โครงงานเสื้อมัดย้อม กลุ่ม 3คน

โครงงานอาชีพ
เร่ือง เสอ้ื มัดยอ้ ม

จดั ทำโดย
นางสาวนนั ทิชา ปราบวชิ ิต เลขท่ี 35
นางสาววริศรา นอ้ ยนำ้ คำ เลขท่ี 39
นางสาวสชุ าดา อินทะชบุ เลขที่ 43

เสนอ
ครวู นิดา บญุ พิเชฐวงศ์
ครชู ำนาญการพิเศษ
โรงเรียนสตรรี าชนิ ทู ิศ
สำนักงานเขตพืน้ ทกี่ ารศึกษาอดุ รธานีเขต ๒๐

ก

คำนำ

โครงงานเรื่องน้ีเปน็ สว่ นหนง่ึ ของวิชาธรุ กิจการงานอาชีพชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ ๕ เพอ่ื ให้ได้ความรเู้ รอ่ื ง เส้ือ
มัดยอ้ ม และไดศ้ ึกษาเร่อื งท่ีสนใจเพ่อื เปน็ ประโยชน์ในการศึกษา

ผู้จัดทำหวงั ว่าโครงงานเล่มนจ้ี ะเปน็ ประโยชน์ต่อนกั เรียน นักศกึ ษา ทกี่ ำลังศึกษาเรือ่ งน้อี ยู่ หากมี
ข้อผิดพลาดประการใดคณะผู้จดั ทำขออภยั ไว้ ณ ทีน่ ี่ดว้ ย

คณะผูจ้ ัดทำ

สารบญั ข

คำนำ ก
กิตติกรรมประกาศ ค
บทที่ ๑ บทนำ 1
บทท่ี ๒ เอกสารประกอบการศึกษา 2
บทท่ี ๓ วธิ ีการดำเนนิ งาน 7
บทท่ี ๔ ผลการวเิ คราะห์ข้อมลู 9
บทท่ี ๕ สรุปการดำเนนิ งาน 10
บรรณานกุ รม 11

ค

กิตตกิ รรมประกาศ

โครงงานนส้ี ำเรจ็ ลุลว่ งด้วยความกรณุ าจากคุณครูวนดิ า บญุ พเิ ชฐวงศ์ คุณครทู ี่ปรกึ ษาวาธุรกจิ การงาน
อาชีพ ทไ่ี ด้ให้เสนอแนะ และแนวคดิ ตลอดจนแก้ไขขอ้ บกพร่องต่างๆมาโดยตลอด จนโครงงานเสรจ็ สมบรู ณ์ ผู้
ศึกษาจึงขอขอบพระคุณเปน็ อยา่ งสูง

ขอกราบขอบพระคณุ พอ่ แมแ่ ละผู้ปกครองเป็นอย่างสงู ท่ีได้ใหค้ ำปรึกษารวมท้ังเปน็ กำลงั ใจที่ดเี สนอมา
และสนับสนุนจนงานสำเรจ็ ลุล่วงไปไดด้ ว้ ยดี

ขอขอบพระคุณเจ้าหน้าท่หี ้องสมดุ โรงเรียนสตรรี าชนิ ูทศิ ทชี่ ่วยแนะนำหนงั สอื ดๆี ใหแ้ ก่ผู้ศึกษา
สุดทา้ ยน้ขี อขอบพระคณุ เพ่ือนๆชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี ๕/๑๒ ทีไ่ ด้ให้ความรว่ มมอื ในการทำโครงงานครงั้ นี้
จนทำให้โครงงานสำเร็จลุล่วงไปได้

