แผนที่ ((นายเจษฏา มาระตา))

MM AAPP

เ นื้ อ ห า

ประเภท องค์ประกอบ
ของแผนที่ ของแผนที่

วิธีการอ่าน ประโยชน์
แผนที่ ของแผนที่

แผนที่เป็นเครื่องมือสำคัญในการอธิบายข้อมูล
และปรากฏการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นบนพื้นโลก
การศึกษาถึงความหมาย องค์ประกอบ การอ่าน
และแปลความหมายของแผนที่ ทำให้นำไปประใช้

ในชีวิตประจำวันได้

ประเ

ของแ

1. แผนที่ทั่วไป เป็ นแผนที่ที่แสดงลักษณะโดยทั่วไป
แผนที่แสดงลักษณะภูมิภาคต่างๆ โดยจะแสดงด้วยสี

เพื่ อให้เห็นความแตกต่างของลักษณะแผ่นดิน
2. แผนที่อ้างอิง เป็ นแผนที่ที่ใช้เป็ นหลักในการทำแผนที่

แผนที่อ้างอิงที่สำคัญ แผนที่ภูมิประเทศ
คือ แผนที่ที่ใช้แสดงลักษณะภูมิประเทศบนพื้นผิวโลก

แผนที่ชุด คือ แผนที่หลายเเผ่นที่มีมาตราส่วนและ
รูปแบบเป็ นอย่างเดียวกัน ครอบคลุมพื้นที่โดยเฉพาะ

3. แผนที่เฉพาะเรื่อง เป็ นแผนที่ที่แสดงลักษณะเฉพาะ
ตามจุดมุ่งหมายสามารถแบ่งได้ดังนี้
3.1 แผนที่รัฐกิจ (political map)

คือแผนที่แสดงอาณาเขตทางการปกครอง
3.2 แผนที่ภูมิอากาศ(climatic map)

เป็ นแผนที่สำหรับแสดงข้อมูลด้านภูมิอากาศโดยเฉพาะ

เภท

แผนที่

3.3 แผนที่ธรณีวิทยา (geologic map)
จัดทำขึ้นเพื่อเเสดงอายุ ประเภท การกระจายตัวของหิน

เปลือกโลก และลักษณะทางธรณีวิทยาอื่นๆ
3.4 แผนที่การถือครองที่ดิน (cadastral map)
ทำขึ้นเพื่ อเเสดงอาณาเขตที่ดินในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ ง
โดยแบ่งออกเป็ นแปลงๆ และแต่ละเเปลงต่างก็แสดง
สิทธิการครอบครองโดยการเเสดงการเป็ นเจ้าของ

3.5 แผนที่พืชพรรณธรรมชาติ(natural vegetation map)
เป็ นแผนที่ที่จัดทำขึ้นเพื่อเเสดงประเภทพืชธรรมชาติ

และการกระจายตัวของพืชพรรณชนิ ดนั้น
ที่ปรากฎบนโลก ภูมิภาคหรือประเทศต่างๆ

3.6 แผนที่ท่องเที่ยว (tourist map)
เป็ นแผนที่ที่จัดทำขึ้นเพื่อแนะนำสถานที่นั้นแก่
นักท่องเที่ยว แสดงรายละเอียดเกี่ยวกับตำแหน่ง
และสถานที่ที่จำเป็ นและเกี่ยวข้องสำหรับการท่องเที่ยว

องค์ประกอบ

ของแผนที่

องค์ประกอบของแผนที่ แบ่งเป็น 2 ประเภท
ได้แก่ สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ
และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น

โดยจะเเบ่งออกเป็นองค์ประกอบที่สำคัญ ดังนี้

องค์ประกอบของแผนที่

1.ชื่อประเภทของแผนที่

สิ่งที่สำคัญในการทำให้ผู้ใช้ได้ทราบว่าเป็ นแผนที่ใช้กับ
เรื่องอะไร เเสดงรายละเอียดอะไรบ้าง เพื่อนำไปใช้งาน
ได้อย่างถูกต้อง โดยปกติชื่อเเผนที่จะมีคำอธิบายกำกับ
ไว้ด้วย เช่น เเผนที่ประเทศไทยเเสดงส่วนระดับความสูง
ของพื้นที่ภูมิประเทศ แผนที่โลกเเสดงเส้นทางการเดิน

