หลักปรชั ญา
เศรษฐกิจพอเพียง
SUFFICIENCY ECONOMY
ห ลั ก ป รัช ญ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เ พี ย ง แ น ว ท า ง ใ น ก า ร ดาํ เ นิ น ชี วิ ต
เเศศรรษษฐฐกกจิ จิ พพออเเพพียียงง
เศรษฐกิจพอเพียง เปนกรอบแนวคิด ซึงมุ่งให้ทุกคนสามารถ
พึงพาตัวเองได้ รวมถึงการพัฒนาให้ดียิงขึน จนเกิดความยังยืน คาํ ว่า
พอเพียง คือ การดาํ เนินชีวิตแบบทางสายกลาง โดยตังอยู่บนหลัก
สาํ คัญสามประการ คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมี
ภูมิคุ้มกันทีดี
ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงเน้นความพอประมาณ ความพอเพียง
ซึงเปนไปตามหลกั ทางสายกลางไม่มากไมน่ อ้ ยเกินไปและไมม่ ีความโลภ
จนเบียดเบียนผอู้ นื และสงิ แวดล้อมและมเี หตผุ ลคือการใชป้ ญญาในการ
ตัดสนิ ใจ ดาเนินการต่างๆโดยมีเงือนไขความรู้และคุณธรรมซึงเปน
ภมู ิคมุ้ กนั เพอื เตรยี มความพรอ้ มหากเกิดการเปลยี นแปลงจากปจจยั
ภายนอกทไี ม่สามารถควบคมุ ได้ซงึ เปนสว่ นหนงึ ของความไม่ประมาท
การลดความเสียงทอี าจเกดิ ขึน ดงั นันปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงถอื เปน
ภาคปฏิบัตขิ องแนวคดิ ตาม พทุ ธเศรษฐศาสตร์ ซงึ สามารถนามา
ประยุกต์ใช้หรอื สามารถนามาปฏบิ ัติไดจ้ ริง
ปรชั ญาเศรษฐกิจ
พอเพยี ง
เศรษฐกิจพอเพียงเปนปรชั ญาชีถึงแนวการดาํ รงอยู่และ
ปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตังแต่ระดับครอบครวั ระดับ
ชุมชน จนถึงระดับรฐั ทังในการพัฒนาและบรหิ ารประเทศให้ดาเนิน
ไปในทางสายกลางโดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจเพือให้ก้าวทัน
ต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ
ความมีเหตุผล รวมถึงความจาเปนทีจะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัว
ทีดีพอสมควร ต่อการกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลียนแปลงทัง
ภายในภายนอก ทังนี จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และ
ความระมัดระวังอย่างยิงในการนาวิชาการต่างๆมาใช้ในกาวางแผน
และการดาํ เนินการทุกขันตอนและขณะเดียวกันจะต้องเสรมิ สรา้ ง
พืนฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหน้าทีของรฐั นักทฤษฎี
และนักธุรกิจในทุกระดับให้มีสานึกในคุณธรรมความซือสัตย์สุจรติ
และให้มีความรอบรูท้ ีเหมาะสมดาํ เนินชีวิตด้วยความอดทนความ
เพียรมีสติปญญาและความรอบคอบเพือให้สมดุลและพรอ้ มต่อ
การรองรบั การเปลียนแปลงอย่างรวดเรว็ และกว้างขวางทังด้าน
วัตถุ สังคม สิงแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เปน
อย่างดี
3 หว่ ง คอื ทางสายกลาง ประกอบไปด้วย
ความพอดีไมม่ ากหรอวา่ นอ้ ยจน
เกนิ ไปโดยต้องไมเ่ บียดเบียน
ตนเอง หรอผูอ้ นื ให้เดอื ดร้อน
พอประมาณ
มีเหตุผล มภี มู ิค้มุ กันใน
ตัวเอง
การตดั สนิ ใจทีเปนไปอยา่ งมเี หตผุ ลโดย การเตรยมตวั ใหพ้ ร้อมรับผลก
พิจารณาจากเหตุปจจัยทีเกียวขอ้ ง ระทบและการเปลียนแปลงด้าน
ตลอดจนคํานึงถึงผลทคี าดวา่ จะเกิดขึน การต่างๆ ทจี ะเกดิ ขนึ
อย่างรอบคอบ
ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 2 เงือนไข
เงือนไขความรู้ เงือนไขคณุ ธรรม
รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวงั ซอื สตั ย์ ขยนั อดทน เเบง่ ปน มสี ติ
การเกษตรทฤษฎีใหม่
" "ทฤษฎีใหม่ เปนแนวทางหรอื หลักในการบรหิ ารจดั การทีดนิ และนาํ เพอื
การเกษตรในทีดนิ ขนาดเล็กใหเ้ กิดประโยชนส์ งู สดุ ดว้ ยหลักเศรษฐกิจพอเพยี ง
พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยูห่ วั ไดพ้ ระราชทานพระราชดาํ รนิ เี พอื เปนการชว่ ยเหลือ
เกษตรกรทีประสบความยากลําบาก ใหส้ ามารถผา่ นชว่ งวกิ ฤต โดยเฉพาะการ
ขาดแคลนนาํ ไดโ้ ดยไมเ่ ดอื ดรอ้ นและยากลําบากนกั การดาํ เนนิ งานตามทฤษฎี
3ใหมม่ ี ขนั ตอน คือ
1) การผลิต ใหพ้ งึ ตนเองดว้ ยวธิ งี ่าย ค่อยเปนค่อยไปตามกําลัง ใหพ้ อมพี อกิน
2) การรวมพลังกันในรปู แบบ หรอื สหกรณ์ รว่ มแรงรว่ มใจกัน ในดา้ นการผลิต
การตลาด ความเปนอยู่ สวสั ดกิ าร การศึกษา สงั คมและศาสนา
3 ) การดาํ เนนิ ธุรกิจโดยติดต่อ ประสานงาน จดั หาทนุ หรอื แหล่งเงิน
4ในขนั แรกทีเปนการผลิต ถือเปนขนั สาํ คัญทีสดุ ใหแ้ บง่ ออกเปน สว่ น ตาม
อ3ัต0ร:า3ส0ว่ น: 30 : 10
30รอ้ ยละ
30รอ้ ยละ สว่ นแรก ขุดสระนาํ สามารถเลียงปลา หรอื ปลกู พชื นาํ ไดด้ ว้ ย
30รอ้ ยละ สว่ นทีสอง ทํานา
10รอ้ ยละ สว่ นทีสาม ปลกู พชื ไร่ พชื สวน
สดุ ท้าย เปนทีอยูอ่ าศัยและอืนๆ
ประโยชนข์ องทฤษฎีใหม่
1. ใหป้ ระชาชนพออยูพ่ อกินสมควรแก่อัตภาพในระดบั ทีประหยดั ไม่
“ ”อดอยาก และเลียงตนเองไดต้ ามหลักปรชั ญา เศรษฐกิจพอเพยี ง
2. ในหนา้ แล้งมนี าํ นอ้ ย ก็สามารถเอานาํ ทีเก็บไวใ้ นสระมาปลกู พชื ผกั
3.ต่างๆ ทีใชน้ าํ นอ้ ยได้ โดยไมต่ ้องเบยี ดเบยี นชลประทาน
ในปทีฝนตกตามฤดกู าลโดยมนี าํ ดตี ลอดป ทฤษฎีใหมน่ สี ามารถ
4.สรา้ งรายไดใ้ หแ้ ก่เกษตรกรไดโ้ ดยไมเ่ ดอื ดรอ้ นในเรอื งค่า ใชจ้ า่ ยต่างๆ
ในกรณที ีเกิดอุทกภัย เกษตรกรสามารถทีจะฟนตัวและชว่ ยตัวเอง
ไดใ้ นระดบั หนงึ โดยทางราชการไมต่ ้องชว่ ยเหลือมากนกั ซงึ เปนการ
ประหยดั งบประมาณดว้ ย
" ชุมชนบา้ นบวั "
จากปญหาสารเคมี สหู่ มูบ่ า้ นเศรษฐกิจพอเพยี งต้นแบบ
...จุดเรมิ ต้น สารพษิ ในกระแสเลือด
4 . . .บา้ นบวั หมูท่ ี ต บา้ นต่นุ อ เมอื ง จ พะเยา แต่เดมิ มตี ้นไผจ่ าํ นวนมาก
ประชากรสว่ นใหญท่ ํางานจกั สาน ทํานา ปลกู พชื ผกั ทําเกษตรแบบธรรมชาติโดย
2528ใชม้ ูลววั มูลสตั ว์ ตังแต่สมยั บรรพบุรษุ จนในป
หนว่ ยงานอุตสาหกรรม
จงั หวดั ไดเ้ ขา้ มาชว่ ยสอนทําเขง่ จงึ ทําใหก้ ลายเปนอาชพี หลักของคนในชุมชน
การทําเกษตรอินทรยี ์ แต่เดมิ หมูบ่ า้ นบา้ นบวั ไดท้ ําการเกษตรแบบ
2532ธรรมชาติอยูแ่ ล้ว และเรมิ ทําเกษตรเคมใี นภายหลัง ป
90%รบั การตรวจเลือดประจาํ ป ผลตรวจพบวา่ คนในหมูบ่ า้ นไดเ้ ขา้
มสี ารพษิ ปนเปอนในเลือด จงึ ได้
วเิ คราะหส์ าเหตขุ องเรอื งนี และคิดวา่ นา่ จะเกิดจากการใชส้ ารเคมใี นการเกษตร
เชน่ การปลกู ขา้ ว ทํานา และปลกู พชื ผกั สวนครวั
หลังพบปญหาทีเกิดขนึ จงึ มแี นวคิดปรบั เปลียนการทําเกษตรของ
คนในชุมชน ใหเ้ ลิกใชส้ ารเคมที ังหมด ก่อเกิดเปนหมูบ่ า้ นอินทรยี ์ และ
หนั มาใชป้ ุยอินทรยี ร์ ว่ มกับการทําเกษตรแบบผสมผสานตามหลัก
10ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง แมว้ า่ จะใชร้ ะยะเวลานานเกือบ ป เรมิ
2532ตังแต่ป
แต่การปรบั เปลียนจาํ เปนจะต้องใชค้ วามอดทน จน
