ชื่อเรื่อง การพัฒนาทักษะกระบวนการวิทยาศาตร์ของเด็กปฐมวัยโดยใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ ชื่อผู้วิจัย นางประวัติ ค าศรี ลักษณะงานวิจัย การวิจัยในชั้นเรียน 1.ความเป็นมา ตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช2560 (ส านักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. 2560) ก าหนดเป้าหมายในการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้มีพัฒนาการด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา เป็นคนดี มีวินัย ส านึกความเป็นไทย และมีความรับผิดชอบต่อ ตนเอง ครอบครัว ชุมชน สังคม และประเทศชาติต่อไป โดยเน้นพัฒนาทุกด้านอย่างสมดุลและเต็ม ตามศักยภาพ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับ การจัดการศึกษาทุกระดับควรตระหนัก ถึงความส าคัญของพัฒนาการ4 ด้าน ของเด็กปฐมวัย พัฒนาการด้าน สติปัญญาเป็นพัฒนาการที่ส าคัญในการเรียนรู้ของเด็กในช่วงอายุ 0-6 ปี ซึ่งเป็นรากฐานส าคัญ และจ าเป็น ที่สุดในการพัฒนาสมอง เนื่องจากเป็นระบบที่มีความซับซ้อนเป็น เครื่องมือส าคัญในการพัฒนาสติปัญญาของ เด็กปฐมวัย การที่เด็กได้คิด การสื่อสารความต้องการของ ตนเองกับผู้อื่นเป็นพื้นฐานส าคัญในการพัฒนา ทักษะทางด้านสติปัญญา ซึ่งน าไปสู่การพัฒนาทักษะ ด้านอื่นๆ การคิดของเด็กปฐมวัยเป็นกระบวนการที่ เกิดขึ้นในสมองที่มีผลจากการรับรู้สิ่งต่างๆที่เกิดขึ้น ในชีวิตประจ าวันทั้งที่เด็กรู้ตัวและไม่รู้ตัว การคิดของเด็ก ปฐมวัยจะเกี่ยวข้องกับโครงสร้างของสมอง และกระบวนการท างานของสมอง ซึ่งการท างานของของสมองจะ พัฒนาการคิดของเด็ก จากการ สังเกตเด็กปฐมวัยจะพบว่า การคิดของเด็กเกิดขึ้นตลอดเวลา เมื่อเด็กคิดสิ่ง หนึ่งสิ่งใดจะเกิดเป็น พฤติกรรมหรือสะท้อนออกมาในรูปแบบการกระท าเพราะสมองเป็นส่วนส าคัญที่ เกี่ยวข้องสัมพันธ์ กับ การคิด เด็กจะเริ่มต้นพัฒนาด้านการคิดผ่านการรับรู้ของประสาทสัมผัส ซึ่งเป็น ประสบการณ์แรกหรือ เป็นขั้นของต้นของพัฒนาการทางการคิด การคิดของเด็กเป็นไปตามสิ่งที่เด็กเห็น ได้ยิน รู้รส รู้สึก ได้ กลิ่น ซึ่งเป็นการรับรู้ทางประสาทสัมผัสทั้งห้าหรือเรียกว่า ขั้นประสาทรับรู้ (Sensorimotor Stage) และพร้อมที่จะพัฒนาไปขั้นก่อนปฏิบัติการ (Preoperational Stage) ในแต่ละขั้นของพัฒนาการ เด็ก จะพัฒนาเครื่องมือในการคิด คือสัญลักษณ์ (Symbol) เด็กไม่ได้มองว่าสิ่งนั้นคืออะไร แต่จะมองว่าสิ่ง นั้นเป็น ตัวแทนหรือใช้แทนอะไรได้บ้าง โดยใช้ค าพูดเป็นการสื่อสารความหมาย ประสบการณ์ช้าๆจะ ช่วยพัฒนาได้เร็ว ขึ้น (อารมณ์สุวรรณปาล. 2551) ทักษะทางวิทยาศาสตร์เป็นรากฐานส าคัญของการเรียนรู้และด าเนินชีวิตของ บุคคล เป็นทักษะที่ทุกคน สามารถพัฒนาได้ ซึ่งประกอบด้วยทักษะส าคัญ คือ ทักษะการสังเกต การจ าแนก ประเภท ทักษะการทดลอง ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล โรงเรียนศรีแก้งคร้อ ได้ส่งเสริมให้ นักเรียนระดับปฐมวัยมีพัฒนาการทั้ง4ด้าน และเน้นให้ นักเรียนมีทักษะการใช้ชีวิต ซึ่งในปีการศึกษาที่ผ่านมา นักเรียนมีพัฒนาการด้านสติปัญญาอยู่ในระดับดี ร้อยละ87.09 และได้มีการวางเป้าหมายเพื่อให้นักเรียนมี พัฒนาการด้านสติปัญญาที่สูงขึ้นในปี การศึกษา2564 (รายงานผลการประเมินพัฒนาการนักเรียนที่จบ หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย.2563) จากความส าคัญดังกล่าวผู้วิจัยซึ่งเป็นผู้สอนในระดับปฐมวัย จึงมีความสนใจที่จะพัฒนาทักษะ วิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย โดยใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ส าหรับนักเรียนชั้น
อนุบาลปีที่2/1 โรงเรียนศรีแก้งคร้อ อ าเภอแก้งคร้อ ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต2 ซึ่ง จะเป็นแนวทางในการพัฒนาทักษะที่จ าเป็นส าหรับเด็กปฐมวัยต่อไป 2. วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1.เพื่อเปรียบเทียบผลการใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการจัด ประสบการณ์ 2.เพื่อศึกษาผลการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ 3.สมมติฐานของการวิจัย เด็กปฐมวัยที่ได้รับการพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์โดยใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์หลังการจัด ประสบการณ์ สูงกว่า ก่อนการจัดประสบการณ์ 4. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ เด็กปฐมวัยมีพัฒนาด้านทักษะวิทยาศาสตร์ได้แก่ทักษะทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท ทักษะ การทดลอง ทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล สูงกว่าก่อนการจัดกิจกรรม 5. ขอบเขตของการวิจัย กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ เด็กปฐมวัย ชาย – หญิง อายุ 4 – 5 ปี ที่ก าลัง ศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 ปีการศึกษา 2565 ของโรงเรียนศรีแก้งคร้อ อ าเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ จ านวน 33 คน 6. วิธีด าเนินการวิจัย 1. กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นอนุบาล 2/1 จ านวน 33 คน 2. ตัวแปรที่ศึกษา ตัวแปรต้น (Independent Variable) คือ ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ได้แก่ หน่วย ลอยกระทง หน่วยหิน ดิน ทราย หน่วยกลางวันกลางคืน หน่วยแรงและพลังาน หน่วยเทคโนโลยีและการ สื่อสาร หน่วยโลกสวยด้วยสีสัน หน่วยขนาด รูปร่าง รูปทรง ปริมาตร น้ าหนัก หน่วยเสียงรอบตัว ตัวแปรตาม (Dependent Variable) คือ ทักษะทางวิทยาศาสตร์(การสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลองและการลงความเห็นจากข้อมูล) ระยะเวลา คือ เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565 – กุมภาพันธ์พ.ศ. 2566 การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับเรื่อง การพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยโดยใช้ ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ผู้วิจัยได้ด าเนินการตามล าดับขั้นตอนดังนี้ กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการศึกษา การศึกษาครั้งนี้ใช้กลุ่มเป้าหมายคือ นักเรียนระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2/1 ภาคเรียนที่ 2 ปี การศึกษา 2565 โรงเรียนศรีแก้งคร้อ อ าเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิจ านวน33 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา 1. แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การทดลองวิทยาศาตร์บูรณาการเข้ากับแผนการจัดประสบการณ์ประจ าวัน
จ านวน8 แผน 8 เรื่อง ใช้เวลาแผนละประมาณ 30 นาที 2.แบบประเมินพัฒนาทักษะ กระบวนการทางวิทยาศาสตรก่อนและหลังการจัดกิจกรรม 3.เกมการศึกษาที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น ขั้นตอนการสร้างเครื่องมือ 1. การสร้างแผนการจัดกิจกรรม 1.1 ศึกษาหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช2560 ของกระทรวงศึกษาธิการ ศึกษาจุดหมาย คุณลักษณะตามวัย สาระการเรียนรู้ การจัดประสบการณ์ และการประเมิน พัฒนาการ 1.2 ศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการด้านภาษาของเด็กปฐมวัยที่สามามารถน า มาพัฒนาทักษะการอ่านของเด็กปฐมวัยได้ คัดเลือกและวิเคราะห์การเรียนรู้ที่จะเกิดกับเด็กปฐมวัย โดยเน้นเนื้อหาและลักษณะของสื่อบัตรค าศัพท์พื้นฐานที่สามารถน ามาใช้ได้เหมาะสมกับวัย จ านวน 8 กิจกรรม 1.3 สร้างแผนการจัดประสบการณ์ประกอบการใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาตร์บูรณาการเข้ากับ แผนการจัดประสบการณ์ประจ าวัน จ านวน8 แผน 8 เรื่อง 3.จัดท าแผนการจัดประสบการณ์จ านวน8 กิจกรรม ดังนี้ กิจกรรมที่ 1 หน่วยลอยกระทง เรื่อง . รูปร่าง ขนาด พื้นที่ ของฐานกระทงที่มีผลต่อการจมการลอย เป็นกิจกรรมที่บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ที่ผู้วิจัย สร้างขึ้น เพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล กิจกรรมที่ 2 หน่วยหิน ดิน ทราย เรื่อง บอกประโยชน์ของดิน หิน ทราย บอกสิ่งประดิษฐ์ที่ได้จาก ดิน หิน ทรายในชั้นเรียน เป็นกิจกรรมที่บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการ ทดลองวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจาก ข้อมูล กิจกรรมที่ 3 หน่วยกลางวันกลางคืน เรื่องสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางวันและกลางคืนเป็นกิจกรรมที่ บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะการ สังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล กิจกรรมที่4 หน่วยแรงและพลังาน เรื่องแรงมีผลท าให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงรูปร่างและการเคลื่อนที่ การท ากังหันหมุนยางเป็นกิจกรรมที่บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล กิจกรรมที่ 5 หน่วยเทคโนโลยีและการสื่อสาร เรื่อง การทดสอบการได้ยินเสียงของโทรศัพท์ กระดาษ ที่ประดิษฐ์จากกรวยที่มีขนาด, รูปร่าง,ความยาวของเชือกต่างกันเป็นกิจกรรมที่ บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริม ประสบการณ์ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การ ทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล
กิจกรรมที่ 6 หน่วยโลกสวยด้วยสีสัน เรื่อง ความลับของสีด าเป็นกิจกรรมที่บูรณาการเข้ากับกิจกรรม เสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล กิจกรรมที่7 หน่วยขนาด รูปร่าง รูปทรง ปริมาตร น้ าหนักเรื่อง การคาดคะเน และการตวงสิ่งของที่ อยู่ในภาชนะรูปทรงต่างกันเป็นกิจกรรมที่บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และกิจกรรมเกม การศึกษาเขาวงกตเพื่อส่งเสริมทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจาก ข้อมูล กิจกรรมที่8 หน่วยเสียงรอบตัว เรื่องการส ารวจเสียงจากวัตถุต่างๆ(กระดาษ แก้ว ไม้โลหะ)เป็น กิจกรรมที่ บูรณาการเข้ากับกิจกรรมเสริมประสบการณ์และชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์เพื่อส่งเสริม ทักษะการสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลงความเห็นจากข้อมูล 4.การเก็บรวบรวมข้อมูล ผู้ศึกษาด าเนินการเก็บข้อมูลด้วยตนเอง โดยปฏิบัติตามขั้นตอนดังนี้ 1. ด าเนินการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง คือ นักเรียนอนุบาลชั้นปีที่2/1 จ านวน34 คน และให้นักเรียนท าแบบทดสอบเกมการศึกษาเขาวงกตก่อนท ากิจกรรม (Pre - test) 1 ครั้ง 2. ด าเนินการจัดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์บูรณาการเข้ากับแผนการจัดประสบการณ์ประจ าวัน ตามแผนที่สร้างขึ้น จ านวน8 แผน 8 เรื่อง โดยใช้เวลาประมาณกิจกรรมละ 30 นาที สัปดาห์ละ 1-2 กิจกรรม รวมเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ และให้นักเรียนท าแบบประเมินทักษะการทดลอองวิทยาศาสตร์ หลังการท ากิจกรรม (Post - test) ครบ 8 สัปดาห์ ตารางที่1 การจัดกิจกรรมพัฒนาทักษะทางวิทยาศาสตร์ของเด็ก ปฐมวัยโดยใช้ชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์ สัปดาห์ ที่ วัน เรื่อง กิจกรรม เวลา/นาที 1 พุธ รูปร่าง ขนาด พื้นที่ ของฐาน กระทงที่มีผลต่อการจมการลอย เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 2 ศุกร์ บอกประโยชน์ของดิน หิน ทราย บอกสิ่งประดิษฐ์ที่ได้จากดิน หิน ทรายในชั้นเรียน เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 3 พุธ สัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางวัน และกลางคืน เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 4 ศุกร์ แรงมีผลท าให้สิ่งต่าง ๆ เปลี่ยนแปลงรูปร่างและการ เคลื่อนที่การท ากังหันหมุนยาง เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30
5 พุธ การทดสอบการได้ยินเสียงของ โทรศัพท์ กระดาษที่ประดิษฐ์จาก กรวยที่มีขนาด, รูปร่าง,ความยาว ของเชือกต่างกัน เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 6 ศุกร์ เรื่อง ความลับของสีด า เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 7 พุธ การคาดคะเน และการตวง สิ่งของที่อยู่ในภาชนะรูปทรง ต่างกัน เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 8 ศุกร์ การส ารวจเสียงจากวัตถุต่างๆ (กระดาษ แก้ว ไม้โลหะ) เสริมประสบการณ์ 30 กิจกรรมการทดลอง 30 3. น าข้อมูลที่ได้จากการทดสอบก่อนการทดลอง (Pre - test) และหลังการทดลอง (Post - test) ไปวิเคราะห์โดยวิธีการทางสถิติ(ค่าเฉลี่ยร้อยละ) 5. วิธีการวิเคราะห์ข้อมูล การศึกษาครั้งนี้ผู้วิจัยด าเนินการวิเคราะห์ข้อมูลและใช้สถิติในการวิเคราะห์ข้อมูลตามล าดับ ดังนี้ 1.น าข้อมูลมาวิเคราะห์โดยหาค่าเฉลี่ย ด้วยตนเอง และน าเสนอข้อมูลโดยใช้ตารางประกอบ ค าบรรยาย สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล 1. วิเคราะห์โดยใช้ค่าเฉลี่ย และร้อยละ 2. การเปรียบเทียบความแตกต่างของคะแนนเฉลี่ยของทักษะทางวิทยาศาตร์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย 7.นิยามศัพท์ในการวิจัย 1. การจัดประสบการณ์การเรียนรู้หมายถึง ประสบการณ์ต่างๆ ที่ก าหนดไว้ในชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์ ที่ผู้รายงานสร้างขึ้นและน ามาระบุไว้ในขั้น ตอนการด าเนินกิจกรรมของแผนการจัดประสบการณ์ แต่ละ แผนเพื่อให้ครูสามารถน าชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์ ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้เด็ก ได้ ลงมือปฏิบัติกิจกรรมจริง 2 ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์หมายถึง นวัตกรรมที่สร้างขึ้น โดยเน้นเด็กเป็นส าคัญในการจัด กิจกรรมตามความสนใจโดยใช้กิจกรรมทางวิทยาศาสตร์เบื้องต้นเพื่อให้เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2 ได้ลงมือท า กิจกรรมต่างๆ ได้เรียนรู้จากประสบการณ์ตรงในการแสวงหาค าตอบ/ ข้อสงสัยด้วยตนเองเน้นการท ากิจกรรม โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ซึ่งชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์มีจ านวน 8 ชุด มีรายละเอียดดังนี้
