ชุดที่ ๑ เรื่อง ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับงานประดิษฐ์

กก

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียนการสอน วิชางานประดิษฐ์เศษวัสดุจากธรรมชาติ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ

“ชุดสร้างสรรค์งานศิลป์กระถินอินทนิลสู่พ้ืนฐานอาชีพ” ชุดที่ ๑ เรื่อง ความรู้พื้นฐานเก่ียวกับงานประดิษฐ์

สาหรับนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี ๔ จัดทาข้ึนเพื่อใช้เป็นส่ือในการทากิจกรรมการเรียนรู้เป็นการให้ความสาคัญ

กับความหมาย ความสาคัญ ประโยชน์ ประเภทและคุณค่าของงานประดิษฐ์ได้เห็นประโยชน์ของงานประดิษฐ์

ท่ีมีต่อการดารงชีวิต ด้วยความซื่อสัตย์และความรับผิดชอบในการทางาน แสดงให้เห็นถึงความเป็นชนชาติไทยท่ีมีจิตใจ

งดงามละเอียดออ่ นโยนและประณีต เป็นเอกลกั ษณ์ เป็นวฒั นธรรมประจาชาติ

เอกสารประกอบการเรียนการสอน วิชางานประดิษฐ์เศษวัสดุจากธรรมชาติ กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพ

ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๔ “ชดุ สร้างสรรค์งานศิลป์กระถินอินทนิลสู่พื้นฐานอาชีพ” มีท้ังหมด ๑๒ ชุด โดยให้ผู้เรียนได้ศึกษา

อย่างต่อเนือ่ ง ดังน้ี

ชุดท่ี ๑ เร่อื ง ความรู้พ้ืนฐานเก่ียวกับงานประดษิ ฐ์

ชดุ ที่ ๒ เรอ่ื ง ความคิดสร้างสรรค์ การศึกษาแบบ ดดั แปลงและออกแบบงานประดิษฐ์

ชดุ ท่ี ๓ เรอ่ื ง วัสดุ เครือ่ งมือ อุปกรณ์ในงานประดษิ ฐ์

ชุดที่ ๔ เรอื่ ง เทคโนโลยีกับงานประดิษฐ์

ชุดท่ี ๕ เรื่อง การจดั การผลงานประดิษฐ์

ชดุ ท่ี ๖ เรอื่ ง ช่อดอกไม้ติดเส้ือจากฝักกระถินแหง้

ชุดที่ ๗ เร่อื ง ดอกไมจ้ ากฝักกระถนิ แหง้ จัดแจกนั

ชุดที่ ๘ เรื่อง กรอบบุปผารตั น์กระถินอนิ ทนิลแหง้

ชดุ ท่ี ๙ เรอื่ ง กรอบอนิ ทนลิ สวยด้วยงานประณีตศลิ ป์

ชดุ ที่ ๑๐ เรอ่ื ง ดอกไม้มงคลจากฝกั กระถินแหง้

ชดุ ที่ ๑๑ เรอ่ื ง การประดิษฐ์นกยูงทองสวยด้วยดอกไม้จากลกู อินทนลิ แหง้

ชุดท่ี ๑๒ เร่อื ง ชอ่ บูเก้สวยด้วยดอกไม้จากฝกั กระถนิ อนิ ทนิลแห้ง

การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ในวชิ างานประดิษฐ์เศษวสั ดุจากธรรมชาติ โดยใช้เอกสารประกอบการเรียนการสอน

เป็นแนวทางใหม่ที่ช่วยแก้ปัญหาและเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพ สามารถประเมินผลของตนเองได้ เพราะเอกสาร

ประกอบการเรียนการสอนเป็นกระบวนการของการวางแผนการสอน ที่สอดคล้องกับเน้ือหาวิชา จึงทาให้เกิดประโยชน์

และคุณค่าอย่างมาก เป็นการจัดการเรียนรู้ท่ีเน้นผู้เรียนเป็นสาคัญ ให้ผู้เรียนได้เกิดการเรียนรู้และการปฏิบัติ เพื่อมุ่ง

พัฒนา เสริมสร้างความรู้ความเข้าใจ ทักษะและประสบการณ์ เก่ียวกับการปฏิบัติงานท่ีหลากหลายในเอกสาร

ประกอบการเรียนการสอน เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณลักษณะสอดคล้องกับความต้องการของหลักสูตรแกนกลาง

การศึกษาขน้ั พน้ื ฐานพทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑

ผู้จัดทาขอขอบพระคุณ นายประหยัด หลักรัตน์ ผู้อานวยการโรงเรียนนารีนุกูล ผู้เช่ียวชาญทุกท่านและผู้ท่ีให้

ความอนุเคราะห์ คาปรึกษา เสียสละเวลา เอกสาร ข้อมูลท่ีเป็นประโยชน์และให้ความร่วมมือในการจัดทาเอกสาร

ฉบับน้ีจนสาเร็จ และขอขอบคุณผู้ที่สนใจนาเอกสารฉบับน้ีไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองหรือเพ่ือเผยแพร่

ตอ่ วงการศกึ ษาต่อไป เพญ็ วดี คา้ สุวรรณ

ขข

สำรบัญ หน้า
ก
คานา ข
สารบัญ ๑
๒
คาแนะนาสาหรับนักเรียน...................................................…………………………….. ๓
แผนภูมลิ าดบั ขนั้ การเรยี นเอกสารประกอบการเรยี นการสอน..............…………..... ๔
ผลการเรียนรู้ สาระสาคญั สาระการเรียนร.ู้ ..................................…………………. ๖
แบบทดสอบก่อนเรียนเรื่อง ความรู้พืน้ ฐานเกยี่ วกบั งานประดษิ ฐ์………................. ๑๓
บทที่ ๑ ความรพู้ ้นื ฐานเก่ียวกับงานประดิษฐ์................................…………............. ๑๕
สรปุ ..........................................………………………………………................................. ๑๖
กจิ กรรมบทท่ี ๑ ................................................................................................... ๑๗
เกณฑ์การให้คะแนน............................................................................................. ๑๙
แบบทดสอบหลงั เรียน เร่ือง ความร้พู ื้นฐานเก่ียวกบั งานประดิษฐ์....................... ๒๐
บรรณานุกรม......................................................................................................... ๒๑
ภาคผนวก.............................................................................................................. ๒๒
กระดาษคาตอบ.....................................................................................................
แบบประเมนิ ใบกจิ กรรม........................................................................................