2540ทําใหห้ มดการใชส้ ารเคมใี นการทํานาไปในป
จากจุดเรมิ ต้นทีมี
15ชาวบา้ นเพยี ง รายในการหนั มาทําเกษตรอินทรยี ์ แต่กล่มุ
ตัวอยา่ งทีทําสาํ เรจ็ กล่มุ นี แสดงใหค้ นอืนๆในชุมชนไดเ้ หน็ วา่ ต้นทนุ
ในการทํานาถกู ลง แต่ต้องขยนั ดแู ลมากยงิ ขนึ และผลทีตามมาอยา่ ง
สาํ คัญคือ สามารถขายขา้ วไดร้ าคาสงู ขนึ ควบค่กู ับสขุ ภาพทีแขง็ แรง
ชุมชนรว่ มกันทํานาแปลงรวม มกี ารจดั ตังเปนสหกรณผ์ ผู้ ลิตขา้ ว
Organic Rice Thailandอินทรยี ์ จนไดร้ บั มาตรฐานเกษตรอินทรยี ์
ก่อเกิดเปนขา้ วอินทรยี บ์ า้ นบวั
ดว้ ยวถิ ีการดาํ เนนิ ชวี ติ ของบา้ นบวั ทีนอ้ มดาํ เนนิ ตามปรชั ญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง จงึ ไดน้ าํ มาซงึ ความสขุ อยา่ งแท้จรงิ และความยงั ยนื
แหง่ ชวี ติ การนั ตีดว้ ยรางวลั แหง่ ความสาํ เรจ็ มากมาย เชน่ รางวลั รอง
ชนะเลิศกล่มุ อาชพี ดเี ดน่ ในโครงการเชดิ ชูเกียรติผนู้ าํ เครอื ขา่ ยพฒั นา
2551ชุมชนดเี ดน่ เปนหมูบ่ า้ นเศรษฐกิจพอเพยี งอยูเ่ ยน็ เปนสขุ ในป
2552รางวลั ชนะเลิศหมูบ่ า้ นเศรษฐกิจพอเพยี งมงั มศี รสี ขุ ประจาํ ป
ของจงั หวดั พะเยา และเปนทีนา่ ยนิ ดอี ยา่ งยงิ เมอื ไดร้ บั รางวลั ถ้วย
9พระราชทานจากในหลวงรชั กาลที ประเภทชุมชนเศรษฐกิจพอเพยี ง
2553 2554ประจาํ ป
และป
การน้อมนาํ หลกั ปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งไป
ประยกุ ตใ์ นชีวติ ประจาํ วัน
บบรรรรณณาานนุกกุ รรมม
กรมการค้าภายใน กระทรวงพาณิชย์. 2562. หมู่บ้านบ้านบัว.
[ออนไลน์]. https://thaiorganicvillagebydit.com/content
/detail?name=banbua สืบค้นเมือวันที 17 มิถุนายน 2564
ชิลไปไหน. 2560. ชุมชนพอเพียง.[ออนไลน์].
https://www.chillpainai.com สืบค้นเมือวันที 17 มิถุนายน
2564
เทคโนโลยีชาวบ้าน. 2564. ภาพเศรษฐกิจพอเพียง.[ออนไลน์].
https://www.technologychaoban.com สืบค้นเมือวันที 17
มิถุนายน 2564
มูลนิธิชัยพัฒนา. 2564. เศรษฐกิจพอเพียง.[ออนไลน์].
https://www.chaipat.or.th สืบค้นเมือวันที 17 มิถุนายน 2564
สาํ นักส่งเสริมการปลูกปา กรมปาไม้. 2564. ปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง.[ออนไลน์]. https://www.forest.go.th สืบค้น
เมือวันที 17 มิถุนายน 2564
MGR ONLINE. 2559. เทียวตามรอยในหลวงรัชกาลที9.
[ออนไลน์]. https://mgronline.com สืบค้นเมือวันที 17 มิถุนายน
2564
The Paper Thailand. 2562. “ชุมชนบ้านบัว”จากปญหาสาร
เคมี สู่หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ.[ออนไลน์]. https://
thepaperthailand.com/2019/09/15/banbua/ สืบค้นเมือ
วันที 17 มิถุนายน 2564
.
จดั ทําโดย
นางสาว ฟตดาว หีมปอง เลขที่ 10
นางสาว ยมลพร จริ ะรตั น เลขท่ี 12
นางสาว กาญจนา นิกาเสม็ เลขที่ 16
นางสาว เครอื วลั ย จันแดง เลขที่ 18
นางสาว ศุภมาส ชูชว ย เลขท่ี 24
นางสาว สุณฏั ฐา สขุ จิตร เลขที่ 25
ชนั้ มธั ยมศึกษาปท ี่ 5/3
TThhaannkk yyoouu
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ห ลั ก ป รั ช ญ า เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เ พี ย ง - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -