งใกล้้เคีียง  20,000 ดังั นั้้น� คำำ�ตอบ
จึึงควรใกล้้เคีียง  30,000

กลุ่มสาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรู้ที่  ๑๐ ช้ัน  ป.  ๓ 
หนว่ ยที ่ ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ภาพปััญหาการกดเครื่่�องคิดิ เลข แนวการตอบ
65,440 – 60,947  = คำำ�ตอบสมเหตุุสมผล  เนื่่�องจาก  65,440
ใกล้เ้ คีียง  65,000  ลบด้้วย  60,947
4,493 ซึ่่�งใกล้้เคีียง  60,000 ดัังนั้้น� คำำ�ตอบจึึงควร
ใกล้เ้ คีียง  5,000 

78,200 – 17,910  = คำ�ำ ตอบไม่่สมเหตุุสมผล  เนื่่อ� งจาก  78,200
ใกล้้เคีียง  80,000  ลบด้ว้ ย  17,910
76,409 ใกล้เ้ คีียง  20,000 ดัังนั้้�นคำำ�ตอบจึึงควร
ใกล้เ้ คีียง  60,000

85

86 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรูค้ ณิตศาสตร ์ แผนการจดั การเรียนรู้ท่ี  ๑๐ ช้นั   ป.  ๓ 
หนว่ ยที่  ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หน่วยย่อยที ่ ๒.๑  การบวกและการลบ

3. ครููจัดั กิจิ กรรม  “คู่่�ฉัันคืือใคร”  โดยครููติิดบััตรโจทย์์การลบและบััตรภาพเครื่่�องคิดิ เลข
ให้้นักั เรีียนแต่่ละคนเลืือกบัตั รภาพเครื่่�องคิิดเลขที่�่เป็็นคำ�ำ ตอบ  โดยชููบัตั รตัวั เลือื ก  ก  หรืือ  ข
จากนั้้�นสุ่�่ มนักั เรีียนออกมาอธิบิ ายเหตุุผล  เช่่น

u  44,876 – 32,940 ข. 11,936

ก. 41,582

v  65,145 – 31,680 ข. 51,465

ก. 33,465

กลุ่มสาระการเรียนร้คู ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรูท้ ่ ี ๑๐ ช้นั   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ช่ัวโมง
หน่วยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ w  32,410 – 2,612

ก. 29,798 ข. 6,290

x  61,005 – 38,640 ข. 22,365

ก. 32,395

87

88 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรทู้  ี่ ๑๐ ช้นั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ี่ ๒  การด�ำ เนินการของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยย่อยที่  ๒.๑  การบวกและการลบ

ข้ันสรปุ

4. ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียน  โดยครููสุ่่�มตัวั แทนนักั เรีียนออกมานำำ�เสนอ จากนั้้น�
ครููและนักั เรีียนร่่วมกัันสรุุปว่า่  
การพิจิ ารณาความเป็็นไปได้้ของคำ�ำ ตอบหรืือความสมเหตุุสมผลของคำำ�ตอบ  อาจทำำ�ได้ ้
โดยหาผลลบของจำำ�นวนที่�ใกล้้เคีียงกับั จำ�ำ นวนที่�โจทย์ก์ ำ�ำ หนดทั้�งสองจำ�ำ นวน  ผลลบที่�ได้้ 
กัับคำำ�ตอบควรใกล้เ้ คีียงกันั
ให้้นักั เรีียนทำ�ำ แบบฝึกึ หััด  2.9

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ขนั้ น�ำ แผนการจดั การเรียนรทู้  ่ี ๑๑
ขั้นสอน
ขัน้ สรุป แนวการจัดกจิ กรรมการเรียนรู้
การวัดและประเมนิ ผล
จััดกิิจกรรม  “บวก  ลบ  หรรษา”  เพื่่อ� ทบทวนการหาผลบวก  และผลลบ

จััดกิจิ กรรม  “ตัวั เลขที่่�หายไป” 
จากการหาผลบวก  และผลลบ  ที่ผ่� ลลััพธ์ไ์ ม่่เกินิ   100,000

