ข้อสอบพินิจวรรณคดี ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

รายการแข่งขัน : พินิจวรรณคดี ระดับชั้น ม.๔ - ๖ การแข่งขันความสามารถด้านภาษาไทย เนื่องในสัปดาห์วันสุนทรภู่และวันภาษาไทยแห่งชาติ ปี ๒๕๖๗ โรงเรียนนารีนุกูล อ าเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี ค าชี้แจง ๑. ก ำหนดเวลำในกำรสอบ ใช้เวลำสอบ ๑ ชั่วโมง ๒. ชุดข้อสอบประกอบด้วย ๒.๑ บทอ่ำนวรรณคดี จ ำนวน 2 เรื่อง 4 หน้ำ ๒.๒ ข้อสอบมีทั้งหมด 20 ข้อ คะแนนเต็ม 20 คะแนน ๒.๓ กระดำษค ำตอบ ๓. ให้นักเรียนท ำข้อสอบ ซึ่งมีทั้งหมด 2 ตอน ตอนละ 10 ข้อ คะแนนเต็ม 20 คะแนน 4. ให้นักเรียนเขียนตอบในกระดำษค ำตอบ โดยระบุชื่อ – สกุลนักเรียน ระดับชั้น เลขที่ และ รำยละเอียดต่ำง ๆ บนหัวกระดำษค ำตอบ เขียนด้วยลำยมือที่อ่ำนง่ำย ชัดเจน ใช้วันเวลำสอบ ตำมที่ก ำหนด 5. นักเรียนสำมำรถใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในกำรดูบทอ่ำนวรรณคดีและค ำถำมได้ 6. ห้ำมท ำข้อสอบจนกว่ำจะถึงเวลำสอบ 7. ห้ำมน ำข้อสอบออกนอกห้องสอบหรือห้ำมเผยแพร่ข้อสอบเด็ดขำด

บทเสภาเรื่อง ขุนช้าง-ขุนแผน ตอน นางสร้อยฟ้าท าเสน่ห์ ๏ จะกล่ำวถึงโฉมเจ้ำหมื่นไวย อิ่มเอิบก ำเริบใจใครจะเหมือน ปรำโมทย์โชติช่วงดังดวงเดือน มิได้เคลื่อนรสรักสักวันคืน แต่โฉมเจ้ำสร้อยฟ้ำพำนจะงอน หย่อนแต้มลงไม่ได้ให้สะอื้น ผัวมำนอนตะละช้อนใส่ปำกกลืน ถ้ำผัวคลำศขำดคืนก็ขุ่นมัว อันชำยหนึ่งเมียสองมักพร่องแรง หม่อมเมียพำนจะแข่งแย่งหม่อมผัว จึงเกิดเป็นเชิงชั้นกันในตัว ยิ่งใครเย้ำตะละยั่วให้หนักไป ข้ำงศรีมำลำผัวรักมักยิ้มเย้ย ข้ำงสร้อยฟ้ำก็เลยทะยำนใหญ่ เกรงอยู่แต่ท่ำนย่ำระอำใจ ใครใครแกไม่ละทั้งลูกเมีย รำวกับเสือซ่อนเล็บเจ็บไม่รู้สึก ถ้ำได้ฮึกแล้วรุ่งก็รุ่งเสีย ถ้ำใครเถียงเอำใหญ่ดังไฟเลีย เขำนิ่งเสียแกก็โลดโดดตะกำย ฯ ๏ วันเมื่อจะก่อเกิดก ำเนิดเข็ญ พระหมื่นไวยนั่งเล่นตะวันบ่ำย ที่หอนั่งลมเย็นเห็นสบำย กับเจ้ำพลำยชำยชุมพลผู้น้องยำ ชุมพลหยิบกระดำนคลำนมำพลัน เล่นหมำกรุกพนันกันฤๅขำ แพ้พี่ไวยฉันจะให้ถอนขนตำ ถ้ำหำกพี่แพ้ข้ำจะว่ำไร พระไวยว่ำถ้ำพี่นี้แพ้เจ้ำ จะให้เขำท ำขนมมำเสียให้ ขนมเบื้องแผ่นน้อยน้อยอร่อยใจ ว่ำแล้วสั่งไปในทันที สร้อยฟ้ำศรีมำลำว่ำเจ้ำคะ ตั้งกะทะก่อไฟอยู่อึงมี่ ต่อยไข่ใส่น้ ำตำลที่หวำนดี แป้งมีเอำมำปรุงกุ้งสับไป ศรีมำลำละเลงแผ่นบำงบำง แซะใส่จำนวำงออกไปให้ สร้อยฟ้ำไม่สันทัดอึดอัดใจ ปำมแป้งใส่ไล้หน้ำหนำสิ้นที พลำยชุมพลจึงว่ำพี่สร้อยฟ้ำ ท ำขนมเบื้องหนำเหมือนแป้งจี่ พระไวยตอบว่ำหนำหนำดี ทองประศรีว่ำกูไม่เคยพบ ลำวท ำขนมเบื้องผิดเมืองไทย แผ่นผ้อยมันกะไรดังต้มกบ แซะม้วนเข้ำมำเท่ำขำทบ พลำยชุมพลดิ้นหรบหัวร่อไป ฝ่ำยนำงศรีมำลำชำยตำดู ทั้งข้ำไทยิ้มอยู่ไม่นิ่งได้ อีไหมร้องว้ำยข้อยอำยใจ ลืมไปคิดว่ำท ำขนมครก ชุมพลร้องแซ่แก้ไม่รู้สิ้น นำนไปก็จะปลิ้นเป็นห่อหมก

สร้อยฟ้ำตัวสั่นอยู่งันงก หกแป้งต่อยกะทะผละเข้ำเรือน ทองประศรีร้องว่ำอีห่ำลำว ท ำฉำวเจียวอีหมำขี้เรื้อนเปื้อน เทแป้งแกล้งให้เปรอะเลอะทั้งเรือน กะทะกะท่อยต่อยเกลื่อนลำวจัญไร นำงสร้อยฟ้ำได้ยินท่ำนย่ำด่ำ ขัดใจแทบน้ ำตำจะเล็ดไหล ศรีมำลำเลิกเตำเข้ำข้ำงใน ชุมพลไปเรือนย่ำมิได้ช้ำ ฯ ๏ พอค่ ำลงลมรวยมำชวยชื่น เริงรื่นจิตรพระไวยให้หวนหำ เดือนสว่ำงกระจ่ำงลิ่วปลิวเมฆำ คิดถึงศรีมำลำละลำนใจ หอมดอกพุทธชำดสะอำดกลิ่น ใส่กระถำงวำงประทิ่นสดไสว วำบหวำมทรวงซำบอำบอำลัย เดินไปเข้ำห้องศรีมำลำ นั่งแนบแอบน้องประคองนวล ยียวนด้วยควำมเสนหำ แสงประทีปส่องสว่ำงกระจ่ำงตำ ชวำลำดับเสียชวนเมียนอน ศรีมำลำจึงว่ำช่ำงน่ำอำย ผู้คนทั้งหลำยยังตื่นว่อน พระไวยปลอบว่ำเจ้ำอย่ำงอน ควำมรักพี่นี้ร้อนดังไฟเรือง ศรีมำลำว่ำชะช่ำงร้อนจิตร พระอำทิตย์ยังไม่ลับดับแสงเหลือง เด็กเด็กมันยังตื่นครื้นทั้งเมือง ขนมเบื้องท ำด้วยปำกยำกอะไร ฯ ๏ ฝ่ำยสร้อยฟ้ำแว่วว่ำขนมเบื้อง ให้แค้นเคืองปวดปอดตลอดไส้ วับดังดินประสิวปลิวถูกไฟ เข้ำใจว่ำศรีมำลำนินทำตัว จึงร้องไปว่ำนำงช่ำงขนมเบื้อง ช่ำงยกเรื่องอวดหม่อมเจ้ำจอมผัว หม่อมนำงช่ำงละเลงข้ำเกรงกลัว เมื่อหยุดแล้วยังยั่วกันไปเจียว อุแม่เอ๋ยข้ำไม่เคยบ ำรุงรส มันจึงเปรอะเลอะหมดไม่มันเขี้ยว แซะม้วนเท่ำแขนได้แผ่นเดียว ผัวจึงไม่กระเสียวกระซิกเลย ฯ

