รามเกียรติ์ ตอน ศึกไมยราพ

รามเกียรติ

ตอน ศึกไมยราพ

คํานาํ

E-Book เล่มนีจดั ทําขนึ เพอื เปนสว่ นหนึงของรายวชิ า ภาษาไทย
ชนั มธั ยมศึกษาปที 6 เพอื ใหศ้ ึกษาหาความรูใ้ นเรอื ง รามเกียรติ ตอน
ศึกไมยราพ และได้ศึกษาอยา่ งเขา้ ใจเพอื เปนประโยชน์กับการเรยี น

ผจู้ ดั ทําหวงั วา่ E-Book เล่มนีจะเปนประโยชน์กับผอู้ ่าน หรอื
นักเรยี น นักศึกษา ทีกําลังหาขอ้ มูลเรอื งนีอยู่ หากมขี อ้ แนะนําหรอื ขอ้ ผดิ
พลาดประการใด ผจู้ ดั ทําขอน้อมรบั ไวแ้ ละขออภัยมา ณ ทีนีด้วย

คณะผจู้ ดั ทํา
25 กรกฎาคม 2564

สารบญั

เรอื ง หนา้

ความหมายของวรรณคดี 1
2
รามเกียรติ ตอน ศึกไมยราพ
- ทีมาของเรอื ง 3
- ผแู้ ต่ง
- จุดมุง่ หมายในการแต่ง 4-5
- รปู แบบคําประพนั ธ์
- ความหมายของ กลอนบทละคร 6-8
- กฎของกลอนบทละคร 9-12
- ตัวอยา่ งคําประพนั ธ์ 13
- ตัวละครทีปรากฏในตอน 14
15
- เนอื เรอื งยอ่

- วเิ คราะหน์ สิ ยั ของตัวละครทีโดดเดน่

- ขอ้ คิดทีไดจ้ ากเรอื ง

บรรณานกุ รม

1

วรรณคดี หมายถึงอะไร?

คําวา่ วรรณคดี ประกอบขนึ จากคําวา่ วรรณ ซงึ เปนคํามา
จากภาษาสนั สกฤต แปลวา่ หนงั สอื สว่ นคําวา่ คดี เปนคํา
เดยี วกับคําวา่ คติ ซงึ เปนคําบาลีและสนั สกฤต แปลวา่ เรอื ง
ตามรูปศัพท์ วรรณคดี แปลวา่ เรอื งทีแต่งเปนหนงั สอื แต่
หมายเฉพาะหนงั สอื ทีแต่งดี

วรรณคดี เปนวรรณกรรมทีถกู ยกยอ่ งวา่ เขยี นดี มคี ณุ ค่า
สามารถทําใหผ้ อู้ ่านเกิดอารมณส์ ะเทือนใจ มคี วามคิดเปน
แบบแผน ใชภ้ าษาทีไพเราะ เหมาะแก่การใหป้ ระชาชนไดร้ บั รู้
เพราะ สามารถยกระดบั จติ ใจใหส้ งู ขนึ รูว้ า่ อะไรควรหรอื ไมค่ วร
และทรงคณุ ค่าแก่การอ่าน

ตัวอยา่ งเชน่

2

รามเกียรติ
ตอน ศึกไมยราพ

ทีมาของเรอื ง :

นาํ มาจากวรรณคดขี องอินเดียชอื วา่ รามายณะ หรอื
ทีรูจ้ กั กันก็คือ รามเกียรติ เปนเรอื งราวเกียวกับพระราม

ทําศึกกับทศกัณฐเ์ พอื ชงิ นางสดี า โดยเนือหาในตอนนี
นาํ มาจากสว่ นหนึงจากเนือเรอื งทังหมด

ผแู้ ต่ง : พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟาจุฬาโลกมหาราช

3

จุดมุง่ หมายในการแต่ง :

1.เพอื เปนการรวบรวมเรอื ง รามเกียรติ เปนอันหนึงอัน

เดยี วกันใหม้ คี วามสมบูรณ์
2. ใชเ้ ปนบทละครในการเล่นละครในและเพอื ความบนั เทิง
3. เปนคติธรรมสอนประชาชนในดา้ นคณุ ธรรมต่างๆ

รูปแบบคําประพนั ธ์ : กลอนบทละคร

กลอนบทละคร

หมายถึง กลอนทีผปู้ ระพนั ธแ์ ต่งขนึ โดยมจี ุดมุง่ หมายที
จะใชใ้ นการแสดงละครราํ

โดยสงิ ทีสาํ คัญในกลอนบทละคร คือ ลักษณะของคําขนึ
ต้น เชน่ มาจะกล่าวบทไป เมอื นนั บดั นัน หรอื นอ้ ง
เอ๋ยนอ้ งรกั

4

กฎของกลอนบทละคร:

1. กลอนบทละครกําหนดคําในวรรคหนึงได้ตังแต่ 6-9 คํา

2. สมั ผสั ใหถ้ ือหลักเกณฑ์ของกลอนสภุ าพเปนหลัก

3. วรรคแรกหรอื วรรคสดับของบทละคร นิยมใชค้ ํานํา
หรอื คําขนึ ต้น

ตัวอยา่ งคําประพนั ธ์

บดั นัน คําแหงหนมุ านทหารใหญ่

ครนั รุง่ รางสา่ งแสงอโณทัย ก็ปราศรยั พระยาสกณุ ี

ท่านคอยอยูเ่ ถิดจะขอลา ไปเฝาพระจกั ราเรอื งศรี

สงั แล้วก็เลิกโยธี ลงจากคีรบี ทจร ฯ

5

บดั นนั วายุบุตรวุฒไิ กรใจหาญ

ฟงคําไมยราพขุนมาร ตบหตั ถ์ฉัดฉานแล้วตอบไป

ไฉนจงึ มาเลือกวา่ สญั ญาเอาเปรยี บก็เปนได้

ตัวเราเปนแขกมาแต่ไกล ชอบใหต้ ีก่อนอสรุ ี

ซงึ วา่ ทังนแี ต่พงึ รู้ ใชก่ จู ะโง่กวา่ ยกั ษี

เอ็งจะตีก่อนก็เรง่ ตี ใครดจี ะรอดชวี า ฯ

6

ตัวละครทีปรากฏในตอน

หนมุ าน : เปนลิงเผอื ก มกี ายสขี าวเปนสปี ระจาํ กาย รูปงาม
มนี ิสยั เจา้ ชู้ และมภี รรยามาก เมอื สาํ แดงฤทธจิ ะมี 4 หน้า 8
มอื นอกจากนี ยงั มลี ักษณะประจาํ กายอืนๆ อีก เชน่ สวม
กณุ ฑล มขี นเพชร มเี ขยี วเปนแก้ว และหาวเปนดาวเปน
เดือน เปนทหารเอกทีรใู้ จพระรามทีสดุ และมบี ทบาทที
สาํ คัญและโดดเด่นมากในตอนนี

ไวยวกิ : เปนโอรสของ นางพริ ากวน พสี าวของไมยราพ
กายสมี ว่ งแก่ ปากแสยะดนู า่ กลัว ตาโพลง ทรงมงกฏุ นํา
เต้าเฟอง

นางพริ ากวน : เปนธดิ าองค์โตของท้าวยมยกั ษ์ และนาง
จนั ทประภาศรี มนี ้องชาย คือไมยราพ มลี กู ชายชอื ไวยวกิ

