มงคลสูตรคำฉันท์

ั
ํ
มงคลสูตรคาฉนท ์

ผู้แตง
่



ิ
้
้
ั
ี

ุ
ั
็
ู

พระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอย่หว เปนพระมหากษตรย์ รชกาลท 6
ั
ั
แหงพระบรมราชจกรวงศ์
ี
่
่
ั
ิ
ประวตผู้แตง
ุ
พระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอย่หว ทรงไดรบการถวาย
็
ู
้
ั
้
้
ั

ื
้
้
็
ี
่
็
ั
พระราชสมญญาเมอเสดจสวรรคตแลววา "สมเดจพระมหาธรราชเจา"
ั
ู
ซ งหมายถงนกปราชญผย ิ งใหญ่ และใน พ.ศ. 2515 พระองค์ ได้รับ
ึ
ึ
้
์
์
ั
ิ
การยกย่องจากองคการการศ ึ กษาวทยาศาสตรและวฒนธรรม
์
แหงสหประชาชาต หรอ ยเนสโก (UNESCO) ใหทรงเปน พระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอยหว
้
่
ื
ิ
ู

้
่
ั
็
ุ
้
ู

ี
ั
1ใน5 นกปราชญทย ิ งใหญ่ของไทย รชกาลท 6

ี
ั
์
ผลงาน
ิ
ี
ิ
่
์
ั
์
์
ิ
พระองคทรงพระราชนพนธงานประพนธหลายประเภท เชน บทละคร บทความ สารคด นทาน นยาย
ิ
์

ี
้
เปนตน บทพระราชนพนธหลายเรองยังไดรบการยกย่องจากวรรณคดสโมสรวาเปนยอดของ
ั
้
่

ื

ั

วรรณคดหรอเปนหนงส ื อทแตงด อาท หวใจนกรบ เปนยอดบทละครพดรอยแกว มทนะพาธาเปนยอด
ี

ื
ี
่


ั
ั
ิ
ี
้
ู
้
ั
ของบทละครพดคาฉนท ์
ู
ํ
ั
=

ลกษณะคาประพันธ ์
ั
ํ


ั
ี
ั
์
ํ
ั
์
ิ
ั
ิ
ํ
่
์
้
มงคลสตรคาฉนทแตงดวยคาประพนธกาพย์ ฉบง 16 และอนทรวเชยรฉนท 11 แทรกดวยคาถาภาษาบาล ี
ู
้
กาพย์ฉบัง 16
ั
1 บท ม 3 วรรค วรรคหนา 2 วรรคหลง 1 (สดบ รบ ส่ง)
้
ั
ี
ั
ํ
ํ
ั
ี
ํ
้
วรรคหนาม 6 คา วรรคหลง 4 คา รวม 1 บท ม 16 คา ( 6 + 4 + 6)
ี

ี
ี

ี

ั

ี
ั

ี

ี
ั
ํ
การส่งสัมผส คาท 6 วรรคท 1 ส่งสัมผสไปยังวรรคท 2 คาท 4 คาท 6 วรรคท 3 ส่งสัมผสไปยัง
ํ
ํ
ี
ั

ั
วรรคท 1 คาสดทายของบทถดไป (สัมผสระหวางบท)
ุ
้
่
ํ
แผนผง
ั
O O O O O O O O O O
O O O O O O
O O O O O O O O O O
O O O O O O
ตวอยาง
่
ั
ฉบงกพองานศร ตามแผนผงม ี
ั
ั
ี
็
ุ
งามแบบยบลกลไก
ํ
ุ
ํ
ปรงแปลงแตงงามอาไพ จานวนคาได ้
ํ
่
้
่
เวนเบาหนกแนดด ี
ั
ู
ี
จงหวะ วรรคท 1-3 :- 2 + 2 + 2 2 + 2
ั

วรรคท 3 :- 2 + 2 + 2

ี

้
อน ง เฉพาะวรรคท 1 และ 3 อาจจะ 3 + 3 บาง
ึ
ี

ี
ิ
อนทรวเชยรฉนท์ 11
ั
ิ
ฺ
่
อานวา อน – ทระ – ว –เชยน – ฉน – ส ิ บ – เอด * เดม ทระ เคยอาน ทะ – ระ
่
็
ฺ
ั
ิ
ี
ิ
่
ิ
ี

