บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 4 อริยสัจ 4

บทเรียนสำเรจ็ รูป เลม่ ที่ 4 อริยสัจ 4

ก

คำนำ

บทเรียนสำเร็จรูปเล่มน้ี เป็นส่วนหนึ่งของเน้ือหำ หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี 1
ศำสนำกับกำรดำรงชีวิต ซ่ึงมีทั้งหมด 4 เล่ม กำรศึกษำบทเรียนสำเร็จรูปน้ีให้
นักเรียนศึกษำหำควำมรู้ด้วยตนเอง โดยให้นักเรียนศึกษำทีละกรอบ จำกกรอบ
แรกไปถึงกรอบสุดท้ำยของแต่ละเล่ม นักเรียนไม่ต้องกังวลว่ำ จะตอบผิดหรือไม่
ถูกต้อง เพรำะถ้ำตอบผิดนักเรียนสำมำรถแก้ไขได้ทันทีจำกคำเฉลย หำกนักเรียน
ปฏิบัติตำมคำแนะนำจะเปน็ กำรสร้ำงเสริมระเบียบวินยั ในตนเองไดอ้ ย่ำงดี

ผู้ศึกษำพัฒนำบทเรียนสำเร็จรูปเล่มนี้ หวังเป็นอย่ำงย่ิงว่ำ จะเกิด
ประโยชน์อย่ำงสูงสุดที่จะทำให้ผู้ที่ศึกษำบรรลุจุดมุ่งหมำยในเนื้อหำสำระ
เร่ือง หลักธรรมน่ำรู้ และเป็นผู้ท่ีมีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของหลักสูตร
สำมำรถนำไปประยกุ ต์ใช้ในชวี ิตประจำวนั ได้

……………………………………….

บทเรยี นสำเร็จรูป เลม่ ท่ี 4 อริยสจั 4 ข

สำรบัญ หน้ำ
ก
คำนำ ข
สำรบญั 1
คำชแ้ี จง 2
คำแนะนำสำหรบั ครผู ู้สอน 3
คำแนะนำสำหรับนักเรยี น 4
สำระสำคญั 4
จดุ ประสงคก์ ำรเรียนรู้ 5
แบบทดสอบกอ่ นเรียน 9
บทเรยี นสำเร็จรปู เร่อื ง อรยิ สจั 4 14
สรุปบทเรยี น 16
ใบกิจกรรม 17
แบบทดสอบหลังเรยี น 20
เฉลยแบบทดสอบกอ่ น – หลังเรียน 21
บรรณำนุกรม

บทเรียนสำเรจ็ รูป เลม่ ที่ 4 อรยิ สจั 4

1

คำช้แี จง

1. บทเรียนสำเร็จรูป เรื่อง หลกั ธรรมน่ำรู้ กลมุ่ สำระกำรเรียนรู้ สังคม
ศึกษำศำสนำและวฒั นธรรม ชั้นประถมศึกษำปที ี่ 6 จดั ทำขึ้นมีทง้ั หมด 4 เล่ม
ดังนี้

เล่มท่ี 1 เรอ่ื ง พระรตั นตรยั
เลม่ ท่ี 2 เรอ่ื ง ไตรสิกขำ
เล่มที่ 3 เรื่อง โอวำท 3
เล่มที่ 4 เรอื่ ง อริยสัจ 4
2. บทเรยี นสำเร็จรปู เรอ่ื ง หลกั ธรรมนำ่ รู้ กลุ่มสำระกำรเรยี นรู้ สังคม
ศกึ ษำศำสนำและวฒั นธรรม ชัน้ ประถมศกึ ษำปที ี่ 6 เล่มนี้ คอื เล่มที่ 4
เร่อื ง อริยสจั 4 ประกอบด้วย แบบทดสอบก่อนเรยี น จำนวน 10 ขอ้ กรอบ
จำนวน 8 กรอบ สรุปบทเรยี น และแบบทดสอบหลงั เรียน
3. กำรใช้บทเรียนสำเร็จรปู เร่อื ง หลกั ธรรมนำ่ รู้ กลุ่มสำระกำรเรียนรู้
สังคมศึกษำศำสนำและวัฒนธรรม ชัน้ ประถมศกึ ษำปที ่ี 6 ชดุ นี้ คณุ ครตู อ้ งใช้
เทคนิควธิ ีกำรสอนตำมคู่มือกำรใช้บทเรียนสำเรจ็ รูป เรือ่ ง หลกั ธรรมน่ำรู้
กลมุ่ สำระกำรเรียนรู้ สงั คมศึกษำศำสนำและวฒั นธรรม ชน้ั ประถมศึกษำปีที่ 6
จงึ จะทำให้นักเรยี นมผี ลสมั ฤทธทิ์ ำงกำรเรียนสูงข้ึน
4. กำรใช้บทเรยี นสำเร็จรปู เรื่อง หลักธรรมนำ่ รู้ กลมุ่ สำระกำรเรียนรู้
สังคมศกึ ษำศำสนำและวฒั นธรรม ชน้ั ประถมศกึ ษำปที ่ี 6 นักเรยี นควรศกึ ษำและ
ฝึกตั้งแต่ เลม่ ท่ี 1 – เลม่ ที่ 4 เพ่อื จะไดท้ รำบถึงหลักธรรมต่ำง ๆ ในทำง
พระพทุ ธศำสนำ
5. นกั เรียนต้องศกึ ษำจำกกรอบท่ี 1 เป็นต้นไปจนถงึ กรอบสุดทำ้ ยของแต่
ละเลม่ และตอบคำถำมตำมท่กี ำหนดให้