ครููตรวจสอบความเข้้าใจของนัักเรีียนเป็น็ รายบุุคคล 
จากการหาผลบวก  และผลลบ  ที่�ผ่ ลลัพั ธ์ไ์ ม่เ่ กิิน  100,000 

แบบฝึึกหััด  2.10 
–  ประเมินิ จากการตอบคำ�ำ ถามและการทำ�ำ แบบฝึกึ หััด  2.10
–  ประเมิินจากการแก้้ปัญั หา  การให้้เหตุุผล  และการสื่�อ่ สารและสื่�อ่ ความหมายทางคณิิตศาสตร์์

89

90 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กล่มุ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี  ๑๑ ชน้ั   ป.  ๓ 
หน่วยที่  ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ช่ัวโมง
หนว่ ยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ สื่อ/แหลง่ เรยี นรู้

ขอบเขตเนื้้อ� หา กจิ กรรมการเรยี นรู้ 1. ชุุดบััตรตััวเลข
ขั้ �นนำำ� 2.  แผนภาพตััวเลขที่�ห่ ายไป
การหาเลขโดดที่ห่� ายไป 3.  แบบฝึึกหััด  2.10
ในหลักั ต่า่ ง ๆ  ของการบวก 1. ครููจัดั กิจิ กรรม  “บวก  ลบ  หรรษา”  เพื่่�อทบทวนการหาผลบวก  ผลลบที่่�ผลลัพั ธ์์
และการลบในแนวตั้ �ง ไม่เ่ กินิ   100,000 ดัังนี้้� การประเมิิน
1) ครููแบ่่งกลุ่่�มนักั เรีียนเป็็นกลุ่�่ มละ  3 – 4 คน  แจกชุุดบััตรตััวเลขให้้นักั เรีียนแต่่ละกลุ่�่ ม
สาระสำำ�คัญั ซึ่�ง่ ชุุดบััตรตัวั เลขประกอบด้ว้ ย บััตรตัวั เลข  0 – 9 ดังั นี้้� 1. วิิธีกี าร
1.1  สังั เกตพฤติิกรรม
การหาเลขโดดที่�ห่ ายไป 01234 การเรีียนรู้�้
ในหลักั ต่่าง ๆ  ของการบวก 56789 1.2  ตรวจแบบฝึกึ หัดั
และการลบในแนวตั้ �ง 01234 2. เครื่�องมืือ
อาจทำำ�ได้โ้ ดยใช้้การนัับต่อ่ 56789 2.1  แบบฝึกึ หััด  2.10
การนับั ถอยหลััง  หรืือใช้้ 2.2  แบบประเมิินทัักษะ
ความสััมพัันธ์ข์ องการบวก 2) ให้้ตััวแทนนัักเรีียนแต่่ละกลุ่�่ ม สุ่�่ มหยิิบบัตั รตััวเลขในชุุดบัตั รตััวเลขมา  5  ใบ  แล้ว้ สร้า้ ง และกระบวนการทาง
และการลบ จำ�ำ นวน  5  หลักั   1  จำำ�นวน  เช่่น สุ่�่ มหยิิบบััตรตััวเลขได้้ คณิติ ศาสตร์์
3.  เกณฑ์์
51204 3.1  ผลงานมีีความถููกต้อ้ ง
ไม่น่ ้อ้ ยกว่่าร้อ้ ยละ  80
อาจสร้า้ งเป็็นจำำ�นวนได้้  52,140  หรือื   14,205  หรืือ  42,150  เป็น็ ต้น้ 3.2  คะแนนรวมด้้านทักั ษะ
3)  ให้ต้ ััวแทนนัักเรีียนแต่ล่ ะกลุ่�่ ม สุ่�่ มหยิบิ บัตั รตััวเลขในชุุดบััตรตััวเลขที่�เ่ หลือื อีีก  4  ใบ และกระบวนการทาง
แล้ว้ นำำ�มาสร้้างจำ�ำ นวน  4  หลััก  1  จำำ�นวน คณิติ ศาสตร์ไ์ ม่่น้อ้ ยกว่า่
4)  ให้น้ ัักเรีียนแต่่ละกลุ่่�มหาผลบวกและผลลบของจำำ�นวนแรกและจำ�ำ นวนที่ส�่ อง จากนั้้น� ร้อ้ ยละ  60
ครููสุ่่�มตััวแทนแต่ล่ ะกลุ่�่ มออกมาแสดงวิธิ ีีการหาผลบวกและผลลบ  บนกระดาน

