๕๐ บทสวดมนตม หาสมัยสูตร อาการวตั ตาสตู ร ธารณปรติ รคาถา
ตำนานพระคาถาธารณปรติ ร*
เมื่อคร้ังออกพรรษาป ๒๕๒๖ พระปากรรมฐานรูปหนึ่งไดมีโอกาสออกวิเวก
เจริญรุกขมูล ธุดงคทางภาคเหนือและชายแดนฝงพมา เขตติดตอพรมแดนในแวดวง
หมูบานชาวเขาเผาตางๆ นานเกือบ ๓ เดือน ขณะปกกลดพักที่ดอยพระพุทธบาท
หวยตม อำเภอล้ี จังหวัดลำพูน ไดพบและปรึกษาธรรมปฏิบัติและอ่ืนๆกับ
พระอาจารยรังสรรค โชติปาโล ซึ่งเพิ่งจะธุดงคเดินปามาจากประเทศพมาและ
ไดจดจำเอา”พระคาถาธารณปริตร” จากวัดอรัญตะยา ในมัณฑะเลย ประเทศพมา
มาดวย เนื่องจากเห็นวาเปนบทสวดสรรเสริญพระพุทธคุณท่ีในประเทศไทยเรายัง
ไมค นุ เคยหรือมปี รากฏมากอ น
จะดวยสาเหตุใดก็ตามที เมื่อพระปามาพบกันหลายองคที่จังหวัดลำพูน ก็ได
นำพระคาถาธารณปริตรบทน้ีทำวัตรเย็นรวมกัน ติดตอกันอยู ๕ วัน กอนทำเพียร
ภาวนาทุกค่ำคืน ไดปรากฏเห็นหมูเทวาอารักษในนิมิตมาชุมนุมและรองชมเชย
สรรเสริญชื่นบานราเริงมาก ท่ีไดยินพระปากรรมฐานเจริญพระคาถาธารณปริตร
อันทรงคณุ เปน เลิศนี้
พระภิกษุกรรมฐานทั้ง ๕-๖ รูป ครั้นเจริญพระปริตรน้ีท่ีหวยตม ตางไดเห็น
นิมิตเทวาอารักษชื่นชมตรงกันทั้งส้ิน แมจะนอมนำทำน้ำพระพุทธมนตโปรด
หมูญาติโยมในที่ตางๆ ก็ศักดิ์สิทธิ์เหลือประมาณ จึงไดพิจารณาเห็นประโยชน
แกผูเล่ือมใสศรัทธาจริง และเปนบทสรรเสริญพระพุทธคุณอันแปลกใหมใน
ประเทศไทย จึงไดนำมาเผยแพรใหไดรูจักโดยทั่วกัน และหวังประโยชนสูงสุดดวย
พทุ ธานุภาพของพระปรติ รน้ี จงไดแ กผ ูเลื่อมใสทกุ ทานเทอญ
*จาก หนังสือสวดมนตพระอาการะวัตตาสูตร พระธัมมจักกัปปวัตตนสูตร พระคาถาธารณปริตร,หนา ๑๕๙,
ชัยสิรกิ ารพิมพc [email protected], ไมระบปุ ท ่พี ิมพ
มลู นธิ ิพระพทุ ธมิ่งมงคล ศรัทธา ๔๕ ๕๑
๕๒ บทสวดมนตมหาสมัยสตู ร อาการวัตตาสูตร ธารณปรติ รคาถา
พระสงฆส ามเณรท่บี วช ณ พุทธอุทยานยอดเขานาคเกดิ และทจ่ี าริกมาจากตา งจังหวัดรว มสวดมนต
ณ ลานพระพทุ ธมงิ่ มงคลเอกนาคคีร(ี พระใหญเ มืองภูเก็ต)
มลู นิธพิ ระพุทธม่ิงมงคล ศรัทธา ๔๕ ๕๓
ชือ่ บทสวดมนตป ระจำวนั
ณ พทุ ธอุทยานยอดเขานาคเกดิ
พรอมความหมายโดยยอ
บทสวดนำ
ในการสวดมนต(ภาคบาย)ประจำวัน ณ พุทธอุทยานยอดเขานาคเกิด
พระสงฆจะสวดนำ ๓ บท ดังน้ี
๑.คำนมสั การพระรัตนตรัย
