ชุดฝึกทักษะกีฬาตะกร้อขั้นฐานพื้น

ชนั้ มัธยมศึกษาปีที่ 3

นางสาวเสาวลักษณ์ เกษมสวัสด์ิ
ตาแหน่ง ครู

กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สุขศกึ ษาและพลศึกษา

โรงเรยี นราษฎร์บารงุ ธรรม
ตาบลทุ่งกระบา่ อาเภอเลาขวญั จังหวัดกาญจนบรุ ี
สงั กัดสานักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 4

ทักษะกีฬาเซปกั ตะกร้อพืน้ ฐาน

สิ่งสำคัญที่สุดท่ีจะนำไปสู่กระบวนกำรกำรเล่นเกมเซปักตะกร้อ คือ ทักษะระดับพ้ืนฐำน หรือ
ควำมชำนำญในกำรเลน่ ระดบั เบ้อื งตน้ ซึง่ ประกอบดว้ ยทกั ษะทสี่ ำคัญ ดังน้ี

1. หลังเทำ้
2. ขำ้ งเท้ำดำ้ นใน
3. เขำ่
4. ศีรษะ
ทกั ษะ 4 อยำ่ งข้ำงตน้ เป็นทักษะหลักเบื้องต้นท่ีจะสร้ำงควำมชำนำญ เพ่ือใช้เชื่อมโยง ต่อกำรเล่น
เป็นเกม ควำมสำคัญของทกั ษะทงั้ 4 อย่ำง จะนำไปส่กู ระบวนกำรเลน่ เกมและกอ่ ให้เกิด ประโยชน์ ดังน้ี

ค วามสาคญั ของลกู หลังเทา้

1. ใชร้ ับลูกเสิรฟ์ ซึง่ เปน็ ลกู เสริ ์ฟประเภทลกู สัน้ หรอื หยอด
2. ใช้เสิร์ฟ ปัจจบุ นั กำรเสิร์ฟดว้ ยหลังเทำ้ เปน็ ทน่ี ิยมมำก เนื่องจำกวิถขี องลูกเสริ ฟ์
ไม่สำมำรถคำดเดำได้ว่ำจะลงตรงจุดใด บวกกับควำมรุนแรงทำให้กำรรับลูกเสิร์ฟไม่บรรลุ
เป้ำหมำย จึงเป็นที่นยิ มในกำรฝึกซ้อมและนำไปใช้
3. ใช้รกุ เมอ่ื เป็นฝ่ำยรุก โดยเฉพำะผเู้ ล่นตำแหนง่ ตวั ทำหลัก เช่น ท่ำรุกดว้ ยหลงั เท้ำ
กระโดดลอยตวั กลำงอำกำศ หรือกระโดดเตะสลบั เทำ้
4. ใชร้ ับลกู ในขณะเปน็ ฝำ่ ยต้งั รับ

1

ทักษะกีฬาเซปกั ตะกร้อพืน้ ฐาน

ค วามสาคัญของลูกข้างเท้าด้านใน

1. ใชร้ บั ลกู เสริ ฟ์ ซึ่งเป็นลกู เสริ ฟ์ ประเภทลกู สน้ั หรือหยอด
2. ใช้เสิร์ฟ ปัจจุบันกำรเสิร์ฟด้วยหลังเท้ำเป็นที่นิยมมำก เน่ืองจำกวิถีของลูกเสิร์ฟ ไม่สำมำรถ
คำดเดำไดว้ ่ำจะลงตรงจดุ ใด บวกกับควำมรนุ แรงทำให้กำรรบั ลูกเสริ ์ฟไม่บรรลเุ ป้ำหมำย จึงเป็นท่ี
นยิ มในกำรฝกึ ซ้อมและนำไปใช้
3. ใชร้ กุ เมื่อเป็นฝ่ำยรกุ โดยเฉพำะผู้เลน่ ตำแหน่งตัวทำหลัก เช่น ท่ำรุกด้วยหลังเทำ้
กระโดดลอยตัวกลำงอำกำศ หรอื กระโดดเตะสลับเท้ำ
4. ใชร้ บั ลูกในขณะเปน็ ฝ่ำยตง้ั รับ

