หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย

หน่วยที่ 5

เครื่องมือที่ใช้ในการ
เก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 1

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย

การเลือกใช้เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย

เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัยมีหลายประเภท ขึ้นกับ
ประเภทของการวิจัย ดังนั้น การเลือกใช้เครื่องมือเริ่มจากการพิจารณาว่า
ตัวแปรที่ต้องการเก็บรวบรวมข้อมูลคืออะไร และตัวแปรดังกล่าว มี
ลักษณะข้อมูลเป็นอย่างไร เช่น ตัวแปรที่ปรากฏในการวิจัยของครูและ
บุคลากรทางการศึกษามากที่สุด ได้แก่ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของ
นักศึกษา ข้อมูลที่ต้องการเก็บรวบรวมเป็นคะแนน เครื่องมือที่ใช้มากที่สุด
เป็นแบบทดสอบ เป็นต้น ไม่ว่าจะเป็นการวิจัยประเภทใด หลักการเลือกใช้
เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัยผู้เรียนจำเป็นต้องมีความรู้ความ
เข้าใจในประเด็นสำคัญ ดังนี้

ความหมายของข้อมูลการวิจัย

ข้อมูลการวิจัย (Research Data) หมายถึงข้อเท็จจริงหรือรายละเอียด
ของสิ่งต่างๆ อาจเป็นตัวเลขหรือข้อความเกี่ยวกับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เพื่อนำมา
ใช้เป็นหลักฐานหาข้อยุติ เพื่อใช้เป็นคำตอบของสิ่งที่ผู้วิจัยสนใจศึกษา
ค้นคว้า และใช้ประกอบการบรรยายประเด็นต่างๆ ที่เกี่ยวกับปัญหาการวิจัย

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 2

ประเภทของข้อมูลการวิจัย

1. ข้อมูลการวิจัยจำแนกตามแหล่งที่มาของข้อมูล แบ่งออกเป็น 2

ประเภท ได้แก่

1.1 ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) หมายถึง ข้อมูลหรือรายละเอียด
ที่ผู้วิจัยเก็บรวบรวมด้วยตนเอง จากต้นตอ หรือแหล่งกำเนิดของข้อมูล
นั้นๆ โดยตรง เพื่อให้ตรงประเด็นของเรื่องที่กำลังศึกษานิยมใช้ในหลายวิธี
เช่น การสังเกต การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม (Focused Group) เป็นต้น

1.2 ข้อมูลทุติภูมิ (Secondary Data) หมายถึง รายละเอียด หรือข้อ
เท็จจริงของข้อมูลนั้น ๆ ซึ่งได้มาโดยวิธีการอ้างบุคคลอื่นมาอีกทอดหนึ่ง
ซึ่งผู้วิจัยไม่สามารถจะเก็บข้อมูลจากแหล่งกำเนิดของข้อมูลนั้นได้โดยตรง
เช่น ข้อมูลจากการรายงานการวิจัย ข้อมูลสถิติต่าง ๆ ข้อมูลการบันทึกผล
การปฏิบัติงานประจำปีของหน่วยงาน เป็นต้น

2. ข้อมูลการวิจัยจำแนกตามลักษณะของข้อมูล แบ่งออกเป็น 2 ประเภท

ได้แก่

2.1 ข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative Data) หมายถึง ข้อมูลที่ผู้วิจัย
เก็บเป็นค่าที่บอกเป็นตัวเลขหรือบอกเป็นจำนวนเชิงปริมาณของตัวแปรที่
ศึกษา เช่น จำนวนนักศึกษาที่เรียนในแต่ละสาขาวิชา จำนวนรายได้ต่อเดือน
ของข้าราชการครู ความสูงของข้าวโพดหวาน น้ำหนักของปลาที่เลี้ยงด้วย
สูตรอาหารต่างๆ เป็นต้น

2.2 ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data) หมายถึง ข้อมูลที่ผู้วิจัย
เก็บไม่แสดงเป็นตัวเลข หรือไม่สามารถบอกเป็นปริมาณได้ โดยเป็นข้อมูล
ที่ระบุรายละเอียดเกี่ยวกับคุณลักษณะของตัวแปรที่ศึกษาเช่น เพศ ศาสนา
เชื้อชาติ ความชอบ ความสวย เป็นต้น