7
พระราม : มกี ายสเี ขยี ว และมธี นเู ปนอาวุธค่ใู จ เปนตัว
ละครเอกในเรอื งรามเกียรติ เปนพระนารายณ์อวตารลงมา
ถือกําเนดิ เปนพระราชโอรสของท้าวทศรถ กับ นางเกา
สรุ ยิ า เพอื จะปราบทศกัณฐ์ โดยในตอนนไี มไ่ ด้มคี วามโดด
เด่นมากนกั เนืองจากถกู ไมยราพลักพาตัวไป

พเิ ภก : เปนเทพบุตรเวสสญุ าณ จุติลงมาเกิดเพอื ชว่ ย
พระราม ปราบทศกัณฐ์ มกี ายสเี ขยี ว เปนนอ้ งของทกัณฐ์
มคี วามรู้ ทางโหราศาสตรอ์ ยา่ งยอดเยยี ม สามารถทํานาย
เหตกุ ารณ์ ล่วงหน้าได้อยา่ งแมน่ ยาํ โดยในตอนนี พเิ ภกได้
มบี ทบาทในการทํานายฝนของพระรามถึงเหตกุ ารณท์ ีจะ
เกิดขนึ กับพระราม

8

ไมยราพ : เปนพญายกั ษ์เจา้ แหง่ เมอื งบาดาล กายสมี ว่ ง
อ่อน มงกฏุ ยอดกระหนก ปากขบ นยั น์ตาจระเข้ มเี วทมนตร์
สะกดทัพ และเครอื งสรรพยาเปากล้องล่องหนเปนอาวุธ
โดยในตอนนมี บี ทบาททีโดดเด่น คือ การลักพาตัวพระราม
ไปขงั ไวท้ ีเมอื งบาดาล แต่สดุ ท้ายก็ถกู หนุมานฆา่ ตาย

มจั ฉานุ : เปนลกู ของ หนมุ าน กับ นางสพุ รรณมจั ฉา
เนืองจากเปนลกู ของ หนมุ าน จงึ มรี า่ งกายเปนลิง แต่มี
หางเปนปลาเชน่ เดยี วกับ นางสพุ รรณมจั ฉา ต่อมา หนุมาน
ได้ไปตามหาพระราม จงึ ไดพ้ บกับมจั ฉานุ ซงึ ทําหน้าทีเฝา
ดา่ นสระบวั อยู่ ทังสองจงึ ได้ต่อสกู้ ัน แต่ต่างฝายต่างก็ไม่
สามารถเอาชนะกันได้เสยี ที จงึ ไดถ้ ามมจั ฉานวุ า่ เปนลกู ใคร
เมอื ไดย้ นิ คําตอบของมจั ฉานุ หนุมานก็ดีใจมากเมอื ไดพ้ บ
ลกู ของตน และก็ไดบ้ อกใบท้ างไปยงั เมอื งบาดาลใหห้ นุมาน

9

เนอื เรอื งยอ่

ไมยราพได้รบั บญั ชาจากทศกัณฐใ์ หม้ าชว่ ยรบกับพระราม

ก่อนทําศึกกับพระราม ไมยราพฝนเปนลางวา่ มดี าวดวงนอ้ ย
เปล่งรศั มมี าบดบงั ดวงจนั ทร์ โหรทํานายวา่ พระญาติ (ไวยวกิ )

จะไดข้ นึ ครองเมอื งแทน ไมยราพจงึ หาทางปองกันมใิ หเ้ ปนไป

ตามคําทํานายโดยการจบั ไวยวกิ และมารดาคือนางพริ ากวน
(พสี าวของไมยราพ) ไปขงั ไว้ ฝายพระรามก็ฝนวา่ ราหมู า

บดบงั พระอาทิตยแ์ ล้วจบั ไปได้

พเิ ภกทํานายวา่ พระรามจะถกู ลักพาตัวไปแต่จะรอดกลับมาได้
เมอื ใดทีพระอาทิตยข์ นึ พระรามจะพน้ เคราะห์ หนุมานจงึ