บทเรียนสำเรจ็ รูป เล่มท่ี 4 อริยสัจ 4 2

คำแนะนำสำหรับครููู้สอน

1. ครูชแ้ี จงวธิ กี ำรศกึ ษำบทเรยี นสำเรจ็ รปู
เรือ่ ง หลกั ธรรมนำ่ รู้ กลมุ่ สำระกำรเรียนรู้ สังคม
ศกึ ษำศำสนำและวฒั นธรรม ชัน้ ประถมศึกษำปที ี่ 6
ให้นักเรยี นเข้ำใจและพร้อมที่จะศกึ ษำ

2. ครแู จกบทเรยี นสำเรจ็ รปู ให้นักเรียนทกุ คน
อำ่ นวิธกี ำรใชบ้ ทเรยี นจนเข้ำใจดแี ล้ว จงึ ใหน้ ักเรียน
เริม่ ต้นศกึ ษำบทเรียนได้

3. หลังจำกศึกษำบทเรยี นจบแต่ละเลม่ ให้
นกั เรียนทำแบบทดสอบหลงั เรยี น

บทเรยี นสำเรจ็ รปู เล่มท่ี 4 อริยสัจ 4 3

คำแนะนำสำหรบั นกั เรยี น

1. เปน็ บทเรยี นสำเร็จรูปสำหรบั ให้นกั เรยี นศกึ ษำดว้ ยตนเอง
2. บทเรยี นน้เี สนอเนอื้ หำเป็นสว่ นย่อยๆ บรรจใุ นกรอบตอ่ เนอื่ งกนั ไป
3. กอ่ นศกึ ษำเนอ้ื หำในบทเรยี น ให้นกั เรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
4. ใหน้ กั เรียนอ่ำนและตอบคำถำมทลี ะกรอบ อยำ่ ข้ำมกรอบ
5. เมอ่ื ทำบทเรยี นเสร็จแตล่ ะกรอบ ให้ตรวจคำตอบในกรอบถดั ไป
6. ถำ้ นกั เรยี นตอบคำถำมถกู แสดงว่ำเข้ำใจดแี ล้ว ให้อ่ำนกรอบต่อไปได้
แตถ่ ้ำตอบผดิ ให้นักเรยี นย้อนกลับไปอำ่ นกรอบเดิม เพื่อทำควำมเขำ้ ใจ
แล้วตอบคำถำมอกี ครง้ั จนตอบถกู แล้วจงึ อ่ำนกรอบตอ่ ไป
7. นกั เรยี นตอ้ งมคี วำมซอื่ สตั ยต์ ่อตนเอง อย่ำเปิดดูคำตอบก่อนตอบ
คำถำมเป็นอันขำด เพรำะจะทำให้นกั เรียนไม่เข้ำใจบทเรียนอยำ่ งแทจ้ ริง
8. เมอ่ื อำ่ นบทเรยี นสำเร็จรปู จบแล้ว ใหน้ ักเรียนทำแบบทดสอบหลงั
เรยี น
9. นกั เรยี นสำมำรถตรวจแบบทดสอบหลังเรยี นไดจ้ ำกเฉลย
แบบทดสอบหลงั เรยี น
10. ให้นักเรยี นต้งั ใจศกึ ษำบทเรียน ไม่ต้องรบี รอ้ นหรอื กงั วลวำ่ ชำ้ หรือ
เร็วกว่ำคนอืน่