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 3

หลักการเลือกใช้เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย

หลักการเลือกใช้ครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัยพิจารณาจากสิ่ง
ต่อไปนี้

1.ชนิดของข้อมูล เนื่องจากข้อมูลแต่ละชนิด จะใช้วิธีการและ
เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัยต่างกัน

2.ตัวแปรที่ศึกษา ได้แก่ ตัวแปรต้น หรือตัวแปรอิสระ และ
ตัวแปรตาม ดังกล่าวแล้วในตอนต้น ซึ่งผู้
วิจัยต้องเลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะสมกับ
ตัวแปรที่ศึกษา

3.การเลือกใช้เครื่องมือและ เลือกวิธีการหรือเครื่องมือที่มีความไวและ
ในการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ความจำเพาะสูง หรือมีค่าประสิทธิภาของ
เครื่องมือสูง เลือกเครื่องมือที่ให้ค่าความน่า
เชื่อถือหรือแม่นยำ และวิธีทดสอบทำง่ายให้
ผลรวดเร็ว

ชนิดของเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล

เครื่องมือการวิจัย เป็นสิ่งสำคัญเป็นอย่างมากต่อผลการวิจัยที่จะได้
รับ เพราะเป็นสิ่งที่ผู้วิจัยนำมาใช้ ในการวัดตัวแปรที่ศึกษา ดังนั้น การวัด
ตัวแปรจะถูกต้องหรือไม่ ขึ้นกับเครื่องมือการวิจัยเป็นสำคัญ ผู้วิจัย
จำเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับชนิดของเครื่องมือการวิจัยให้ถูก
ต้องเพื่อสามารถเลือกใช้เครื่องมือการวิจัยให้เหมาะสมกับงานวิจัยของ
ตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 4

ความหมายของเครื่องมือการวิจัย

เครื่องมือการวิจัย หมายถึง สิ่งที่ใช้สำหรับวัดค่าของตัวแปรการวิจัยหรือ
ใช้สำหรับเก็บรวบรวมข้อมูลของตัวแปรการวิจัยทุกตัวแปรของปัญหาการ
วิจัย ซึ่งผู้วิจัยกำลังทำการวิจัยเพื่อหาคำตอบ เครื่องมือวิจัยมีหลายประเภท
เช่น แบบทดสอบ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต เป็นต้น การ
เลือกใช้เครื่องมือวิจัยมีความแตกต่างกันดังกล่าวแล้วในตอนต้น

ประเภทของเครื่องมือการวิจัย

เครื่องมือการวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้

1.เครื่องมือวัดทางวิทยาศาสตร์ 2. เครื่องมือวัดทางสังคมศาสตร์
เป็นอุปกรณ์หรือเครื่องมือที่ใช้วัด และพฤติกรรมศาสตร์ เป็นเครื่อง
ข้อมูลเชิงปริมาน เป็นรูปธรรม มือที่นิยมนำมาเป็นเครื่องมือการวิจัย
สามารถจับต้องได้ โดยการชั่ง ในการวัดข้อมูลเชิงคุณภาพ เช่น
ตวง และวัด เช่น ตรวจสอบความ แบบสอบถาม แบบทดสอบ แบบ
แข็งของวัสดุที่ศึกษา วัดความ ประเมินผลงานแบบสังเกต แบบ
ยาว ชั่งน้ำหนัก ตวงปริมาตร ประเมินพฤติกรรม แบบสัมภาษณ์
วัดความหยาบ วัดความละเอียด แบบวัดเจตคติ แบบวัดความรู้ แบบ
เป็นต้น บันทึก ข้อมูล แบบบันทึกการสังเกต
แบบตรวจสอบรายการ เป็นต้น

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 5

แหล่งที่มาของข้อมูลการวิจัย

ลักษณะของการวิจัยแต่ละประเภทจะรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ ที่
เกี่ยวข้องกับตัวแปร ที่ศึกษา โดยทั่วไปมีแหล่งที่มาของข้อมูลการวิจัย ดังนี้

1. บุคคล

เป็นแหล่งที่มาของข้อมูลการวิจัยประเภทสำรวจเพื่อสอบถามความคิด
เห็น หรือสอบถามอื่น ๆ ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย

