จดหมายข่าว ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 ประจำเดือนพฤศจิกายน 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2565

เสวนา

บทบาทภาคป่าไม้สู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน : มุมมองภาควิชาการ

เมื่อวันที่ 18 ตุลาคม 2565 คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร์ โดยศูนย์วิจัยป่าไม้ ได้จัดเสวนาวิชาการเรื่อง “บทบาท
ภาคป่าไม้สู่ความเป็น กลางทางคาร์บอน : มุมมองภาควิชาการ”
ณ ห้องประชุม FORTROP ชั้น 3 ตึกวนศาสตร์ 60 ปี คณะวนศาสตร์
และผ่านระบบออนไลน์ Cisco Webex โดย รศ.ดร.ลดาวัลย์ พวงจิตร
รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์เป็นประธานกล่าว
เปิดงาน และมีการบรรยายพิเศษหัวข้อ "ความเป็นกลางทางคาร์บอนกับ
บทบาทภาคป่าไม้ของประเทศไทย" โดยนายจิรวัฒน์ ระติสุนทร
รองเลขาธิการสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ง
แวดล้อม ในช่วงของการเสวนามีวิทยากร จำนวน 4 ท่าน ประกอบด้วย
รศ. ทรงกลด จารุสมบัติ อาจารย์ประจำภาควิชาวนผลิตภัณฑ์
นายณัฐวัฒน์ คลังทรัพย์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยป่าไม้
ผศ. ดร.วิรงรอง ดวงใจ อาจารย์ประจำภาควิชาวนวัฒนวิทยา
ดร. นรินธร จำวงษ์ รองผู้อำนวยการศูนย์วิจัยป่าไม้ และ ผศ. ดร.สา
พิศ ดิลกสัมพันธ์ รองคณบดีฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ เป็นผู้ดำเนิน
รายการ

โดยการเสวนาครั้งนี้เกิดขึ้นเนื่องจากคณะวนศาสตร์ ได้จัดทำ
สมุดปกน้ำตาลซึ่งเป็นข้อเสนอเพื่อเสริมสร้างบทบาทภาคป่าไม้สู่ความ
เป็นกลางทางคาร์บอน ภายใต้กลยุทธ์ 6 ด้าน ได้แก่ 1) เสริมสร้างระบบ
นิเวศเพื่อสนับสนุนการเพิ่มพื้นที่ป่า 2) สนับสนุนและผลักดันการใช้
ประโยชน์ไม้ครบวงจรด้วยแนวคิดนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ 3) รักษาสภาพ
การกักเก็บคาร์บอนในภาคป่าไม้ด้วยกลไกประชารัฐ 4) เพิ่มประสิทธิภาพ
การจัดการไฟป่าด้วยองค์ความรู้ เทคโนโลยี และกลไกการมีส่วนร่วม
5) พัฒนากลไกการลดก๊าซเรือนกระจกภาคป่าไม้ และ 6) ส่งเสริมการ
เรียนรู้และสร้างจิตสำนึกของสังคมต่อบทบาทของภาคป่าไม้ โดยแต่ละ
กลยุทธ์ได้กำหนดมาตรการการดำเนินงานคลอบคลุมทั้งระยะสั้น (1-2 ปี)
ระยะกลาง (3-5 ปี) และระยะยาว (5 ปีขึ้นไป) รวมทั้งหมด 77 มาตรการ
เพื่อให้สามารถติดตามประเมินผลสัมฤทธ์ตามกรอบเวลาได้อย่างมี
ประสิทธิภาพและบรรลุเป้าหมายที่วางไว้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ การดำเนินงาน
ตามกลยุทธ์และมาตรการต่างๆ ควรยึดหลักการจัดการป่าไม้ที่ถูกต้องที่
อยู่บนฐานองค์ความรู้ด้านวนศาสตร์เป็นสำคัญ

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนตุลาคม พ.ศ. 2565

เสวนา

มติ ครม. 5 ต.ค. 2565 อนุญาตให้เอกชนปลูกสร้างสวนป่าในพื้นที่ป่าไม้ :
โอกาส ความท้าทาย และผลกระทบ

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2565 คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
โดยศูนย์วิจัยป่าไม้ ได้จัดเสวนาวิชาการเรื่อง “มติ ครม. 5 ต.ค. 2565
อนุญาตให้เอกชนปลูกสร้างสวนป่าในพื้นที่ป่าไม้ : โอกาส ความท้าทาย และ
ผลกระทบ” ณ ห้องประชุม FORTROP ชั้น 3 ตึกวนศาสตร์ 60 ปี
คณะวนศาสตร์ และผ่านระบบออนไลน์ Cisco Webex โดยมีวิทยากรร่วม
เสวนา 5 ท่าน ได้แก่ ผศ.ดร.กอบศักดิ์ วันธงไชย คณบดีคณะวนศาสตร์
ผศ.ดร.ขวัญชัย ดวงสถาพร หัวหน้าภาควิชาการจัดการป่าไม้ คณะวนศาสตร์
คุณวรางคณา รัตนรัตน์ ผู้อำนวยการแผนงานประเทศไทย ศูนย์วนศาสตร์
ชุมชนเพื่อคนกับป่า (รีคอฟ) คุณชัยวุฒิ หลักเมือง ผู้ช่วยผู้ว่าการบริหาร
จัดการความยั่งยืน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย และคุณประยุทธ
เสี้ยวยิ้ม ผู้อำนวยการส่วนอนุญาตใช้ประโยชน์พื้นที่ป่าไม้ กองการอนุญาต
กรมป่าไม้ และคุณณัฐวัฒน์ คลังทรัพย์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยป่าไม้ เป็นผู้
ดำเนินรายการ

