ประวัติศาสตร์สากล ม.5 หน่วยที่ 2

หน่วยการเรียนรู้ท่ี 2

การสร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวตั ศิ าสตร์สาก

การสร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวตั ศิ าสตร์สาก

• วธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์
• หลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์สากล



ความสาคญั แ ะประโยชน์ของวธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์

• ทาใหส้ ามารถอธิบายเหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนในอดีตไดอ้ ยา่ งมีระบบ
• ทาใหม้ ีหลกั เกณฑแ์ ละมีการกลน่ั กรองความคิดอยา่ งเป็นข้นั ตอน
• ทาให้เร่ืองราวที่นาเสนอมีน้าหนกั และน่าเช่ือถือ เพราะส่ิงท่ีสืบคน้ จะนับไดว้ ่า

เป็นความรู้ ไม่ใช่ข่าวลือหรือเรื่องเล่าต่อกนั มา

ข้นั ตอนของวธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร์

1. การกาหนดหัวเร่ืองทจ่ี ะศึกษา

• เริ่มจากความสงสยั อยากรู้ หรือไม่พอใจคาอธิบายที่มีแต่เดิม
• การกาหนดประเดน็ ควรกาหนดกวา้ งๆ ในตอนแรก แลว้ กาหนดใหแ้ คบลงเพ่ือ

ความชดั เจนในภายหลงั
• การกาหนดหวั เร่ืองอาจเก่ียวกบั เหตุการณ์ บุคคลสาคญั ในช่วงเวลาใดเวลาหน่ึง

ท่ีผศู้ ึกษาเห็นวา่ สาคญั เหมาะสม

2. การรวบรวมห กั ฐาน

• รวบรวมหลกั ฐานเก่ียวกบั หวั ขอ้ ท่ีจะศึกษา
• หลกั ฐานมีท้งั ที่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร และไม่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร
• หลกั ฐานแบ่งออกเป็นหลกั ฐานช้นั ตน้ และหลกั ฐานช้นั รอง
• หลกั ฐานช้นั รองช่วยใหเ้ ขา้ ใจหลกั ฐานช้นั ตน้ ไดง้ ่ายข้ึน

3. การประเมนิ คุณค่าของห กั ฐาน • การวพิ ากษ์วธิ ีภายใน

• การวพิ ากษ์วธิ ีภายนอก เป็ นการประเมินคุณค่า
เป็นข้นั ตอนพจิ ารณาเริ่มแรก หลกั ฐานวา่ ใหข้ อ้ มูลอะไรแก่
ผคู้ น้ ควา้ บา้ ง ขอ้ มูลน้นั ๆมีความ
วา่ หลกั ฐานที่ไดม้ าน้นั เป็นของจริง น่าเชื่อถือมากนอ้ ยเพยี งใด เป็นการ
หรือของปลอม หรือหลกั ฐานท่ี ตรวจสอบองคป์ ระกอบของ
กลา่ วกนั วา่ บุคคลน้นั เขียนหรือทา หลกั ฐานเก่ียวกบั เวลา สถานที่
ข้ึน แทจ้ ริงแลว้ เป็นเช่นน้นั หรือไม่ และบุคคล

4. การวเิ คราะห์ สังเคราะห์แ ะจัดหมวดหมู่ข้อมู

• ผศู้ ึกษาตอ้ งวเิ คราะห์ขอ้ มูลในหลกั ฐานน้นั วา่

- ใหข้ อ้ มูลทางประวตั ิศาสตร์อะไรบา้ ง

- ขอ้ มูลน้นั มีความสมบูรณ์เพียงใด
- ขอ้ มูลน้นั มีจุดหมายเบ้ืองตน้ อยา่ งไร
• จากน้นั นาขอ้ มูลท้งั หลายมาจดั หมวดหมู่
• ผศู้ ึกษาควรมีความรอบคอบ รอบรู้
และวางตวั เป็นกลางในการศึกษาขอ้ มูล

5. การเรียบเรียงหรือการนาเสนอ

• เพื่อนาเสนอเหตุการณ์ทางประวตั ิศาสตร์ท่ีศึกษา
• ควรใชศ้ ิลปะในการใชภ้ าษาเพือ่ อธิบายเหตุการณ์อยา่ งมีระบบ
• มีการโตแ้ ยง้ หรือสนบั สนุนผลการศึกษาแตเ่ ดิม

โดยมีขอ้ มูลสนบั สนุนอยา่ งมีน้าหนกั และ
เป็ นกลาง
• สรุปผลการศึกษาวา่
สามารถใหค้ าตอบต่อ
ขอ้ สงสยั ไดเ้ พยี งใด