บทละครเรื่อง อิเหนา ตอน ลักนางบุษบา ๏ เมื่อนั้น ฝ่ำยท้ำวกุเรปันเป็นใหญ่ กับท้ำวดำหำชำญชัย ครั้งเสร็จดับไฟที่ไหม้เมือง จึงกลับคชสำรหำญกล้ำ โยธำอึดอัดขนัดเนื่อง เสด็จยังเกยแก้วอันรุ่งเรือง แล้วย่ำงเยื้องสู่ปรำสำทพรำยพรรณ ฯ ฯ ๔ ค ำ ฯ ๏ บัดนั้น สองนำงพี่เลี้ยงสำวสวรรค์ ไม่เห็นบุษบำลำวัณย์ ตกใจชวนกันขึ้นมำ ฯ ฯ ๒ ค ำ ฯ ๏ ครั้นถึงจึงถวำยอัญชลี แล้วกรำบทูลองค์ศรีปัตหรำ เมื่อเพลิงไหม้พระให้จรกำ เข้ำมำรับองค์พระบุตรี ข้ำจะไปตำมก็ห้ำมไว้ ติดไปแต่พี่เลี้ยงสองศรี อันองค์พระธิดำนำรี บัดนี้เสด็จอยู่แห่งใด ฯ ฯ ๔ ค ำ ฯ ๏ เมื่อนั้น ท้ำวดำหำสุริย์วงศ์เป็นใหญ่ ได้ฟังก็ตระหนกตกใจ เร่งคิดสงสัยในวิญญำณ์ จรกำมำดับเพลิงอยู่ พร้อมหมู่เสนีถ้วนหน้ำ เรำมิได้ใช้ให้เข้ำมำ เหตุใดมำว่ำดังนี้ ใครหนออำจองทะนงนัก ลอบลักบุษบำพำหนี ดีร้ำยระเด่นมนตรี แกล้งปลอมอินทรีย์มำพำไป ฯ ฯ ๖ ค ำ ฯ ๏ เมื่อนั้น พระผ่ำนภพกุเรปันกรุงใหญ่ ทั้งห้ำมเหสีทรำมวัย สำวสนมกรมในทั้งนั้น ก็หมำยว่ำอิเหนำเป็นมั่นคง มำลักองค์บุษบำสำวสวรรค์ เหตุผลต้นปลำยก็สมกัน เชิงชั้นเล่ห์กลเป็นพ้นคิด ฯ ฯ ๔ ค ำ ฯ ๏ เมื่อนั้น ประไหมสุหรีดำหำแจ้งจิต เกรงท้ำวกุเรปันทรงฤทธิ์ สุดคิดก็ร่ ำโศกำ ฯ ฯ ๒ ค ำ ฯ โอด

โอ้ปี่ ๏ อกเอ๋ยน่ำน้อยใจนัก อัปลักษณ์กระไรเป็นหนักหนำ ทั้งหลำยเขำมีบุตรธิดำ เป็นที่ยำจิตจ ำเริญใจ นี่ชะรอยเจ้ำกรรมเกิดมำ จะล้ำงผลำญมำรดำให้จงได้ แต่ครุ่นแค้นแสนเข็ญเป็นไป ดังอกใจจะแยกแตกตำย เมื่อจะได้ไพร่ฟ้ำเป็นสำมี แม่นี้อกสั่นขวัญหำย พร่ ำบวงสรวงทุกแห่งแพร่งพรำย เพรำะเสียดำยสุริย์วงศ์เทวำ กินแต่น้ ำตำต่ำงดังอำหำร ทรมำนทุกข์โทมนัสสำ ต่อรู้ข่ำวสำรจรกำ แม่จึงค่อยผำสุกใจ แล้วเกิดณรงค์สงครำมเล่ำ ก็รื้อได้ร้อนเร่ำมำใหม่ ร้อนทุกเส้นหญ้ำแลใบไม้ ครั้นค่อยคลำยใจจึงตั้งกำร ชำวกะหมังกุหนิงมันสอดรู้ จู่มำจ ำนงจงผลำญ มันแกล้งชิงชังจังฑำล จะให้อัประมำณแต่เดิมมำ ช่ำงได้เครื่องระตูไหนมำแต่ง ปลอมแปลงไม่ให้รู้จักหน้ำ มำซำนซมงมว่ำจรกำ มิรู้เหล่ำริษยำอำธรรม์ ฯ ฯ ๑๔ ค ำ ฯ โอด ร่ำย ๏ เมื่อนั้น ท้ำวดำหำสุริย์วงศ์รังสรรค์ ครั้นรุ่งรังสีรวีวรรณ จรจรัลออกท้องพระโรงชัย ฯ ฯ ๒ ค ำ ฯ เสมอ ๏ ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์อำสน์ พร้อมเสนำมำตย์น้อยใหญ่ จึงตรัสบอกแก่จรกำไป เมื่อเพลิงไหม้วุ่นวำยในรำตรี มีชำยทะนงองอำจ เข้ำมำยังปรำสำทเรืองศรี ลอบลักบุษบำเทวี พำหนีไปจำกพำรำ ฯ ฯ ๔ ค ำ ฯ

ตอนที่ 1 บทเสภำเรื่อง ขุนช้ำง-ขุนแผน ตอน นำงสร้อยฟ้ำท ำเสน่ห์ ค าสั่ง ให้เลือกค ำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วท ำเครื่องหมำย X ลงในช่องบนกระดำษค ำตอบ (1๐ คะแนน) 1. “จะกล่ำวถึงโฉมเจ้ำหมื่นไวย อิ่มเอิบก ำเริบใจใครจะเหมือน ปรำโมทย์โชติช่วงดังดวงเดือน มิได้เคลื่อนรสรักสักวันคืน” ค ำประพันธ์ข้ำงต้นมีลักษณะโดดเด่นในโวหำรชนิดใด 1. อุปมำโวหำร 2. บรรยำยโวหำร 3. พรรณนำโวหำร 4. อุปลักษณ์โวหำร 2. จหมื่นไวยวรนำรถให้ค ำสัญญำว่ำจะกระท ำสิ่งใดหำกแพ้พลำยชุมพล 1. สั่งให้นำงสร้อยฟ้ำและนำงศรีมำลำสับเปลี่ยนกันมำเล่นหมำกรุกเป็นเพื่อน 2. สั่งให้นำงสร้อยฟ้ำและนำงศรีมำลำประดิษฐ์ของเล่น 3. สั่งให้นำงสร้อยฟ้ำและนำงศรีมำลำคิดค้นสูตรอำหำร 4. สั่งให้นำงสร้อยฟ้ำและนำงศรีมำลำท ำขนมเบื้อง 3. “สร้อยฟ้ำศรีมำลำว่ำเจ้ำคะ ตั้งกระทะก่อไฟอยู่อึงมี่ ต่อยไข่ใส่น้ ำตำลที่หวำนดี แป้งมีเอำมำปรุงกุ้งสับไป ค ำประพันธ์ข้ำงต้นแสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมในด้ำนใด 1. ภำษำ 2. อำหำร 3. มำรยำท 4. ประเพณี 4. “ศรีมำลำละเลงแผ่นบำงบำง แซะใส่จำนวำงออกไปให้ สร้อยฟ้ำไม่สันทัดอึดอัดใจ ปำมแป้งใส่ไล้หน้ำหนำสิ้นที ค ำประพันธ์ข้ำงต้นข้อใดกล่ำวถูกต้อง 1. ควำมแตกต่ำงด้ำนควำมคิด 2. ควำมแตกต่ำงด้ำนวัฒนธรรม 3. ควำมแตกต่ำงด้ำนกำรศึกษำ 4. ควำมแตกต่ำงด้ำนประสบกำรณ์ 5. ข้อใดไม่ใช่สำเหตุที่ท ำให้นำงสร้อยฟ้ำเกิดควำมน้อยใจ 1. ฝ่ำยนำงศรีมำลำชำยตำดู ทั้งข้ำไทยิ้มอยู่ไม่นิ่งได้ 2. ชุมพลหยิบกระดำนคลำนมำพลัน เล่นหมำกรุกพนันกันฤๅขำ 3. ลำวท ำขนมเบื้องผิดเมืองไทย แผ่นผ้อยมันกะไรดังต้มกบ 4. พลำยชุมพลจึงว่ำพี่สร้อยฟ้ำ ท ำขนมเบื้องหนำเหมือนแป้งจี่