พยายามหาทางปองกันโดยเนรมติ กายใหใ้ หญ่อมพลับพลาที
ประทับของพระรามเอาไว้

10

แต่ไมยราพซงึ ปลอมตัวเปนพลทหารลิงแอบล่วงรคู้ วามลับนี
จงึ เหาะขนึ ไปบนอากาศกวดั แกวง่ กล้องทิพยท์ ําใหเ้ กิดความ
สวา่ ง พลลิงทังหลายทีอยูย่ ามเขา้ ใจวา่ เปนเวลาเชา้ แล้วก็พา

กันละเลยต่อหนา้ ที บา้ งก็นอนหลับ บา้ งก็หยอกล้อกัน

ไมยราพจงึ ยอ่ งเขา้ ไปเปายาสะกดไพรพ่ ลในกองทัพของ
พระรามจนหลับใหลไปหมด แล้วจงึ แบกพระรามพาแทรก
แผน่ ดินไปยงั เมอื งบาดาล เมอื ถึงเมอื งบาดาลไมยราพสงั ให้

นาํ พระรามไปขงั ไวใ้ นกรงเหล็ก และนําไปไวย้ งั ดงตาล
ท้ายเมอื งบาดาล จดั ทหารยกั ษ์จาํ นวนโกฏิหนึงเฝาเอาไว้
อยา่ งแนน่ หนา และสงั ใหน้ างพริ ากวนตักนําใสก่ ระทะใหญ่

เพอื เตรยี มต้มพระรามกับไวยวกิ ในวนั รุง่ ขนึ

11
ทางกองทัพของพระรามเมอื ทราบวา่ พระรามถกู ลักพาตัวไป
จงึ ใหห้ นุมานตามไปชว่ ยพระรามทีเมอื งบาดาล ระหวา่ งทาง
หนุมานไดพ้ บกับด่านต่าง ๆ หลายด่าน คือ ดา่ นกําแพงหนิ ที
มยี กั ษ์รกั ษานบั พนั ด่านชา้ งตกมนั ด่านภเู ขากระทบกันเปน

เปลวไฟ ดา่ นยุงตัวโตเท่าแมไ่ ก่ และดา่ นมจั ฉานุ หนุมาน
สามารถผา่ นด่านต่างๆได้ และได้ขอใหม้ จั ฉานุบอกทางไปยงั

เมอื งบาดาลให้

แต่มจั ฉานนุ ึกถึงพระคณุ ของไมยราพทีชุบเลียงตนเปนบุตร
บุญธรรม จงึ เลียงบอกทางไปเมอื งบาดาลใหห้ นุมานทราบเปน
ความนยั ใหห้ นมุ านนกึ เดาเอา หนุมานจงึ ตามไปถึงเมอื งบาดาล

12

เมอื หนมุ านมาถึงเมอื งบาดาล ก็พบนางพริ ากวนออก
มาตักนาํ ตามคําสงั ของไมยราพ จงึ ขอใหน้ างพริ ากวน
พาเขา้ เมอื งบาดาลโดยการแปลงเปนใยบวั ติดสไบนาง
เขา้ ไป หนมุ านค้นหาพระรามจนพบแล้วรา่ ยมนต์สะกด
ยกั ษ์ทีอยูเ่ วรยามใหห้ ลับหมดพาพระรามออกมาจาก

เมอื งบาดาลและไปฝากเทวดาทีเขาสรุ กานต์ใหช้ ว่ ย
ดแู ลพระราม สว่ นตนเองก็ยอ้ นกลับไปสกู้ ับไมยราพ

และฆา่ ไมยราพตายในทีสดุ

13

วเิ คราะห์นสิ ยั ของตัวละครทีโดดเด่น

หนมุ าน : มคี วามจงรกั ภักดตี ่อพระราม ซอื สตั ย์ มี
ความกล้าหาญและฉลาด อยา่ งเชน่ ตอนทีหนุมาน
แปลงเปนใยบวั ติดสไบนางพริ ากวน จนสามารถเขา้ ไป
ชว่ ยพระรามออกมาได้