บทเรยี นสำเร็จรปู เลม่ ท่ี 4 อรยิ สัจ 4

4

มำตรฐำนและตวั ชวี้ ดั

มำตรฐำนกำรเรยี นรู้ ส .1.1 รแู้ ละเขำ้ ใจประวัติ ควำมสำคญั ศำสดำ หลักธรรม
ของพระพุทธศำสนำหรือศำสนำทีต่ นเองนับถือและศำสนำอ่ืน มีศรัทธำที่ถกู ตอ้ ง ยดึ
มัน่ และปฏิบตั ติ ำมหลักธรรมเพ่ืออยู่รว่ มกันอย่ำงสันติสขุ
ตัวช้ีวดั ส 1.1 ป. 6/6 เห็นคณุ คำ่ และสวดมนต์ แผเ่ มตตำ และบริหำรจติ เจริญปญั ญำ
มสี ตทิ เ่ี ปน็ พืน้ ฐำนของสมำธใิ นพระพุทธศำสนำ หรือกำรพฒั นำจิตตำมแนวทำงของ
ศำสนำที่ตนนับถอื ตำมที่กำหนด

สำระสำคัญ

อรยิ สจั 4
- ทุกข
- สมุทยั
- นิโรธ
- มรรค

จดุ ประสงค์กำรเรยี นรู้

1. อธิบำยหลกั อริยสจั 4 และสำมำรถนำไปประยกุ ตใชในกำรดำเนนิ ชีวิตได
2. ปฏิบัติตนตำมหลักธรรมเพอ่ื แกป้ ัญหำต่ำง ๆ ได้
3. เหน็ คุณคำ่ และชื่นชมกำรปฏิบตั ิตนเป็นคนดีของตนเองและผอู้ ่นื ได้

บทเรียนสำเร็จรูป เลม่ ที่ 4 อริยสัจ 4

5

แบบทดสอบก่อนเรียน

คำชแ้ี จง : ให้นักเรยี นทำเครื่องหมำย  บนตวั อกั ษร ก ข ค หรือ ง ท่ีถูกต้องท่สี ุดเพียง
ข้อเดียวลงในกระดำษคำตอบ

1. ขอ้ ใดคือควำมหมำยของหลกั ธรรม อริยสัจ 4
ก. ทรพั ยอ์ นั ประเสรฐิ 4 ประกำร
ข. ควำมจริงอนั ประเสริฐ 4 ประกำร
ค. บุคคลผปู้ ระเสริฐ 4 ประเภท
ง. หลกั ธรรมท่จี ะนำพำไปสู่ควำมสำเร็จ 4 ประกำร

2. หลักธรรมอริยสจั 4 นน้ั เปนธรรมวำดวยเรื่องเหตแุ ละผล ขอใดจัดอยใู น
สวนของผล
ก. ทกุ ข - สมุทัย
ข. ทกุ ข - นโิ รธ
ค. นิโรธ – มรรค
ง. สมุทัย – มรรค

3. หลกั ธรรม อรยิ สจั 4 เปน็ หลักธรรมท่ีพระพทุ ธเจ้ำทรงค้นพบในวันใด
ตอ่ ไปน้ี
ก. วันออกผนวช
ข. วนั ออกพรรษำ
ค. วันตรัสรู้
ง. วนั ประสูติ

บทเรยี นสำเร็จรูป เล่มท่ี 4 อรยิ สจั 4 6

4. ขอ้ ใดไมใ่ ช่หลกั ธรรมที่เป็นองคป์ ระกอบของอรยิ สัจ 4
ก. ฉันทะ
ข. สมทุ ัย
ค. นโิ รธ
ง. มรรค

5. กำรท่เี รำสำมำรถกำหนดรสู ำเหตขุ องปญหำในชีวิตของเรำไดคอื ขอใดใน
อริยสจั 4
ก. ทกุ ข
ข. สมุทัย
ค. นโิ รธ
ง. มรรค