คณะผูจ้ ัดทำ

1

บทท่ี ๑ บทนำ

ทม่ี าและความสำคญั

ในปจั จุบนั ศิลปะ เป็นส่งิ ทเ่ี กี่ยวข้องกบั การสรา้ ง และการแสดงออกทางอารมณ์ความรสู้ ึกภายในใจของ
ผ้เู ขา้ รว่ มโครงการทเี่ กย่ี วขอ้ งกับความงาม และความพงึ พอใจของแต่ละบคุ คล ไม่มคี ำว่าผดิ ถกู ในเรื่องของศิลปะ
ตอ้ งใชใ้ นเรอื่ งของความคิดสรา้ งสรรค์เข้ามาประกอบด้วย ความคิดสรา้ งสรรคก์ ็คอื การกระทำในลักษณะต่างๆ
เพ่อื ให้เกดิ สิ่งแปลกใหม่ทีไ่ มเ่ คยปรากฏมากอ่ น กิจกรรมผ้ามดั ยอ้ มจงึ เป็นอีกหน่ึงกจิ กรรมท่มี ีส่ ่วนช่วยให้เด็กๆไดม้ ี
พฒั นาการทางสมองและกลา้ มเนือ้ เพราะว่าการทำผา้ มัดย้อมเปน็ การนำผ้าขาวจากทไี่ ม่มีคุณค่ามาเติมเตม็ ให้มคี ่า
จากทไ่ี มน่ า่ สนใจและมาทำใหม่ให้ดูน่าสนใจ ใหด้ ูดแี ละให้เหน็ คุณค่าของผา้ ขาวท่เี รานำมาดัดแปลงจากผา้ ท่ไี มม่ ี
ลวดลาย สีไมส่ วยกน็ ำมา ทำให้เกิดลวดลายต่างๆ ยอ้ มสสี นั ให้สวยงามให้เข้ากับแฟช่นั แต่ในปัจจบุ นั กิจกรมผ้ามดั
ย้อมเป็นอีกหนง่ึ กจิ กรรมทีก่ ำลังลดหายไปจากสังคมและถกู มองว่าเป็นผ้าที่ไรค้ ณุ คา่ เพราะว่าในปจั จบุ ันแฟชนั่
สมยั ใหมม่ าแรงแซงตลอดเวลา เพื่อตอบสนองความต้องการไดอ้ ย่างรวดเร็ว ซงึ่ การเรยี นรแู้ ละการปฏบิ ัตกิ ิจกรรม
ดังกล่าวเหมือนกบั การไดเ้ รียนรู้ เช่น การมดั ลวดลายลงบนผ้า การออกแบบลวดลายต่างๆ การทเี่ ราทำผ้ามดั ยอ้ ม
ใชเ้ องเปน็ ความภาคภมู ใิ จของคนทำและคนทสี่ วมใส่ด้วย เพราะผลงานชิ้นดังกล่าวเป็นศลิ ปะหนึ่งเดียวในโลกทีไ่ ม่
เหมือนใครและไมม่ ใี คร

วตั ถปุ ระสงค์

๑. เพอ่ื ใหน้ ักเรยี นสามารถทำเสอื้ มัดย้อมได้
๒. เพ่ือใหน้ กั เรียนมรี ายได้เสริมระหวา่ งเรียน

ผลทคี่ าดวา่ จะไดร้ บั

๑. นกั เรยี นสามารถทำเส้อื มัดยอ้ มได้
๒. นกั เรียนมรี ายไดเ้ สริมระหวา่ งเรียน

ขอบเขตการศึกษา

สถานที่ โรงเรียนสตรรี าชนิ ทู ิศ จงั หวัดอุดรธานี

ระยะเวลา เดอื นกรกฎาคม ๒๕๖๓ – เดือนตลุ าคม ๒๕๖๓

จำนวนสมาชกิ นกั เรียนชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี ๕/๑๒ กล่มุ เสอื้ มัดย้อม จำนวน ๓ คน

งบประมาณ

เงินส่วนตวั นักเรียนคนละไมเ่ กนิ ๒๐๐

2

บทที่ 2

เอกสารทเี่ กี่ยวข้อง

ทม่ี าและวธิ ีทำเสื้อมัดยอ้ ม

เร่อื ง ศลิ ปะการออกแบบลวดลายผ้าด้วยการมดั ย้อมสจี ากสีสังเคราะห์ ศึกษาเฉพาะ ประเภท รปู แบบ
เทคนคิ และกระบวนการออกแบบลวดลายดว้ ยการมดั ย้อมผา้ การผสมสยี ้อมจากสีสังเคราะห์ โดยผู้วจิ ยั ได้
ทำการศึกษาตงั้ แต่ ประเภทและรูปแบบของผ้ามัดย้อม เทคนคิ และกระบวนการออกแบบลวดลาย โดยผู้วิจัยได้
ศึกษาเอกสารและงานวิจัยทเี่ ก่ียวขอ้ งนำเสนอตามลำดบั ดงั ตอ่ ไปนี้