อะระหงั สัมมา สัมพุทโธภะคะวา พุทธังภะคะวนั ตังอภวิ าเทมิ
(ขออภวิ าทพระผมู ีพระภาคเจา ผูทรงดับเพลิงกเิ ลสเพลงิ ทกุ ขสน้ิ เชงิ )
สะวากขาโต ภะคะวะตาธมั โม ธัมมงั นะมสั สามิ
(ขอนมัสการพระธรรมที่พระผมู พี ระภาคเจาตรสั ไวดีแลว )
สุปะฏปิ นโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สงั ฆงั นะมามิ
(ขอนอบนอมพระสงฆส าวกของพระผูมีพระภาคเจาผปู ฏิบัตดิ ีแลว )
๒.คำนมสั การพระพุทธเจา
นะโมตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธสั สะ (๓ จบ)
(ขอนอบนอ มแดพ ระผมู ีพระภาคเจาผูต รสั รดู วยพระองคเ องโดยชอบ)
๕๔ บทสวดมนตม หาสมยั สตู ร อาการวัตตาสตู ร ธารณปรติ รคาถา
๓.ไตรสรณคมน
พทุ ธงั สะระณงั คัจฉามิ ธมั มัง สะระณัง คัจฉามิ สังฆัง สะระณงั คจั ฉามิ
ทตุ ิยมั ป พุทธงั สะระณัง คัจฉามิ ทตุ ิยัมป ธมั มัง สะระณงั คัจฉามิ ทตุ ิยมั ป
สังฆงั สะระณงั คจั ฉามิ
ตะตยิ ัมป พทุ ธงั สะระณัง คจั ฉามิ ตะติยมั ป ธมั มงั สะระณัง คจั ฉามิ ตะติ
ยัมป สังฆัง สะระณงั คัจฉามิ
(การปฏญิ าณตนนับถอื พระรตั นตรัย ๓ ครั้ง)
ชื่อและความหมายบทสวดมนตป ระจำวัน
วันอาทติ ย
อปุ ปาตะสันติ
-บทสวดสงบเหตุรา ย รวมศรัทธา สรา งสมาธยิ ามมีภัย-
รอ ยกรองภาษาบาลขี องลา นนาไทย(เรยี กวา มหาสันตงิ หลวง)
อายุประมาณ ๖๐๐ ป เชื่อวาแตง โดยพระมหามังคละสีละวังสะแหง เชียงใหม
สมยั พระเจา ตโิ ลกราช กลาวพระนามพระพทุ ธ พระธรรม และพระอริยสงฆ
ในอดตี ปจ จุบัน และอนาคต เปนบทสวดมนตปอ งกันภัยในสมยั ท่บี านเมอื ง
มีความไมส งบ เพิม่ บารมีธรรม ขจัดส่งิ ไมน า ปรารถนา
สรา งกำลังใจยามเผชิญสงคราม
มลู นิธิพระพุทธมง่ิ มงคล ศรทั ธา ๔๕ ๕๕
วนั จันทร
ธมั มจกั กปั ปวัตตนสตู ร
-คำสอนทีเ่ ปน จุดเริ่มตนของพระรตั นตรยั
เพื่อใหเ กดิ ญาณ ความรู ดวงตาเห็นธรรม-
ปฐมเทศนา พระสตู รเพ่ือการขบั เคลอ่ื นพระพทุ ธศาสนา
มเี นอ้ื หาแสดงถงึ การปฏิเสธสวนที่สดุ สองอยาง
และเสนอแนวทางดำเนินชวี ิตโดยสายกลางอันเปนแนวทางใหมใหมนษุ ย
ปฏิบัตเิ พื่อบรรลุถึงอริยสจั ทง้ั สี่ คืออริยมรรคมอี งค ๘ ขบั ไลค วามเหน็ ผิด
จนเปนสมั มาทฏิ ฐิ เพ่อื ความดบั ทุกขส น้ิ อนั ไดแกน พิ พาน
ซงึ่ เปน จดุ มุง หมายสูงสุดของพระพทุ ธศาสนา
วนั องั คาร
อาการวัตตาสูตร