๑

คำแนะนำสำหรับนกั เรยี น

นกั เรียนควรจะต้องปฏบิ ตั ติ ำมกจิ กรรมดังตอ่ ไปน้ี

๑. นกั เรียนศึกษาแผนภูมลิ าดับขั้นการเรียนจากเอกสารประกอบการเรยี นการสอน
๒. นกั เรียนศกึ ษาผลการเรยี นรจู้ ากเอกสารประกอบการเรยี นการสอน

“ชุดสร้างสรรค์งานศลิ ปก์ ระถนิ อินทนิลสู่พื้นฐานอาชีพ”ชดุ ที่ ๑ เรื่อง ความรู้พ้ืนฐานเกี่ยวกับ
งานประดิษฐ์
๓. นักเรยี นทาแบบทดสอบก่อนเรียน เรอ่ื ง ความรู้พน้ื ฐานเก่ยี วกบั งานประดษิ ฐ์
๔. นักเรยี นต้องต้ังใจปฏบิ ัติกิจกรรมตา่ งๆตามขน้ั ตอนจนเสร็จส้ินสมบูรณ์
๕. เมือ่ นักเรยี นมีปัญหาในการเรยี น หรอื สงสัยให้ซกั ถามครู
๖. นักเรยี นควรปฏิบตั ิกจิ กรรมดว้ ยตนเองอยา่ งเต็มความสามารถ ไมล่ อกคาตอบจากผู้อ่ืนและ
ไม่ดเู ฉลยกอ่ นจะตอบคาถามเสร็จ
๗. นักเรยี นสามารถทบทวนเนื้อหาไดเ้ ม่อื มปี ัญหาสงสยั หรือไม่สามารถตอบคาถาม
กจิ กรรมประจาบทได้
๘. เม่อื นกั เรยี นปฏบิ ตั กิ ิจกรรมต่างๆ เสรจ็ เรียบรอ้ ยและครบถว้ น ให้นากระดาษคาตอบกิจกรรม
และเอกสารประกอบการเรยี นการสอน ชดุ ที่ ๑ เรือ่ ง ความรู้พน้ื ฐานเกี่ยวกับงานประดิษฐ์
สง่ ครูเพอ่ื บนั ทึกคะแนน
๙. นักเรียนทาแบบทดสอบหลังเรยี น เรือ่ ง ความรพู้ น้ื ฐานเกยี่ วกับงานประดิษฐ์ นาแบบทดสอบ
และกระดาษคาตอบ สง่ ครู เพอื่ บันทกึ คะแนน
๑๐. ใช้เวลาในการศกึ ษาและปฏิบตั ิกิจกรรม ๒ ชัว่ โมง

๒

แผนภูมลิ ำดบั ข้ันกำรเรยี นเอกสำรประกอบกำรเรียนกำรสอน

ทำแบบทดสอบก่อนเรียน

อ่ำนคำช้แี จงคำแนะนำ

ศึกษำผลกำรเรียนรู้ สำระสำคญั สำระกำรเรียนรู้

ศกึ ษำเอกสำรประกอบกำรเรียนกำรสอน
ทำกิจกรรมตำมลำดับขัน้ ตอน

ทำแบบทดสอบ
หลังเรยี น

ผ่ำนเกณฑ์ คะแนนเตม็ ๑๐ คะแนน ไมผ่ ่ำนเกณฑ์ศึกษำ(ทบทวน)
นักเรยี นตอ้ งได้ ๘ คะแนนข้นึ ไป ถือวา่ ผา่ น เอกสำรประกอบกำรเรยี นกำรสอน
ทำแบบทดสอบ ตรวจกบั เฉลย
ศึกษำชุดต่อไป

แผนภมู ลิ ำดับขั้นตอนกำรเรียนเอกสำรประกอบกำรเรยี นกำรสอน ชดุ “สร้ำงสรรค์งำนศลิ ป์
กระถนิ อินทนลิ สพู่ ้นื ฐำนอำชีพ”ชุดที่ ๑ เร่อื ง ควำมรู้พน้ื ฐำนเก่ียวกบั งำนประดิษฐ์

๓

ผลกำรเรยี นรู้

๑. อธิบายความหมาย ความสาคญั ประโยชน์ ประเภทและคณุ คา่ ของงานประดษิ ฐ์ได้เห็นประโยชน์
ของงานประดิษฐท์ ม่ี ีต่อการดารงชีวิต

จุดประสงค์กำรเรยี นรู้
๑.๑ อธบิ ายความหมายของงานประดษิ ฐ์ไดถ้ กู ต้อง
๑.๒ บอกความสาคัญของงานประดิษฐ์ได้ถกู ต้อง
๑.๓ บอกประเภทของงานประดิษฐ์ได้ถูกต้อง
๑.๔ วเิ คราะห์คุณค่าของงานประดิษฐ์ได้ถกู ต้อง
๑.๕ บอกประโยชนข์ องงานประดิษฐ์ได้ถูกต้อง
๑.๖ เห็นประโยชนข์ องงานประดษิ ฐ์ที่มตี อ่ การดารงชีวติ ดว้ ยความซ่อื สัตยแ์ ละความ
รบั ผิดชอบในการทางาน

สำระสำคญั

งานประดษิ ฐ์เป็นชิน้ งานทีผ่ ลิตเพือ่ นาไปใชส้ อยให้เกดิ ประโยชน์มคี วามประณีตสวยงาม
เชน่ เพอ่ื เปน็ เคร่ืองใช้ เครื่องตกแตง่ บ้าน นอกจากได้ช้ินงานแลว้ ยังทาใหเ้ กิดความภมู ิใจ มสี มาธิ
ใชเ้ วลาว่างใหเ้ กิดประโยชนแ์ ละเพ่ิมรายได้

สำระกำรเรียนรู้

๑. ความหมาย ความสาคัญ ประโยชน์ ประเภทและคุณคา่ ของงานประดิษฐ์ได้ เห็นประโยชนข์ อง
งานประดิษฐ์ทม่ี ีต่อการดารงชวี ติ ดว้ ยความซ่ือสตั ย์และความรบั ผดิ ชอบในการทางาน

๑.๑ ความหมายของงานประดิษฐ์
๑.๒ ความสาคญั ของงานประดษิ ฐ์
๑.๓ ประเภทของงานประดษิ ฐ์
๑.๔ คณุ คา่ ของงานประดิษฐ์
๑.๕ ประโยชนข์ องงานประดษิ ฐ์

๔

แบบทดสอบก่อนเรียน
เรอื่ ง ควำมรู้พื้นฐำนเกย่ี วกับงำนประดษิ ฐ์

๑. ใหน้ กั เรยี นเลือกคาตอบท่ีถกู ทีส่ ุดเพยี งคาตอบเดียวและกาเครื่องหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

๒. ขอ้ สอบมจี านวน ๑๐ ขอ้ คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน ใช้เวลา ๑๐ นาที
๓. เมื่อทาแบบทดสอบเสร็จแล้วให้สง่ กระดาษคาถามพรอ้ มกระดาษคาตอบคืน

เพอ่ื บนั ทกึ คะแนน

๑. ข้อใดคอื ความหมายของงานประดิษฐ์
ก. ชนิ้ งานที่สร้างข้นึ ให้เกิดความสวยงาม
ข. ชิน้ งานที่ทาข้ึนเพ่ือใชป้ ระดับตกแตง่ นาไปใช้ประโยชน์ได้
ค. ชิน้ งานทที่ าขน้ึ เพอื่ ประโยชนใ์ ชส้ อยและความสวยงามเป็นสาคัญ
ง. ช้ินงานท่ีทาข้นึ โดยใชค้ วามคดิ สรา้ งสรรค์ มีความสวยงามนาไปใชป้ ระโยชนไ์ ด้

๒. เข็มกลัดติดเสือ้ จัดเป็นประเภทของงานประดิษฐ์ตามขอ้ ใด
ก. ของเลน่
ข. เครื่องประดับ
ค. เครอื่ งตกแต่ง
ง. เครือ่ งใช้

๓. งานประดษิ ฐ์มีความสาคญั กับชวี ติ ประจาวนั อยา่ งไร
ก. การดารงชวี ิตของคนไทย
ข. ทกุ คนต้องใช้ส่งิ ของจากงานประดิษฐ์
ค. สง่ เสริมให้มสี มาธิและมีความอดทน
ง. ผลงานที่สรา้ งข้ึนเพ่ือประโยชน์ในการใช้สอยตกแตง่ หรือประดับ

๔. กรอบอินทนลิ สวยด้วยงานประณตี ศิลปจ์ ดั เป็นงานประดิษฐ์ประเภทใด
ก. เคร่อื งประดับ
ข. เครื่องตกแต่ง
ค. เคร่อื งใช้
ง. ของขวัญของที่ระลึก

๕

๕. การประดิษฐก์ ระเป๋าจากวสั ดธุ รรมชาติ ก่อใหเ้ กิดคณุ ค่าทางด้านงานประดิษฐต์ ามข้อใด
ก. ด้านการนาไปใช้ประโยชน์
ข. ดา้ นความงามทางศลิ ปะ
ค. ด้านความคิดสร้างสรรค์
ง. ด้านความเปน็ เอกลักษณ์ไทย

๖. การประดษิ ฐ์ลวดลายบนชนิ้ งานก่อให้เกิดคุณคา่ ของงานประดิษฐ์ตามข้อใด
ก. ด้านความคดิ สร้างสรรค์
ข. ดา้ นการนาไปใชป้ ระโยชน์
ค. ด้านความงามทางศลิ ปะ
ง. ดา้ นความประณีตและเอกลกั ษณ์ไทย

๗. การประดษิ ฐ์ช้ินงานต้องคานึงถึงคุณคา่ ขอ้ ใดเปน็ อันดับแรก
ก. คุณค่าด้านศิลปะ
ข. คุณคา่ ดา้ นการใชส้ อย
ค. คุณคา่ ด้านความงาม
ง. คุณคา่ ด้านเฉพาะท้องถ่ิน

๘. ขอ้ ใดคือประโยชน์ทางตรงของงานประดิษฐ์
ก. เป็นของใชเ้ ปน็ เครอื่ งประดับตกแต่ง
ข. ทาใหเ้ กิดความภูมใิ จในผลงาน
ค. ทาใหเ้ ปน็ คนท่ีมคี วามคิดสร้างสรรคท์ ดี่ ี
ง. เป็นการอนุรักษ์ สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่น

๙. ขอ้ ใดคือประโยชนข์ องงานประดิษฐใ์ นการรักษาสงิ่ แวดล้อม
ก. การใช้วัสดอุ ยา่ งคุ้มค่า
ข. การมีความคิดสรา้ งสรรค์ในการประดิษฐ์ชน้ิ งาน
ค. ควรเลือกวัสดุทมี่ ีในทอ้ งถ่ินมาประดิษฐ์ชิ้นงาน
ง. การนาเศษวัสดุจากธรรมชาติมาสร้างเป็นช้ินงาน

๑๐. ข้อใดไม่ใช่ประโยชน์ทางออ้ มเก่ยี วกบั งานประดิษฐ์
ก. ทาให้เกิดการประกอบอาชีพ
ข. ฝึกลกั ษณะนิสยั ให้มีความอดทน
ค. ชว่ ยให้เกดิ ความสามคั คใี นหม่คู ณะ
ง. ช่วยใหก้ ารทางานของสมองและประสาทสัมผสั ประสานสัมพันธก์ นั

๖

บทที่ ๑
ควำมรพู้ ้ืนฐำนเก่ียวกับงำนประดิษฐ์

๑. สำระสำคัญ

งานประดิษฐ์เป็นช้ินงานที่ผลิตเพื่อนาไปใช้สอยให้เกิดประโยชน์โดยมีความประณีตสวยงาม เช่น เพื่อเป็น
เคร่ืองใช้ เครื่องประดับ เคร่ืองตกแต่งและเคร่ืองใช้ในงานพิธี นอกจากได้ชิ้นงานแล้วยังทาให้เกิดความสบาย
ใจ มสี มาธิ ใชเ้ วลาว่างให้เกดิ ประโยชนแ์ ละเพม่ิ รายได้

๒. ผลกำรเรยี นรู้

๑. อธิบายความหมาย ความสาคัญ ประโยชน์ ประเภทและคุณค่าของงานประดิษฐ์ได้ เห็นประโยชน์
ของงานประดิษฐท์ มี่ ตี ่อการดารงชีวติ ด้วยความซ่ือสตั ยแ์ ละความรับผดิ ชอบในการทางาน

๑. ควำมหมำยของงำนประดษิ ฐ์

ตามพจนานกุ รมฉบับราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้ใหค้ าจากัดความของคาทเี่ กย่ี วขอ้ งดงั น้ี
งาน (น.) หมายถงึ ส่งิ หรือเร่อื งทท่ี า๑
ประดิษฐ์ (ก.) หมายถึง ต้ังขึ้น จัดทาข้ึน คิดขึ้น สร้างขึ้น แต่งข้ึน (ว.) ท่ีจัดทาขึ้นให้เหมือนของจริง
เชน่ ดอกไมป้ ระดิษฐ์ท่ีคิดทาขน้ึ ไม่เหมือนธรรมชาติ เชน่ ลายประดษิ ฐ์๒
ดังนั้น คาว่า งานประดิษฐ์ จึงหมายถึง ส่ิงที่จัดทาข้ึน สร้างข้ึน จัดทาข้ึนให้เหมือนของจริง หรือคิด
ทาขึ้นใหม่ไม่เหมอื นธรรมชาติ

๑ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบบั บัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔ (พมิ พ์ครงั้ ที่ ๒ กรงุ เทพมหานคร:
อกั ษรเจรญิ ทัศน์, ๒๕๕๕) หนา้ ๒๙๐.

๒เร่ืองเดียวกัน, หนา้ ๗๐๕
งำนประดษิ ฐ์ หมายถึง ส่งิ ทจี่ ดั ทาขน้ึ โดยใช้ความคดิ สร้างสรรคใ์ ห้เกดิ ความประณีตสวยงาม น่าสนใจ

เพ่ือประโยชน์ท่ีพึงประสงค์ให้เสมือนของจริง เช่น ดอกไม้ประดิษฐ์ ส่วนท่ีคิดทาขึ้นไม่เหมือนธรรมชาติ
เช่น ลายประดิษฐเ์ ปน็ กระเป๋า กล่องอเนกประสงค์ กล่องกระดาษชาระ ภาพตกแต่งฝาผนัง เคร่ืองแขวนตุ๊กตา
หมวก ช่อดอกไม้ โคมไฟ ดอกไม้ประดิษฐจ์ ากกรังไหม กล่องกระดาษจากกก เป็นตน้

(ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบับบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๕๔)

งานประดษิ ฐ์ หมายถงึ งานท่ีเกิดจากการใชค้ วามคดิ สร้างสรรค์ของมนษุ ย์สรา้ งหรือประดษิ ฐข์ ึ้นตาม
วัตถุประสงค์ทหี่ ลากหลาย หรือเพ่ือความสวยงาม หรือประดับตกแต่งหรอื เพ่ือประโยชนใ์ ชส้ อย

๗

งานประดิษฐ์เป็นงานที่ใช้ฝีมือ ความคดิ สร้างสรรค์ ภูมิปัญญาและทส่ี าคัญ คอื การนาวัสดมุ าใช้ให้เกิด
ประโยชน์ จะช่วยทาให้งานประดิษฐ์มีคุณ ค่าและมีราคายิ่งข้ึน การสร้างสรรค์งานประดิษฐ์ให้
ประสบความสาเร็จ ผู้ประดิษฐ์ต้องมีใจรักในงาน ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ มีความอดทน ทดลองฝึก
และฝึกปฏบิ ัติจนเกิดความชานาญ สามารถประยุกต์ ดัดแปลง สร้างสรรค์งานประดิษฐใ์ หม่ ๆ ให้สอดคล้องกับ
วัสดุและเทคโนโลยีที่เปล่ียนแปลงในปัจจุบัน นอกจากนี้ผู้ประดิษฐ์ยังต้องมีความรู้ในเร่ือง ศิลปะ หลักการ
ออกแบบ บรรจุภัณฑ์ การคานวณต้นทุน กาหนดราคาขายและการจัดจาหน่าย ซ่ึงจะช่วยเพ่ิมคุณค่าแก่งาน
ประดิษฐ์นั้น

พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ภูมิพลอดลุ ยเดชมหาราชาฯ ทรงมีพระราชดารสั ตอนหนึ่งวา่
“การประดิษฐ์ในโลก...เป็นของสาคัญทจ่ี ะให้มี...ของพเิ ศษขึ้นมา และให้รางวลั กนั เพราะวา่ การ
ประดษิ ฐน์ ้ัน เปน็ ของสาคัญที่สุดของโลก ของคนที่สนใจในความก้าวหนา้ และถา้ ไมม่ ีการสนใจในงาน
ประดษิ ฐ์เป็นสิง่ ท่ีจะทาใหไ้ ม่มี ความก้าวหนา้ การประดษิ ฐ์ดา้ นต่าง ๆ เปน็ ของสาคัญของโลก

เพ่อื จะใหโ้ ลกกา้ วหนา้ ได้...”
พระบรมราโชวาทตอนน้ีพระราชทานแก่นายอภสิ ิทธิ์ เวชชาชวี ะ
นายกรฐั มนตรี นาคณะบคุ คล ท่ีเกี่ยวข้องกบั งานวันนักประดิษฐ์ ประจาปี ๒๕๕๒

และวันนกั ประดษิ ฐ์นานาชาติครัง้ ท่ี ๒
เฝ้าทูลละอองธลุ ีพระบาท ทลู เกลา้ ทูลกระหม่อมถวายรางวลั
เสดจ็ ออก ณ พระตาหนักเปยี่ มสุขวงั ไกลกงั วล อาเภอหัวหิน จงั หวดั ประจวบครี ีขันธ์
พระราชดารัส เม่ือวนั ท่ี ๙ กันยายน ๒๕๕๒ เวลา ๑๘.๑๘ น.

๘

๒. ควำมสำคัญ ของงำนประดษิ ฐ์จำกวัสดุธรรมชำติ

๒.๑ ควำมสำคญั
งานประดิษฐจ์ ากวัสดธุ รรมชาตเิ ปน็ ผลงานที่สร้างขึน้ เพื่อประโยชน์ในการใชส้ อย ตกแตง่ หรอื ประดับ

มีความสาคัญต่อชีวิตและสังคมของชุมชนไทย การทาส่ิงประดิษฐ์จากเศษวัสดุธรรมชาติแต่ละชิ้น มีขั้นตอน
การประดิษฐ์ มีความง่าย ไม่ซับซ้อน ใช้เคร่ืองมือ วัสดุอุปกรณ์น้อยและเป็นส่ิงท่ีมีอยู่ใกล้ตัว เช่น การนาเอา
กะลามะพร้าวมาทากระบวยตักน้า การนาเอาไม้ไผ่มาสานเป็นกระเป๋า ตะกร้า กระจาด กระบุง เป็นต้น
งานประดิษฐ์นั้นมีมากมายท้ังในชีวิตประจาวัน โอกาสพิเศษ ธารงศิลปวัฒนธรรมและประเพณีไทย ตลอดจน
ช่วยให้เกิดความสุขทางใจและยังเป็นอาชีพได้ จะกล่าวถึงเฉพาะงานประดิษฐ์จากวัสดุธรรมชาติจากพืชท่ีเป็น
เศษวัสดุเหลือใช้และงานประดิษฐ์ที่เป็นของใช้ เช่น โคมไฟ กล่องกระดาษทิชชูและของประดับตกแต่งบ้าน

๒.๑.๑ งำนประดิษฐ์ท่ีเป็นเครื่องประดับตกแต่งกำย เคร่ืองประดับตกแต่งบ้ำนและใช้สอยในบ้ำน
งานประดิษฐ์ที่เป็นเคร่ืองประดับตกแต่งกาย ในบทน้ีจะเน้น ชิ้นงานประเภท เข็มกลัดติดเส้ือ
สว่ นเครือ่ งประดบั ตกแต่งบ้านและของใชใ้ นบ้านจะเปน็ งานประดิษฐข์ องตกแต่ง เช่น ดอกไม้ประดิษฐ์จัดแจกัน
ดอกไม้ประดิษฐ์จัดช่อ ดอกไม้ตกแต่งกรอบรปู ตกแต่งโคมไฟ ฯลฯ

๒.๑.๒ งำนประดิษฐ์ใช้เป็นของขวัญ ของท่ีระลึก โดยผู้ให้ คิดประดิษฐ์จากเศษวัสดุธรรมชาติหรือ
เศษวัสดุที่มอี ยู่ในท้องถน่ิ ทาให้เกิดความภูมิใจและชื่นชมท้ังผู้ให้และผู้รับ ยงั เป็นการช่วยประหยัดรายจ่ายหรือ
อาจจะเสียค่าใช้จ่ายบ้างเป็นราคาทุนในการซื้อหาวัสดุ เช่น กรอบกระจกของท่ีระลึก ดอกไม้เข็มกลัดติดเสื้อ
ช่อดอกไม้วนั เกิด ชอ่ ดอกไม้วันแหง่ ความรกั เป็นต้น

๓. ประเภทของงำนประดษิ ฐ์จำกวัสดธุ รรมชำติ

งานประดิษฐ์แต่ละประเภทสามารถเลือกนามาใช้ประโยชน์ตามความเหมาะสม เช่น ในงานพิธีและ
ในโอกาสตา่ ง ๆ ซง่ึ สามารถแบ่งประเภทของงานประดิษฐ์ ไดด้ งั นี้

๑. ประเภทของเล่น เช่น รถลาก ตุ๊กตา พบั กระดาษเปน็ รูปสตั ว์
๒. ประเภทเครื่องประดับ เป็นงานประดิษฐ์ท่ีใช้เป็นเครื่องตกแต่งกาย ในบทนี้จะเน้นงานประดิษฐ์
เข็มกลัดติดเสื้อ โบติดผม ซ่ึงใช้เศษวัสดุเหลือใช้ เช่น ลูกอินทนิลแห้ง ฝักกระถินแห้ง ใบตองแห้ง รังไหม
เปลอื กขา้ วโพดแห้ง ก็สามารถนามาประดิษฐ์เป็นเครื่องประดบั ได้

เขม็ กลดั ตดิ เส้ือจำกลูกอินทนลิ แหง้ ของประดับตกแตง่ จำกเปลอื กข้ำวโพด
แหล่งที่มำ : เพ็ญวดี ค้ำสุวรรณ แหล่งที่มำ : เพญ็ วดี ค้ำสุวรรณ