6. ขอ้ ใดจบั คมู่ รรคมอี งค์ 8 ถกู ตอ้ ง
ก. สัมมำทิฐิ, เห็นชอบ
ข. สมั มำวำยำมะ, เจรจำชอบ
ค. สัมมำสติ, กำรงำนชอบ
ง. สัมมำสมำธิ, ระลึกชอบ

7. เรำสำมำรถจะนำหลกั ธรรมอริยสัจ 4 มำใช้ในชีวิตประจำวนั ดำ้ นใด
ถกู ตอ้ งทีส่ ุด
ก. กำรฝึกสมำธิ
ข. กำรแก้ไขปญั หำเมอื่ มคี วำมทุกข์
ค. กำรนำมำใช้ยับย้ังชง่ั ใจเมอ่ื คิดจะทำควำมชั่ว
ง. กำรนำมำใช้เพอื่ ทำให้งำนประสบผลสำเร็จ

บทเรยี นสำเร็จรูป เล่มที่ 4 อรยิ สจั 4

7

8. “ดำเปน็ คนมฐี ำนะยำกจน แต่เขำเป็นคนสชู้ วี ติ ทำงำนสจุ รติ ทุกอย่ำง
เพือ่ แลกกบั อำหำรประทงั ชีวติ ไม่เคยคิดเบียดเบียนคนอน่ื ใหเ้ ดือดรอ้ น
...” มรรค 8 ในข้อใดตอ่ ไปน้ีทเี่ กยี่ วข้องกับข้อเทจ็ จริงดังกล่ำวน้อยท่ีสดุ
ก. สัมมำอำชวี ะ กำรเล้ียงชีพชอบ
ข. สมั มำวำยำมะ พยำยำมชอบ
ค. สมั มำกัมมนั ตะ กำรงำนชอบ
ง. สัมมำวำจำ เจรจำชอบ

9. เพรำะเหตใุ ดหลักธรรมคำสอนของพระพทุ ธเจำจึงมุงทีส่ อนใหมนษุ ยมี
หลัก
ท่พี ึ่งทำงใจ
ก. ตองกำรใหมนษุ ยยอมรับควำมจริง
ข. ตองกำรใหมนุษยนับถือพระพทุ ธศำสนำ
ค. ตองกำรใหมนุษยอยรู วมกนั อยำงมคี วำมสุข
ง. ตองกำรใหมนษุ ยมคี วำมศรัทธำนบั ถอื พระพุทธเจำ

10. สง่ิ ใดทม่ี นุษยไมสำมำรถหลกี พนไดแตตองกำหนดรู ในอรยิ สจั 4
ก. ทุกข
ข. สมุทัย
ค. นิโรธ
ง. มรรค

บทเรียนสำเรจ็ รูป เล่มที่ 4 อรยิ สจั 4

8

วันนใี้ ห้นกั เรียนทีแ่ บง่ กลมุ่ รำยงำนเตรยี มตัว เพอ่ื นๆ ในชั้นเรียนท่ไี มไ่ ด้ออกมำ
ใหพ้ รอ้ มนะคะ กลุ่มรำยงำน เร่ืองอริสัจ 4 รำยงำนให้ตงั้ ใจฟงั เพอ่ื น ไมส่ ่งเสียง
ดงั รบกวนเพอ่ื น เมอื่ เพอ่ื นถำมให้
แบ่งเนอื้ หำใหส้ มำชิกใหพ้ ร้อมนะคะ
นักเรยี นตอบคำถำมนะคะ

หัวขอ้ ทจี่ ะรำยงำน
วันนไ้ี ดแ้ ก่ ทุกข์
สมทุ ัย นิโรธ มรรค

บทเรยี นสำเรจ็ รูป เล่มท่ี 4 อริยสัจ 4

กรอบท่ี 1 9

กลุ่มรำยงำนพร้อม
แลว้ เร่มิ เลยนะคะ

สวัสดีค่ะ เพอ่ื น ๆ ที่นำ่ รกั ทุกคน
วันนก้ี ลุ ม่ ของดฉิ นั จะออกมำรำยงำน เร่อื ง อรยิ สจั
4 ซึง่ จะแบง่ หัวขอ้ รำยงำน ได้ดงั นี้

