แรงและแรงเสียดทาน
ความหมายของแรง แรง(Force) หมายถึง อํานาจหร ื อส ิ ่ งท ี ่ สามารถทําให้วัตถุ เก ิ ดการเปล ี ่ ยนแปลง ซ ่ ึ งแรงเป็ นปร ิ มาณท ี ่ ประกอบดว ้ ยขนาดและทิศทาง แรง ม ี หน ่ วยเป็ น น ิ วตน ั (N) เรียกตามชื่อ นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ คือ “ เซอร์ไอแซค นิวตัน ” ผค ู ้ น ้ พบแรงโนม ้ ถ ่ วงของโลกและเป็ น ผศ ู ้ึ กษาเก ี ่ ยวกบ ั แรงและการเคล ื ่ อนท ี ่ ของวัตถุ
แรง • 1. แรงดึง(Pull) คือ การออกแรงดึงวัตถุ จะทําให้วัตถุเคลื่อนที่ไปในทิศทาง เด ี ยวกบ ั แรงด ึ งโดยเคล ื ่ อนท ี ่ เขา ้ หาตว ั เรา • 2. แรงผลัก(Push) คือ การออกแรงผลักวัตถุ จะทําให้วัตถุเคลื่อนที่ไปในทิศทาง เด ี ยวกบ ั แรงผลก ั โดยเคล ื ่ อนออกจากตว ั เรา แรงดึง แรงผลัก
บทท ี ่ 1 แรงลัพธ ์ แรงลพ ั ธ ์ ค ื อ การออกแรงหลายแรงกระทา ํ ต ่ อวต ั ถ ุ ในท ิ ศทางเด ี ยวกน ั จะม ี ค ่ าเท ่ ากบ ั รวมแรงเป็ นแรงเด ี ยว ผลรวมของแรง เร ี ยกวา ่ “แรงลัพธ์” หรือ ผลรวมของแรงที่กระทําต ่ อวต ั ถ ุ ต ้ ง ั แต ่ 2แรงข ้ึ นไป
1. ลักษณะของแรงลัพธ ์ แรงม ี หน ่ วยเป็ น “ นิวตัน (N) ” สามารถเขียนแทนได้ด้วยลูกศร ลักษณะที่ 1
1. ลักษณะของแรงลัพธ ์ ลักษณะที่ 2 ลักษณะที่ 3
ฝึ กค านวณ ข้อ 1 ถามว่า นักเรียน 2 คนนี้ ใช้แรงเท่าไรในการดันต ้ ู น ี ้ ในทิศทางเดียวกัน
ฝึ กค านวณ ข้อ 2 ถามว่า นักเรียน 2 คนนี้ ใช้แรงเท่าไรในการดันต ้ ู น ี ้ ในทิศทางตรงกันข้ามกัน
การทดลอง
2. ประโยชน์ของแรงลัพธ ์ 1.การประดิษฐ์กระถางแขวนต้นไม้ 2.การใช้สุนัขลากเลื่อน
บทที่ 2 แรงเสียดทาน แรงเสียดทาน หมายถ ึ งแรงท ี ่ เก ิ ดข ้ึ นระหวา ่ งผว ิ สม ั ผส ั ของวต ั ถ ุ 2 ช ิ ้ นท ี ่ สม ั ผส ั กน ั ซ ่ ึ งแรงน ้ ี เป็ นแรงท ี ่ ผว ิ วต ั ถ ุ ผว ิ หน ่ ึ งตา ้ นทาน การเคล ื ่ อนท ี ่ ของผิววัตถุอีกผิวหนึ่ง ส ่ งผลทา ํใหว ้ ต ั ถ ุ เคล ื ่ อนท ี ่ ชา ้ ลงเร ื ่ อย ๆจนกระทง ั ่ หยด ุ น ิ ่ งในท ี ่ สุด แรงเสียดทาน ท ิ ศทางตรงกนัขา ้ มกบัการเคล ื่องท ี ของวตถุั
ลักษณะของแรงเสียดทาน ม ี ท ิ ศทางของแรงตรงกน ั ขา ้ มกบ ั ท ิ ศทางการเคล ื ่ อนท ี ่ ของวต ั ถ ุ เช ่ น การเตะฟตบอล ุ -ถ้าผิวสัมผัสของวัตถุ 2 ชน ิ ด เร ี ยบ จะเก ิ ดแรงเส ี ยดทานนอ ้ ยวต ั ถ ุ เคล ื ่อนที่ได้มาก -ถ้าผิวสัมผัสของวัตถุ 2 ชน ิ ด ไม ่ เร ี ยบ จะเก ิ ดแรงเส ี ยดทานมากวต ั ถ ุ เคล ื ่อนที่ได้น้อย
ปัจจัยที่มีผลต่อแรงเสียดทาน 1. น า ้ หน ั กหร ื อแรงกดของวต ั ถ ุ ทก ี ่ ดลงบนพ ื น ้ - ถา ้ น ้ า ํ หนก ั หร ื อแรงกดของวต ั ถ ุ มากจะเก ิ ดแรงเส ี ยดทานมาก - ถา ้ น ้ า ํ หนก ั หร ื อแรงกดของวต ั ถ ุ นอ ้ ยจะเก ิ ดแรงเส ี ยดทานนอย ้
2. ลักษณะของพื้นผิวสัมผัส ถา ้ พ ้ ื นผว ิ เร ี ยบ เช ่ น กระเบ ้ ื องกระจก พลาสต ิ กเป็ นตน ้ จะเก ิ ด แรงเส ี ยดทานนอ ้ ยเน ื ่ องจากพ ้ ื นผว ิ เร ี ยบ ม ี การเส ี ยดส ี ระหวา ่ งกน ั นอ ้ ย
การน าแรงเสียดทานไปใช้ประโยชน์ เราสามารถใชป้ ระโยชน ์ จากแรงเส ี ยดทาน ในการทา ํ ก ิ จกรรมต ่ าง ๆ ใน ช ี วต ิประจา ํ วนัไดม ้ ากมาย เช ่ น 1. ทา ํใหว ้ ตัถ ุ หยด ุ น ิ่งไม ่ เคล ื่อนท ี่เช ่ น ช ่ วยหยด ุ รถยนตท ์ ี่กา ํลังเคลื่อนที่ ยางรถที่ ม ี ดอกยางช ่ วยใหร ้ ถเกาะถนนไดด ้ี เป็ นตน ้ 2. การสร ้ างพ ้ ื นถนนตอ ้ งทา ํใหพ ้ ้ ื นถนนเก ิ ดแรงเส ี ยดทานพอสมควร รถจ ึ งจะ เคล ื่อนท ี่บนถนนโดยท ี่ลอ ้ รถไม ่ หม ุ นอยก ู ่ บัท ี่ได ้ 3. ช ่ วยในการหยบ ิ จบัส ิ่งของโดยไม ่ ล ื่นไหลไปมา 4. ช ่ วยในการเด ิ นไม ่ใหล ้ื่นไหล