๙

๒. ประเภทเครอื่ งตกแต่ง เป็นงานประดิษฐท์ ใี่ ช้เปน็ เครอ่ื งตกแต่งภายในบา้ น โดยการนาฝกั กระถนิ
แห้ง ลูกอินทนิลแห้ง นามาประดิษฐ์เป็นของประดับตกแต่งบ้าน แจกันดอกไม้ กรอบรูป เคร่ืองตกแต่งฝาผนัง
ฯลฯ เช่น แจกันดอกไม้จากฝักกระถินแห้ง กรอบบุปผารัตน์อินทนิล กรอบกระจกตกแต่งจากฝักกระถินแห้ง
นอกจากน้ียังมีการนากาบไผ่ และฟา่ งข้าว เป็นวัสดุในการประดษิ ฐ์ชน้ิ งาน เชน่ นกยูงจากกาบไผ่ กรอบรปู ภาพ
ปะติดจากฟ่างข้าว กรอบรปู จากใบตองแหง้ และกรอบรปู จากรกมะพร้าว เป็นต้น นอกจากวสั ดุทกี่ ล่าวมาแล้ว
ยังมีวัสดุอีกหลายชนิด เช่น รังไหม ไส้ต้นมันสาปะหลัง ใบตองแห้ง เปลือกข้าวโพด เยื่อไม้ใบบาง สามารถ
นามาประดษิ ฐ์เปน็ ดอกไม้ ใช้ตกแต่งบา้ นใหส้ วยงามไดเ้ ช่นกนั

เคร่อื งตกแตง่ ฝำผนังกรอบรปู นกยงู จำกใบลำน เครอ่ื งตกแต่งฝำผนงั กรอบรูปนกยงู จำกกำบไผ่
แหลง่ ท่ีมำ : เพ็ญวดี ค้ำสวุ รรณ แหลง่ ที่มำ : เพ็ญวดี ค้ำสุวรรณ

กรอบตกแต่งฝำผนังดอกไม้จำกฝกั กระถินแหง้
แหลง่ ที่มำ : เพญ็ วดี ค้ำสวุ รรณ

๑๐

กรอบตกแตง่ ฝำผนังดอกไม้จำกลกู อนิ ทนิลแห้ง
แหล่งที่มำ : เพ็ญวดี คำ้ สุวรรณ

๓. ประเภท เคร่ืองใช้
งานประดษิ ฐ์ประเภทเคร่ืองใช้ในในบ้าน เชน่ ประดิษฐ์ โคมไฟ กลอ่ งกระดาษทิชชู

ตลับจากกกเหลยี่ ม กรอบรูปตกแต่งนาฬกิ าบง่ ชีป้ ระโยชน์ใชส้ อย เป็นต้น

กรอบดอกไมจ้ ำกฝกั กระถินแหง้ โคมไฟตกแตง่ จำกกกเหล่ียม
แหล่งท่ีมำ : เพ็ญวดี คำ้ สุวรรณ แหลง่ ท่ีมำ : เพ็ญวดี คำ้ สวุ รรณ

ประโยชน์ของงำนประดิษฐ์
๔. ประเภทของขวัญ ของทรี่ ะลึก เชน่ ตน้ ไม้มงคลจากฝักกระถินแห้งในตู้กระจก แจกนั ดอกไม้จาก

ฝกั กระถินอินทนิลแหง้

ต้นไม้มงคลจำกฝกั กระถินแห้งในตู้กระจก
แหลง่ ท่ีมำ : เพ็ญวดี คำ้ สุวรรณ

๑๑
๔. คุณคำ่ ของงำนประดษิ ฐ์
๔.๑ คุณค่ำทำงดำ้ นกำรนำไปใช้ประโยชน์
การนาวัสดุจากธรรมชาติหรือเศษวัสดุจากธรรมชาติมาประดิษฐ์เป็นเครื่องใช้ เช่น การสานกระเป๋า
กล่องกระดาษชาระ ตลบั จากต้นกกเหลีย่ ม เป็นต้น

งำนประดิษฐจ์ ำกตน้ กกเหลยี่ ม
แหล่งที่มำ : เพญ็ วดี ค้ำสุวรรณ
๔.๒ คณุ คำ่ ด้ำนควำมงำมทำงศลิ ปะ
คุณค่าด้านน้ีเกิดจากการประดิษฐ์ลวดลายต่าง ๆ ท่ีมีความงามละเอียดและประณีตบนช้ินงานประดิษฐ์
ซึ่งขึ้นอยู่กับความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ และความสามารถของผู้ประดิษฐ์ ทาให้ชิ้นงานประดิษฐ์น้ันกลายเป็น
งานศิลปหัตถกรรมที่มีค่า เช่น กล่องกระดาษชาระจากกกเหล่ียม กระเป๋า หมวก กรอบรูป ตลับใส่ของ
ประดับ จากใบตองแห้งฟน่ั เกลียว เป็นตน้

กระเปำ๋ และหมวกจำกใบตองแห้งฟนั่ เกลียวเป็นงำนประดิษฐ์ ท่มี ีควำม
ประณีตมีคณุ คำ่ ควำมงำมทำงศลิ ปะและมีควำมคิดริเริ่มสร้ำงสรรคท์ ด่ี ี

แหลง่ ท่ีมำ : เพญ็ วดี คำ้ สุวรรณ

๑๒

งานประดิษฐจ์ ากเศษวัสดธุ รรมชาติ มคี วามสาคญั

ต่อการดาเนินชีวติ ของสังคมไทยมานาน ในระยะแรก

กเ็ พียงเพือ่ ใชส้ อยในชวี ติ ประจาวันสาหรบั เป็นของใช้

ของประดับตกแตง่ ภายในครอบครวั ตอ่ มามกี ารพัฒนา

การใชก้ ารผลิต สรา้ งสรรค์ และพัฒนางานประดิษฐห์ รอื

วธิ กี ารใหม่ และดัดแปลงรูปแบบให้แปลก แตกตา่ งกนั

ออกไปทาใหผ้ ลงานมคี ุณภาพสามารถนาออกจาหนา่ ย

เป็นรายได้ให้กับผู้ประดษิ ฐเ์ องและจาหนา่ ยเพ่อื การคา้

นอกจากน้ียังใหค้ ุณค่าดา้ นความงามทางศลิ ปะ

การอนุรกั ษส์ ืบทอดภูมิปัญญาทเ่ี ป็นเอกลักษณ์ไทย

และสรา้ งสรรคอ์ นุรักษ์ศิลปวฒั นธรรมมรดกของชาติ

ให้ดารงอย่สู บื ไป งำนประดษิ ฐ์จำกรกมะพร้ำว

เปน็ ส่งิ ของเครอ่ื งใชต้ ำ่ งๆเป็นงำนประดษิ ฐ์

ท่มี งุ่ เนน้ ท้ังประโยชน์ใช้สอยและควำมงำม

แหล่งท่ีมำ : เพ็ญวดี ค้ำสวุ รรณ

๕. ประโยชนง์ ำนประดษิ ฐ์จำกเศษวัสดุธรรมชำติ

เศษวสั ดธุ รรมชาตทิ มี่ ีอยู่ในท้องถ่ินนนั้ มีมากมายหลายชนดิ ถ้าร้จู ักคิดประดษิ ฐ์ขน้ึ มาเปน็ ของใช้

ของประดับตกแต่ง กจ็ ะทาใหเ้ กดิ ประโยชนต์ ่อตนเองและครอบครัวทั้งทางตรงและทางอ้อม ดงั นี้

๕.๑ ประโยชนท์ ำงตรง สามารถจดั แยกเป็นข้อๆไดด้ ังนี้

๑) ประโยชน์ด้ำนเป็นของใช้ ใช้เป็นเคร่ืองประดับตกแต่ง ของขวัญที่ระลึก การทางานประดิษฐ์

เพื่อใช้สอยตามความจาเป็นในการดารงชีวิต เช่น กล่องกระดาษชาระจากกกเหล่ียม กระเป๋า หมวก กรอบรูป