2. เอกสารทางราชการ

เอกสารของหน่วยงานหรือองค์กร หรือสื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ตำรา วารสาร
หนังสือพิมพ์ เป็นต้น

3. รายงานการศึกษาค้นคว้าวิจัย

เป็นแหล่งที่มาของข้อมูลการวิจัยทุกประเภท เพื่อศึกษา ค้นคว้างานวิจัย
ของผู้อื่ นสำหรับนำมาใช้เป็นข้อมูลการวิจัยของตนเอง

4. การทดลอง

เป็นแหล่งที่มาของข้อมูลการวิจัยประเภทการวิจัยเชิงทดลอง ในห้อง
ทดลอง หรือในพื้นที่ปฏิบัติงานจริง

ลักษณะที่ดีของข้อมูลการวิจัย

ข้อมูลการวิจัยจะต้องเป็นข้อมูลที่ดี ลักษณะที่ดีของข้อมูลการวิจัย
พิจารณาจากหลักเกณฑ์ ดังนี้

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 6

ลักษณะที่ดีของข้อมูลการวิจัย

ข้อมูลการวิจัยจะต้องเป็นข้อมูลที่ดี ลักษณะที่ดีของข้อมูลการวิจัย
พิจารณาจากหลักเกณฑ์ ดังนี้

1. ความถูกต้อง

ข้อมูลการวิจัยจะต้องรวบรวมมาจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ วิธีการเก็บ
รวบรวมข้อมูลถูกต้องตาหลักวิชาการ ผู้วิจัยจะต้องไม่ลำเอียงในการเก็บ
ข้อมูล มีความซื่อสัตย์ในการ เก็บข้อมูลตามระเบียบวิธีวิจัยซึ่งจะทำให้ได้
ข้อมูลการวิจัยที่มีความถูกต้อง

2. ความเป็นปัจจุบัน

ข้อมูลการวิจัยจะต้องมีความทันสมัย เป็นจริงในปัจจุบัน และเป็นที่
ยอมรับ ซึ่งจะต้องได้มาจากแหล่งข้อมูลใหม่ หรือข้อมูลปฐมภูมิ

3. ความสมบูรณ์

ข้อมูลการวิจัยจะต้องมีความครบถ้วนในทุกด้านที่ทำการวิจัย และ
ครอบคลุมตัวแปรที่ศึกษา

4. มีความชัดเจนและสอดคล้องกับขอบเขตการวิจัย

ข้อมูลการวิจัยต้องกะทัดรัด ไม่วกวนสอดคล้องกับขอบเขตเนื้อหา
ตัวแปรที่ศึกษา และวัตถุประสงค์ของการวิจัย

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 7

การสร้างเครื่องมือสำหรับการวิจัย

สิ่งที่จำเป็ นก่อนที่จะเริ่มสร้างเครื่องมือการวิจัย

สิ่งที่จำเป็นก่อนที่จะเริ่มสร้างเครื่องมือการวิจัย ได้แก่ ผู้วิจัยต้อง
ทำความเข้าใจในประเด็นที่สำคัญซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับการสร้างเครื่องมือ
การวิจัย เนื่องจากประเด็นต่อไปนี้มีความเชื่อมโยงกัน และมี ความสัมพันธ์
กัน ดังนั้น ผู้วิจัยจึงควรทำความเข้าใจให้ชัดเจนก่อนลงมือสร้างเครื่องมือ
การวิจัย ซึ่งได้กล่าวไว้ แล้วในตอนต้น ดังนี้

1. ตัวแปรและการวัดตัวแปร เครื่องมือการวิจัยที่ใช้วัดตัวแปรบางครั้งผู้
วิจัยไม่จำเป็นจะต้องสร้างขึ้นเอง

2. เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลทางสังคมศาสตร์ มีหลายประเภทซึ่งผู้
วิจัยจะต้องเข้าใจลักษณะของเครื่องมือที่เหมาะสมกับการเก็บข้อมูลการวิจัย
ของตนเอง

3. เกณฑ์ในการเลือกใช้เครื่องมือการวิจัย ผู้วิจัยจำเป็นต้องศึกษาและ
ทำความเข้าใจข้อดี และข้อจำกัดของเครื่องมือการวิจัยเพื่อเลือกใช้ให้เหมาะ
สมกับการวิจัยของตนเอง