จากการเสวนาดังกล่าว ได้ข้อเสนอแนะเพื่อให้การดำเนินงานตาม มติ
ครม. ดังกล่าว ประสบผลสำเร็จอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน มีดังนี้

1. เร่งประชาสัมพันธ์และสร้างการรับรู้สาระสำคัญตาม มติ ครม. ดังกล่าว
ตลอดจนประเด็นที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้สังคมได้เข้าใจถูกต้อง ไม่คลาดเคลื่อนจาก
ข้อเท็จจริง

2. จัดทำแผนที่พื้นที่ป่าเสื่อมโทรมเป้าหมายที่จะอนุญาตให้เอกชนปลูก
สร้างสวนป่า และควรเผยแพร่ให้สังคมรับทราบ

3. ควรจัดทำหรือปรับปรุงหลักเกณฑ์ เงื่อนไข ที่เหมาะสม ครอบคลุม และ
เป็นธรรมในการอนุญาตให้เอกชนเช่าพื้นที่ป่าเสื่อมโทรมเพื่อปลูกสร้างสวนป่า
ภายใต้กระบวนการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องที่จะเข้ามาร่วมจัดทำ
หรือปรับปรุง เช่น การกำหนดให้เอกชนต้องมีแผนธุรกิจสวนป่าที่มีการแบ่ง
ปันผลประโยชน์กับชุมชน การให้ชุมชนในพื้นที่เข้าร่วมเป็นหุ้นส่วน (partner)
ในธุรกิจสวนป่า การกำหนดสัดส่วนการจัดสรรผลกำไรที่ได้จากธุรกิจสวนป่า
ระหว่างเอกชน เกษตรกรที่ทำกินอยู่เดิม และองค์กรท้องถิ่น การอนุญาตให้
เกษตรกรที่ทำกินอยู่เดิมมีสิทธิเข้าไปปลูกและเก็บเกี่ยวผลผลิตพืชเกษตรที่
ปลูกในสวนป่าแบบวนเกษตร การกำหนดให้มีการจ้างแรงงานท้องถิ่นในกิจการ
สวนป่าที่ดำเนินการในพื้นที่ เป็นต้น

4. การอนุญาตให้ใช้ประโยชน์พื้นที่ป่าเสื่อมโทรมเพื่อการปลูกสร้างสวนป่า
ควรมีแนวทางหรือวิธีการส่งเสริมให้เอกชน โดยเฉพาะประชาชนทั่วไป ได้นำ
หลักการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืนไปดำเนินการ อย่างเหมาะสม รวมถึงการเตรี
ยมความพร้อมทั้งในเรื่องกล้าไม้คุณภาพดี และข้อมูลเพื่อสนับสนุนการคัด
เลือกชนิดไม้ให้เหมาะสมกับพื้นที่ (site-species matching)

5. มีพื้นที่ต้นแบบในการดำเนินงานตาม มติ ครม. ดังกล่าว ภายใต้ความ
ร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชนในพื้นที่ เพื่อการขยายผลต่อไป ทั้งนี้
การส่งเสริมปลูกป่าเศรษฐกิจควรคำนึงอุตสาหกรรมไม้ที่จะเข้ามาสนับสนุนใน
ห่วงโซ่การผลิต (supply chain) ด้วย

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565
ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565

สรุปโครงการวิจัยและพัฒนาวิชาการ และเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะวนศาสตร์
ประจำเดือนตุลาคม 2565
แนะนำผลงานตีพิมพ์

Keywords: Tourism development, Buffer zone area, Huai Kha Khaeng Wildlife Sanctuary

Keywords: Betta, Microsatellite, Genome, Diversity, Sex chromosome, Transferability
https://doi.org/10.3390/fishes7050251

Keywords: Pattern, Role, Social media, Tourism
https://doi.org/10.34044/j.kjss.2022.43.4.27

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565
สรุปโครงการวิจัยและพัฒนาวิชาการ และเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะวนศาสตร์
ประจำเดือนตุลาคม 2565
แนะนำผลงานตีพิมพ์