ตลบั ใสข่ องประดับ จากใบตองแหง้ ฟ่นั เกลียว เป็นต้น

๒) ฝึกใชเ้ วลำวำ่ งให้เกิดประโยชน์และเปน็ กำรผ่อนคลำยควำมเครยี ดได้ สามารถทางานได้อยา่ งมี

สมาธิและมีความสขุ ในการทางานประดิษฐ์ของตนเอง เปน็ การประหยัดไมต่ ้องซ้อื โดยเลอื กเอาวสั ดุธรรมชาติท่ี

มีคุณภาพดีหาได้ง่ายในท้องถ่ินและท่ีเป็นเศษวัสดุเหลือใช้ มาทาเป็นส่ิงประดิษฐ์ต่าง ๆ ผลที่ออกมาสวยงาม

และไมซ่ า้ แบบใคร

๓) ฝึกให้รู้จักกำรประหยัด และเพ่ิมรำยได้ให้ผู้ประดิษฐ์ สามารถนาสิ่งของเหลือใช้ มาทาให้เกิด

ประโยชน์มากที่สุด โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการลงทุนมากนัก โดยการทาส่ิงประดิษฐ์ออกจาหน่าย

อันจะนาไปสู่การให้ผู้ประดิษฐ์สามารถช่วยเหลือตนเองและพึงตนเองได้ตามพระราชดาริเศรษฐกิจพอเพียง

สามารถดารงชวี ิตอยใู่ นสังคมได้อย่างมีความสุข

๑๓

๔) ทำให้เกิดกำรประกอบอำชีพ การทางานประดิษฐ์นอกจากจะก่อให้เกิดประโยชน์ใช้สอยและ
เพิ่มพูนรายได้ให้กับผู้ประดิษฐ์ ยังสามารถทาเป็นอาชพี หลักและอาชพี เสรมิ ได้เปน็ อย่างดี

๕) ฝึกให้เห็นคุณค่ำจำกกำรนำเอำวัสดุธรรมชำติและเศษวัสดุเหลือใช้มำทำให้เกิดประโยชน์ได้
และเป็นการฝึกประสบการณ์และทักษะในการประดิษฐ์ส่งิ ของตา่ งๆ ทาใหเ้ ปน็ คนช่างคิด ช่างประดิษฐ์ต่อไปใน
ภายภาคหน้า

๖) ฝึกให้รู้จักวำงแผนทำงำนอย่ำงเป็นระบบ มีขั้นตอนการปฏิบัติ สร้างระเบียบวินัยให้รู้จักการ
ทางาน และมีนิสยั รักการทางาน จนเกดิ ทกั ษะการทางานในดา้ นงานประดิษฐ์

๕.๒ ประโยชน์ทำงอ้อม นอกจากจะให้เกิดประโยชน์ทางตรงแล้ว ผลงานที่ประดิษฐ์ออกมายังก่อให้เกิด
ผลทางด้านจิตใจและเกดิ งานศลิ ปะ คอื ความงามทเี่ กิดจากการสร้างสรรค์ผลงานหลายประการ คือ

๑) ทำให้เกดิ ควำมภมู ใิ จในงำน ซ่ึงเกิดจากฝมี อื ในตนเองทพี่ ยายามทาด้วยความต้ังใจอยา่ งดีทส่ี ุด
๒) ทำให้เป็นคนมีควำมคิดสร้ำงสรรค์ท่ีดี สร้างผลงานให้มีรูปแบบแปลกใหม่และพัฒนางาน
ประดิษฐ์รูปแบบเดิมให้สามารถใช้ประโยชน์เพิม่ มากขน้ึ และเป็นการสร้างลักษณะนิสัยให้เป็นคนมีความอดทน
มคี วามประณีต เห็นคุณค่าและมีเจตคตทิ ี่ดตี อ่ การทางาน
๓) เป็นกำรอนรุ ักษ์ สืบทอดภูมิปัญญำท้องถิ่น และเพื่อสร้างสรรค์ อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม มรดก
ของชาตใิ หด้ ารงอยูส่ ืบไป
๔) งำนประดิษฐ์ช่วยให้จิตใจสงบ ร่มเย็น การทางานประดิษฐ์ด้วยความประณีต ผลงานที่ปรากฏ
จะสวยงาม ย่อมนามาซึ่งความเพลิดเพลิน ความสงบ ร่มเย็นแห่งจิตใจ เพราะจิตใจมีสมาธิความคิดก็เกิด
จินตนาการ ผู้ทางานประดิษฐ์ อาทิ เช่น งานดอกไม้สด งานใบตอง จะเป็นผู้มีอารมณ์ดี คิดแต่สิ่งที่ดีงาม
อันนามาซ่ึงความประพฤติชอบ ไม่เป็นภัยแก่ตนเองและสังคม ย่ิงไปกว่านั้น คือ ช่วยสร้างสรรค์สังคมให้มีแต่
ความดีงาม
๕) เป็นกำรฝึกลักษณะนิสัยในกำรทำงำนให้มคี วำมอดทน
๖) งำนประดิษฐช์ ว่ ยให้กำรทำงำนของสมองและประสำทสัมผัสประสำนสัมพันธ์กนั
๗) งำนประดิษฐ์ช่วยให้เกดิ ควำมสมัครสมำนสำมัคคีในหม่คู ณะ ด้วยเหตุผลทว่ี า่ งานประดิษฐ์บาง
ประเภท เช่น งานประดิษฐ์ดอกไม้ใบตองแห้งแบบไทย ต้องการเวลาและแรงงานมาก จึงเหมาะอยา่ งยิ่งที่จะได้
มกี ารรว่ มแรงร่วมใจกนั ประดษิ ฐ์ดอกไม้ใบตอง ในโอกาสท่ีมีงานประเพณีต่าง ๆ เช่น ประดิษฐ์ตัวพญาหงส์จาก
ใบตองแห้ง ประดิษฐ์บายศรี เป็นต้น นอกจากจะได้ชิน้ งานตามต้องการแล้วยังก่อให้เกดิ ความรัก ความสามัคคี
รจู้ กั เอ้ืออาทร รจู้ กั เสยี สละ รจู้ ักการเป็นผ้นู าและผู้ตามท่ดี ี อันเป็นคุณค่าท่ชี ่วยสรา้ งสรรคส์ ังคมให้นา่ อยู่

๑๔

สรปุ

งานประดิษฐ์เป็นแนวความคิดอีกรูปแบบหน่ึงท่ีต้องอาศัยความรู้ทักษะความชานาญและการฝึก
ปฏิบัติรวมถึงการมีใจรักที่จะสร้างสรรค์ผลงานให้เป็นที่พึงพอใจ ผู้ประดิษฐ์จะต้องมีความรู้พ้ืนฐานและหลัก
เบ้ืองต้นเกี่ยวกับงานประดิษฐ์ซึ่งจะช่วยในการทางานประสบความสาเร็จตามจุดมุ่งห มายท่ีวางไว้อย่างรวดเร็ว
และผลงานที่ประดิษฐ์ขึ้นมีความสวยงาม มีคุณค่าเกิดประโยชน์ในการนาไปใช้และมีความน่าสนใจเป็นที่
ยอมรบั ของคนทั่วไป