-คำสอนเพือ่ ใหเ วไนยสัตวผูไมรูจกั พระพทุ ธคุณไดห ลุดพน จากนรก-
กลาวถึงพระพทุ ธคณุ อยางครบถวน เพอื่ การปฏิบัติเปน เครอ่ื งปองภัย
๓๐ ประการ ใหพ นจากสงั สารทุกข และหามเสียซง่ึ สตั วม ใิ หต กไปสูนรก
ซึ่งพระพุทธเจา ช้แี สดงแกพ ระสารบี ุตรเม่ือทูลถามดวยความวติ ก
ถึงธรรมท่คี วรแสดงแกผูมกี ิเลสหนา
๕๖ บทสวดมนตม หาสมัยสูตร อาการวตั ตาสูตร ธารณปริตรคาถา
วันพุธ
สบิ สองตำนาน
-บทเทศนาธรรมที่พระพทุ ธเจาทรงสอนภกิ ษุใหภาวนา-
เปนบททีพ่ ระพทุ ธเจา ทรงสอนในวาระตา งๆเพ่ือคมุ ครองจิตใจและ
ปองกนั ภยั แกภ ิกษุเม่ือเจอภัยในการบำเพ็ญสมณธรรมในปา
และแสดงถงึ พระชาตติ างๆของพุทธองคสมยั เปน พระโพธิสตั ว
วันพฤหสั บดี
สามภาณ
-บทสวดใหพิจารณาเพอ่ื รักษาบรรเทาอาการเจบ็ ไข-
คอื มหาโพชฌังคปริตร ซึง่ พระพทุ ธองคต รัสเปน รอ ยแกวท่ีทรงใหแสดงแก
พระมหากสั สปะและพระโมคคัลลานะ ซง่ึ อาพาธใหเ กิดปตอิ ิม่ เอบิ ใจจนหาย
เปน ปกติ รวมทั้งตรัสแกพ ระจุนทะใหแ สดงแกพระองคครงั้ ทรงอาพาธดวย
วนั ศุกร
พระอภิธรรม ๗ คัมภีร
-ธรรมเพ่ือการเห็นแจงจดุ หมายสงู สุดในพุทธศาสนา-
คือธรรมะข้นั สูง(ปรมตั ถ) กลาวถงึ เรอื่ งของจิต เจตสิก รปู และนิพพาน
ท่พี ระพทุ ธเจาแสดงโปรดพทุ ธมารดาไดบ รรลธุ รรม
เปนประเพณีสวดในงานศพ
เพ่อื ใหผ มู ารว มไดพ ิจารณาสจั ธรรมของชีวติ มาจนวันน้ี
มลู นธิ พิ ระพทุ ธมง่ิ มงคล ศรัทธา ๔๕ ๕๗
วนั เสาร
มหาสมัยสูตร
-บทสวดเรียกพลงั ความดมี าขบั ไลสิ่งชว่ั ราย-
เปน พระสูตรวา ดว ยสมัยประชมุ ใหญของเหลาเทวดา
พระพทุ ธเจา แตละพระองคจะมเี พียงคร้งั เดียว
ยังเปนพระสตู รที่พระพทุ ธองคแ สดงเพื่อยุติความขดั แยง ระหวา งศากยะ
และโกลยิ ะเรือ่ งแยงน้ำในแมนำ้ โรหิณี
๕๘ บทสวดมนตมหาสมยั สตู ร อาการวัตตาสูตร ธารณปรติ รคาถา
การแปลบทสวดมนตทำวัตรเชา -เย็น เรม่ิ กระทำกนั อยางจริงจงั
ในสมัยทา นพทุ ธทาสภกิ ขุ (๒๔๔๙-๒๕๓๖)
โดยทา นเหน็ ประโยชนจากความหมายอันลกึ ซงึ้
ที่ควรใหประชาชนเขา ใจไดงา ย
เพอ่ื เขา ถึงแกน พระพทุ ธศาสนาไดดวยตนเอง
นำไปสูก ารปฏิบตั ิขดั เกลากเิ ลสไดถูกตรง เพอ่ื การพน ทุกขสน้ิ
อนั เปน อดุ มคติ เปน พุทธประสงค และเปนหนา ท่ขี องชาวพทุ ธเรา
มลู นธิ ิพระพทุ ธมิ่งมงคล ศรัทธา ๔๕ ๕๙
๖๐ บทสวดมนตม หาสมยั สตู ร อาการวตั ตาสตู ร ธารณปริตรคาถา