ใบงานที่ ๑.๑
เร่ือง ความรู้คู่คุณธรรม
คาชี้แจงแต่งคำประพนั ธ์ในหวั ขอ้ ควำมรู้คูค่ ุณธรรม โดยใชค้ ำประพนั ธ์ประเภทอินทรวเิ ชียรฉนั ท์
และกำพยฉ์ บงั ๑๖ อยำ่ งละ ๒ บท โดยแตง่ ใหม้ ีควำมสอดคลอ้ งสมั พนั ธ์กนั
ความรู้คู่คุณธรรม
“มำฝึกแตง่ คำประพนั ธ์กนั นะครับ”
ใบงานที่ ๒.๑
เร่ือง นานาน่าคิดกบั คานมัสการคุณานุคุณ
คาชี้แจงบอกควำมรู้และขอ้ คิดที่ไดจ้ ำกคำนมสั กำรคุณำนุคุณ
คำนมสั กำรพระพุทธคุณ
คำนมสั กำรพระสงั ฆคุณ คำนมสั กำรพระธรรมคุณ
คำนมสั กำรอำจริยคุณ
คำนมสั กำรมำตำปิ ตุคุณ
ครูผสู้ อน
แบวนับทท่ี…ดส…อบ.เดกือ่อนน…เรีย…น…-ห…ลงั …เรีย…น…..พ.ศ……
เลือกคำตอบที่ถูกตอ้ งท่ีสุดเพียงคำตอบเดียว
๑. พระยำศรีสุนทรโวหำร (นอ้ ย อำจำรยำงกูร) ผแู้ ตง่ เร่ืองคำนมสั กำรคุณำนุคุณ เป็นนกั ปรำชญค์ นสำคญั
ในสมยั รัชกำลใด
ก. พระบำทสมเด็จพระพุทธเลิศหลำ้ นภำลยั
ข. พระบำทสมเดจ็ พระนง่ั เกลำ้ เจำ้ อยหู่ วั
ค. พระบำทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลำ้ เจำ้ อยหู่ วั
ง. พระบำทสมเดจ็ พระมงกฎุ เกลำ้ เจำ้ อยหู่ วั
๒. ขอ้ ใด ไม่ใช่งำนนิพนธ์ของพระยำศรีสุนทรโวหำร
ก. ตำรำเรียนภำษำไทยมูลบทบรรพกิจ
ข. สมุทรโฆษคำฉนั ท์
ค. วรรณพฤติคำฉนั ท์
ง. สัตวำภิธำน
๓. คำนมสั กำรคุณำนุคุณบทใด ท่ีแต่งดว้ ยคำประพนั ธ์ประเภทกำพยฉ์ บงั ๑๖
ก. คำนมสั กำรพระพทุ ธคุณ, คำนมสั กำรพระสังฆคุณ
ข. คำนมสั กำรพระธรรมคุณ, คำนมสั กำรพระสงั ฆคุณ
ค. คำนมสั กำรมำตำปิ ตุคุณ, คำนมสั กำรพระพุทธคุณ
ง. คำนมสั กำรพอำจริยคุณ, คำนมสั กำรพระธรรมคุณ
๔. นบธรรมจำนง
“ขำ้ ขอโอนอ่อนอุตมงค์
ดว้ ยจิตและกำยวำจำ”
จำกคำประพนั ธ์ขำ้ งตน้ คำที่พิมพต์ วั หนำ มีควำมหมำยวำ่ อยำ่ งไร
ก. มือ ข. ศีรษะ
ค. จิตใจ ง. ควำมนึกคิด
ใช้ข้อความทก่ี าหนดให้ ตอบคาถามข้อ ๕-๗
๑) พระบริสุทธิคุณ
๒) พระกรุณำธิคุณ