ค วามสาคญั ของลกู เขา่

1. ใชร้ บั ลกู เสิรฟ์
2. ใชร้ บั ลกู ท่ัว ๆ ไปขณะเปน็ ฝ่ำยตัง้ รบั

ปัจจุบันกำรนำทักษะลูกเข่ำมำใช้ในกำรต้ังรับจะมีประโยชน์มำกท่ีสุด หำกได้รับกำรฝึก
ปฏิบตั อิ ยำ่ งดีและถูกตอ้ ง เพรำะปจั จุบนั กำรเล่นลกู ครูดไมถ่ อื ว่ำเปน็ ลูกเสีย จะครูดก่ีคร้ังก็ตำมให้
นบั หนึ่งครั้ง ดงั นั้น กำรใช้เขำ่ บวกกับลำตัวจึงเปน็ ขอ้ ได้เปรียบในเกมกำรตง้ั รับ

2

ทกั ษะกีฬาเซปักตะกร้อพื้นฐาน

ค วามสาคัญของลูกศีรษะ

1. ใช้รับลกู เสิร์ฟ
2. ใชร้ บั ลกู ทวั่ ๆ ไป ขณะเปน็ ฝ่ำยต้งั รับ
3. ใชร้ ุกเมอ่ื เปน็ ฝำ่ ยรุก
4. ใชต้ ้ังลูกให้ผูเ้ ล่นตำแหนง่ รกุ

ก ารบงั คบั หรือการควบคมุ ลูกตะกร้อ

กำรควบคมุ (Control) หมำยถึง กำรบังคับโดยสงั่ ให้อวยั วะส่วนต่ำง ๆ ของร่ำงกำย เช่น
หลังเท้ำ ข้ำงเท้ำด้ำนใน เข่ำ และศีรษะ ทำหน้ำที่ครอบครองลูกตะกร้อให้เป็นไปตำมควำม
ต้องกำรเช่น ต้องเดำะหรือเลีย้ งลูกตะกร้อ หรอื ตอ้ งรับและส่งลกู ตะกร้อ

กำรควบคุมลูกตะกร้อเป็นสิ่งสำคัญมำกในกำรฝึกทักษะระดับพ้ืนฐำน กำรฝึกปฏิบัติ
ทักษะให้มีควำมถูกต้องตำมขั้นตอนของกำรฝึก จะทำให้ผู้ฝึกมีควำมเชี่ยวชำญและชำนำญใน
ระดับเบ้อื งตน้ ซึ่งเป็นพืน้ ฐำนท่ีดีในกำรนำไปสู่กระบวนกำรเล่นเกมเซปกั ตะกรอ้ ต่อไป

3

ก ารเล่นลูกตะกร้อด้วยหลงั เท้า

กำรฝึกหัดเดำะหรือเล้ียงลูกตะกร้อด้วยหลังเท้ำ เป็นทักษะอย่ำงหนึ่งที่ผู้เล่นจะต้อง
ให้ควำมสำคัญเป็นอย่ำงยิ่ง เพรำะจะนำไปสู่กระบวนกำรเล่นเกมท่ีมีควำมผิดพลำดน้อย กำรบังคับหรือ
ควบคมุ ลกู หลงั เทำ้ ให้ไดเ้ ป็นจำนวนมำกโดยลกู ตะกร้อไม่ตกพ้นื ต้องฝกึ ปฏบิ ตั ิเปน็ ข้นั ตอน ดังน้ี