4. มาตรวัดตัวแปร ผู้วิจัยจำเป็นต้องศึกษาและทำความเข้าใจเกี่ยวกับ
ตัวแปรที่ศึกษาในงานวิจัยของตนเองว่าอยู่ในมาตรวัดตัวแปรอะไรเนื่องจาก
มาตรวัดตัวแปรแต่ละชนิดใช้เครื่องมือไม่เหมือนกัน

5. ตัวแปรที่พบในการวิจัยทางสังคมศาสตร์และการนิยามตัวแปรที่ศึกษา
เป็นสิ่งที่สำคัญ เพราะจะช่วยให้ผู้วิจัยเลือกใช้เครื่องมือการวิจัยให้มีความ
สอดคล้องกับตัวแปรที่ศึกษา จนทำให้บรรลุผลการแก้ไขปัญหาการวิจัยได้

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 8

หลักการทั่วไปของการสร้างเครื่องมือการวิจัย

หลักการทั่วไปของการสร้างเครื่องมือการวิจัย มีดังนี้

1. กำหนดรายการตัวแปรการวิจัยให้ครบตามประเด็นปัญหาการวิจัยหรือ
ตามวัตถุประสงค์การวิจัยทุกข้อ

2. ศึกษาหรือกำหนดคำนิยามตัวแปรการวิจัยให้ครบทุกตัวแปร เพื่อใช้
เป็นกรอบในการสร้างเครื่องมือวิจัย

3. เลือกเครื่องมือวิจัยสำหรับวัดค่าของตัวแปรทุกตัว
4. ศึกษาแนวคิดหรือทฤษฎีในการสร้างเครื่องมือวิจัยที่เลือกใช้
5. ลงมือสร้างเครื่องมือการวิจัยตามแนวคิดหรือทฤษฎีที่ได้ศึกษาค้นคว้า
ไว้ให้สมบูรณ์ และสอดคล้องกับนิยามศัพท์เฉพาะ
6. ตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา โดยให้ผู้เชี่ยวชาญด้านเนื้อหา
ตรวจสอบข้อคำถามแต่ละข้อว่าสอดคล้องหรือตรงและครอบคลุมตามคำ
นิยาม และควรมีการแก้ไขปรับปรุงเพิ่มเติมให้ถูกต้อง ครบถ้วน และสมบูรณ์
7. ปรับปรุงและแก้ไขข้อคำถามตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และอาจส่ง
กลับไปให้ผู้เชี่ยวชาญชุดเดิมตรวจสอบอีกครั้ง
8. ทดลองใช้เครื่องมือวิจัยกับกลุ่มตัวอย่างของประชากรการวิจัย
ประมาณ 20-30 คน ซึ่งไม่ใช่กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย
9. นำข้อมูลที่ได้จากการทดลองไปหาคุณภาพ กรณีข้อมูลเชิงปริมาณ ผู้
วิจัยสามารถใช้วิธีการ ทางสถิติหาคุณภาพได้ทั้งรายข้อและทั้งฉบับ
10. หากเครื่องมือการวิจัยมีข้อบกพร่อง ควรทำการปรับปรุง แก้ไข และ
นำไปทดลองใหม่ จนกว่าจะได้เครื่องมือการวิจัยที่มีคุณภาพตามเกณฑ์ที่
กำหนดไว้
11. จัดเตรียมเครื่องมือการวิจัยให้พร้อมก่อนนำไปเก็บข้อมูลจากกลุ่ม
ตัวอย่างต่อไป

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 9

ลักษณะสำคัญของเครื่องมือการวิจัยทาง

สังคมศาสตร์บางประเภท

1. แบบสอบถาม เป็นชุดของคำถาม เพื่อถามเรื่องใดเรื่องหนึ่ง นิยมใช้ใน
การเก็บข้อมูล ปฐมภูมิ ใช้ง่าย ประหยัดเวลาและงบประมาณ มักผสมผสาน
แบบทดสอบและแบบวัดสเกลเข้าไปด้วย จะมีคำถามในลักษณะปลายปิด
มากกว่าปลายเปิด และเน้นการวางรูปแบบที่สะดวกกับผู้ตอบแบบสอบถาม