2.1 ประเภทและรูปแบบของผ้ามดั ย้อม

การมัดย้อม เป็นการมัด ผกู เย็บ หนบี หรอื เป็นการ “กันส”ี ในส่วนใดส่วนหนงึ่ ของผา้ ท่ผี ยู้ อ้ มไม่ต้องการให้เกดิ สีที่
จะย้อมในคร้งั น้ันๆ โดยใชว้ สั ดตุ า่ งๆ เช่น เหรยี ญ เชือกปอ เชอื กฟาง ไม้หนบี ด้ายหรือถงุ พลาสตกิ มาเป็นวสั ดชุ ว่ ย
ในการกนั สี ร่วมกับการมว้ น พบั จับจบี ขยํา หรือเย็บผา้ ซ่ึงจะใหผ้ ลลพั ธข์ องลายท่ีแตกตา่ งกนออกไป ทั้งนขี้ ้ึนอยู่
กบั กลวธิ ใี นการออกแบบสี และการผสมผสานเทคนคิ ต่างๆ เข้าไว้ดว้ ยกนั ของผ้ยู ้อม โดยเรียกวา่ การสรา้ งลวดลาย
ดว้ ยกรรมวิธนี วี้ า่ “ผ้ามัดย้อม” มดั ย้อม (tie-dye) มคี วามหมายตรงตามตัวอกั ษร คือ นำผ้ามามัดด้วยวัสดุตา่ งๆ
แล้วนำไปยอ้ มสี โดยใชว้ ธิ กี ารกันสดี ้วยวสั ดุบางอย่าง เช่น ยางรดั เชอื ก หมุดปกั ผา้ ตวั หนีบกระดาษ หรือการเย็บ
ซงึ่ จะชว่ ยกันไม่ใหส้ ีแทรกซมึ ลงไป การออกแบบ การกนั สีขึ้นอยู่กับวัสดุทใี่ ช้ นอกนั้นผลการออกแบบยังขึ้นอยู่กบั
ปรมิ าณสยี อ้ มและการแทรกซมึ ของสีในผนื ผา้ ทีม่ ัดด้วย การทำให้ผ้าเกดิ รอยด่าง โดยใชเ้ ทคนิคการทำลวดลายโดย
การมดั การพับ การเยบ็ และอปุ กรณ์อน่ื ๆ ให้เป็นลวดลายตามท่ตี ้องการ การทำผา้ มัดยอ้ มอาจเริ่มเกิดขน้ึ โดย
ไมไ่ ดต้ ั้งใจ การฝกึ หดั มัดย้อมบนเน้ือผา้ ได้เคยทำกนั มาเกอื บทกุ ส่วนของโลก ประวัติการทำผ้ามัดยอ้ มไดเ้ ริม่ ตน้ ทำ
กันมาแล้วในสมัยเอเชียโบราณแผข่ ยายไปยังตอนกลางของทวีปอนิ เดียไปยงั มาเลเซยี และขา้ มไปยังแอฟรกิ า การ
ทอผ้าท่มี ีมาแต่โบราณนอกจากจะขดุ พบในสมัยจีนโบราณแลว้ ยังมาจากพวกคาราวานในสมัยก่อนรวมท้งั ที่มาของ
การทำไหมกเ็ ร่ิมในยุคนีด้ ว้ ยในทวปี อเมริกาเร่มิ การมดั ยอ้ มจากชาวโคลมั เบยี ในยุคแรก เพื่อการทำวงกลม และ
สเี่ หลีย่ ม ด้วยแบบสงี ่าย ๆเปน็ ทน่ี ยิ มในเมก็ ซิโก กัวเตมาลา เปรูเดลเิ วีย ปาลาไว และอาเจนตนิ า ในอเมริกาใต้และ
ชาวอนิ เดยี แดง การทำผ้ามัดย้อมอาจไดร้ บั การพัฒนาใหด้ ีขึ้นในตอนต้นสมยั ของประเทศอินเดยี ก่อนทจ่ี ะมาถงึ
ประเทศญปี่ ุ่น เส้อื ผ้าของคนท่วั ไปแสดงให้เหน็ ถงึ การเขยี นภาพสีนำ้ บนผนังและเพดานถา้ ท่ี อจนั ตาเป็นแบบ
วงกลมสีขาวคล้ายกับจะทำใหเ้ หน็ เป็นเหมอื นการทำหางวงกลม ซึ่งเปน็ ที่รู้จกั ในอนิ เดยี วา่ ปรงั ใจหรือติดได้เพียง
ส่วนหนึ่ง การยอ้ มสีเดียวกนั แต่ผา้ คนละชนิด สีทีอ่ อกมาอาจไม่เหมอื นกัน และผ้าแต่ละชนิดจะดูดซึมสีไดไ้ มเ่ ทา่ กัน
ด้วยผา้ มดั ยอ้ มทีม่ ีในประเทศไทยและกัมพชู าน้นั เป็นเคร่ืองแสดงใหเ้ หน็ ว่าการมัดยอ้ มเรมิ่ ตน้ มาจากสองประเทศน้ี