หน่วยการเรียนรู้ได้แก่ หน่วยลอยกระทง หน่วยหิน ดิน ทราย หน่วยกลางวันกลางคืนหน่วยแรงและพลังาน หน่วยเทคโนโลยีและการสื่อสาร หน่วยโลกสวยด้วยสีสันหน่วยขนาด รูปร่าง รูปทรง ปริมาตร น้ าหนัก หน่วย เสียงรอบตัว ทักษะทางวิทยาศาสตร์หมายถึง ความสามารถในการคิดในลักษณะต่างๆที่เป็นพื้นฐานของ ทักษะทางวิทยาศาสตร์ส าหรับเด็กปฐมวัย เช่น การสังเกต การจ าแนกประเภท การทดลอง และการลง ความเห็นจากข้อมูล เด็กปฐมวัย คือ เด็กปฐมวัย ชาย – หญิง อายุ 4 – 5 ปี ที่ก าลังศึกษาอยู่ชั้นอนุบาลปีที่2/1 ภาคเรียนที่2 ปีการศึกษา 2565 ของโรงเรียนศรีแก้งคร้อ อ าเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ 3. การจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ชุด กิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ หมายถึงประสบการณ์ ต่างๆ ที่ก าหนดไว้ในชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ที่ ผู้รายงานสร้างขึ้นและน ามาระบุไว้ในขั้นตอนการ ด าเนิน กิจกรรมของแผนการจัดประสบการณ์แต่ละแผนเพื่อให้ครู สามารถน าชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์ ไปใช้ได้ อย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้เด็กได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมจริง แผนการจัดประสบการณ์มี จ านวน 8 แผน โดยมีขั้นตอน การจัดประสบการณ์5 ขั้นตอนดังนี้ 3.1 ขั้นตั้งค าถามเป็นการกระตุ้นความสนใจ เกิดความอยากรู้เกิดความสงสัยตั้งค าถาม ก าหนด ประเด็น ที่จะศึกษาและหาค าตอบ 3.2 ขั้นส ารวจตรวจสอบเป็นการท าความ เข้าใจประเด็น ปัญหาหรือค าถามที่สนใจจะหาค าตอบ วางแผน ก าหนดแนวทางการส ารวจตรวจสอบ ลงมือส ารวจ และเก็บข้อมูลด้วยวิธีต่างๆ 3.3 ขั้นตอบค าถามเป็นการน าข้อมูลที่ได้จาก การสังเกต การซักถามหรือจากผลการทดลอง โดยการ น า ข้อมูลต่างๆ มากระท าให้อยู่ในรูปที่เหมาะสม เพื่อหาความ สัมพันธ์ของข้อมูล ที่มีอยู่ เด็กอาจเห็นข้อมูลที่ ได้สัมผัสจาก สื่อของจริงแล้วน ามาวิเคราะห์และลงความคิดเห็นว่าท าไม จึงเป็นเช่นนั้นหรือเกิดปรากฏการณ์ หรือเหตุการณ์เช่นนั้น 3.4 ขั้นน าเสนอผลการส ารวจตรวจสอบ เป็นการน าข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์แปลผล สรุปผลในรูป แบบ ต่างๆเพื่ออธิบายปรากฏการณ์สิ่งที่เกิดขึ้นเป็นไปตาม ค าตอบที่คาดคะเนไว้หรือไม่ เพราะเหตุใดถึงสิ่งที่ตนเอง สงสัยต้องการค้นหาค าตอบหรือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเพื่อ จะได้ข้อสรุปว่าปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นมีสาเหตุ มาจากสิ่ง แวดล้อมแล้วผลเกิดตามมาเป็นอย่างไร 3.5 ขั้นสรุปผล เป็นการสรุปผลจากการ ปฏิบัติกิจกรรม ด้วยการเสนอแนะอธิบายผลการปฏิบัติ กิจกรรมในรูปแบบต่างๆเช่น สร้างแบบจ าลองวาดรูป หรือ บรรยาย และสรุป 4. ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ หมายถึง การแสดงออกถึงความสามารถ ความช านาญที่ เกิด จากการปฏิบัติและการฝึกฝนกระบวนการทางความคิด อย่างมีระบบในการค้นหาความรู้และแก้ปัญหา วิทยาศาสตร์ ขั้นพื้นฐาน การศึกษาครั้งนี้จ าแนกเป็น 4 ทักษะ ดังนี้ 4.1 ทักษะการสังเกต หมายถึง ความ สามารถในการใช้ประสาทสัมผัสอย่างใดอย่างหนึ่งหรือ หลาย อย่างรวมกัน ได้แก่การใช้หูตาจมูกลิ้นและผิวกาย เข้าไปสัมผัสโดยตรงกับวัตถุหรือเหตุการณ์แล้วบรรยาย ลักษณะและคุณสมบัติของสิ่งต่างๆ การเปลี่ยนแปลง เปรียบเทียบความเหมือน ความแตกต่าง และแยกแยะสิ่ง ต่างๆ
4.2 ทักษะการจ าแนกประเภท หมาย ถึงความสามารถในการใช้ประสาทสัมผัสอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างรวมกัน เรียงล าดับ แบ่งพวกสิ่งของและสิ่ง ต่างๆ โดยมีกฎเกณฑ์ซึ่งอาจเป็นความเหมือนความ แตก ต่างหรือความสัมพันธ์อย่างใดอย่างหนึ่ง 4.3 ทักษะการทดลอง หมายถึง ความ สามารถในการใช้วัสดุ อุปกรณ์ในการปฏิบัติกิจกรรมการ ทดลองสิ่งต่างๆ และหาข้อสรุปของผลการทดลองที่เกิด ขึ้น 4.4 ทักษะการลงความคิดเห็นจาก ข้อมูล หมายถึงความสามารถในการสรุปความคิดเห็นที่ได้ จากการ ทดลอง ปฏิบัติและการท ากิจกรรมต่างๆอย่างมี เหตุผลโดยอาศัยความรู้และประสบการณ์เดิมมาช่วย 5. แบบประเมินทักษะการทดลอง วิทยาศาสตร์ หมายถึง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวม ข้อมูล ก่อนและหลังการใช้ชุดกิจกรรมการทดลอง วิทยาศาสตร์พัฒนาทักษะการทดลองวิทยาศาสตร์ของเด็ก ปฐมวัย ที่ผู้รายงาน สร้างขึ้น จ านวน 16 ชุด โดยใช้เกณฑ์ การวัดและประเมินผล ดังนี้ 5.1 เป็นแบบประเมินการให้ปฏิบัติจริง โดยให้เด็กลงมือกระท าปฏิบัติจริงกับอุปกรณ์ที่ใช้ในการ ประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ส าหรับ เด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2 5.2การสร้างแบบประเมินพัฒนาทักษะ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ครอบคลุมทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ทั้ง4 ทักษะซึ่งแบบประเมินมี4ชุดแต่ละ ชุดเป็นแบบประเมินการให้ปฏิบัติจริงจ านวน 4ชุดๆ ละ3 ข้อ ประกอบด้วย ชุดที่ 1 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการสังเกต เกณฑ์การให้คะแนน - เด็กไม่สามารถตอบได้ หรือตอบผิด ให้1 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องโดยครูคอยแนะน า ให้2 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องได้ด้วยตนเอง ให้ 3 คะแนน ชุดที่ 2 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการจ าแนกประเภท เกณฑ์การ ให้คะแนน - เด็กไม่สามารถตอบได้ หรือตอบผิด ให้1 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องโดยครูคอยแนะน า ให้2 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องได้ด้วยตนเอง ให้ 3 คะแนน ชุดที่ 3 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการทดลอง เกณฑ์การให้ คะแนน - เด็กไม่สามารถตอบได้ หรือตอบผิด ให้1 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องโดยครูคอยแนะน า ให้2 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องได้ด้วยตนเอง ให้ 3 คะแนน ชุดที่ 4 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการลงความคิดเห็น เกณฑ์การ ให้คะแนน - เด็กไม่สามารถตอบได้ หรือตอบผิด ให้1 คะแนน
- เด็กตอบได้ถูกต้องโดยครูคอยแนะน า ให้2 คะแนน - เด็กตอบได้ถูกต้องได้ด้วยตนเอง ให้ 3 คะแนน 5.4สร้างคู่มือประกอบค าแนะน าการใช้ แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ส าหรับเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2 8. สถานที่ที่ใช้ในการด าเนินการวิจัยและรวบรวมข้อมูล โรงเรียนศรีแก้งคร้อ อ าเภอแก้งคร้อ ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต2 9.ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการวิเคราะห์ข้อมูล ผลการจัดกิจกรรมการพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยโดยใช้ชุดกิจกรรมทดลอง วิทยาศาสตร์จากการสอนโดยการใช้แผนการจัดประสบการณ์การ การพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็ก ปฐมวัยโดยชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ผู้วิจัยได้ใช้แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์ ก่อน – หลัง การจัดกิจกรรมที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นปรากฏว่าได้คะแนนตามตารางดังนี้ ตารางที่ 2 ผลคะแนนการท าแบบทดสอบทักษะทางวิทยาศาสตร์ก่อนและหลังการจัดกิจกรรม โดยมีเกณฑ์ในคะแนนในการท าแบบทดสอบ แบ่งออกเป็น 3 ระดับ คือ 24.01 – 36.00 ดี 12.01 – 24.00 พอใช้ 0.00 - 12.00 ปรับปรุง
ตารางที่ 2 เปรียบเทียบผลการใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการจัด ประสบการณ์ จ านวน 33 คน (คะแนนเต็ม 36คะแนน) ชื่อ -นามสกุล คะแนน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม หลังเข้าร่วมกิจกรรม พัฒนาระดับ เด็กหญิงภูษณิศา คามตะศิลา 24 36 ดี เด็กชายสิทธิเดช กวมชัยภูมิ 22 30 ดี เด็กชายนิติพัฒน์ วัจนา 20 29 ดี เด็กหญิงภัทรมน เมืองซ้าย 19 21 พอใช้ เด็กหญิงจุฑามาศ อภัยนอก 24 36 ดี เด็กหญิงแพรขวัญ พื้นดอนเค็ง 21 29 ดี เด็กหญิงพิมพ์ลดา สอนน า 22 32 ดี เด็กหญิงณิศรา สูฝน 24 33 ดี เด็กหญิงรัญชิดา ปัฐพี 23 34 ดี เด็กหญิงปณิตา หมั่นจ ารูญ 18 20 พอใช้ เด็กชายตฤณ รังคณารัตนกุล 24 36 ดี เด็กชายวรวิทย์ โพธิ์ใต้ 23 32 ดี เด็กชายรัชชานนท์ ค าโน 21 34 ดี เด็กชายณัฏฐชัย บัวค า 24 36 ดี เด็กหญิงกฤติยาภรณ์ พานิชนอก 19 21 พอใช้
คะแนน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม หลังเข้าร่วมกิจกรรม พัฒนาระดับ เด็กชายณัฐเศรษฐ ศรีมายา 24 36 ดี เด็กชายติณณภูมิ สิงขรอาสน์ 24 36 ดี เด็กหญิงภิญญาพร ผาสุข 22 33 ดี เด็กชายชนนน งามปัญญา 19 22 พอใช้ เด็กหญิงเมริสา แก้วมูลมุข 22 30 ดี เด็กชายภูมิพัฒน์ ใจประนบ 24 36 ดี เด็กหญิงสิริจรรยา ธรรมกันหา 25 36 ดี เด็กหญิงพิมพ์พิศา ชาติเสนา 26 36 ดี เด็กหญิงกัญญาวีร์ เทียมที 25 36 ดี เด็กหญิงชนิตา อินทชัย 24 32 ดี เด็กชายกวินภพ แสงจันทร์ 24 34 ดี เด็กหญิงสุวิชาดา สะท้าน 23 30 ดี เด็กหญิงพีชญา โพธิ์ศรี 19 23 พอใช้ เด็กหญิงกัญญาวีร์ สิงห์คาม 23 29 ดี
ชื่อ -นามสกุล คะแนน ก่อนเข้าร่วมกิจกรรม หลังเข้าร่วมกิจกรรม พัฒนาระดับ เด็กหญิงกานต์ธีรา ดงแสง 28 36 ดี เด็กชายธันวา วิชัยแสง 23 30 ดี เด็กหญิงนิชาภา วงศ์เงิน 22 31 ดี เด็กชายเจษฎา บุญศรัทธา 25 29 ดี รวม / ค่าเฉลี่ย 22.72 31.33 ดี 1.ผลจากการเปรียบเทียบการใช้ชุดเกมการศึกษาของเด็กปฐมวัยก่อนและหลังการจัด ประสบการณ์ พบว่า หลังจากได้รับการจัดประสบการณ์การพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยโดยใช้ชุด กิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์เด็กปฐมวัยมีทักษะทางวิทยาศาสตร์สูงกว่าก่อนการได้รับการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้อยู่ใน ระดับ ดีโดยมีค่าเฉลี่ยคะแนนของการท าแบบทดสอบเพิ่มขึ้นจาก 22.72 เป็น 31.33 คะแนน 2.ผลการจัดประสบการณ์การเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ 1.1 ผลก่อนการจัดกิจกรรม เด็กมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 22.72 คะแนน อยู่ในระดับ พอใช้ 1.2 ผลหลังการจัดกิจกรรม จะเห็นได้ว่าคะแนนของแบบทดสอบคิดเป็นค่าเฉลี่ยเพิ่ม เป็น 31.33 คะแนน อยู่ในระดับ ดี 10. อภิปรายผล จากผลการใช้ชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์เป็น กิจกรรมที่เด็กได้รู้ผ่านการกระท าได้ปฏิบัติ จริง ได้กระท าอย่างอิสระ และท าซ้ าๆบ่อยๆส่งผลให้เด็กมี พัฒนาการที่ดีขึ้น ซึ่งเป็นประสบการณ์ส าคัญส าหรับ การเรียนรู้ของเด็ก มีประโยชน์ต่อเด็กปฐมวัยเป็น อย่างมาก เพราะในแต่ละกิจกรรมสามารถสร้างเสริม พัฒนาการทุกๆด้านร่างกาย อารมณ์ สังคมและ สติปัญญา สิ่งที่จะต้องค านึงถึงในการจัดกิจกรรมส าหรับเด็ก ปฐมวัย กิจกรรมที่จัดต้องสามารถยืดหยุ่น และเปิดโอกาสให้เด็กเลือกท ากิจกรรมด้วยตนเองได้มากที่สุด จากที่กล่าวมาสรุปได้ว่า กิจกรรมการพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยโดยใช้ชุดกิจกรรม การทดลองวิทยาศาสตร์ทั้งแปดกิจกรรมได้แก่หน่วยการเรียนรู้ได้แก่ หน่วยลอยกระทง หน่วยหิน ดิน ทราย หน่วยกลางวันกลางคืนหน่วยแรงและพลังาน หน่วยเทคโนโลยีและการสื่อสาร หน่วยโลกสวยด้วยสีสันหน่วย ขนาด รูปร่าง รูปทรง ปริมาตร น้ าหนัก หน่วยเสียงรอบตัว นั้นมีประโยชน์อย่างยิ่งในการ เสริมสร้าง พัฒนาการทักษะทางวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัย เนื่องจากเป็นเรื่องใกล้ตัวเด็ก สิ่งส าคัญคือความ ต้องการ
และพัฒนาการของเด็ก ตลอดจนธรรมชาติของเด็กด้วย กิจกรรมต้องยืดหยุ่นและเปิดโอกาส ให้เด็กเลือกด้วย ตนเองได้มากที่สุด 11. ข้อเสนอแนะ 1. สามารถใช้เทคนิค สื่อ หรือกิจกรรมอื่นๆ บูรณาการเข้ากับการศึกษาและพัฒนาทักษะกระบวนการ วิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยได้ 2.ควรเลือกใช้การทดลองวิทยาศาสตร์ที่หลากหลาย และส่งเสริมทักษะทางวิทยาศาสตร์พื้นฐานที่ น าไปสู่ทักษะวิทยาศาสตร์ขั้นสูงต่อไป
ภาคผนวก
ทักษะวิทยาศาสตร์ จัดท าโดย นางประวัติ ค าศรี ต าแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูช านาญการพิเศษ โรงเรียนศรีแก้งคร้อ ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ชุดกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ ของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2
ค าน า การเรียนรู้การทดลองวิทยาศาสตร์ เป็นกระบวนการแสวงหาความรู้หรือการค้นคว้าหา ค าตอบในสิ่ง ที่เด็กๆอยากรู้หรือสงสัยด้วยวิธีการต่างๆ เป็นวิธีการเรียนรู้ที่เด็กๆได้เลือกศึกษาตามความสนใจ ของตนเอง หรือของกลุ่มเป็นการตัดสินใจร่วมกัน กิจกรรมการจม การลอย เป็นกิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ที่ เด็กอยากรู้และสนใจ มีการจัดการเรียนรู้ที่หลากหลาย เช่น กระบวนการกลุ่ม รายบุคคล การฝึกคิด การ แก้ปัญหาและการ ร่วมมือกันคิด ฯลฯ เด็กๆได้ลงมือปฏิบัติกิจกรรมต่างๆเพื่อค้นหาค าตอบด้วยตนเองและได้ เรียนรู้จาก ประสบการณ์ตรง เด็กมีความสนใจและกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรมเป็นอย่างดี รู้จักหน้าที่ ความ รับผิดชอบของตนเอง รู้จักการรอคอยเกิดทักษะทางวิทยาศาสตร์ มีความภาคภูมิใจในตนเองและผู้อื่น นวัตกรรมชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์มีลักษณะคล้ายแบบฝึกเสริมทักษะที่สร้างโดยมีรูปแบบ จากการให้เด็กได้ ทดลองในสิ่งที่เด็กต้องการรู้หรือ ที่ควรรู้โดยใช้แนวคิดของ กระบวนการวิทยาศาสตร์และ การสืบเสาะหาความรู้มาใช้ เป็นแนวจัดกิจกรรมของเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่ 2เพื่อ ให้เด็กมีทักษะ วิทยาศาสตร์อย่างเป็นระบบ โดยสร้างชุดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์8 ชุด ซึ่งชุดกิจกรรมทดลอง วิทยาศาสตร์จะสามารถพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่2อย่างมีประสิทธิภาพ ขอขอบพระคุณผู้อ านวยการรองผู้อ านวยการหัวหน้าสายชั้นอนุบาลโรงเรียนศรีแก้งคร้อที่สนับสนุนชุด กิจกรรมทดลองวิทยาศาสตร์ให้ก าใจและค าปรึกษาที่ดีตลอดมา หวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมทดลอง วิทยาศาสตร์ จะเป็นประโยชน์กับผู้ที่สนใจและ หากท่านผู้รู้มีค าแนะน าเพื่อจะพัฒนาชุดกิจกรรมทดลอง วิทยาศาสตร์ ทางผู้จัดท าน้อมรับเพื่อ จะได้น าไปปรับปรุงพัฒนาให้ดียิ่งขึ้นต่อไป ผู้จัดท า ประวัติ ค าศรี