1. ทกุ ข์
2. สมุทยั
3. นิโรธ
4. มรรค

อริยสัจ 4 เป็นธรรมที่ทำให้ผู้รู้แจ้งถึงควำมเป็นพระอริยะ

หำ่ งไกลจำกขำ้ ศึกคือกเิ ลสตำมลำดบั ขน้ั ว่ำโดยประเภทแล้ว มี 4
คอื ทุกข์ สมทุ ัย นิโรธ และมรรค, ทุกข์ หมำยถึงสภำพธรรมทเ่ี กดิ ดับ
เปน็ ไปกับดว้ ยสงั สำรวฏั เปน็ ไปในฝ่ำยเกิด สมทุ ยั เปน็ เหตุแหง่ ทุกข์
ท่ีมีสภำพธรรมท่ีเป็นทุกข์นี้ก็เพรำะตัณหำ ตรำบใดท่ียังมีตัณหำ ก็ยัง
ไม่พ้นจำกทุกข์ในสังสำรวัฏ ทุกข์และสมุทัยเป็นโลกียธรรม เป็นไปใน
ฝ่ำยเกิด นิโรธเป็นควำมดับทุกข์ ดับกิเลส มรรคเป็นหนทำงอัน
ประเสริฐที่จะดำเนินไปถึงซ่ึงควำมดับทุกข์ นิโรธและมรรค ท้ังแปด

องคคเ์ กำิดถพาำรมอ้ กมรกอบั บมรทร่ี ค1จติ เป็นอโลริยกสตุ จัรธ4รรตมำมหลกั พระพุทธศำสนำ คอื อะไร

บทเรียนสำเร็จรปู เลม่ ที่ 4 อริยสัจ 4 กรอบที่ 2 10

เฉลยกรอบที่ 1 ควำมจริงท่ีมอี ยใู่ นธรรมชำติ

1. ทุกข์
คอื กำรมอี ยู่ของทุกข์ เกิด แก่ เจ็บ และตำยล้วนเป็นทกุ ข์ ควำมเศร้ำโศก ควำมโกรธ ควำม

อิจฉำรษิ ยำ ควำมวิตกกงั วล ควำมกลัวและควำมผิดหวังลว้ นเป็น ทุกข์ กำรพลัดพรำกจำกของ
ท่รี กั ก็เป็นทกุ ข์ ควำมเกลียดก็เป็นทกุ ข์ ควำมอยำก ควำมยดึ มั่นถือมั่น ควำมยึดติดในขันธ์ท้งั 5
ลว้ นเปน็ ทกุ ข์

เกดิ แก่ เจ็บ และตำยลว้ นเปน็ ทุกข์

คำถาำมกรอบท่ี 2 ทุกข์ ในอริยสัจ เปรยี บเทียบไดก้ ับขอ้ ใดตำมกระบวนกำร
ทำงวทิ ยำศำสตร์

บทเรียนสำเร็จรปู เล่มท่ี 4 อริยสจั 4 กรอบท่ี 3 11

เฉลยกรอบท่ี 2 ปญั หำ

หวั ขอ้ ต่อไป

สมทุ ยั คอื ควำมจรงิ ว่ำด้วยเหตุแหง่ ทุกข์ ควำมทุกขห์ รอื ปัญหำท่เี กิด

ขนึ้ กับคนนน้ั ยอ่ มเกดิ จำกสำเหตุบำงอย่ำง มิใชเ่ กดิ ขึน้ ลอย ๆ ดงั พุทธดำรัสว่ำ
“เม่ือส่ิงน้ีมี สิ่งนั้นจึงมี เพรำะสิ่งนี้เกิด สิ่งน้ันจึงเกิด ตัวอย่ำงเช่นนี้ นักเรียน
ท่สี อบตกอำจเป็นเพรำะเกียจคร้ำนในกำรอ่ำนหนังสือ เศรษฐีท่ีหำเงินได้ยังไม่มำกพอตำมที่ตน
ต้องกำร อำจเป็นเพรำะมีควำมโลภจนเกินไปเป็นต้น ซึ่งสำเหตุของควำมทุกข์นั้น คือควำม
อยำกทเ่ี กนิ พอดี ซง่ึ เรียกว่ำ ตณั หำ มี 3 อย่ำงคอื กำมตัณหำ ภวตณั หำ วภิ วตณั หำ