* ท่าเตรียมและการทรงตวั *

แสดงวธิ ีการเตรยี มและการทรงตัวในการเล่นลูกหลงั เท้า

ท่ำเตรียมและกำรทรงตัว ยืนอยู่ในท่ำตรง เท้ำแยกห่ำงจำกกันระยะเท่ำ 1 ช่วงไหล่ยกเท้ำที่ถนัด
สูงจำกพ้ืน 10-15 เซนติเมตร เท้ำที่เป็นหลักย่อเข่ำเล็กน้อย น้ำหนักตัวค่อนมำด้ำนหน้ำยกปลำยเท้ำขึ้น
เล็กนอ้ ย แขนทง้ั สองข้ำงกำงออก เพ่ือควำมสมดุลในกำรทรงตัว สำยตำมองที่ลูกตะกร้อและจุดกระทบบน
หลงั เทำ้

4

ก ารฝึกบงั คบั หรือควบคมุ ลกู หลงั เทา้

ผู้ฝึกควบคมุ ลกู หลงั เทา้ ด้วยตนเอง ปฏิบัติต่อเนอ่ื ง 10 ครั้งแลว้ เปลย่ี นกนั

* การฝกึ บังคับหรือควบคมุ ลกู หลังเทา้ เพื่อเพิม่ ความชานาญ*

แสดงท่าการฝกึ ทกั ษะหลงั เทา้ เพื่อเพ่มิ ความชานาญ

5

ก ารเล่นลกู ตะกรอ้ ดว้ ยขา้ งเท้าดา้ นใน

กรมพลศกึ ษา (2529 : 14) ได้ให้ควำมหมำยของกำรเตะลูกดว้ ยขำ้ งเทำ้ ดำ้ นในไว้ว่ำ หมำยถึงกำร
ใช้ขำ้ งเท้ำดำ้ นในบรเิ วณใต้ตำต่มุ ลงไปเปน็ ส่วนทเี่ ตะตะกร้อ มหี ลกั ปฏบิ ัติดังน้ี

* ทา่ เตรยี มและการทรงตวั *

แสดงวธิ ีการเตรยี มและการทรงตัวในการเล่นลูกขา้ งเท้าด้านใน

ทำ่ เตรยี มและกำรทรงตวั เพ่ือกำรเล่นลูกข้ำงเท้ำด้ำนใน ยืนอยู่ในท่ำตรง เท้ำแยกห่ำงกัน1 ช่วงไหล่
ยกเท้ำข้ำงท่ีถนัดข้ึนมำในลักษณะปลำยเท้ำงอพับเข้ำด้ำนใน บิดปลำยเท้ำให้หงำยขึ้นเล็กน้อย เป็น
แนวขนำนกับพ้ืน สูงจำกพ้ืนระดับเข่ำ งุ้มปลำยเท้ำเล็กน้อย เพ่ือให้บริเวณเท้ำด้ำนในเป็น “แอ่ง” ขนำด
เล็ก (เป็นจุดสัมผัสลูกตะกร้อ) แขนท้ังสองข้ำงกำงออกห่ำงลำตัว เพื่อควำมสมดุลของร่ำงกำย เท้ำท่ีเป็น
หลักย่อลงเล็กน้อย น้ำหนักตัวค่อนมำด้ำนหน้ำ สำยตำมองที่ลูกตะกร้อและจุดกระทบบน “แอ่ง” บริเวณ
ข้ำงเทำ้ ด้ำนใน

6

ก ารฝึกบงั คบั หรือควบคมุ ข้างเท้าด้านใน

ผู้ฝกึ ควบคมุ ลูกข้างเทา้ ดา้ นในดว้ ยตนเอง ปฏบิ ัติตอ่ เนอ่ื ง 10 ครง้ั แล้วเปล่ยี นกัน