ี
ึ
ึ

ุ
ิ
ั
์
หมายถง ฉนททมลลางดงามประดจสายฟา ซ งเปนอาวธของพระอนทร ์
ี
ุ

่
้

้
ใชแตงบรรยายเนอความเรยบ ๆ พรรณนาความเศราโศก และใชชม ความงามตางๆ
้
ื
่
ี
ั
ั
ลกษณะบงคบ
ั
1 บท ม 2 บาท
ี
้
ํ
่
ั
ื
์
ํ
1 บาท ม 2 วรรค คอ วรรคหนา 5 คา วรรคหลง 6 คา (คาในบทประพนธ หมายถง การเปลง
ํ
ี
ึ
ั
ึ
์
เส ี ยงคร งหน งๆ หรอ พยางค)
ั
ื
ี
รวม 1 บท ม 4 วรรค
ั
การส่งสัมผส
ั
สัมผสนอก
ี


ี

ี
ั
ํ
้
ุ
+ คาสดทายวรรคท 1 ส่งสัมผสไปยัง คาท 3 วรรคท 2
ํ
ุ

้
้
ี
ั
ํ

+ คาสดทายวรรคท 2 ส่งสัมผสไปยังคาสดทาย วรรคท 3
ี
ุ
ํ
ุ
ํ
ํ
ั
ุ

ี
ั
ั
+ คาสดทายวรรคท 4 ส่งสัมผสไปยังคาสดทาย วรรคท 2 บทถดไป (สัมผสระหวางบท)
ี
่
้

้
ี
ั
สัมผสใน : ไมบงคบ แตถามสัมผสในจะทาใหมความไพเราะเพ มข น
ึ
ิ
่
ี
ั
้
ั
่
ั
ํ
้
การออกเส ี ยง
ํ
ั
ุ
- คาคร คร (หนก) คาในตาแหนงคร ตองลงเส ี ยงหนก
่
ุ
ํ
ํ
ุ
้
ั
ํ
่
ุ

่

ู
ํ
ุ
ํ
ื
- คาลห ลห (เบา) คาในตาแหนงลห ไมตองลงน าหนก (ถงแมวาคาน นจาเปนคาคร เมออย่ในตาแหนงลห
่
ํ
ึ
้
่
ุ
ุ
ํ
ํ
้
ํ
ั
ํ
ุ
ั
กตองออกเส ี ยงเบา)
็
้

ิ
ิ
ั
ี
อนทรวเชยรฉนท์ 11
ั
แผนผง


ุ ุ ุ ุ ุ

ั ั ั ั ั

ุ ุ ุ ุ
ั
ั ั ั ั ั
ุ ุ ุ ุ
ั ั
ั ั ั ั ั ั
ุ ุ ุ ุ ุ
ั
ั ั ั ั


ั ั
ตวอยาง
ั
่
ั
ั
่
วมลมนสผอง บ มหมองหทยใส
ิ
ิ
ุ
ิ
ี
ปญญาลชาญชย สรส ิ ทธปรชา
ุ

ั
สามารถฉลาดนก วรลกษณสเมธา
ุ
์
ั
ั
ุ
ิ
ประกอบสกจจา อตการสมานใจ
ิ
จงหวะ ทกบาท :- 2 + 3 3 + 3
ั
ุ















=

จุดมุ่งหมาย




็
ิ
ี
่
ิ
้
ู
ั
ู
้
ื
ี
ิ
ั
่
่
เพอใหตระหนกวาส ิ รมงคลจะเกดแกผใดกเพยงผลมาจากการปฏบตของตนท งส ิ น ไมมผใดหรอส ิ งใด
ิ
้
ั

ื
้
่
ิ
ิ
จะทาใหเกดส ิ รมงคลแกเราได นอกจากตวเราเอง
ั
้
ํ
ความเป นมา
์
ํ
มงคลสตรคาฉนท เปนบทพระราชนพนธในพระบาทสมเดจพระมงกฎเกลา
ั
ิ
์
้

ุ
็
ู
เจาอย่หว มเนอหาวาดวยมงคล ๓๕ อนเปนพระสตร หน งในพระไตรป ฎก
้
่
ึ
ู
ู

ั
ั
้
ื

ี
ุ
ุ
ุ
ั
พระสตตนป ฎก ขมทกนกาย หมวดขททกปาฐะ
ิ
ึ
ํ
ํ
่
้
ิ
่
ึ
ุ
คาวามงคล หมายถง เหตแหงความเจรญกาวหนา และสตร หมายถง คาสอน
้
ู
ในพระพทธศาสนา มงคลสตรจงหมายความวา พระธรรมหรอคาสอนใน
ื
ึ
ู
่
ํ
ุ
ี