คำถาำมกรอบที่ 3 อะไรคือทุกข์ในอรยิ สัจ 4

บทเรียนสำเร็จรปู เลม่ ท่ี 4 อริยสัจ 4 กรอบท่ี 4 12

เฉลยกรอบที่ 3 ควำมทุกข์ใจ ควำมทนอยู่ไดย้ ำก ทกุ ขก์ ำย

หัวข้อรำยงำน ตอ่ ไป คอื
นิโรธ แปลว่ำ ควำมดับ (ทุกข์) คือควำมสำรอกออก,
สลัดทิ้ง, ปลดปล่อย, ไม่มีเยื่อใยสมุทัยอันเป็นบ่อเกิด
ทุกข์ได้ส้ินเชิง หมำยถึง กำรทำลำยสมุทัยและดับ
สมุทัยคือตัวตัณหำให้สิ้นไปจนไม่เกิดข้ึนได้อีกเหมือน
ไฟที่ส้ินเชื้อ ด้วยอำนำจกำรดำเนินตำมมรรคจนได้
บรรลุมรรคนั้นๆ นิโรธ จัดเป็นอริยสัจอันดับที่ 3 ใน
อริยสัจ 4 คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค นิโรธ โดย
ภำวะคือนิพพำนนั่นเอง

เพือ่ น ๆ เป็นอยำ่ งไรบ้ำงคะ เขำ้ ใจเนอ้ื หำ
ทก่ี ลุ่มรำยงำนออกมำนำเสนอไหมคะ ใครมี
คำถำมยกมอื ถำมได้คะ่

คำถาำมกรอบที่ 4 ขอ้ ใด คือ สมทุ ยั ตำมหลกั อรยิ สัจ 4
ก. ควำมโกรธ ข. ควำมอยำกมี
ค. ควำมลุ่มหลง ง. ข้อ ข และ ค ถกู ต้อง

บทเรยี นสำเรจ็ รปู เล่มท่ี 4 อริยสัจ 4 กรอบที่ 5 13

เฉลยกรอบท่ี 4 ง. ข้อ ข และ ค ถูกต้อง

หวั ขอ้ สุดทำ้ ย สำหรับกลุม่ ของ
ดิฉัน คอื มรรค

มรรค หมำยถงึ อะไรคะ เพอื่ น ๆ มี
ใครทรำบไหมคะ

มรรค (สันสกฤต: มรฺค; บำล:ี มคฺค) คือ หนทำงสคู่ วำมดบั ทกุ ข์
เปน็ หนง่ึ ในอริยสจั 4 จึงเรียกอกี อยำ่ งว่ำ ทกุ ขนโิ รธคำมินี
ปฏปิ ทำ หรอื กำรลงมือปฏิบัติเพอ่ื ให้พ้นจำกทกุ ข์ ประกอบดว้ ย
องคป์ ระกอบ 8 ประกำร (อัษฎำงคกิ มรรค)

คำถาำมกรอบที่ 5 ควำมหมำยของคำวำ่ นโิ รธ อะไร

บทเรียนสำเร็จรูป เลม่ ที่ 4 อริยสจั 4 กรอบที่ 6 14

เฉลยกรอบท่ี 5 ควำมสูญสน้ิ

คำถาำมกรอบท่ี 6 มรรค ในอริยสจั 4 เทียบได้กบั ข้อใด

ก. กำรต้งั สมมติฐำน ข. กำรกำหนดปัญหำ

ค. กำรทดลอง ง. กำรประเมินผลกำรทดลอง

บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 4 อรยิ สัจ 4 กรอบที่ 7 15
ถาถา
เฉลยกรอบท่ี 6 ง. กำรประเมนิ ผลกำรทดลอง ถาถา

เกง่ มำกค่ะ นักเรียนกลมุ่ รำยงำน เน้ือหำละเอยี ด
ครบถ้วน เขำ้ ใจงำ่ ย นกั เรียนผฟู้ ัง เปน็ อยำ่ งไรกนั บ้ำง
เข้ำใจเนอื้ หำที่เพอื่ นรำยงำนไหมคะ ถำ้ ไมเ่ ขำ้ ใจ
ยกมือถำมได้ค่ะ ครูจะไดอ้ ธบิ ำยเพิม่ เติม

ตัวอย่ำง อริยสจั 4 ง่ำย ๆ

บทเรียนสำเร็จรูป เล่มที่ 4 อรยิ สัจ 4

16
ถาถา
ถาถา

ใบกจิ กรรม

คำชีแ้ จง : ใหนักเรียนเขียนหลกั อรยิ สจั 4 พรอมยกตัวอยำงประกอบ (10 คะแนน)