๓) พระปัญญำธิคุณ
๕. “หน่ึงในพระทยั ท่ำน ก็เบิกบำนคือดอกบวั
รำคีบพนั พวั สุวคนธกำจร”
คำประพนั ธ์ขำ้ งตน้ กล่ำวถึงพระคุณอนั ประเสริฐขอ้ ใด
ก. ขอ้ ๑) ข. ขอ้ ๒)
ค. ขอ้ ๓) ง. ขอ้ ๑) และ ๒)
๖. “พร้อมเบญจพิธจกั - ษุจรัสวมิ ลใส
เห็นเหตุที่ใกลไ้ กล ก็เจนจบประจกั ษจ์ ริง”
คำประพนั ธ์ขำ้ งตน้ กล่ำวถึงพระคุณอนั ประเสริฐขอ้ ใด
ก. ขอ้ ๑) ข. ขอ้ ๒)
ค. ขอ้ ๓) ง. ขอ้ ๑) และ ๓)
๗. พระกรุณำดงั สำคร
“องคใ์ ดประกอบดว้ ย มละโอฆกนั ดำร
และช้ีสุขเกษมสำนต์
โปรดหมู่ประชำกร อนั พน้ โศกวโิ ยคภยั ”
ช้ีทำงบรรเทำทุกข์
ช้ีทำงพระนฤพำน
คำประพนั ธ์ขำ้ งตน้ กล่ำวถึงพระคุณอนั ประเสริฐขอ้ ใด
ก. ขอ้ ๑) ข. ขอ้ ๒)
ค. ขอ้ ๓) ง. ขอ้ ๑) และ ๓)
๘. “ เม่ือพระพทุ ธเจำ้ ตรัสรู้แลว้ ไดม้ ีพระกรุณำแสดงธรรมเทศนำสงั่ สอนสรรพสัตวท์ ้งั หลำยใหห้ ลุด
พน้ จำกกิเลศและยกระดบั จิตใจตนเองใหง้ ดงำม ซ่ึงจะทำใหท้ ุกคนสำมำรถอยรู่ ่วมกนั ไดอ้ ยำ่ งสงบสุข”
จำกคำกล่ำวขำ้ งตน้ แสดงใหเ้ ห็นถึง คำนมสั กำรในขอ้ ใด
ก. คำนมสั กำรพระพทุ ธคุณ ข. คำนมสั กำรพระสังฆคุณ
ค. คำนมสั กำรมำตำปิ ตุคุณ ง. คำนมสั กำรพระธรรมคุณ
๙. คำนมสั กำรคุณำนุคุณ แสดงใหเ้ ห็นถึงควำมสำคญั ของพระสงฆใ์ นดำ้ นใดมำกท่ีสุด
ก. เป็นผสู้ ืบทอดและเผยแพร่หลกั ธรรมของพระพุทธศำสนำ
ข. เป็นผใู้ หค้ ำแนะนำและคำปรึกษำแก่พุทธศำสนิกชน
ค. เป็นศูนยร์ วมจิตใจของพทุ ธศำสนิกชน
ง. เป็นผดู้ ูแลและบำรุงศำสนสถำน
๑๐. ชนนีคือภูผำ
“เปรียบหนกั ชนกคุณ ก็ บ เทียบ บ เทียมทนั ”
ใหญพ่ ้นื พสุนธรำ
คำประพนั ธ์ขำ้ งตน้ กล่ำวถึงบุญคุณของพอ่ แม่ วำ่ อยำ่ งไร
ก. พอ่ แมเ่ ป็นผคู้ อยป้องภยั ต่ำงๆ ใหแ้ ก่ลูก
ข. พระคุณของพอ่ แม่ มำกลน้ จนไม่อำจมีส่ิงใดจะเทียบได้
ค. พอ่ แม่มีบุญคุณแก่เรำ เพรำะเป็นผใู้ หก้ ำเนิดและเล้ียงดู