พระพทธศาสนาทจะนามาซ งความสขและความ
ุ
ึ
ุ
ํ
ิ
เจรญกาวหนา
้
้
=

มงคล 38 ประการ (1-7)




ํ
่
ี
ั

ั
ี
่
้
ู
ู
1. การไมคบคนพาล
บาล : อเสวนา จ พาลาน (อะเสวะนา จะ พาลานง)
ความหมาย : ไมคบผทชกจง
ี

่
ี
ิ
่

ี
ไปในทางทผด และโงเขลาเบาปญญา เพราะมแตจะทาใหชวตเส ื อม
ํ
้
ิ
ิ
้
ั

ั
ู
ี
ิ
ิ
ฺ
2. การคบบญฑต
บาล : ปณฑตาน จ เสวนา (ปณฑตานญจะ เสวะนา)
ความหมาย : คบผมความร ู ้
ี
ี
ิ
ี


ั
ิ
ื
ื

่
ี
ั
ี
ั
ิ
ความคดทด การปฏบตตนทด เพอจะไดรบการชแนะแตเรองอนเปนมงคล

้


ี
ํ
ั
ี
ู
ู
ู
ู
ี
ี
ิ
ู
ุ

ี
ู
3. การบชาบคคลทควรบชา
บาล : ปชา จ ปชนยาน (ปชา จะ ปชะนยานง)
ความหมาย : การเชดชผ ู ้
ู
้
ู
ประพฤตด และผมพระคณ เปนการลดทฐ ิ ของตนเอง ไมสักการบชาในส ิ งทไมเปนมงคล
ู
ี
ิ
ิ
่
ี

ุ


ี
่
ั
ิ
ู
ู
ี
ู
4. การอย่ในถ นอนสมควร
บาล : ปฏรปเทสวาโส จ (ปะฏรปะเทสะวาโส จะ)
ความหมาย : พาตวเองไป
ั
ิ
ิ
ิ
ู
ั
้
้

ี
้
ี
ั
อย่ในสภาพแวดลอมทด แวดลอมไปดวยบณฑตท งทางโลก และทางธรรม
ฺ
ุ

5. การเคยทาบญมากอน
บาล : ปพเพ จ กตป ญตา (ปพเพ จะ กะตะปญญะตา)
ความหมาย : ฝก
ํ
ฺ
ุ
ี
ุ
ุ
่
ุ
้
ิ
ชาระลางจตใจ สั งสมอานิ สงส์ ความดี ความสุข ทุกการกระทําส่งผลต่อป จจุบันและอนาคต
ํ
ิ
ิ
ิ
ั
ิ
ฺ
ี
6. การต งตนชอบ
บาล : อตตสมมาปณธ จ (อตตะสัมมาปะณธ จะ)
ความหมาย : วางตนอย่างเหมาะ
ั
ฺ
ํ
ี
สมในการดารงชพ และประกอบสัมมาอาชพ
ี
ั
ั
ี


ู

ึ
ู
7. ความเปนพหสต
บาล : พาหสจจ จ (พาหสัจจญจะ)
ความหมาย : เปนผทสดบรบฟงมาก จงม ี
ุ
ฺ
ุ
ฺ
ี
้
ู
ั

ู
ิ
ู
ความร มปญญา ในการคดแกปญหาตางๆ อย่างถกวธ ี
้

้
ิ
ี
่

มงคล 38 ประการ (8-14)





่
ี
้
ู
้
ี
ู
ฺ
ฺ
ื
ิ
ิ
ั
้
8. การรอบรในศ ิ ลปะบาล : ส ิ ปป จ (ส ิ ปปญจะ)ความหมาย : มความรในการใชมอปฏบตการงานตางๆ
ิ
ิ
ี
สามารถประกอบวชาชพได ชวตไมอบจน
้
ี
่
ั
ิ
ิ
ุ
ี
ั
ิ
ฺ
ุ
ิ
ี
ิ
ิ
ี
9. การมวนยทดบาล : วนโย จ สส ิ กขโต (วนะโย จะ สส ิ กขโต)ความหมาย : ปฏบตตนตามระเบยบ และกฎ