ที่ หลกั ธรรม ควำมหมำย ตัวอยำง

1

2

3

4

คำตอบของนกั เรยี นขน้ึ กบั ดุลยพินจิ ของครผู สู้ อน

บทเรยี นสำเรจ็ รูป เล่มที่ 4 อริยสจั 4

17

แบบทดสอบหลังเรียน

คำชี้แจง : ให้นักเรียนทำเคร่ืองหมำย  บนตวั อกั ษร ก ข ค หรือ ง ท่ีถูกต้องท่สี ุดเพียง
ข้อเดียวลงในกระดำษคำตอบ

1. ข้อใดคือควำมหมำยของหลกั ธรรม อริยสัจ 4
ก. ทรัพยอ์ นั ประเสรฐิ 4 ประกำร
ข. ควำมจริงอนั ประเสริฐ 4 ประกำร
ค. บุคคลผู้ประเสริฐ 4 ประเภท
ง. หลักธรรมท่ีจะนำพำไปสู่ควำมสำเร็จ 4 ประกำร

2. หลกั ธรรมอริยสัจ 4 นัน้ เปนธรรมวำดวยเรื่องเหตแุ ละผล ขอใดจัดอยใู น
สวนของผล
ก. ทุกข - สมุทัย
ข. ทุกข - นโิ รธ
ค. นโิ รธ – มรรค
ง. สมุทยั – มรรค

3. หลกั ธรรม อริยสัจ 4 เปน็ หลักธรรมที่พระพทุ ธเจ้ำทรงค้นพบในวันใด
ต่อไปนี้
ก. วนั ออกผนวช
ข. วันออกพรรษำ
ค. วันตรัสรู้
ง. วนั ประสตู ิ

บทเรยี นสำเร็จรูป เล่มท่ี 4 อรยิ สจั 4

18

4. ข้อใดไมใ่ ช่หลักธรรมที่เป็นองค์ประกอบของอริยสัจ 4
ก. ฉันทะ
ข. สมุทัย
ค. นโิ รธ
ง. มรรค

5. กำรท่เี รำสำมำรถกำหนดรูสำเหตขุ องปญหำในชวี ิตของเรำไดคือขอใดใน
อริยสจั 4
ก. ทุกข
ข. สมุทัย
ค. นิโรธ
ง. มรรค

6. ข้อใดจับคมู่ รรคมอี งค์ 8 ถูกตอ้ ง
ก. สมั มำทิฐิ, เหน็ ชอบ
ข. สมั มำวำยำมะ, เจรจำชอบ
ค. สมั มำสติ, กำรงำนชอบ
ง. สมั มำสมำธิ, ระลึกชอบ

7. เรำสำมำรถจะนำหลกั ธรรมอริยสัจ 4 มำใช้ในชีวิตประจำวนั ดำ้ นใด
ถูกตอ้ งทส่ี ดุ
ข. กำรฝกึ สมำธิ
ข. กำรแกไ้ ขปัญหำเมื่อมคี วำมทุกข์
ค. กำรนำมำใช้ยบั ยัง้ ช่ังใจเมื่อคิดจะทำควำมชั่ว
ง. กำรนำมำใช้เพ่ือทำใหง้ ำนประสบผลสำเร็จ

บทเรยี นสำเรจ็ รปู เลม่ ที่ 4 อรยิ สัจ 4

19

8. “ดำเป็นคนมีฐำนะยำกจน แตเ่ ขำเปน็ คนสชู้ วี ติ ทำงำนสุจรติ ทุกอย่ำง
เพ่อื แลกกับอำหำรประทังชีวติ ไมเ่ คยคิดเบียดเบียนคนอืน่ ให้เดือดร้อน
...” มรรค 8 ในข้อใดต่อไปน้ที ่ีเกีย่ วขอ้ งกับขอ้ เท็จจริงดงั กล่ำวน้อยทสี่ ดุ
ก. สมั มำอำชีวะ กำรเล้ียงชพี ชอบ
ข. สมั มำวำยำมะ พยำยำมชอบ
ค. สัมมำกัมมันตะ กำรงำนชอบ
ง. สัมมำวำจำ เจรจำชอบ