กลมุ่ สาระการเรยี นรูค้ ณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ ี ๑๑ ชนั้   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การดำ�เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ จุุดประสงค์ก์ ารเรียี นรู้� ขั้ �นสอน
2. ครููติิดแผนภาพบััตรโจทย์์บนกระดาน ต่อ่ ไปนี้้�
ด้า้ นความรู้� 1) 13 15
เพื่่�อให้น้ ักั เรีียนสามารถ £5 £4 +
1.  หาเลขโดดที่ห�่ ายไปจาก 4 6 7 4
ตำำ�แหน่่งที่่�แสดงการตั้ �งบวก
จำำ�นวนนับั ไม่เ่ กิิน  100,000 ครููให้น้ ักั เรีียนหาตัวั เลขใน  £  โดยครููอาจใช้ค้ ำำ�ถาม ดัังนี้้�
2.  หาเลขโดดที่�ห่ ายไปจาก – ตััวเลขใน  £ ที่่�หลักั หน่่วย ควรเป็็นตััวเลขใด  เพราะเหตุุใด  (0 คิดิ จาก  4 + £ = 4
ตำำ�แหน่ง่ ที่่แ� สดงการตั้�งลบ
จำำ�นวนนัับที่ผ่� ลลััพธ์์ และ  4 + 0 = 4) ถ้า้ นัักเรีียนตอบไม่่ได้ ้ ครููแนะนำำ�เพิ่่�มเติมิ โดยใช้ค้ วามสัมั พันั ธ์ข์ อง
ไม่เ่ กินิ   100,000 การบวกและการลบ
แล้้วเขีียนบนกระดาน ดังั นี้้�
ด้้านทัักษะและกระบวนการ จาก 4 + £ = 4 
ทางคณิิตศาสตร์์ จะได้ ้ £ = 4 – 4
เพื่่อ� ให้้นัักเรีียนสามารถ ดัังนั้้�น £ = 0
1.  แก้ป้ ัญั หา – ตััวเลขใน  £ ที่�่หลักั สิบิ  ควรเป็น็ ตัวั เลขใด  เพราะเหตุุใด  (2 สิิบ  เนื่่อ� งจาก  £  บวกกับั
2.  การให้้เหตุุผล 5 สิิบ  แล้ว้ ได้ ้ 7 สิบิ   หรือื นักั เรีียนอาจใช้ก้ ารนับั ต่อ่ จาก  5 สิบิ  ถึึง  7 สิบิ   ได้ ้ 2 สิบิ
3. สื่่อ� สารและสื่�อความหมาย ดังั นั้้น�   2 สิบิ   บวกกับั   5 สิบิ   เท่า่ กับั   7 สิบิ ) 
ทางคณิิตศาสตร์์ ครููเขีียนตััวเลขใน  £  แล้ว้ ให้้นักั เรีียนตรวจสอบความถููกต้อ้ ง จะได้้
13 15 52 40 +
91 4 6 7 4

92 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรูท้ ่ี  ๑๑ ช้นั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หน่วยย่อยท ี่ ๒.๑  การบวกและการลบ

2) £1 59
£2 13 £4 +

4 £ 6 £ 7

ครููให้้นัักเรีียนหาตััวเลขใน  £  โดยครููอาจใช้ค้ ำำ�ถาม ดังั นี้้�

£2 31 £1 95 £4 + ในหลักั หน่ว่ ย
4 £ 6 £ 7 ตัวั เลขใน  £ ที่ห�่ ลักั หน่ว่ ย ควรเป็น็ ตัวั เลขใด
£2 31 £1 95 43 + เพราะเหตุุใด  (3 คิดิ จาก  4 + £ = 7  และ
4 £ 6 £ 7 4 + 3 = 7)
ครููแนะนำ�ำ เพิ่่�มเติมิ โดยใช้ค้ วามสัมั พันั ธ์์ของการบวก
และการลบ  แล้ว้ เขีียนบนกระดาน ดังั นี้้�
จาก 4  + £ =  7
จะได้ ้ £ =  7 – 4
ดัังนั้้�น £ =  3
ในหลักั สิิบ
ตัวั เลขใน  £ ที่่�หลัักสิบิ  ควรเป็็นตััวเลขใด
เพราะเหตุุใด  (4  เนื่่อ� งจาก  9 สิิบ  รวมกับั   5 สิบิ
ได้้  14 สิบิ  ครููเขีียน  4  ในหลักั สิิบ  และ
ทด  1 ร้อ้ ยในหลักั ร้้อย)

กลุ่มสาระการเรียนรคู้ ณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรยี นรู้ท ี่ ๑๑ ชัน้   ป.  ๓ 
หน่วยที่  ๒  การดำ�เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชว่ั โมง
หนว่ ยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ 1 ในหลัักร้อ้ ย
£2 31 £1 95 43 + ตัวั เลขใน  £ ที่่�หลัักร้อ้ ย ควรเป็็นตัวั เลขใด
4 £ 6 4 7 เพราะเหตุุใด  (4  เนื่่อ� งจาก  £  รวมกับั   1 ร้อ้ ย  และ
1 รวมกับั ที่ท�่ ดมาจากหลักั สิบิ อีีก  1 ร้อ้ ย  เป็น็   6 ร้อ้ ย
£2 31 41 95 43 + จึึงได้ว้ ่่า  £  บวกกับั   2  ร้้อย  ได้้  6  ร้้อย
4 £ 6 4 7 ดังั นั้้�น  4 ร้อ้ ย  บวกกัับ  2 ร้้อย  เท่่ากับั   6 ร้อ้ ย)
ในหลักั พันั
ตัวั เลขใน  £ ที่่�หลักั พันั  ควรเป็็นตัวั เลขใด
เพราะเหตุุใด  (4  เนื่่�องจาก  3  พันั   รวมกัับ  1 พันั
จะได้้  4 พััน)

1 ในหลักั หมื่�น
£2 31 41 95 43 + ตัวั เลขใน  £ ที่�่หลักั หมื่�น ควรเป็็นตััวเลขใด
4 4 6 4 7 เพราะเหตุุใด  (2  เนื่่�องจาก  £  บวกกับั   2  หมื่น�
เป็น็   4  หมื่น�
ดัังนั้้�น  2  หมื่�น  บวกกัับ  2  หมื่�น  เท่่ากัับ  4  หมื่�น)

93 ครููเขีียนตััวเลขในช่อ่ งว่่างแล้้วให้น้ ัักเรีียนตรวจสอบความถููกต้อ้ ง จะได้้

1

22 31 41 95 43 +
4 4 6 4 7

94 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรคู้ ณติ ศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรู้ท ่ี ๑๑ ชน้ั   ป.  ๓ 
หน่วยท ี่ ๒  การด�ำ เนินการของจำ�นวน เวลา  ๑  ชั่วโมง
หนว่ ยย่อยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