เรือโดยสารและพาณิชย์ เป็ นต้น

2.ทิศทาง

ส่วนที่ขาดไม่ได้ในการองค์ประกอบของแผนที่ทุกชนิ ด
เพราะมีความสำคัญต่อการค้นหาตำแหน่ งที่ตั้งของ

สถานที่ใดๆ โดยจะกำกับด้วยทิศทั้งสี่ทิศ ประกอบไปด้วย
ทิศเหนือ ทิศใต้ ทิศตะวันออก และ ทิศตะวันตก และจาก

การอ้างอิงจากเข็มทิศ ซึ่งจะชี้ไปยังทิศเหนือตลอดเวลา
ให้เเผนที่จะเเสดงทิศเหนื อไว้ด้านบนของแผนที่เสมอ

องค์ประกอบของแผนที่

3.ขอบระวาง

แผนที่ทุกชนิดจำเป็ นต้องมีขอบระวาง ซึ่งจะทำให้ทราบ
ถึงขอบเขตของพื้นที่ในภูมิประเทศที่เเสดงบนเเผนที่

นั้นๆ ซึ่งจะบอกด้วยเส้นขนานเพื่อแสดงตำเเหน่งละติจูด
กับเส้นเมริเดียน เพื่อเเสดง ลองติจูด และจะแสดง
ตัวเลขเพื่ อบอกค่าพิกัดภูมิศาสตร์ของตำแหน่ งต่างๆ
บนแผนที่ผิวโลก

4.มาตราส่วน

มาตราส่วนแผนที่โดยมากจะมี 3 ลักษณะ ได้แก่
มาตราส่วนแบบเศษส่วน มาตราส่วนคำพูด และ
มาตราส่วนแบบกราฟิ ก มาตราส่วนของแผนที่
คือ อัตราส่วนของระยะทางราบบนแผนที่กับระยะทาง

ราบบนภูมิประเทศจริง

5.สัญลักษณ์

เป็ นเครื่องหมายที่ใช้แทนสิ่งต่างๆ ในภูมิประเทศจริง
เพื่อช่วยให้ผู้ใช้สามารถอ่าน แปล และเข้าใจความหมาย

จากแผนที่ได้อย่างถูกต้อง

องค์ประกอบของแผนที่

6.เส้นโค้งบนแผนที่

เส้นขนาน (ละติจูด) เป็ นเส้นสมมติ ที่ลากจากทิศตะวันออก โดยจะวัด
จากมุมที่เริ่มจากเส้นศูนย์สูตร ซึ่งจะมีค่ามุม 0 องศาไปยังขั้วโลกทั้ง

สองด้านละไม่เกิน 90 องศา ซึ่งเส้นขนานที่สำคัญ 5 เส้น หลักๆมีดังนี้
เส้นศูนย์สูตร หรือ เส้นอิควอเตอร์ ค่ามุม 0 องศา
เส้นทรอปิ กออฟแคนเซอร์ ค่ามุม 23 องศา 30 ลิปดาเหนือ
เส้นทรอปิ กออฟแคปริคอร์น ค่ามุม 23 องศา 30 ลิปดาใต้
เส้นอาร์กติกเซอร์เคิลเหนือ ค่ามุม 66 องศา 30 ลิปดาเหนือ
เส้นอาร์กติกเซอร์เคิลใต้ ค่ามุ
ม 66 องศา 30 ลิปดาใต้



เส้นเมริเดียน (ลองติจูด) เป็ นเส้นสมมติ ที่ลากจากขั้วโลกเหรือไปยัง
ขั้วโลกใต้ ลักษณะเป็ นเส้นตรง โดยจะลากผ่านทิศตะวันออกไปยัง
ทิศตกวันตก ด้านละ 180 องศา ซึ่งหน้าที่สำคัญของเส้นเมริเดียนนั้น
จะใช้เป็ นตัวแบ่งเวลาของแต่ประเทศทั่วทั้งโลก และใช้บอกพิกัด
ตำแหน่งที่ตั้งต่างๆบนพื้นผิวโลกโลก โดยจะทำงานร่วมกันกับ