ี
ิ
ั
ี
้
์
ื
่
ื

ู
้
้
่
เกณฑของสังคม ไมสรางความเดอดรอนแกผอน
ู
ิ
ุ
่
ั
ุ
ุ
ี
ี

10. การกลาววาจาอนเปนสภาษตบาล : สภาส ิ ตา จ ยา วาจา (สภาส ิ ตา จะ ยา วาจา)ความหมาย : พดด ไม ่
่
เหลวไหล เปลงวาจาอนเปนมงคล ท งทางโลกและทางธรรม
ั
ั

ิ
ํ

ั
ู

ํ
ิ
ุ
ุ
ุ
ุ
11. การบารงบดามารดาบาล : มาตาป ตอป ฐาน (มาตาป ตอปฏฐานง)ความหมาย : เลยงดบดา มารดา
ี
ุ

ี
ี
ํ
้
่
ิ
ิ

ี
้
้
ิ
กลาวยกย่องสรรเสรญผมพระคณ เปนมงคลชวตททาใหเจรญกาวหนา
ุ
ู
้
ี

ฺ
ุ
ุ
ี
ุ
ฺ
ฺ
ฺ
ุ
12. การสงเคราะหบตรบาล : ปตตสงคโห (ปตตะสังคะโห) แยกมาจาก ปตตทารสส สงคโห (ปตตะทารสสะ
ุ
ฺ
ั
์

สังคะโห)ความหมาย : เลยงดบตรใหไดรบการอบรมสั งสอนที ดี ได้รับการศ ึ กษา บําเพ็ ญตนเป นประโยชน์
้
ู
ุ
้
ั
ี
ตอสังคม
่
้

13. การสงเคราะหภรรยาบาล : ทารสงคโห (ทาระสังคะโห)ความหมาย : เลยงดภรรยาใหด กลาวยกย่อง
ู
ี
ี
ี
่
ฺ
์
ั
ั
ู
้
้
ิ
ไมดหม น สรางความม นคงใหครอบครว
่
้
ั
ั
ุ
่
้
ั
ฺ
ํ
ุ
ั
ฺ
14. การทางานไมใหค งคางบาล : อนากลา จ กมมนตา (อะนากลา จะ กมมนตา)ความหมาย : ทางานท งทาง
ํ
ี
ู
์
็
โลก และทางธรรมใหสําเรจสมบรณ ไมเหนแกตว และประโยชนส่วนตน
้
ั
์
่
่
็

มงคล 38 ประการ (15-21)




้

้
็
ี
ู
ี
ฺ
ั
้
ิ

15. การใหทานบาล : ทาน จ (ทานญจะ)ความหมาย : ฝกจตใหเปนผมความเส ี ยสละ ลดความเหนแกตว
ั
่
่
ุ
ไมทจรตในส ิ งของทไมชอบธรรม
ิ
่
ี

ั
ี
ิ
16. การประพฤตธรรมบาล : ธมมจรยา จ (ธมมะจะรยา จะ)ความหมาย : ปฏบตตามหลกธรรมคาสอน
ิ
ิ
ั
ั
ํ
ฺ
ิ
ิ
ั
้
้
้
ู
ิ
ของพระพทธเจา ยกระดบจตใจใหสงดวยศ ี ล และธรรมะ
ุ
ฺ
ั
ิ
้
่
ี
์
17. การสงเคราะหญาตบาล : ญาตกาน จ สงคโห (ญาตะกา นญจะ สังคะโห)ความหมาย : ใหความชวย
ฺ
ั
เหลอญาตพนองตามกาลง สงเคราะหญาตเมอเดอดรอน
ํ
์
ิ
ื
้
้

ื

ี
ื
ิ
ฺ
ิ
ี
ํ
ั
ฺ
ิ
ั

ิ
ิ
ี
ํ
ี
ี

่
18. การทางานทไมมโทษบาล : อนวชชาน กมมาน (อะนะวชชาน กมมาน)ความหมาย : ทางานหาเลยงตน
้
ิ
่

ั
ิ
ี

ี
่
โดยตองเปนงานทไมผดกฎหมาย ไมผดประเพณ และศ ี ลธรรมอนด ี
ิ
่
ี

้
ิ
่
ี
ี
19. การละเวนจากบาปบาล : อารต วรต ปาปา (อาระต วระต ปาปา)ความหมาย : บาปคอส ิ งทไมด ไมเปน
ี
ี
ื
ี