3

วสั ดอุ ปุ กรณ์

-เสอื้
-สมี ัดยอ้ ม

-ขวดพลาสติก
-ถงุ ซปิ ล็อก

-หนงั ยาง
-เกลือ

ขัน้ ตอนในการทำเสอ้ื มัดยอ้ ม
๑.การเตรียมผา้ ผา้ ที่ใชค้ วรใช้เสือ้ สีขาวท่ีผ่านการแตง่ มากอ่ น เพ่ือใหผ้ ้าแขง็ ตัวและเงาเรียบ หรอื เส้ือผ้า
เก่าทีช่ อบใส่แตอ่ ยากเปล่ียนลายเสอื้ ใหม่ หรอื เพิม่ สีสนั ใหก้ ับเสอ้ื

๒.การเตรียนมลายมัดยอ้ ม ผู้ปฏบิ ัติเสือ้ มดั ย้อมสามารถสรา้ งลายและไม่เกนิ ลายซำ้ กบั คนอน่ื ดังนั้น
ผ้ปู ฏบิ ัตงิ านได้ลายเส้อื ตามทตี่ ัวเองตอ้ งการอย่างอิสระ โดยคำนึงถงึ ความสร้างสรรค์ ลายท่อี อกมาย่อมเป็นงานท่ี
ภาคภมู ิใจต่อผูป้ ฏิบตั ิ

๓.การเตรยี มน้ำสำหรบั ย้อมเสือ้ การทำเสื้อมัดยอ้ มสามารถย้อมไดใ้ นอณุ หภมู ิสูงละต่ำได้ แต่จะตอ้ ง
คำนงึ ถงึ ประเภทของสีและผา้ ให้ถูกต้อง
๔. วธิ ยี ้อม

๑. ผสมสใี ส่ขวด โดยใช้น้ำอุ่น 250 กรมั สี 12.5 กรัม และเกลอื 10 กรมั ผสมเข้าด้วยกัน
๒.มัดผ้าและลงสีไดเ้ ลยตามใจชอบ

๓.เก็บไว้ในถงุ ซิปล็อกประมาณ 6-8 ชั่วโมง

๔.ล้างออกดว้ ยน้ำยาซักผา้ และนำ้ เปล่า ตากใหแ้ ห้ง ก็เสร็จเรียบร้อย
๕.ไดล้ วดลายตามตอ้ งการ

4

วิธีการทำลายเส้อื มดั ยอ้ ม

๑.ลายก้นหอย อันดับแรกใหก้ างเสื้อออก แลว้ มว้ นจากจุดก่งึ กลาง ม้วนไปเร่ือย ๆ จนทกุ ด้านของเสือ้ เขา้
หากันเป็นวงกลม จากนนั้ ใชห้ นังยางรดั ไว้ตามภาพ แลว้ ลงสตี ามใจชอบ

2.ลายร้ิวแนวนอน เร่ิมจากพบั ชายเส้ือด้านล่างขึน้ ไปจนสดุ ใช้หนังยางรดั ใหเ้ ปน็ ปล้อง ๆ แล้วลงสตี ามต้องการ
นำไปใสถ่ ุงพลาสติกและทิ้งไว้ 1 วัน จากนน้ั ใช้น้ำเปล่าล้างออกเหมอื นเดิม

5
๓ ยอ้ มลายจุด การทำเส้อื มัดยอ้ มลายจุดนัน้ ง่ายมาก ๆ เพยี งจบั เส้อื ขึน้ มาแล้วใช้หนงั ยางมดั เปน็ ปม ต้องการจดุ
มากเทา่ ไร กม็ ัดไปเท่าน้นั