3)
7 7 8 5 –
2 £ 5 £
£ 6 £ 2

ครููให้้นักั เรีียนหาตััวเลขใน  £  โดยครููอาจใช้ค้ ำ�ำ ถาม ดัังนี้้�

72 £7 58 35 – ในหลัักหน่่วย
£ 6 £ 2 ตัวั เลขใน  £ ที่ห่� ลักั หน่ว่ ย ควรเป็น็ ตัวั เลขใด
72 £7 85 53 – เพราะเหตุุใด (3 คิิดจาก  5 – £=  2  และ
£ 6 3 2 5 – 3 = 2)
72 71 85 35 – ในหลักั สิิบ
£ 6 3 2 ตััวเลขใน  £ ที่่�หลักั สิิบ ควรเป็น็ ตัวั เลขใด
เพราะเหตุุใด  (3  เนื่่อ� งจาก  8  สิบิ
72 17 58 35 – ลบด้้วย  5 สิบิ   เท่่ากับั   3 สิบิ )
5 6 3 2 ในหลักั ร้้อย
ตัวั เลขใน  £ ที่�่หลักั ร้้อย ควรเป็็นตััวเลขใด
เพราะเหตุุใด  (1  เนื่่�องจาก  7 ร้อ้ ย  ลบด้้วย  £
ได้้  6 ร้อ้ ย ดัังนั้้�น  7 ร้อ้ ย  ลบด้ว้ ย  1 ร้อ้ ย
เท่า่ กัับ  6 ร้อ้ ย)
ในหลัักพันั
ตััวเลขใน  £ ที่่�หลัักพันั  ควรเป็็นตัวั เลขใด
เพราะเหตุุใด  (5  เนื่่�องจาก  7 พััน  ลบด้ว้ ย  2 พััน
เท่า่ กัับ  5 พััน)

กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์  แผนการจดั การเรยี นรทู้  ี่ ๑๑ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท ่ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจำ�นวน เวลา  ๑  ชวั่ โมง
หนว่ ยย่อยท่ี  ๒.๑  การบวกและการลบ

ชุดกิจกรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผู้สอน) กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓ ครููเขีียนตัวั เลขในช่่องว่่างแล้้วให้น้ ักั เรีียนตรวจสอบความถูกู ต้้อง จะได้้
27 71 58 35 –
5 6 3 2

ครููยกตัวั อย่า่ งในทำำ�นองเดีียวกัันอีีก  1 – 2 ข้้อ  บนกระดานดัังนี้้�
เมื่ �อนักั เรีียนทำำ�เสร็จ็ แล้ว้  ครููและนักั เรีียนตรวจสอบความถูกู ต้อ้ ง จากนั้้น� ร่่วมกัันสรุุปว่า่

1) เฉลย
8 £ 1 + 1
3 £ 8 £ 8 8 1 +
3 9 6 7 3 0 8 6
3 9 6 7

2) เฉลย 2 +
£ £ £ 4 2 + 1 9
3 2 0 £ 9 2 5 0 4 1
5 7 0 9 1 3 2 0 4
5 7 0 9

95

96 ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้ (สำ� หรบั ครูผ้สู อน) กลุ่มสาระการเรยี นร้คู ณิตศาสตร์ ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๓ กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์  แผนการจัดการเรียนรู้ท่ ี ๑๑ ชน้ั   ป.  ๓ 
หนว่ ยท่ ี ๒  การด�ำ เนนิ การของจ�ำ นวน เวลา  ๑  ชัว่ โมง
หนว่ ยยอ่ ยท ่ี ๒.๑  การบวกและการลบ

3) เฉลย
3 4 £ 6 9 – 3 4 7 6 9 –
£ 2 7 £ 2 2 2 7 5 2
1 2 0 1 £ 1 2 0 1 7

ข้ันสรปุ

3. ครููตรวจสอบนักั เรีียนเป็็นรายบุุคคล  โดยให้น้ ัักเรีียนทำำ�โจทย์์ต่่อไปนี้้ � ลงสมุุด

1) เฉลย
6 £ 0 £ 8 + 1
£ 2 7 9 £ 6 3 0 1 8 +
9 5 £ 0 9 3 2 7 9 1
9 5 8 0 9

2) เฉลย
£ 2 £ 8 7 – 3 2 8 8 7 –
£ 7 £ 6 2 7 3 6
3 0 1 5 £ 3 0 1 5 1