ห กั ฐานช้ันต้นหรือห กั ฐานปฐมภูมิ

• เกิดข้ึนในช่วงท่ีตอ้ งการจะศึกษา และเขียน

ข้ึนโดยบุคคลที่อยรู่ ่วมในเหตุการณ์

• มีท้งั ที่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร และที่ไม่เป็น

ลายลกั ษณ์อกั ษร

• หลกั ฐานช้นั ตน้ ท่ีเป็นลายลกั ษณ์อกั ษร

เป็นหลกั ฐานท่ีไดร้ ับความเช่ือถือมาก โดมใหญ่แห่งโบสถเ์ มืองฟลอเรนซ์ จดั เป็นหลกั ฐาน
ช้นั ตน้ ท่ีไม่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร ท่ีใหค้ วามรู้
เก่ียวกบั ศิลปะสมยั เรเนอซองซ์

ห กั ฐานช้ันรองหรือห กั ฐานทุตยิ ภูมิ

• เป็นหลกั ฐานที่ทาข้ึนภายหลงั จากเหตุการณ์
• หลกั ฐานช้นั รองมีท้งั ที่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร และไม่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษร
• การระบุวา่ หลกั ฐานที่มีอยเู่ ป็นหลกั ฐานช้นั ตน้ หรือช้นั รองน้นั ใหค้ านึงวา่ หลกั ฐานน้นั ผลิต

ข้ึนหรือมีอยรู่ ่วมสมยั กบั เหตุการณ์ท่ีตอ้ งการศึกษาหรือไม่ และไม่มีการเรียบเรียงข้ึนมาใหม่

หนงั สือท่ีมีการรวบรวมขอ้ มูลและตีพิมพภ์ ายหลงั จดั เป็นหลกั ฐานช้นั รองท่ีเป็นลายลกั ษณ์อกั ษร

ตัวอย่างห กั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์สาก

สมยั โบราณ

• ผลงานสาคญั ในสมยั น้ี คือ สงครามเปอร์เซีย
ของเฮโรโดตุส

• วธิ ีการเขียนประวตั ิศาสตร์ของเฮโรโดตุส ไดถ้ ูกใช้
เป็นมาตรฐานการเขียนประวตั ิศาสตร์ในสมยั ต่อมา

เฮโรโดตุส

สมยั ก าง

1. ประวตั ศิ าสตร์ของพวกแฟรงก์ เขียนโดยบาทหลวงเกรเกอรีแห่ง
เมืองตูร์ อธิบายความเปล่ียนแปลงของพวกแฟรงก์ จากการเป็นอนารยชนมาเป็น
การต้งั อาณาจกั รใหเ้ ป็นเอกภาพ

2. แมกนา คาร์ตา เป็นกฎบตั รเพ่ือจากดั พระราชอานาจ
ของกษตั ริย์ อีกท้งั เป็นการประกนั สิทธิและเสรีภาพของประชาชน
ไม่ใหถ้ ูกเจา้ หนา้ ท่ีรัฐรังแก

แมกนา คาร์ตา หลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์
เกี่ยวกบั การเมืองการปกครองขององั กฤษ

สมยั ใหม่

1. คาประกาศอสิ รภาพของสหรัฐอเมริกา เป็นหลกั ฐาน
ทางประวตั ิศาสตร์ท่ีสาคญั มาก เพราะเป็นการ
ประกาศสิทธิพ้นื ฐานของมนุษยชน

2. รัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา มีความสาคญั

ต่อรูปแบบการปกครองระบอบประชาธิปไตย

ในประเทศต่างๆ

ร่างคาประกาศอิสรภาพ
ของสหรัฐอเมริกา

3. ประวตั ิศาสตร์ความเสื่อมแ ะการสิ้นสุดของ รัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา
จกั รวรรดโิ รมัน โดยเอด็ วาร์ด กิบบอน ไดส้ รุปปัจจยั สาคญั ที่
ทาใหจ้ กั รวรรดิโรมนั เส่ือมและสิ้นสุด คือ การขยายตวั ของ
คริสตศ์ าสนา

สมยั ปัจจุบัน

1. อารยธรรมแ ะทุนนิยม คริสต์ศตวรรษที่ 15-18 โดย เฟอร์นานด์ โบรเดล ชาว
ฝรั่งเศส เห็นวา่ วธิ ีการเขียนประวตั ิศาสตร์ที่ดี คือ ความพยายามเขา้ ใจสงั คมในภาพรวมและ
ระบบความสมั พนั ธต์ ่อกนั

2. ศึกษาประวตั ิศาสตร์ โดย อาร์โนลด์ ทอยน์บี
ชาวองั กฤษ เป็นการศึกษาความรุ่งเรือง และความเสื่อมโทรมของ
สังคมในอดีตจานวนมาก

3. ห กั ฐานเกยี่ วกบั ยคุ จกั รวรรดนิ ิยม มีอยใู่ น ปกหนงั สือศึกษาประวตั ิศาสตร์

หนงั สือประวตั ิศาสตร์สากลสมยั ใหม่ หรือในหนงั สือ (A Study of History) ของอาร์โนลด์ ทอยนบ์ ี

ประวตั ิศาสตร์อารยธรรมโลกสมยั ใหม่