คำ แนะนำ สำ หรับครู กิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์ เพื่อพัฒนาทักษะวิทยาศาสตร์ของเด็กปฐมวัยชั้นอนุบาลปีที่2 เล่ม นี้ ประกอบด้วยการจัดประสบการณ์5 ขั้นตอนดังนี้ 1 ขั้นตั้งค าถาม เป็นการกระตุ้นความสนใจ เกิดความอยากรู้เกิดความสงสัยตั้งค าถาม ก าหนดประเด็น ที่จะศึกษาและ หาค าตอบ 2 ขั้นส ารวจตรวจสอบ เป็นการท าความ เข้าใจประเด็น ปัญหาหรือค าถามที่สนใจจะหาค าตอบ วางแผน ก าหนดแนวทางการ ส ารวจตรวจสอบ ลงมือส ารวจ และเก็บข้อมูลด้วยวิธีต่างๆ 3 ขั้นตอบค าถาม เป็นการน าข้อมูลที่ได้จาก การสังเกต การซักถามหรือจากผลการทดลอง โดยการน า ข้อมูลต่างๆ มา กระท าให้อยู่ในรูปที่เหมาะสม เพื่อหาความ สัมพันธ์ของข้อมูล ที่มีอยู่ เด็กอาจเห็นข้อมูลที่ได้สัมผัสจาก สื่อของ จริงแล้วน ามาวิเคราะห์และลงความคิดเห็นว่าท าไม จึงเป็นเช่นนั้นหรือเกิดปรากฏการณ์หรือเหตุการณ์เช่นนั้น 4 ขั้นน าเสนอผลการส ารวจตรวจสอบ เป็นการน าข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์แปลผล สรุปผลในรูป แบบต่างๆเพื่ออธิบายปรากฏการณ์สิ่งที่ เกิดขึ้นเป็นไปตาม ค าตอบที่คาดคะเนไว้หรือไม่ เพราะเหตุใดถึงสิ่งที่ตนเอง สงสัยต้องการค้นหาค าตอบหรือ ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเพื่อ จะได้ข้อสรุปว่าปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนั้นมีสาเหตุมาจากสิ่ง แวดล้อมแล้วผลเกิด ตามมาเป็นอย่างไร 5 ขั้นสรุปผล เป็นการสรุปผลจากการ ปฏิบัติกิจกรรม ด้วยการเสนอแนะอธิบายผลการปฏิบัติ กิจกรรมในรูปแบบ ต่างๆเช่น สร้างแบบจ าลองวาดรูป หรือ บรรยาย และสรุป
สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า ค าแนะน าส าหรับครู สารบัญ กิจกรรมการจม การลอย 1 ภาพวัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการท าการทดลอง 2 ผลที่เกิดกับเด็ก 3 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ 4 ใบงาน
กิจกรรมที่ 1 หน่วยลอยกระทง เรื่อง . รูปร่าง ขนาด พื้นที่ ของฐานกระทงที่มีผลต่อการจมการลอย ชื่อกิจกรรม การจม การลอย จุดประสงค์ 1. เด็กสามารถบอกความหมายของการจมและการลอยได้ 2. เพื่อฝึกทักษะการสังเกตและส ารวจ การจมและการลอย ของวัตถุได้ 3. เด็กสามารถคาดคะเนและทดลองการจมการลอยของวัตถุ 4. เด็กสามารถลงความเห็นและอภิปรายเกี่ยวกับการจมและการลอยของวัตถุได้ ขั้นตอนการจัดกิจกรรม ขั้นตั้งค าถาม 1. ครู: แนะน ากิจกรรมและอุปกรณ์พร้อมใช้ค าถามกระตุ้นให้เด็กอยากรู้เมื่อน าสิ่งของไปลอยน้ าจะ เกิดผลเหมือนกันหรือไม่ เด็ก ๆ ลองคิดดูซิคะ 2. เด็ก ๆ คาดเดาค าตอบที่น่าจะเป็นไปได้ของปัญหา เช่น เมื่อน าของสิ่งของไปลอยน้ าสิ่งของจะลอย น้ าไหมหรือว่าสิ่งของจะจม ขั้นส ารวจตรวจสอบ 3. ให้เด็กทดลองการจมและการลอย สิ่งของ ไม้บรรทัด ลูกบอล ก้อนหิน ใบไม้ - เด็กลงมือท ากิจกรรมอย่างอิสระ - เด็กสังเกตและเก็บข้อมูลของการจมและการลอยของสิ่งของ - ครูคอยแนะน าและให้ความช่วยเหลือเมื่อเด็กต้องการ ขั้นตอบค าถาม 4. ครูถามค าถามเพื่อกระตุ้นให้เด็กคิดหาเหตุผลจากกระบวนการทดลอง ดังนี้ - นักเรียนคิดว่าสิ่งของอะไร น าไปลอยน้ า เด็ก ๆ คิดว่าสิ่งของอะไรจม สิ่งไหนลอยน้ าคะ ขั้นน าเสนอผลการส ารวจตรวจสอบ - นักเรียนคิดว่าสิ่งของ แบบไหนจะลอยน้ า แบบไหนจะจมน้ า ขั้นสรุปผล ผลการปฏิบัติ สร้างแบบจ าลองวาดรูป หรือ บรรยาย และสรุป
วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ในการท าการทดลอง ภาพเด็กท ากิจกรรม ภาพเด็กน าเสนอผลงาน ภาพผลงานที่ส าเร็จของเด็ก ภาพวัสดุ/อุปกรณ์ที่ใช้ในการท ากิจกรรม
ผลที่เกิดกับเด็ก ( ตามจุดประสงค์ของกิจกรรมพัฒนาการความสามารถพื้นฐาน 4 ด้าน และพัฒนาการ 4 ด้าน ) 1. ผลที่เกิดขึ้นตามจุดประสงค์ 1.1 เด็กใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้าในการหาค าตอบได้ 1.2 เด็กสามารถปฏิบัติการทดลองและบอกได้ว่าเมื่อน าสิ่งของใส่ลงกะละมัง จะจมหรือลอย เพราะอะไร 1.3 เด็กสามารถบันทึกผลการทดลอง สรุปผลการทดลอง และน าเสนอผลการทดลองของตนเองได้ 2. พัฒนาการความสามารถพื้นฐาน และพัฒนาการของเด็กปฐมวัย 2.1 ด้านการเรียนรู้ / ด้านภาษา / สติปัญญา ด้านการเรียนรู้ - การจมและการลอยของวัตถุขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของวัตถุชิ้นนั้น ถ้าวัตถุใดที่มีความหนาแน่นน้อย กว่าน้ าก็จะท าให้วัตถุนั้นลอยน้ า แต่ถ้าวัตถุใดที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ าก็จะท าให้วัตถุชิ้นนั้นจมน้ า ด้านภาษา - เด็กใช้ทักษะการฟังจากสิ่งที่เพื่อนสนทนา ซักถาม โต้ตอบ - เด็กตอบค าถาม แสดงความคิดเห็นถึงสิ่งที่ตนเองสังเกตเห็นจากการทดลอง - เด็กวาดภาพสื่อสารและน าเสนอผลงานของตนเองให้เพื่อนๆฟังได้ ด้านสติปัญญา - เด็กคิดและรู้จักการตั้งค าถามในสิ่งที่ตนสงสัย - เด็กได้มีการพัฒนาสติปัญญา โดยเกิดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เช่น การคาดคะเน ทักษะการสังเกต การเปรียบเทียบ การจ าแนก การค านวณ เป็นต้น 2.2 ด้านสังคม - เด็กสามารถท างานร่วมกับผู้อื่นได้ - เด็กสามารถแสดงความคิดเห็นของตนเอง และยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - เด็กปฏิบัติตามข้อตกลงของห้องเรียน เอื้อเฟื้อ แบ่งปัน รอคอยระหว่างปฏิบัติกิจกรรมได้ 2.3 ด้านอารมณ์ – จิตใจ - เด็กแสดงออกทางสีหน้ายิ้มแย้ม แจ่มใส สนุกสนาน ตื่นเต้นขณะปฏิบัติกิจกรรม 2.4 ด้านการเคลื่อนไหว/ร่างกาย - เด็กได้ใช้กล้ามเนื้อเล็ก-ใหญ่ ในการท ากิจกรรมได้อย่างคล่องแคล่ว