* การฝึกบงั คบั หรอื ควบคุมลกู ข้างเทา้ ดา้ นในเพือ่ เพิ่มความชานาญ*

แสดงท่าการฝกึ ทักษะข้างเท้าดา้ นใน เพอ่ื เพิ่มความชานาญ

7

ก ารเลน่ ลกู ตะกร้อดว้ ยเขา่

* ท่าเตรียมและการทรงตัว *

แสดงวธิ ีการเตรยี มและการทรงตวั ในการเล่นลกู เข่า

ท่ำเตรียมและกำรทรงตวั ยืนอยใู่ นทำ่ ตรง เทำ้ ทงั้ สองแยกหำ่ งจำกกันประมำณช่วงไหล่ยกเข่ำข้ำงท่ี
ถนัดขึ้นมำโดยให้ช่วงขำท่อนบนขนำนกับพื้น ปลำยเท้ำงอเล็กน้อย แขนกำงออกเพ่ือควำมสมดุลและกำร
ทรงตัวท่ีดี ก้มตัวโดยน้ำหนักตัวค่อนมำด้ำนหน้ำเท้ำท่ีเป็นหลัก ย่อเข่ำลงเล็กน้อยสำยตำมองที่ลูกตะกร้อ
และจดุ กระทบทีเ่ ข่ำ

8

ก ารฝึกบงั คบั หรือควบคุมเขา่

ผู้ฝกึ ควบคมุ ลกู เขา่ ด้วยตนเอง ปฏบิ ตั ิต่อเนื่อง 10 คร้งั แลว้ เปลี่ยนกนั

* การฝกึ บงั คับหรือควบคมุ ลกู เขา่ เพือ่ เพิ่มความชานาญ*

แสดงท่าการฝกึ ทกั ษะด้วยเขา่ เพอ่ื เพิม่ ความชานาญ

9

ก ารเล่นลูกตะกร้อดว้ ยศีรษะ

* ทา่ เตรียมและการทรงตัว *

แสดงวธิ ีการเตรยี มและการทรงตวั ในการเล่นลูกศีรษะ

ท่ำเตรียมและกำรทรงตัว กำรเล่นลูกศีรษะ ยืนอยู่ในท่ำตรง เท้ำแยกห่ำงกันประมำณช่วงไหล่
เท้ำท่ีไม่ถนัดเป็นเท้ำนำอยู่ด้ำนหน้ำสำหรับกำรเคลื่อนที่ ย่อตัวลงพอประมำณ ยกแขนท้ังสองข้ำงขึ้นใน
ลักษณะต้งั เพื่อประคองร่ำงกำยให้สมดลุ และกำรทรงตัว และเพื่อเป็นกรอบในกำรเล่นลูกตะกร้อเกิดควำม
ชัดเจน และเพ่ิมควำมแน่นอนมำกย่ิงข้ึน ใบหน้ำเงยเล็กน้อย เปิดส้นเท้ำเพ่ือควำมรวดเร็วในกำรเคลื่อนท่ี
สำยตำมองลกู ตะกรอ้ และคำดคะเนจดุ กระทบระหว่ำงลกู ตะกร้อกับบรเิ วณศรี ษะใหพ้ อดี จะทำให้ลูกที่เล่น
แล้วเป็นลูกดี ไม่หลุดออกไปดำ้ นหลัง ซงึ่ จะทำใหก้ ำรติดตำมเล่นยำกข้นึ

กำรที่ผู้เล่นย่อตัวให้ต่ำลง หรือสำมำรถย่อตัวได้ทุกระดับ รวมทั้งกำรโยกตัว หรือเคล่ือนที่
ไปด้ำนซ้ำย-ขวำ-หนำ้ -หลัง เป็นจดุ สำคญั ของทำ่ เตรยี มและกำรทรงตัวทด่ี ีของกำรฝกึ ทกั ษะกำรเล่นลูก
ดว้ ยศรี ษะท่ีถูกต้อง

10

การฝึกบังคบั หรือควบคมุ ศีรษะ

ผูฝ้ กึ ควบคุมลกู ศีรษะด้วยตนเอง ปฏบิ ัตติ ่อเน่อื ง 10 ครัง้ แล้วเปลีย่ นกนั

* การฝกึ บงั คบั หรือควบคุมลกู ศีรษะเพือ่ เพิ่มความชานาญ*

แสดงทา่ การฝกึ ทักษะดว้ ยศีรษะเพื่อเพิม่ ความชานาญ

11