4.เสอื้ มดั ยอ้ มลาย Crumpled เร่มิ ดว้ ยการขยุม้ เสื้อจนเปน็ ก้อน แล้วละเลงสลี งไปตามใจชอบทง้ั 2 ด้าน
โดยให้เหลือพน้ื ที่สีขาวบนเส้อื เล็กนอ้ ย

6

5. เสื้อมดั ยอ้ มลาย Peace เริ่มจากวาดรูปสัญลกั ษณ์ Peace ลงบนตัวเสื้อแบบครา่ ว ๆ พบั เส้อื ตามรอย
เสน้ ทขี่ ดี ไว้ จากนั้นพบั เสอ้ื เป็นกลีบเลก็ ๆ และรัดหนังยางตามภาพตวั อย่าง แล้วลงสีท่ตี ้องการให้ทั่ว

7

บทที่ ๓
วัสดอุ ุปกรณ์และวธิ ีการดำเนนิ งาน
1.วสั ดอุ ปุ กรณ์

1.1เส้ือสีขาว
1.2สี
1.3หนังยาง
1.4ช้อนโต๊ะ
1.5กะละมงั
1.6กรรไกร
1.7ถงุ มอื ยาง
1.8ขวดน้ำเปลา่
1.9น้ำอนุ่
1.10เกลอื
ข้ันตอนการดำเนนิ งาน
การเตรยี มการ
๑. ศกึ ษาสำรวจข้อมูลเขยี นโครงการขออนุมัติโครงงานออกสำรวจและสมั ภาษณเ์ พือ่ เก็บรวบรวมขอ้ มูล
๒. กำหนดรูปแบบการทำผ้ามัดย้อมการ

8

ตารางการดำเนินงาน รายการกจิ กรรม สถานท่ี ผู้รับผิดชอบ หมาย
วนั เดอื น ปี เหตุ

8 กรกฎาคม 2562 ศกึ ษาหาความรู้จาก ห้องคอมพวิ เตอร์ สมาชิกทั้ง 3 คน
13 กรกฎาคม 2563 internet
11 สงิ หาคม 2563 ศึกษาการเขียนโครงงาน ในโทรศัพท์ สมาชกิ ทั้ง 3 คน
12 สิงหาคม 2563 จาก internet
ขออนุมัติการทำเสอ้ื มดั หอ้ งเรียนธุรกิจ สมาชกิ ท้งั 3 คน
8กันยายน-14 กนั ยายน 2563 ยอ้ ม
20 ตุลาคม 2563 วางแผนปฏบิ ัติงาน ห้องเรียนธุรกจิ สมาชกิ ทง้ั 3 คน
เตรยี มเครือ่ งมอื ใช้วัสดุ
อุปกรณ์
ลงมอื ทำเสื้อมดั ยอ้ มและ หอพกั นักเรียน สมาชิกท้ัง 3 คน
ประมาณราคาเสือ้

สรุปผลและรายงานผล ห้องเรยี นธุรกิจ สมาชิกทงั้ 3 คน

วิธีทำผ้ามดั ยอ้ ม
๑. เตรียมผา้ ขาว (ผ้าสปนั เรยอง) นำมาตดั ตามขนาดทีต่ อ้ งการ

๒. นำผ้าไปซักในนำ้ เปล่าเพ่ือลา้ งแป้งทตี่ ิดผา้ มาให้หลดุ ออกทำให้ผา้ น่มุ และดดู สีไดด้ ี
๓. นำผ้าท่ีเตรียมไวม้ ามัดลายตามต้องการ

๔. ผสมสีกับน้ำอุ่น
๕. ผสมซิลเิ กตลงไปในนำ้ สีคนให้เข้ากัน

๖. นำผ้าทเี่ ตรยี มไวล้ งไปแชใ่ นน้ำสีแชท่ ้ิงไว้ ๓๐ นาที (ในการแชผ่ า้ ต้องให้ผ้าโดนสีทัว่ ทั้งผืนเพ่อื ให้ผ้าดูดสี
ไดส้ ม่ำเสมอกนั )

๗. นำผา้ มาลา้ งด้วยนำ้ เปล่าแลว้ ตดั เชือกหรอื หนังยางออกแล้วนำผา้ ท่ไี ด้ไปซกั ด้วยนำ้ เปลา่ อกี คร้ังแล้วไป
ตากให้แหง้ แลว้ นำไปรีดให้เรียบ