พืชชนิดใหม่

Keywords: Garcinia sect. Brindonia, Dioecious plant, Edible fruits, Garcinia lanceifolia,
Khao Chong, Plant taxonomy, Species nova, Yellow latex
DOI 10.1007/S12225-022-10059-8

Keywords: Bird diversity, Ecological functions, Ecosystem services, Green space, Microhabitats
DOI: 10.13057/biodiv/d230942

Keywords: Eld’s deer, Endangered species, Reintroduction,
Rucervus eldii siamensis, Rucervus eldii thamin
DOI: 10.13057/biodiv/d231008

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565
แนะนำผลงานตีพิมพ์

สรุปโครงการวิจัยและพัฒนาวิชาการ และเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะวนศาสตร์
ประจำเดือนตุลาคม 2565

* รวบรวมข้อมูลตามปีงบประมาณ ** รวบรวมข้อมูลตั้งแต่เดือนมกราคม - 31 ตุลาคม 2565

เจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยป่าไม้เข้าร่วมโครงการคนละไม้คนละมือ EP. 7
“หลังตึกสวยน่ามองของคณะเรา”

เมื่อวันศุกร์ที่ 28 ตุลาคม 2565 เวลา 13.00-15.00 น. คณะวนศาสตร์ได้ดำเนินโครงการ
คนละไม้คนละมือ EP. 7 “หลังตึกสวยน่ามองของคณะเรา” โดยนายณัฐวัฒน์ คลังทรัพย์
ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยป่าไม้ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยป่าไม้ ได้ร่วมกันทำความสะอาดและ
ปรับปรุงภูมิทัศน์บริเวณหลังตึกวนศาสตร์ 60 ปี คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565

กิจกรรมสถานีประจำเดือนตุลาคม 2565

วันที่ 7 ตุลาคม 2565 นายอนุชา ทะรา หัวหน้าสถานีวิจัยและฝึกอบรมวน
เกษตรตราด ร่วมต้อนรับนายชำนาญวิทย์ เตรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดตราด ในการ
ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมศูนย์เรียนรู้โคกหนองนาโมเดล ตำบลท่ากุ่ม อำเภอเมืองตราด
ซึ่งเป็นแปลงของนายพรชัย ไพรพนา หมู่ 3 บ้านท่ากุ่ม และนายวชิระ กระต่ายจันทร์ หมู่ 8
บ้านเขาพลู สำหรับ ศูนย์เรียนรู้โคกหนองนาโมเดล ทั้ง 2 แห่ง สถานีวิจัยฯ ได้จัดตั้งเป็น
"ศูนย์เรียนรู้ชุมชนคนเอาถ่าน" ด้วย โดยสถานีฯ จัดฝึกอบรมให้แก่ผู้จัดการศูนย์ฯ และ
สนับสนุนเตาเผาถ่านถังน้ำมันแบบตั้ง เพื่อเป็นสถานที่สาธิตการเผาถ่านและเก็บน้ำส้ม
ควันไม้ให้แก่ประชาชนที่สนใจโดยรอบ

วันที่ 10 ตุลาคม 2565 สถานีวิจัยวนศาสตร์พังงา โดยนางสาวปัทมา แสงวิศิษฎ์ภิรมย์
ส่งมอบผลตรวจคุณภาพดิน สติ๊กเกอร์ถุงดินปลูกบ้านในปิ และ roll up แสดงข้อมูล
ผลิตภัณฑ์แก่ตำบลบางไทร ภายใต้โครงการโครงการ 1 ตำบล 1 มหาวิทยาลัย (U2T)

ปีที่ 6 ฉบับที่ 2 เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

ปีที่ 6 ฉบับที่ 11 เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2565

กิจกรรมสถานีประจำเดือนตุลาคม 2565

วันที่ 23 ตุลาคม 2565 ทีมงานของสถานีวิจัยวนศาสตร์พังงา นำอาหาร เครื่องดื่ม
และกล้าไม้ แจกในงานทอดกฐิน ณ วัดควนไทรงาม ต.นาคา อ.สุขสำราญ จ.ระนอง

วันที่ 31 ตุลาคม 2565 นายอนุชา ทะรา หัวหน้าสถานีวิจัยและฝึกอบรมวน
เกษตรตราด เข้าร่วมประชุมการขับเคลื่อนเครือข่ายป่าไม้ระดับจังหวัดครั้งที่ 1/2565
ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลตะกาง ในตำแหน่งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิป่าชุมชนจังหวัด
ตราด โดยการประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ร่วมทำความเข้าใจต่อสถานการณ์
ป่าไม้ในระดับจังหวัด ร่วมกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 2) เพื่อหาแนวทางขับเคลื่อนงานร่วม
เครือข่ายป่าไม้ภาคพลเมืองและเครือข่ายป่าชุมชนจังหวัดตราด

จัดทำโดย ศูนย์วิจัยป่าไม้ คณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โทร. 0-2561-4761
Forestry Research Center, Faculty of Forestry, Kasetsart University Tel. 0-2561-4761 e-mail: [email protected]