2. แบบสัมภาษณ์ เป็นคำถามที่ผู้วิจัยกำหนดขึ้น เพื่อเป็นแนวทางในการ
สัมภาษณ์ มักไม่ละเอียด และสามารถปรับเปลี่ยนข้อคำถามตามความเหมาะ
สมได้ จะมีคำถามในลักษณะปลายเปิดมากกว่า ปลายปิด การวางรูปแบบจะ
เน้นความสะดวกใน การถาม การตอบ และการบันทึกของผู้สัมภาษณ์

3. แบบทดสอบหรือแบบวัดความรู้ เป็นชุดของคำถามที่ใช้วัดความรู้
ความจำ ความเข้าใจเฉพาะเรื่อง

4. แบบบันทึกข้อมูล ใช้บันทึกข้อมูลทุติยภูมิ เช่น ข้อมูลจาก จ.ป.ฐ.
(ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน)

5. แบบบันทึกการสังเกต เป็นชุดของรายการหรือแนวทางปฏิบัติ ที่ผู้
วิจัยใช้ประกอบการสังเกตพฤติกรรมหรือการปฏิบัติเฉพาะเรื่อง จะเป็นแบบ
ฟอร์มบันทึกผลการสังเกต ตามตัวแปรและประเด็นที่ต้องการรวบรวมข้อมูล

6. แบบตรวจสอบรายการ เป็นชุดของคำถามที่กำหนดให้มีคำตอบ 2
แนว เช่น "มี/ไม่มี""ใช่/ไม่ใช่" "ผ่าน/ไม่ผ่าน" เป็นต้น

7. ผู้วิจัย ถือเป็นเครื่องมือที่สำคัญในการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative
Research) เช่นการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การอภิปรายกลุ่มย่อย เป็นต้น

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 10

ขั้นตอนการสร้างเครื่องมือการวิจัย

ในการรวบรวมข้อมูลการวิจัย

1. ศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง โดยการ
วิเคราะห์ปัญหาวัตถุประสงค์ของการวิจัย สมมติฐานการวิจัย และกรอบ
แนวคิดในการวิจัย

2. ขอคำปรึกษาแนะนำเพิ่มเติมในการสร้างเครื่งมือการวิจัยที่ปรึกษาซึ่ง
เป็นผู่เชี่ยวชาญการสร้างเครื่องมือในการวิจัย

3. การเขียนคำถามและวางรูปแบบเครื่องมือการวิจัย เป็นการเขียน
คำถาม คำตอบ หรือ การวิจัยที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมาตรวจสอบความครอบคลุม
ของเนื้อหา แล้วนำมาปรับปรุงเพิ่มเติมครบถ้วน และสมบูรณ์

4. ตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือวิจัย โดยนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญด้าน
ความเข้าใจในภาษาที่ใช้และด้านความตรง โดยนำเครื่องมือการวิจัยที่ผู้วิจัย
สร้างขึ้นมาให้ผู้เชี่ยวซาญหรือผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบ ความตรงของเนื้อหา

5. นำเครื่องมือการวิจัยที่ได้ปรับปรุงแก้ไขแล้วไปทดลองใช้ (Try Out)
กับกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งไม่ได้เป็นกลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการ
วิจัย ประมาณ 20-30 คน

6. ปรับปรุงแก้ไขและจัดพิมพ์เครื่องมือการวิจัยที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมาฉบับ
สมบูรณ์ นำไปใช้เก็ รวบรวมข้อมูลการวิจัยต่อไป

ตัวอย่างการสร้างเครื่องมือการวิจัย

ในการรวบรวมข้อมูลการวิจัย

การเลือกเครื่องมือประเภทใดเพื่อใช้ในการรวบรวมข้อมูลการวิจัย
สำคัญอยู่ที่ว่าสามารถนำ วัดสิ่งที่ต้องการวัดได้จริงหรือไม่ ซึ่งเครื่องมือที่นำ
มาใช้วัดจะต้องมีความเชื่อถือได้ (Reliability) และมีความเที่ยงตรง
(Validity) ในที่นี้จะขอยกตัวอย่างเครื่องมือที่จำเป็นในระดับนักศึกษา
หลักสูตรประ วิชาชีพชั้นสูง เพื่อเป็นพื้นฐานในการทำการวิจัยอาชีวศึกษาได้
อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนี้