9. เพรำะเหตุใดหลกั ธรรมคำสอนของพระพทุ ธเจำจึงมุงทีส่ อนใหมนุษยมี
หลัก
ทพี่ ง่ึ ทำงใจ
ก. ตองกำรใหมนษุ ยยอมรับควำมจริง
ข. ตองกำรใหมนุษยนับถือพระพทุ ธศำสนำ
ค. ตองกำรใหมนษุ ยอยรู วมกันอยำงมีควำมสขุ
ง. ตองกำรใหมนษุ ยมคี วำมศรทั ธำนับถือพระพทุ ธเจำ

10. ส่งิ ใดที่มนษุ ยไมสำมำรถหลีกพนไดแตตองกำหนดรู ในอริยสจั 4
ก. ทกุ ข
ข. สมทุ ัย
ค. นโิ รธ
ง. มรรค

บทเรยี นสำเรจ็ รปู เล่มที่ 4 อรยิ สจั 4

20

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน-หลงั เรยี น

กอ่ นเรยี น หลงั เรยี น
ขอ้ เฉลย ขอ้ เฉลย
1ข 1ข
2ข 2ข
3ค 3ค
4ก 4ก
5ข 5ข
6ก 6ก
7ข 7ข
8ง 8ง
9ค 9ค
10 ก 10 ก

บทเรยี นสำเร็จรปู เล่มท่ี 4 อริยสจั 4

21

บรรณำนุกรม

กระทรวงศึกษำธิกำร.(2553). หลักสตู รแกนกลำงกำรศึกษำขน้ั พ้ืนฐำนพทุ ธศักรำช
2551.พมิ พ์ครงั้ ที่ 3. กรงุ เทพฯ.โรงพิมพ์ชมุ นมุ สหกรณก์ ำรเกษตรแหง่ ประเทศ
ไทย.จำกดั .

______. (2553). แนวปฏิบัติกำรวัดและประเมินูลกำรเรียนรู้ตำมหลกั สูตรแกนกลำง
กำรศึกษำขัน้ พ้นื ฐำน พุทธศักรำช 2551. พมิ พ์ครง้ั ที่ 2 กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์
ชมุ นุมสหกรณ์กำรเกษตรแห่งประเทศไทย จำกดั .

_______. (2553). แนวทำงกำรจัดกจิ กรรมพัฒนำูู้เรียน.ตำมหลักสตู รแกนกลำง
กำรศกึ ษำขนั้ พนื้ ฐำนพุทธศกั รำช 2551. พิมพค์ รัง้ ท่ี 2 กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์
ชุมนุมสหกรณก์ ำรเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

_______. (2551). คู่มือกำรจัดกำรเรยี นร้กู ลุ่มสำระกำรเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษำ ศำสนำและ
วัฒนธรรม.กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์คุรุสภำลำดพร้ำว.

_______. (2553). กำรศึกษำหำเกณฑ์ปกติของระดับพฒั นำกำรทำงจรยิ ธรรมและ
จริยธรรมไทย.กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ครุ ุสภำลำดพรำ้ ว.

_______. (2551). กรอบควำมคดิ เพ่อื สง่ เสริมและพฒั นำคณุ ธรรมจริยธรรมทีเ่ น้นควำม
มีระเบยี บวินยั และควำมเป็นประชำธิปไตย. กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พ์ครุ สุ ภำ
ลำดพร้ำว.

ทศิ นำ แขมมณ.ี (2549). กำรพฒั นำคุณธรรมจรยิ ธรรมและคำ่ นยิ ม : จำกทฤษฎีสู่
กำรปฏิบัต.ิ กรงุ เทพฯ : เสริมสนิ พรีเพรส ซสิ เท็ม.

พรสวรรค์ พงษด์ .ี (2551). แนวทำงกำรจดั กำรเรยี นรเู้ พื่อส่งเสริมคุณธรรม จรยิ ธรรม
และค่ำนยิ มท่พี ึงประสงค์ ของูู้บริหำร ครู และู้ปู กครองนกั เรยี น ในโรงเรยี น
สงั กัด สำนกั งำนเขตพื้นทก่ี ำรศกึ ษำนครสวรรค์ เขต 3. วทิ ยำนิพนธ์ครศุ ำสตรม
หำบณั ฑติ มหำวทิ ยำลยั รำชภัฎเทพสตรี.