ี
ู
้
ู
้
ํ
มงคล ทาแลวรส ึ กไมสบายใจ สรางความเดอดรอนใหผอน
ื

้
้
ื
่
้
้
ํ

ื
ื

20. สํารวมจากการดมน าเมาบาล : มชชปานา จ ส ญโม (มชชะปานา จะ สัญญะโม)ความหมาย : ดมของ
ฺ
ี
ั
ฺ
้
ั
ึ
ิ
ึ
่
ั
มนเมาแลวไมสามารถควบคมตนได ย่อมนามาซ งการเส ี ยทรพย์ เส ี ยสตสัมปชญญะ
้
ํ
ุ

ั
ุ
21. การไมประมาทในธรรมท งหลายบาล : อปปมาโท จ ธมเมส (อปปะมาโท จะ ธมเมส)ความหมาย : เปน
ั
ฺ
่
ั
ุ
ฺ
ี

่
ั
ุ
ั
ี
ิ
้
ี
ู
ั
ิ
ผมสตพรอม ไมประมาท ไมหนหนพลนแลน ปฏบตตนในทางทด ี
ิ
่
้
่

มงคล 38 ประการ (22-28)




ี
่

ี
้
ี
22. การมความเคารพบาล : คารโว จ (คาระโว จะ)ความหมาย : ใหความเคารพในบคคลทควรแกการ
ุ
่
ั
ั
ั
้
ู
ิ
้
เคารพ ท งตอหนาและลบหลง ผคนจะสรรเสรญ
ี
่
ี

ี
ิ
ิ
ี
่
23. การมความถอมตนบาล : นวาโต จ (นวาโต จะ)ความหมาย : มมารยาท สงบเสงยม ไมหย ิ งผยองตน
้
จะทาใหไมเส ี ยคน และไมเส ี ยมตร
่
ิ
ํ
่
ี
ึ
้
ี
่

ุ


ฺ
ุ
ี
24. การมความสันโดษบาล : สนต ฐ ี จ (สันต ะฐ ี จะ)ความหมาย : พงพอใจในส ิ งทตนเองม ไมนอยเนอ
ี

ื
ต าใจ ย ิ นดตามกาลงทรพย์ ของตน
ํ
ี
ํ
ั
ั
้
ุ
ุ
25. การมความกตญ บาล : กต ตา (กะตญ ตา)ความหมาย : เปนผรคณ รจกตอบแทนบญคณผท ี
ู

ู
ฺ
้
ุ
ุ
ู
ุ
ั
ู
ี
ี
้
ั
ั
้
ู
มพระคณ และมผทเมตตาในยามเดอดรอน
้
ี

ู
้
ี
ื
ุ
ี
ั
ั
26. การฟงธรรมตามกาลบาล : กาเลน ธมมสสวน (กาเลนะ ธมมสสะวะนง)ความหมาย : เมอมโอกาสให ้
ื
ํ
ฺ
ี
ี


ั
ฺ
ั
ี
ํ
ิ
ฟงธรรมะ คดทบทวนถงประโยชนแหงหลกธรรม แลวนามาใชในชวตประจาวน
์
่
ั
ิ
ึ

้
้
ํ
ี
27. การมความอดทนบาล : ขนต จ (ขนต จะ)ความหมาย : เปนผมความอดทนตอความยากลาบาก และ
ฺ
่
ี
้
ู
ั
ํ
ี
ี

ี
่
อดทนตอกเลส และความโลภ
ิ
ั
่
่
ํ
่
่
ฺ
ี

28. การเปนผวางายบาล : โสวจสสตา (โสวะจสสะตา)ความหมาย : เปนคนทวานอนสอนงาย ไมทาตว
้
ู

ั
ี
่

ื

ั
กลบเกลอนความผดของตน พรอมปรบปรงตว
ิ
ั
้
ุ

มงคล 38 ประการ (29-35)




ู

้
ํ
ี
ฺ
ี
็
ั
ั
29. การไดเหนสมณะบาล : สมณาน จ ทสสน (สะมะณานญจะ ทสสะนง)ความหมาย : สําหรบผทอย่ใน
ฺ
ั
ั
้
ู
้
ู