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 11

1. แบบสอบถาม (Questionnaire)

หมายถึง ชุดของคำถามที่สร้างขึ้นเพื่อสอบถามความคิดเห็นข้อเท็จจริง
ความสนใจ ความต้องการ ความคาดหวัง และลักษณะต่าง ๆ ที่ผู้วิจัย
ต้องการศึกษา ลักษณะของแบบสอบถาม แบบสอบถามที่สร้างขึ้นพิจารณา
ตามลักษณะของคำถาม คำตอบแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิด คือ คำถามปลาย
เปิดและคำถามปลายปิด

2. แบบทดสอบ (Test)

หมายถึง ชุดของคำถาม สถานการณ์ หรือกิจกรรมที่สร้างขึ้น เพื่อให้ผู้ถูก
ทดสอบแสดงพฤติกรรมอย่างใดอย่างหนึ่งออกมาให้ผู้สอบสังเกตและวัดได้
การทดสอบ (Testing) หมายถึง กระบวนการนำแบบทดสอบไปดำเนินการให้
ผู้ถูก ทดสอบ ได้แสดงพฤติกรรมออกมาให้ผู้สอบสังเกตและวัดได้

การหาคุณภาพของเครื่องมือสำหรับการวิจัย

เครื่องมือสำหรับการวิจัยทางสังคมศาสตร์ ทุกชนิดจำเป็นต้องหา
คุณภาพของเครื่องมือเพื่อทำให้ เครื่องมือที่นำไปใช้ในการเก็บรวบรวม
ข้อมูลมีคุณภาพ และทำให้ได้ข้อมูลการวิจัยที่ตรงกับความเป็นจริงมาก ที่สุด
ซึ่งเครื่องมือแต่ละชนิดดังกล่าวในตอนต้นจะมีคุณสมบัติ หรือคุณลักษณะที่
ใช้เป็นดัชนีแสดงคุณภาพของเครื่องมือแตกต่างกัน สำหรับในรายวิชาการ
วิจัยเบื้องต้น จะขอนำเสนอการหาคุณภาพของเครื่องมือ สำหรับการวิจัย
บางชนิดตามความเหมาะสมของการจัดการศึกษาด้านอาชีวศึกษา ดังนี้

หน่วยที่ 5 เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการวิจัย หน้า 12

ความหมายของคุณภาพ
ของเครื่องมือสำหรับการวิจัย

คุณภาพของเครื่องมือสำหรับการวิจัย หมายถึง คุณสมบัติหรือ
คุณลักษณะที่ใช้เป็นดัชนีแสดงคุณภาพของเครื่องมือการวิจัยนั้นๆ เพื่อ
แสดงถึงความเที่ยงตรงของเครื่องมือ

ประโยชน์การหาคุณภาพ
ของเครื่องมือสำหรับการวิจัย

การหาคุณภาพของเครื่องมือสำหรับการวิจัยมีประโยชน์ ดังนี้

1. ทำให้เครื่องมือมีความถูกต้อง และน่าเชื่อถือของการวิจัย
2. ทำให้ผู้วิจัยแน่ใจว่าเครื่องมือชนิดนั้นๆ มีคุณภาพอยู่ในเกณฑ์ตามที่
กำหนด
3.ทำให้ได้เครื่องมือที่ดี และเมื่อนำไปใช้ในการรวบรวมข้อมูลแล้วจะได้
ข้อมูลอย่างถูกต้องและน่าเชื่อถือ

การตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือในการวิจัย

การตรวจสอบคุณภาพของเครื่องมือในการวิจัยจำเป็นต้องทำก่อนนำ
เครื่องไปใช้ในการรวบรวมข้อมูลทุกครั้งเพื่อให้แน่ใจว่าเครื่องมือการวิจัย
ชนิดนั้นๆ มีคุณภาพอยู่เกณฑ์สูง

1. การหาค่าความเที่ยงตรง
2. การหาค่าความเชื่อมั่น
3. ความเป็นปรนัย
4. ค่าอำนาจจำแนก
5. ความยากง่าย