6. “ศรีมำลำว่ำชะช่ำงร้อนจิตร พระอำทิตย์ยังไม่ลับดับแสงเหลือง เด็กเด็กมันยังตื่นครื้นทั้งเมือง ขนมเบื้องท ำด้วยปำกยำกอะไร ฯ ค ำประพันธ์ข้ำงต้นท ำให้นำงสร้อยฟ้ำมีควำมคิดตำมข้อใด 1. นำงสร้อยฟ้ำคิดว่ำตนเองจะโดนทิ้ง 2. นำงสร้อยฟ้ำคิดว่ำตนเองเป็นคนผิด 3. นำงสร้อยฟ้ำคิดว่ำตนเองถูกนำงศรีมำลำนินทำ 4. นำงสร้อยฟ้ำคิดว่ำจหมื่นไวยวรนำรถเข้ำข้ำงนำงศรีมำลำ 7. ข้อใดเป็นกำรใช้ค ำเชิงต ำหนิ 1. ศรีมำลำเลิกเตำเข้ำข้ำงใน ชุมพลไปเรือนย่ำมิได้ช้ำ ฯ 2. นำงสร้อยฟ้ำได้ยินท่ำนย่ำด่ำ ขัดใจแทบน้ ำตำจะเล็ดไหล 3. เด็กเด็กมันยังตื่นครื้นทั้งเมือง ขนมเบื้องท ำด้วยปำกยำกอะไร ฯ 4. เทแป้งแกล้งให้เปรอะเลอะทั้งเรือน กระทะกะท่อยต่อยเกลื่อนลำวจัญไร 8. ควำมขัดแย้งที่ชัดเจนที่สุดในบทเสภำเรื่องขุนช้ำงขุนแผน ตอน นำงสร้อยฟ้ำท ำเสน่ห์คือควำมขัดแย้ง ในข้อใด 1. ควำมขัดแย่งที่เกิดจำกผู้ใหญ่ในครอบครัว 2. ควำมขัดแย้งที่เกิดจำกสำมีและภรรยำ 3. ควำมขัดแย้งที่เกิดจำกควำมหลำยใจ 4. ควำมขัดแย้งที่เกิดจำกควำมหึงหวง 9. ข้อใดต่างจำกพวก 1. ท ำขนมเบื้องหนำเหมือนแป้งจี่ 2. ให้แค้นเคืองปวดปอดตลอดไส้ 3. ควำมรักพี่นี้ร้อนดังไฟเรือง 4. วับดังดินประสิวปลิวถูกไฟ 10.“ฝ่ำยสร้อยฟ้ำแว่วว่ำขนมเบื้อง ให้แค้นเคืองปวดปอดตลอดไส้” ค ำประพันธ์ข้ำงต้นตรงกับส ำนวนใด 1. ชักแม่น้ ำทั้งห้ำ 2. ร ำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง 3. น้ ำขุ่นไว้ในน้ ำใสไว้นอก 4. ฟังไม่ได้ศัพท์จับไปกระเดียด

ตอนที่ 2 บทละคร เรื่อง อิเหนำ ตอน ลักนำงบุษบำ ค าสั่ง ให้เลือกค ำตอบที่ถูกต้องที่สุด แล้วท ำเครื่องหมำย X ลงในช่องบนกระดำษค ำตอบ (1๐ คะแนน) 11. “เมื่อนั้น ฝ่ำยท้ำวกุเรปันเป็นใหญ่ กับท้ำวดำหำชำญชัย ครั้งเสร็จดับไฟที่ไหม้เมือง” ค ำประพันธ์ข้ำงต้นเกิดเหตุไฟไหม้ ณ เมืองใด 1. เมืองดำหำ 2. เมืองกุเรปัน 3. เมืองหมันหยำ 4. เมืองสิงหัดส่ำหรี 12.