มจั ฉานุ : มคี วามกตัญ ู และซอื สตั ย์ จากตอนที
มจั ฉานุไดบ้ อกทางทีไปยงั เมอื งบาดาลใหห้ นุมานแบบ
เปนนยั ใหห้ นมุ านไปคิดหาทางเอาเอง แสดงใหเ้ หน็ ถึง
ความกตัญ ูต่อพอ่ ทัง 2 คือ หนมุ านทีใหก้ ําเนดิ เขามา
และ ไมยราพทีชุบเลียงดมู าตังแต่ยงั เดก็

ไมยราพ : มนี สิ ยั ดรุ า้ ย มเี ล่หเ์ หลียม และนิสยั อยากเอาชนะ
จากเหตกุ ารณท์ ี โหรทํานายวา่ ไวยวกิ จะขนึ ครองเมอื งแทน
ตนจงึ ใหน้ างพริ ากวนนาํ ไวยวกิ ไปขงั ไว้ และวนั รุง่ ขนึ ก็ไปตัก
นํา เตรยี มเตา เพอื นาํ ไวยวกิ ลงไปต้ม แต่สดุ ท้ายก็ถกู นาง
พริ ากวนหกั หลัง โดยทีนําหนมุ านเขา้ เมอื งมาดว้ ย

14

ขอ้ คิดทีได้จากเรอื ง

ธรรมะยอ่ มชนะอธรรม
ถึงจะมอี ํานาจมากแค่ไหน แต่ถ้าไมม่ สี ติปญญาก็ไม่
สามารถปองกันตัวเองได้
จงรกั ภักดี และ ซอื สตั ยต์ ่อหวั หน้าหรอื ผดู้ แู ล
พอใจในสงิ ทีตัวเองมอี ยู่ ไมค่ วรนําของ ของผอู้ ืน
มาเปนของตนเอง
หากจะทําการใหญ่ควรวางแผนใหล้ ะเอียดถีถ้วน
รวมทัง ทกุ คนควรจะรว่ มแรงรว่ มใจกันด้วย

หนมุ าน vs ไมยราพ

15

บรรณานกุ รม

(2551). รามเกียรติ ตอน ศึกไมยราพ. จาก
https://writer.dekd.com/MeMi-/story/viewlongc.php
?id=375749&chapter=37

พรอ้ มพร ไตรศิวะกลุ . (2544). รามเกียรติ ตอน
ศึกไมยราพ. จาก
https://www.nectec.or.th/schoolnet/library/create-
web/10000/literature/10000-739.html

วชริ ญาณ. บทละครเรอื ง รามเกียรติ สมุดไทย เล่มที-๔๖.
จาก https://vajirayana.org

สมาชกิ

นาย ศุภกิตติ กิตติคณุ ชนก ม.6/3 เลขที 3
(ฝายกราฟฟกดไี ซน์ และ ฝายพสิ จู นอ์ ักษร)

นาย ฐานพฒั น์ ศิรทิ รพั ยภ์ ิญโญ ม.6/3 เลขที 5
(ฝายค้นภาพประกอบ และ ฝายรวบรวมขอ้ มูล)

นาย ภมู ภิ ัทร พรหมวเิ ศษ ม.6/3 เลขที 8
(ฝายกราฟฟกดีไซน์ จดั รูปเล่ม,ฝายพสิ จู นอ์ ักษร
และฝายรวบรวมขอ้ มูล)

นาย ชลสทิ ธิ ปานสงั ข์ ม.6/3 เลขที 26
(ฝายค้นภาพประกอบ และ ฝายพสิ จู นอ์ ักษร)

นาย เพมิ ยศ นิลนําค้าง ม.6/3 เลขที 31
(ฝายค้นภาพประกอบ และ ฝายรวบรวมขอ้ มูล)