เส้นขนาน (ละติจูด) ที่ตัดกัน

ใPนสoทาปsำัมจiไtาจดiุร้บoงถั่nนาพยiกnกแพgาลราะSอไแ่ดyาม้่นสsนtแะยeดผำmวนโกดท)ี่ยหอซีึใร่กงชือ้ทเจัปก้ีง็พนาียเัรเองคหสใราืห่อพ้(ขิGง้กอัมPดืมอูSบลทีนไ่:มดพีGื้ข้แนlนoมผ่าิbนวดaยโเลlำล็กก

องค์ประกอบของแผนที่

7.พิกัดภูมิศาสตร์

เป็ นระบบที่จะบอกตำแหน่งของที่ตั้งหรือสิ่งต่างๆบนพื้น
ผิวโลก โดยอาศัยเส้นโครงบนแผนที่ 2 เส้น ดังที่กล่าวมา

ข้างต้นนั้น ตัดกันเป็ นจุดต่างๆ โดยจะอ่านค่าจาก
เส้นละติจูด (เส้นขนาน และเส้นลองติจูด (เส้นเมริเดียน)
ซึ่ง ละติจูด ก็คือพิกัดจุดหนึ่งบนเส้นขนาน และลองติจูด

ก็คือพิกัดจุดหนึ่ งบนเส้นเมริเดียน

การอ่านและ
แปลความ

การแสดงลักษณะภูมิประเทศ
บนแผนที่มีหลายวิธี ดังนี้

1. แถบสี ใช้แถบสีแสดงความสูงต่ำของภู
สีเขียวแสดงพื้นที่ราบ สีเหลืองจนถึงสีส้ม
สีน้ำตาลเป็ นบริเวณที่เป็ นภูเขา
2. เงา การเขียนเงานั้นตามธรรมดานั้น
จากทางด้านหนึ่ง ถ้าเป็ นที่สูงชันลักษณะ

3. เส้นลาดเขา เป็ นการเขียนลายเส้นเพื่
คือ ถ้าเส้นหนาเรียงค่อนข้างชิด แสดงภู
ถ้าห่างกันแสดงว่าเป็ นที่ลาด
4. แผนที่ภาพนูน แผนที่ชนิดนี้ถ้าใช้ปร

ภูมิประเทศที่แตกต่างกัน เช่น
มแสดงบริเวณที่เป็ นที่สูง

จะเขียนในลักษณะที่มีแสงส่องมา
ณะเงาจะเข้ม ถ้าเป็ นที่ลาดเงาจะบาง

พื่ อแสดงความสูงต่ำของภูมิประเทศ
ภูมิประเทศที่สูงชัน

ระกอบกับแถบสี

ประโย
ของแ

1.ใช้ในชีวิตประจำวัน
เช่น ใช้แสดงเส้นทางคมนาคม เป็ นต้น




2.ใช้ในการรายงานปรากฏการณ์ ธรรมชาติ
เช่น แผนที่แสดงอุณหภูมิ เป็ นต้น

3.ใช้เป็ นข้อมูลในการวางแผนสร้างระบบสาธารณูปโภค
เช่น วางแผนการตัดถนน เป็ นต้น

ยชน์
ผนที่

4.ใช้เป็ นข้อมูลพื้นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
เช่น แผนที่แสดงความหนาแน่นของประชากร เป็ นต้น

5.ใช้ในกิจการทางทหาร ข้อมูลในการวางแผนยุทธศาสตร์
เช่น การเลือกตั้งที่ค่ายทหาร เป็ นต้น

6.ใช้ในด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
เช่น ใช้เป็ นข้อมูลในการสำรวจและปั กปั นเขตแดน เป็ นต้น

แหล่งอ้างอิง

https://geography-mc.blogspot.com/
https://www.cartrack.co.th/
https://sites.google.com/
https://sites.google.com/

งานชิ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา
สังคมศึกษา ส32101

ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2564
โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์

เสนอ

คุณครูวาสนา ทองจิบ คุณครูยามาล สารี่ฝีน

จัดทำโดย

นายเจษฎา มาระตา
เลขที่ 8 ม.5/1

TThyhyoa
oauunn!!kk