สมณเพศ ตองเปนผทสงบกาย วาจา และใจ
้

ี
ี
ั
ฺ
30. การสนทนาธรรมตามกาลบาล : กาเลน ธมมสากจฉา (กาเลนะ ธมมะสากจฉา)ความหมาย : แลก
ฺ
ั
ู
้
ู
ี

ี
ั
ี

ู
ิ
้
่
้
้

ื
ี
เปลยนสาระความรกบผอน พดดวยวาจาทไมโออวด และมความรจรงในส ิ งทพด
ู
้
ู


็
ํ
ิ
ิ
ั
ี
ิ
31. การบาเพญตบะบาล : ตโป จ (ตะโป จะ) ตบะความหมาย : ฝกปฏบตตนใหกเลสหมดไป สํารวมกายใจ
้
ิ
ั
่
ไมย ึ ดตดในสัมผสภายในนอกเกนไป
ิ
ี
ู
ฺ
ิ
้
้
ฺ
ิ
32. การประพฤตพรหมจรรย์ บาล : พรหมจรย จ (พรหมะจะรยัญจะ)ความหมาย : ผบวชใหละเวนจาก
ั
ฺ
้
ิ
ื
้
่
ู
้
การเสพเมถน ส่วนฆราวาสใหย ึ ดปฏบตโดยการใหทาน ชวยเหลอผอนตามสมควร และรกษาศ ี ล
ิ
ั
ั
ุ
ื
้

ิ
็
ิ
ี
ิ
ิ
ั
ฺ
ั
ฺ
ิ
็
33. การเหนอรยสัจบาล : อรยสจจานทสสน (อะรยะสัจจานะทสสะนะ)ความหมาย : เหนความจรงอน
ี
์
ํ
้
ุ
์
ุ
ิ
ิ
ิ
ั
ุ
่

ู
ประเสรฐ 4 ประการ คอ อรยสัจ 4 อนเปนมลเหตแหงการเกดทกข และวธทาใหทกขหมดไป
ิ
ื
ิ
ิ
ี
ิ
้
34. การทาใหแจงซ งพระนพพานบาล : นพพานสจฉกรยา จ (นพพานะสัจฉกรยา จะ)ความหมาย :
ํ
ิ
ึ
ิ
้
ฺ
ิ
ิ
ิ
ฺ
ิ
ิ
ุ
้
ุ
ั
ิ
ึ
ปฏบตตน ใชหลกธรรมดบทกข และความไมสบายใจ ระลกถงคณแหงพระนพพาน
่
ึ
่
์
ั
ั
ิ
ฺ
ิ
35. การมจตไมหว นไหวในโลกธรรมบาล : ผ ฐสส โลกธมเมห จตต ยสส น กมปต (ผ ฐัสสะ โลกะธม
ั

ุ
ี
ฺ
ี
ิ
ํ

ุ
ฺ
ฺ
่
ั
ฺ
ิ

เมห จตตง ยัสสะ นะ กมปะตะ)ความหมาย : ฝกจตใจตนใหไมหลงในลาภ ยศ และการสรรเสรญเย ิ นยอ
ิ
ั
ั
่
้
ิ
ิ
ิ

มงคล 38 ประการ (36-38)




่
้

ี
ิ
ื
ั
ั
ํ
ี

ี
36. การมจตไมเศราโศกบาล : อโสก (อะโสกง)ความหมาย : การพลดพรากเปนเรองธรรมดาของชวต
ิ

ใชปญญาพจารณาความเศรา และความอาลยอาวรณ ์
ั
้
้
ิ
ิ
37. การมจตปราศจากกเลสบาล : วรช (วระชง)ความหมาย : ฝกปฏบตตนใหหางไกลจากกเลส และส ิ งท ี
ั
ิ
ี
ํ
้
ั
ิ

ิ
ิ
ี
่
ิ
ิ
้
้
ทาใหจตใจเศราหมอง
ิ
ํ
ี
ึ
ุ

ิ
ิ
้

ี
ั
ํ
ิ
ี
ึ
ี
้
ั
38. การมจตเกษมบาล : เขม (เขมง)ความหมาย : รกษาไวซ งสภาพทมจตใจเปนสข ละแลวซ งกเลส ไม ่
ั
ย ิ นดในวตถ ในภพ ในอวชชาท งหลาย
ี
ั
ิ
ุ