งำนประดิษฐ์ หมายถึงส่ิงท่ีจัดทาข้ึน สร้างขึ้น จัดทาขึ้นให้เหมือนของจริง หรือคิดทาขึ้นใหม่
ไม่เหมือนธรรมชาติ ซ่ึงในสมัยโบราณมนุษย์ประดิษฐ์ส่ิงต่างๆขึ้น เพื่อประโยชน์ใช้สอยมากกว่าทางด้านจิตใจ
มีการประดิษฐ์ของใช้ง่ายๆและพัฒนาตามยุคสมัยจนถึงปัจจุบัน งานประดิษฐ์แต่ละประเภทน้ันจะมีผู้ริเริ่ม
คิดค้นและได้ถ่ายทอดต่อๆกันมาโดยจะมีการประยุกต์ดัดแปลง เพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการในการ
ประดิษฐ์ของแต่ละคน งานประดิษฐ์มีหลายประเภท วัสดุท่ีใช้ในงานประดิษฐ์แต่ละประเภทแตกต่างกัน
จึงควรเลือกใช้ให้ถูกต้องกับลักษณะการนาไปใช้งาน โดยอาศัยการศึกษาค้นคว้าจากความรู้ต่าง ๆ
เพราะนอกจากจะได้รับความรู้แล้วงานประดิษฐย์ งั ช่วยใหเ้ กิดความสุขทางใจและยังเป็นงานอาชีพได้อีกด้วย

สื่อกำรเรยี น

๑. ตัวอย่างของจริงงานประดิษฐ์จากเศษวัสดุธรรมชาติ เช่น ช่อดอกไม้ติดเส้ือ แจกันดอกไม้
กรอบตกแตง่ ฝาผนงั จากฝกั กระถินอินทนลิ แห้ง นกยูงทองสวยดว้ ยดอกไมจ้ ากลกู อินทนิลแห้ง
งานประดิษฐจ์ ากรกมะพรา้ วเปน็ สงิ่ ของเครื่องใช้

๒. เอกสารประกอบการเรียนการสอน “ชดุ สรา้ งสรรค์งานศลิ ป์กระถินอนิ ทนิลสพู่ ื้นฐานอาชพี ”
เรอ่ื ง ความรู้พนื้ ฐานเก่ยี วกบั งานประดิษฐ์

กิจกรรมเสนอแนะ

๑. นักเรียนอาจทากิจกรรมเพิ่มเติมโดยการสารวจเศษวัสดุในบ้านของนักเรียนแล้วบันทึกลงใน
ตาราง พรอ้ มบอกวธิ ีเก็บรกั ษาเศษวสั ดุ และบอกชือ่ สิ่งประดษิ ฐท์ ่สี ามารถสรา้ งได้จากเศษวัสดุเหลา่ น้นั

๒. นักเรียนสารวจส่ิงประดิษฐ์ในบ้านของตนเองแล้วบันทึกลงในตาราง พร้อมจาแนกรูปแบบและ
ประเภทของสิง่ ประดษิ ฐ์

๓. นักเรียนศึกษาความรู้เกี่ยวกับความรู้เบ้ืองต้นเก่ียวกับงานประดิษฐ์จากเศษวัสดุธรรมชาติ
จากเอกสารหรือหนงั สอื อื่น ๆ ทเ่ี กย่ี วข้องเพอื่ เสริมความรู้

๑๕

กจิ กรรมบทท่ี ๑

ตอนที่ ๑ นักเรยี นตอบคำถำมตอ่ ไปน้ีให้ถูกต้อง
๑. จงบอกความหมายของคาต่อไปน้ี ( ๑ คะแนน )

๑.๑ งานประดิษฐ์ หมายถงึ ...............................................................................................................
.................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ....................................
๒. จงบอกความสาคญั ของงานประดิษฐ์จากวสั ดธุ รรมชาติ ( ๒ คะแนน )

………………………………………………………………………………………………............................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
๓. จงบอกประเภทของงานประดษิ ฐ์ ( ๔ คะแนน )

………………………………………………………………………………………………............................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
๔. จงบอกคุณคา่ ของงานประดษิ ฐ์จากวัสดุธรรมชาติ ( ๓ คะแนน )
๔.๑ คณุ ค่าทางดา้ นการนาไปใช้ประโยชน์

………………………………………………………………………………………………............................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
……………………………………………………………………………………………………………………………………………..
๔.๒ คณุ คา่ ด้านความงามทางศิลปะ

………………………………………………………………………………………………...........................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................
………………………………………………………………………………………………...................................................

๑๖

เกณฑ์กำรให้คะแนนใบกิจกรรม

เรอ่ื ง ควำมหมำย ควำมสำคญั ประเภท คณุ คำ่ และประโยชนข์ องงำนประดิษฐ์

เกณฑก์ ำรใหค้ ะแนน

รำยกำร คะแนน

ตอบถูกตรงกับเฉลยเปน็ ส่วนมากในแตล่ ะข้อ คะแนนเต็มตามทกี่ าหนดในข้อนน้ั

ร้อยละ ๕๐ ขึน้ ไปหรือถกู หมด

ตอบถูกตรงกับเฉลยปานกลางในแต่ละข้อ ร้อยละ ๕๐ คะแนนครง่ึ หนง่ึ ของคะแนนเตม็ ในข้อน้นั

ตอบถูกตรงกับเฉลยเปน็ ส่วนน้อย ไม่ถงึ ร้อยละ ๕๐ ไม่ได้คะแนน ( คะแนน ๐ )

หรือผดิ หมด

กำรผำ่ นเกณฑก์ ำรประเมิน
คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน นักเรียนต้องไดค้ ะแนนรวมตง้ั แต่ ๘ คะแนนขึ้นไป หรือคดิ เป็นร้อยละ ๘๐

ถอื ว่าผ่านเกณฑ์

๑๗

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรอื่ ง ควำมรู้พน้ื ฐำนเกยี่ วกับงำนประดิษฐ์

๑. ใหน้ ักเรียนเลือกคาตอบท่ีถกู ทสี่ ดุ เพยี งคาตอบเดียวและกาเครื่องหมายกากบาท (X)
ลงในกระดาษคาตอบ

๒. ข้อสอบมีจานวน ๑๐ ขอ้ คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน ใช้เวลา ๑๐ นาที
๓. เม่ือทาแบบทดสอบเสรจ็ แล้วใหส้ ่งกระดาษคาถามพรอ้ มกระดาษคาตอบคืน

เพื่อบันทึกคะแนน

๑. ขอ้ ใดคือความหมายของงานประดษิ ฐ์
ก. ชนิ้ งานทส่ี ร้างขนึ้ ให้เกิดความสวยงาม
ข. ชน้ิ งานทีท่ าข้นึ เพอื่ ใช้ประดับตกแต่งนาไปใช้ประโยชน์ได้
ค. ชนิ้ งานทท่ี าขน้ึ เพือ่ ประโยชนใ์ ช้สอยและความสวยงามเป็นสาคญั
ง. ชนิ้ งานท่ที าขน้ึ โดยใชค้ วามคดิ สรา้ งสรรค์ มคี วามสวยงามนาไปใช้ประโยชน์ได้

๒. เขม็ กลัดติดเสอื้ จดั เป็นประเภทของงานประดิษฐต์ ามขอ้ ใด
ก. ของเล่น
ข. เครื่องใช้
ค. เครื่องประดับ
ง. เครอ่ื งตกแต่ง

๓. กรอบอินทนิลสวยด้วยงานประณตี ศลิ ป์จดั เปน็ งานประดิษฐ์ประเภทใด
ก. เครื่องประดับ
ข. เครื่องตกแตง่
ค. เครื่องใช้
ง. ของขวัญของที่ระลกึ

๔. งานประดษิ ฐ์มคี วามสาคญั กับชวี ิตประจาวันอยา่ งไร
ก. การดารงชีวติ ของคนไทย
ข. ทกุ คนต้องใชส้ ่งิ ของจากงานประดษิ ฐ์
ค. สง่ เสริมใหม้ สี มาธแิ ละมีความอดทน
ง. ผลงานทสี่ รา้ งขน้ึ เพื่อประโยชนใ์ นการใช้สอยตกแตง่ หรือประดบั