ตัวละครในข้อใดคือต้นเหตุของไฟไหม้เมือง 1. จรกำ 2. อิเหนำ 3. ท้ำวดำหำ 4. ท้ำวกะหมังกุหนิง 13.ข้อใดเป็นเหตุให้นำงบุษบำหำยตัวไป 1. เกรงท้ำวกุเรปันทรงฤทธิ์ สุดคิดก็ร่ ำโศกำ ฯ 2. เมื่อเพลิงไหม้พระให้จรกำ เข้ำมำรับองค์พระบุตรี 3. จรกำมำดับเพลิงอยู่ พร้อมหมู่เสนีถ้วนหน้ำ 4. ดีร้ำยระเด่นมนตรี แกล้งปลอมอินทรีย์มำพำไป 14.เหตุกำรณ์ก่อนหน้ำตอน ลักนำงบุษบำ คือตอนใด 1. อิเหนำยกทัพจำกหมันหยำ 2. อิเหนำรบท้ำวกะหมังกุหนิง 3. อิเหนำไม่ยอมกลับเมือง 4. อิเหนำได้นำงบุษบำ 15.“อกเอ๋ยน่ำน้อยใจนัก อัปลักษณ์กระไรเป็นหนักหนำ ทั้งหลำยเขำมีบุตรธิดำ เป็นที่ยำจิตจ ำเริญใจ” ค ำประพันธ์ข้ำงต้นจัดเป็นรสในวรรณคดีชนิดใด 1. เสำวรจนีย์ 2. พิโรธวำทัง 3. นำรีปรำโมทย์ 4. สัลลำปังคพิสัย

16. จำกค ำประพันธ์ในตอนที่ก ำหนดให้จำกบทละคร เรื่อง อิเหนำ ตอน ลักนำงบุษบำ ไม่ปรำกฏชื่อตัวละครใด 1. จรกำ 2. อิเหนำ 3. ท้ำวดำหำ 4. ท้ำวกะหมังกุหนิง 17. ค ำประพันธ์ในข้อใดแสดงอำกำรสงสัย 1. มีชำยทะนงองอำจ เข้ำมำยังปรำสำทเรืองศรี 2. มำซำนซมงมว่ำจรกำ มิรู้เหล่ำริษยำอำธรรม์ ฯ 3. จรกำมำดับเพลิงอยู่ พร้อมหมู่เสนีถ้วนหน้ำ 4. ข้ำจะไปตำมก็ห้ำมไว้ ติดไปแต่พี่เลี้ยงสองศรี 18. “ครั้นถึงจึงถวำยอัญชลี แล้วกรำบทูลองค์ศรีปัตหรา” ค ำที่ขีดเส้นใต้ในบทประพันธ์หมำยถึงตัวละครใด 1. ท้ำวดำหำ 2. ท้ำวกุเรปัน 3. อิเหนำ 4. จรกำ 19. “ทั้งห้ามเหสีทรำมวัย สำวสนมกรมในทั้งนั้น” ค ำที่ขีดเส้นใต้ข้อใดเรียงต ำแหน่งมเหสีได้ถูกต้อง 1. มะเดหวี / มะโต / ลิกู/ ประไหมสุหรี/ เหมำหลำหงี 2. มะโต / เหมำหลำหงี / มะเดหวี / ลิกู / ประไหมสุหรี 3. ประไหมสุหรี / มะเดหวี / มะโต / ลิกู / เหมำหลำหงี 4. ประไหมสุหรี / มะเดหวี / ลิกู / มะโต / เหมำหลำหงี 20. “ลดองค์ลงเหนือบัลลังก์อำสน์ พร้อมเสนำมำตย์น้อยใหญ่ จึงตรัสบอกแก่จรกำไป เมื่อเพลิงไหม้วุ่นวำยในรำตรี จำกค ำประพันธ์ข้ำงต้นคือพฤติกรรมของตัวละครในข้อใด 1. ท้ำวดำหำ 2. ท้ำวกุเรปัน 3. อิเหนำ 4. จรกำ