=

คุณคา
่



ื

ุ
้
่
คณคาดานเนอหา
ุ
ี

ี
ื
ู


ํ

ี
มงคลสตรคาฉนท เปนวรรณคดทมเนอหาเปนคาสอนทางพระพทธศาสนา วาดวยเรองของ มงคล ๓๘
ื

ั
ํ
์
้
่
์
ํ

ิ
ึ

ี
ู
ั
ิ
ิ
ี

ั
่
ํ
้
ประการ ซ งเปนคาสอนทสามารถพสจนใหเหนจรงได โดยเนนท “การปฏบตดวยตนเอง” ลาดบจากงายไป
ิ
้
้
็
้
ุ
้
ํ
ื
ี
่

ั
ี
้
ิ
้

้
่
ยาก ถาปฏบตไดแลว จะทาใหชวตมแตความกาวหนาและผาสก โดยไมตองอาศัยปจจยใดๆ เนองจากการ
้
้
้
ิ
ั
ิ
ี
ั
่


้
ิ
ิ
้
ิ
ี
้
ิ
ปฏบตดวยตนเองย่อมมอบความเปนมงคลทแทจรงใหแกชวต
คณคาดานวรรณศ ิ ลป
ุ
่

้
ื
้

ี
ี

ี

ั
เนอความในมงคลสตรคาฉนท แมจะมทมาจากคาถาภาษาบาลและมคาศัพทในทางพระพทธศาสนา แตกเปน
์
็
่
ํ
ุ
ี
ํ
ู
์
้
ิ
ี

์

ํ
่
คาทเขาใจความหายไดไมยาก เชน โสตถ ภควนต เปนตน
ั
่
้
้

ู
ี
นอกจากนพระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอย่หวยังทรงสามารถถายทอดและเรยบเรยงเนอความเปน
่
ี
ั

ื
็
้
ุ
ี
้

ภาษาไทยไดอย่างเรยบงาย แตมความไพเราะ และสามารถส ื อความหมายไดอย่างชดเจน
่
้
่
ั
้
ี
ี
้
คณคาดานวรรณศ ิ ลป
่
ุ
ื
์

ู
ํ
่
เนอความในมงคลสตรคาฉนท แมจะมทมาจากคาถาภาษาบาลและมคาศัพทในทางพระพทธศาสนา แตกเปน
ั
์
็
ุ
้
ี

ี

ี
ี
ํ
้

้

่
ิ
ั
้
คาทเขาใจความหายไดไมยาก เชน โสตถ ภควนต เปนตน
ํ
ี
่
์
ื

ู
้
นอกจากนพระบาทสมเดจพระมงกฎเกลาเจาอย่หวยังทรงสามารถถายทอดและเรยบเรยงเนอความเปน
ั
็
ุ
ี
่

้
ี

ี
ี
้
ี
้
่
ภาษาไทยไดอย่างเรยบงาย แตมความไพเราะ และสามารถส ื อความหมายไดอย่างชดเจน
่
ั

ขอคด
้
ิ


ี
ู

ิ
้
้
ิ

่
ั
ุ
เหตแหงความเจรญกาวหนาอย่ทความประพฤตของตนและการฝกอบรมจตใจตนใหถกตองตามหลกพทธ
ุ
้
ู
้
ิ

ี
ั
ุ
ี

ู
ิ
่
ู
ธรรม มใชอย่ทผอน ส ิ งอน หรอวตถโชคลางใดๆทมาจากภายนอก
ื

ื
้
ื









































=

ํ
ั
คาศัพท์จากเรื องมงคลสูตรคาฉนท์
ํ

ํ
ั
คาศัพท์จากเรื องมงคลสูตรคาฉนท์
ํ

ั
ํ
คาศัพท์จากเรื องมงคลสูตรคาฉนท์
ํ












































































=

น.ส.ปาณิสรา แป นประโคน ม.413 เลขที 22

ิ
้
์
น.ส.พัณณ์ชตา กลาณรงค ม.413 เลขที 24
น.ส.พิชญ์สิณี กล นจงกล ม.413 เลขที 25
ิ

น.ส.แพรวา ปริศวงศ์ ม.413 เลขที 27


์
น.ส.ศิริ กาญจน์ ปุณยนิพัทธ ม.413 เลขที 30
ั
น.ส.ศุภชญา กววจน์ ม.413 เลขที 31
ั
ี
น.ส.สิริยาพร ตระกลย ง ม.413 เลขที 33
ู
ิ