8. แลว้ เราก็ได้ผ้ามัดย้อมที่สวยงาม

9

บทท่ี ๔

ผลการวิเคราะหข์ อ้ มลู

การดำเนินงานตามข้ันตอนการทำผา้ มดั ย้อมเพ่อื จำหน่ายในแตล่ ะครัง้ อุปกรณท์ ่ีใช้ ไดแ้ ก่ กะละมังลูกแก้ว
ชอ้ นเหยอื กตวงกรรไกรได้ยืมของโรงเรียนสว่ นท่ีตอ้ งลงทนุ ไดแ้ ก่ ผ้าสีซลิ ิเกตเชือกฝางไมไ้ อศกรีมหนังยางและถงุ มอื
ยางในการลงทนุ ทำผ้ามดั ยอ้ มมีวัสดุอุปกรณต์ ามตารางดงั นี้

ตารางแสดงการลงทนุ การทำผ้ามดั ย้อม

ท่ี รายงาน ปรมิ าณ ราคา

1 เสื้อยดื 3 ตวั 300

2 สียอ้ มผ้า 6 ซอง 12

3 หนงั ยาง 25 เส้น 2

4 ถุงมือยาง ตามจำนวนผ้ทู ำ 30

5 นำ้ เปล่า 600 มลิ ลลิ ิตร -

6 น้ำอนุ่ 600 มลิ ลลิ ติ ร -

7 กรรไก 2 อัน -

รวมจำนวนทง้ั หมด 344 บาท

10

บทที่ ๕

สรุปอภิปรายผลและขอ้ เสนอแนะ

สรุปผลการดำเนนิ งาน

การทำโครงงานผ้ามัดยอ้ มตลอดระยะเวลาระหว่างปฏบิ ตั งิ านผลสำเร็จเป็นทน่ี ่าพึงพอใจแกผ่ ู้ปฏบิ ตั ิงาน
เป็นอย่างมากเพราะนอกจากการทำโครงงานอาชีพแลว้ การปฏิบตั งิ านยังชว่ ยใหก้ ่อประโยชนใ์ นด้านอื่น ๆ อีก
มากมายไม่ว่าจะเป็นดา้ นการสามารถทจี่ ะเรียนรู้ได้ในห้องเรียนท้งั การปฏิบัติงานครงั้ นี้ยงั เปน็ แบบอย่างใหแ้ ก่
บคุ คลท่านอ่ืนที่ผ่านมาเห็นขณะทำกิจกรรมไดร้ บั คำชื่นชมจากหลายบคุ คลในการรู้จักใชเ้ วลาวา่ งให้เป็นประโยชน์
เปน็ แบบอย่างให้รุ่นนอ้ งทำตามเพื่อหารายได้เสรมิ เพราะเป็นการปฏบิ ตั ิงานทใ่ี ชไ้ ด้จรงิ

อภปิ รายผล

การทำผา้ มัดย้อมในครงั้ นผ้ี ้บู ริโภคพอใจในสนิ คา้ ท่ีออกมามีลวดลายทีส่ วยงามและมีสสี ันสดใสเหมาะสม
กบั การใชง้ าน

ประโยชน์ที่ไดร้ บั

๑. มีความรแู้ ละประสบการณใ์ นการทำผา้ มัดย้อม
๒. มองเหน็ แนวทางในการประกอบอาชีพ
๓. ทำให้มีรายได้ในระหว่างเรียนและเหน็ คุณคา่ ของการประกอบอาชพี
๔. นักเรยี นมีคณุ ธรรมพืน้ ฐาน ๔ ประการ

ขอ้ เสนอแนะ

ผู้บรโิ ภคเสนอแนะให้นำผลผลิตออกเผยแพร่ออกแบบลายผา้ ใหห้ ลากหลายและออกแบบสินคา้ เพมิ่ เช่น
นำมาตัดเย็บเปน็ เส้อื กางเกงเปน็ ต้น

11

บรรณานุกรม

https: // thth facebook.com, baba
https: // th Wikipedia.org/wiki/ ซลิ เิ กต, ๒๕๖๑
https: // th wikipedia.org/wiki/ ซิลิเกต, ๒๕๖๑
ผศู้ ึกษาไดท้ ำการค้นคว้าที่ห้องสมดุ โรงเรยี นสตรีราชินทศิ มและไดข้ อคำแนะนำจากพอ่ แมผ่ ้ปู กครอง
เพ่มิ เตมิ