ง. ลูกทุกคนควรระลึกและตอบแทนบุญคุณของพอ่ แมอ่ ยเู่ สมอ
๑๑. ขอ้ ใดเป็นกำรปฏิบตั ิตนท่ีสอดคลอ้ งกบั คำนมสั กำรอำจริยคุณ
ก. ใบเตยชอบนง่ั สมำธิและสวดมนตก์ ่อนเขำ้ นอนทุกคืน ข. ยทุ ธต้งั ใจเรียนและไม่คุยในหอ้ งเรียน
ค. แพรช่วยพอ่ แมท่ ำงำนบำ้ น ง. ยมิ้ ตื่นมำใส่บำตรทุกวนั
๑๒. “ ญำดำเป็ นผทู้ ี่มีน้ำใจแบง่ ปันส่ิงของแก่ผอู้ ื่น และยงั พูดจำไพเรำะไมพ่ ูดคำหยำบ ใครๆ จึงรัก
และอยำกเป็นเพ่ือนกบั เธอเน่ืองจำกเธอยดึ หลกั สังคหวตั ถุ 4 ในกำรดำเนินชีวติ ”
จำกขอ้ ควำมขำ้ งตน้ ญำดำประพฤติตนสอดคลอ้ งกบั คำนมสั กำรขอ้ ใด
ก. คำนมสั กำรมำตำปิ ตุคุณ ข. คำนมสั กำรพระสงั ฆคุณ
ค. คำนมสั กำรพระธรรมคุณ ง. คำนมสั กำรพระพทุ ธคุณ
๑๓. คำประพนั ธ์ต่อไปน้ี ขอ้ ใดมีกำรใชส้ ัมผสั อกั ษรมำกที่สุด
ก.ธรรมมะคือคุณำกร ส่วนชอบสำธร
ดุจดวงประทีปชชั วำล
ข. สมญำเอำรสทศพล มีคุณอนนต์
อเนกจะนบั เหลือตรำ
ค. อน่ึงขำ้ คำนบั นอ้ ม ตอ่ พระครูผกู้ ำรุญ
โอบเอ้ือและเจือจุน อนุสำสนท์ ุกสิ่งสรรพ์
ง. องคใ์ ดพระสมั พทุ ธ สุวสิ ุทธสนั ดำน
ตดั มูลเกลศมำร บมิหม่นมิหมองมวั
๑๔. คำประพนั ธ์ต่อไปน้ี ขอ้ ใดมีกำรเล่นคำ กำรใชค้ ำซ้ำในกำรแต่งมำกท่ีสุด
ก. ขจดั เขลำบรรเทำโม- หะจิตมืดท่ีงุนงม
กงั ขำ ณ อำรมณ์ กส็ วำ่ งกระจำ่ งใจ
ข. ทำงบรรเทำทุกข์ และช้ีสุขเกษมสำนต์
ช้ีทำงพระนฤพำน อนั พน้ โศกวโิ ยคภยั
ค. ขำ้ ขอนบชนกคุณ ชนนีเป็นเคำ้ มูล
ผกู้ อบนุกลู พูน ผดุงจวบเจริญวยั
ง. ธรรมใดนบั โดยมรรคผล เป็นแปดพงึ ยล
และเกำ้ กบั ท้งั นฤพำน
๑๕. คำประพนั ธ์ตอ่ ไปน้ี ขอ้ ใดมีกำรอุปมำโวหำร
ก. เป็นเน้ือนำบุญอนั ไพ- ศำลแด่โลกยั
และเกิดพบิ ูลยพ์ ูนผล
ข. เปรียบหนกั ชนกคุณ ชนนีคือภูผำ
ใหญ่พ้นื พสุนธรำ ก็ บ เทียบ บ เทียมทนั
ค. สมญำโลกอุดรพสิ ดำร อนั ลึกโอฬำร
พสิ ุทธ์ิพเิ ศษสุกใส
ง. หน่ึงในพระทยั ทำ่ น กเ็ บิกบำนคือดอกบวั