๑๘

๕. การประดษิ ฐ์ลวดลายบนชิ้นงานก่อให้เกดิ คณุ ค่าของงานประดษิ ฐ์ตามข้อใด
ก. ด้านความคิดสร้างสรรค์
ข. ด้านการนาไปใช้ประโยชน์
ค. ดา้ นความงามทางศิลปะ
ง. ด้านความประณีตและเอกลกั ษณ์ไทย

๖. การประดิษฐ์ชนิ้ งานต้องคานงึ ถึงคุณค่าขอ้ ใดเป็นอนั ดับแรก
ก. คุณค่าดา้ นศิลปะ
ข. คณุ คา่ ด้านการใชส้ อย
ค. คณุ ค่าด้านความงาม
ง. คุณคา่ ดา้ นเฉพาะท้องถ่นิ

๗. การประดิษฐ์กระเป๋าจากวัสดุธรรมชาติ ก่อให้เกิดคณุ คา่ ทางด้านงานประดิษฐ์ตามข้อใด
ก. ด้านความงามทางศิลปะ
ข. ด้านความคดิ สร้างสรรค์
ค. ด้านการนาไปใช้ประโยชน์
ง. ด้านความเปน็ เอกลกั ษณ์ไทย

๘. ขอ้ ใดไม่ใช่ประโยชน์ทางอ้อมเกย่ี วกบั งานประดษิ ฐ์
ก. ทาใหเ้ กดิ การประกอบอาชีพ
ข. ฝึกลักษณะนสิ ัยให้มีความอดทน
ค. ชว่ ยใหเ้ กดิ ความสามัคคใี นหมู่คณะ
ง. ชว่ ยใหก้ ารทางานของสมองและประสาทสมั ผัสประสานสมั พันธก์ ัน

๙. ขอ้ ใดคือประโยชนข์ องงานประดิษฐ์ในการรกั ษาส่ิงแวดล้อม
ก. การใชว้ สั ดอุ ย่างคุ้มค่า
ข. การมีความคิดสรา้ งสรรค์ในการประดิษฐช์ น้ิ งาน
ค. ควรเลือกวสั ดทุ ี่มใี นท้องถิ่นมาประดิษฐช์ ้ินงาน
ง. การนาเศษวสั ดุจากธรรมชาติมาสร้างเป็นช้นิ งาน

๑๐. ขอ้ ใดคือประโยชนท์ างตรงของงานประดิษฐ์
ก. เป็นของใช้เป็นเครอื่ งประดับตกแต่ง
ข. ทาใหเ้ กดิ ความภมู ิใจในผลงาน
ค. ทาให้เป็นคนท่ีมคี วามคดิ สรา้ งสรรค์ทดี่ ี
ง. เปน็ การอนุรกั ษ์ สืบทอดภูมิปญั ญาท้องถ่ิน

๑๙

บรรณำนกุ รม

คานงึ จนั ทร์ศิร.ิ กำรประดิษฐเ์ ศษวสั ด.ุ กรุงเทพมหานคร: โอเดยี นสโตร,์ ม.ป.ป.
เตอื นใจ ชสู าฤทธิ.์ ดอกไม้ประดษิ ฐ.์ กรุงเทพมหานคร: บริษทั ไทยวฒั นาพานชิ จากดั , ๒๕๔๘
เพญ็ ทิพย์ นาคสุวรรณ์. ฝมี ือและอำชพี . บรษิ ทั อนิ เตอรล์ ้ิงค์ โปรซายน์ จากัด, มปป.
ลาวลั ย์ ภักดีลขิ ิต. ไอเดียใสจำกใบบำง. กรงุ เทพมหานคร: โอเดยี นสโตร์, ๒๕๔๕
ศกนุ ตลา ครา้ มอ่า. ดอกไมเ้ กรด็ ปลำ. Absolute Idea, ๒๕๔๓

๒๐

ภาคผนวก

๒๑

กระดำษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น / หลงั เรียน
วชิ ำ งำนประดิษฐ์จำกเศษวัสดุธรรมชำติ
เรอ่ื ง ควำมรพู้ ืน้ ฐำนเกี่ยวกับงำนประดษิ ฐ์

กลุ่มสำระกำรเรียนรู้กำรงำนอำชีพ นกั เรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษำปีที่ ๔

ชอ่ื ............................................................................ชนั้ .......................เลขท.่ี ...................
โรงเรยี น..........................................อาเภอ.........................จงั หวดั .....................................

กระดำษคำตอบก่อนเรียน กระดำษคำตอบหลังเรียน

ข้อ ก ข ค ง ขอ้ ก ข ค ง
๑ ๑
๒ ๒
๓ ๓
๔ ๔
๕ ๕
๖ ๖
๗ ๗
๘ ๘
๙ ๙
๑๐ ๑๐

แบบบนั ทึกคะแนนกอ่ นเรยี น แบบบนั ทึกคะแนนหลงั เรยี น

คะแนนเต็ม คะแนนทีไ่ ด้ คะแนนเต็ม คะแนนทไี่ ด้
๑๐ ๑๐

๒๒

แบบประเมินใบกิจกรรม

กลมุ่ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี รายวิชา งานประดษิ ฐจ์ ากเศษวสั ดุธรรมชาติ
ชือ่ – สกลุ ......................................................................... ชั้นมธั ยมศึกษาปีท่ี ๔ เลขที่ ...........
หนว่ ยท.ี่ .......... ชือ่ หน่วย ..................................................................................................................

ข้อที่ รำยกำรประเมิน ระดับคะแนน
๑ ความถูกต้อง ๔ ๓ ๒๑
๒ การลาดับเนื้อหา
๓ การใชภ้ าษา ลงชอื่ .............................................. ผปู้ ระเมิน
๔ ความเรียบรอ้ ย (นางเพ็ญวดี คา้ สวุ รรณ)
๕ ความคิดวเิ คราะห์/ความคิดสรา้ งสรรค์

รวม
รวมท้ังหมด

เกณฑก์ ำรให้คะแนน ดมี าก
ระดบั คะแนน ๔ หมายถึง ดี
ระดบั คะแนน ๓ หมายถึง ปานกลาง
ระดบั คะแนน ๒ หมายถงึ ปรบั ปรุง
ระดบั คะแนน ๑ หมายถงึ

สรุปผลกำรประเมนิ

คะแนน ๑๘ - ๒๐ คะแนน หมายถึง ดมี าก ไดค้ ณุ ภาพ ระดับ ๔

คะแนน ๑๕ - ๑๗ คะแนน หมายถงึ ดี ไดค้ ุณภาพ ระดบั ๓

คะแนน ๑๒ - ๑๔ คะแนน หมายถงึ ปานกลาง ได้คณุ ภาพ ระดับ ๒

ต่ากว่า ๑๐ คะแนน หมายถึง ปรบั ปรุง ไดค้ ุณภาพ ระดบั ๑

กำรผำ่ นเกณฑ์กำรวัดและประเมิน

(เทยี บคะแนนเต็ม ๒๐ ให้เปน็ คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน)

คะแนนเต็ม ๑๐ นักเรียนตอ้ งได้คะแนนต้งั แต่ ๘ คะแนนข้ึนไป หรือคดิ เป็นร้อยละ ๘๐ ถอื วา่ ผา่ นเกณฑ์