การประเมินผล สังเกตพฤติกรรมระหว่างการปฏิบัติกิจกรรมเพื่อประเมินทักษะวิทยาศสาสตร์ ทักษะการสังเกต ทักษะการจ าแนกประเภท ทักษะการทดลอง และทักษะการลงความเห็นจากข้อมูล ชุดที่ 1 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการสังเกต เกณฑ์การให้คะแนน ชุดที่ 2 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการจ าแนกประเภท เกณฑ์การ ให้คะแนน สิ่งที่ประเมิน เกณฑ์การประเมิน ระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 1 เด็กสามารถบอกลักษณะของ สิ่งของได้ ไม่สามารถบอก ลักษณะของสิ่งของ ได้ สามารถบอกลักษณะ ของสิ่งของโดยครูคอย แนะน า สามารถบอกลักษณะ ของสิ่งของได้ด้วยตนเอง 2 เด็กสามารถบอกลักษณะของ การจมได้ ไม่สามารถบอก ลักษณะของการจม ได้ สามารถบอกลักษณะ ของการจมโดยครูคอย แนะน า สามารถบอกลักษณะ ของการจมได้ด้วยตนเอง 3 เด็กสามารถบอกลักษณะของ การลอยได้ ไม่สามารถบอก ลักษณะของการลอย ได้ สามารถบอกลักษณะ ของการลอยโดยครูคอย แนะน า สามารถบอกลักษณะ ของการลอยได้ด้วย ตนเอง สิ่งที่ประเมิน เกณฑ์การประเมิน ระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 1 เด็กสามารถจ าแนกลักษณะสี ของสิ่งได้ ไม่สามารถจ าแนก ลักษณะสีของสิ่งได้ สามารถจ าแนกลักษณะ สีของสิ่งโดยครูคอย แนะน า สามารถจ าแนกลักษณะ สีของสิ่งได้ด้วยตนเอง 2 เด็กสามารถจ าแนกสิ่งของที่จม ได้ ไม่สามารถจ าแนก สิ่งของที่จมได้ สามารถจ าแนกสิ่งของที่ จมโดยครูคอยแนะน า สามารถจ าแนกสิ่งของที่ จมได้ด้วยตนเอง 3 เด็กสามารถจ าแนกสิ่งของการ ลอยได้ ไม่สามารถจ าแนก สิ่งของการลอยได้ สามารถจ าแนกสิ่งของ การลอยโดยครูคอย แนะน า สามารถจ าแนกสิ่งของ การลอยได้ด้วยตนเอง
ชุดที่ 3 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการทดลอง เกณฑ์การให้ คะแนน ชุดที่ 4 แบบประเมินพัฒนาทักษะกระบวนการ ทางวิทยาศาสตร์ด้านการลงความคิดเห็น เกณฑ์การ ให้คะแนน สิ่งที่ประเมิน เกณฑ์การประเมิน ระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 1 เด็กสามารถใช้ประสาทสัมผัสทั้งห้า ในการหาค าตอบได้ ไม่สามารถใช้ประสาท สัมผัสทั้งห้าในการหา ค าตอบได้ สามารถใช้ประสาทสัมผัส ทั้งห้าในการหาค าตอบโดย ครูคอยแนะน า สามารถใช้ประสาทสัมผัสทั้ง ห้าในการหาค าตอบได้ ด้วยตนเอง 2 เด็กสามารถปฏิบัติการทดลองได้ ไม่สามารถปฏิบัติการ ทดลองได้ สามารถปฏิบัติการทดลอง โดยครูคอยแนะน า สามารถปฏิบัติการ ทดลองได้ด้วยตนเอง 3 เด็กสามารถบันทึกผลการทดลอง ได้ ไม่สามารถบันทึกผล การทดลองได้ สามารถบันทึกผลการ ทดลองโดยครูคอยแนะน า สามารถบันทึกผลการ ทดลองได้ด้วยตนเอง สิ่งที่ประเมิน เกณฑ์การประเมิน ระดับ 1 ระดับ 2 ระดับ 3 1 เด็กสามารถลงความคิดเห็นของ สิ่งของที่หนาแน่นมากจะจมน้ าได้ ไม่สามารถลงความ คิดเห็นของสิ่งของที่ หนาแน่นมากจะจมน้ าได้ สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่หนาแน่น มากจะจมน้ าโดยครูคอย แนะน า สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่หนาแน่น มากจะจมน้ าได้ด้วย ตนเอง 2 เด็กสามารถลงความคิดเห็นของ สิ่งของที่หนาแน่นน้อยจะลอยน้ าได้ ไม่สามารถลงความ คิดเห็นของสิ่งของที่ หนาแน่นน้อยจะลอยน้ า ได้ สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่หนาแน่น น้อยจะลอยน้ าโดยครู คอยแนะน า สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่หนาแน่น น้อยจะลอยน้ าได้ด้วย ตนเอง 3 เด็กสามารถลงความคิดเห็นของ สิ่งของที่จมและลอยขึ้นอยู่ความ หนาแน่นของวัตถุได้ ไม่สามารถลงความ คิดเห็นของสิ่งของที่จม และลอยขึ้นอยู่ความ หนาแน่นของวัตถุได้ สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่จมและลอย ขึ้นอยู่ความหนาแน่น ของวัตถุโดยครูคอย แนะน า สามารถลงความคิดเห็น ของสิ่งของที่จมและลอย ขึ้นอยู่ความหนาแน่น ของวัตถุได้ด้วยตนเอง
ใบงาน กิจกรรมที่ 1 หน่วยลอยกระทง เรื่อง . รูปร่าง ขนาด พื้นที่ ของฐานกระทงที่มีผลต่อการจมการลอย ชื่อ กิจกรรม การจมการลอย โรงเรียนศรีแก้งคร้อ ค าชี้แจง ให้เด็กบันทึกการทดลองโดยการวาดภาพประกอบ อุปกรณ์ วิธีท า ผลการทดลอง