45บทสรุปผู้บริหาร (Executive Summary)รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม สู่ความยั่งยืน โดยใช้ HAPPIER Model เป็นนวัตกรรมการบริหารเชิงระบบที่พัฒนาขึ้นบนฐานแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development) แนวคิด Whole School Approach และหลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับการดำเนินงานด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของสถานศึกษาให้เกิดผลลัพธ์อย่างเป็นรูปธรรม สามารถวัดผล ตรวจสอบ และขยายผลได้รูปแบบดังกล่าวได้รับการพัฒนาผ่านกระบวนการวิจัยและพัฒนา (R&D) อย่างเป็นระบบ 4 ระยะ ได้แก่ การศึกษาสภาพปัญหา การพัฒนารูปแบบ การทดลองใช้ และการประเมินผล ซึ่งผลการดำเนินงานพบว่า รูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม สู่ความยั่งยืน โดยใช้ HAPPIER Model สามารถส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงเชิงพฤติกรรมของผู้เรียน การมีส่วนร่วมของครูและชุมชน และการลดการใช้พลังงานของสถานศึกษาอย่างมีนัยสำคัญในเชิงระบบ รูปแบบดังกล่าวสามารถอธิบายผ่านกรอบ IPOO + Impact โดยมีปัจจัยนำเข้า (Input) ได้แก่ นโยบายและทรัพยากร กระบวนการ (Process) คือการดำเนินงานตามองค์ประกอบ HAPPIER ผลผลิต (Output) คือกิจกรรมและนวัตกรรมด้านสิ่งแวดล้อม ผลลัพธ์ (Outcome) คือการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและสมรรถนะของผู้เรียน และผลกระทบ (Impact) คือการพัฒนาโรงเรียนสู่ความยั่งยืนรูปแบบนี้มีคุณค่าทั้งในเชิงวิชาการและเชิงปฏิบัติ สามารถใช้เป็นต้นแบบในการบริหารจัดการสถานศึกษา และมีศักยภาพในการขยายผลในระดับเขตพื้นที่และระดับประเทศทั้งนี้ ผลลัพธ์จากการดำเนินงานมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และมีความสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ซึ่งสะท้อนถึงประสิทธิผลของรูปแบบในระดับสถานศึกษาและศักยภาพในการขยายผลในระดับระบบ
46บรรณานุกรมกระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.ณัฐศักดิ์ จันทร์ผล. (2552). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.มาลี สืบกระแส. (2552). รูปแบบการบริหารจัดการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.วินัย ดิสสงค์, และคณะ. (2552). การบริหารแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษา. นนทบุรี: มหาวิทยาลัย สุโขทัยธรรมาธิราช.สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. กรุงเทพฯ:สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge: Massachusetts Institute of. Technology.Hallinger, P. (2011). Leadership for learning: Lessons from 40 years of empirical Research in Journal of Educational Administration, 49(2), 125 142. Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. 3rded. Geelong: Deakin University, Australia. Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.Leithwood, K., & Jantzi, D. (2006). Transformational school leadership for large-scale reform: Effects on students, teachers, and their classroom practices in School Effectiveness and School Improvement, 17(2), 201 - 227. Mogren, A., Gericke, N., & Scherp, H.-Å. (2019). Whole school approaches to education for sustainable development: A Model that links to school improvement inEnvironmental Education Research, 25(4), 508 - 531. Wals, A. E. J. (2011). Learning our way to sustainability in Journal of Education for Sustainable Development, 5(2), 177 - 186.
47ภาคผนวก1. ตัวอย่างแบบประเมินการดำเนินงาน2. ตัวอย่างแบบสอบถามความพึงพอใจ3. ตัวอย่างแบบบันทึกการใช้พลังงาน4. การจัดรูปแบบกิจกรรมตาม HAPPIER Model
481. ตัวอย่างแบบประเมินการดำเนินงานตัวอย่างแบบประเมินการดำเนินงานตามรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม สู่ความยั่งยืน โดยใช้ HAPPIER Model
49
50ตัวอย่างแบบประเมินความพึงพอใจ
51ตัวอย่างแบบประเมินการยอมรับปละการปฏิบัติตามมาตรการด้านอนุรักษณ์สิ่งแวดล้อม (สะท้อนจิตสำนึก)
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63การจัดรูปแบบกิจกรรมตามรูปแบบการบริหารจัดการโรงเรียนอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมแบบมีส่วนร่วม สู่ความยั่งยืน โดยใช้ HAPPIER ModelH (Holistic Integration) มีการกำหนดนโยบายและทิศทางการพัฒนาโรงเรียนด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นองค์รวม โดยผู้บริหารสถานศึกษามีบทบาทสำคัญในการกำหนดวิสัยทัศน์ เป้าหมาย และแนวทางการดำเนินงานที่ชัดเจนนโยบายการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินงานโครงการโรงเรียนสีเขียวเบอร์ 5และคำสั่งแต่งตั้งคณะดำเนินงานชมรมรักษ์สิ่งแวดล้อม
64A (Awareness) มีการสร้างความตระหนักรู้ด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมให้กับครู นักเรียน และบุคลากรในสถานศึกษา เพื่อให้เกิดจิตสำนึกและพฤติกรรมที่เหมาะสมต่อการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่าผู้บริหารส่งเสริมให้ครู นักเรียน และบุคลากรในสถานศึกษา เรียนรู้และทำความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้พลังงานไฟฟ้า การกรองเศษอาหาร การคัดแยกขยะ การประหยัดน้ำ และการใช้น้ำไฟอย่างรู้คุณค่า
65P (Planning) มีการวางแผนการดำเนินงานด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบ โดยอาศัยข้อมูลพื้นฐานของสถานศึกษา เช่น การใช้ไฟฟ้า การใช้น้ำ และการจัดการขยะ เพื่อกำหนดแนวทางและกิจกรรมที่เหมาะสมโรงรียนมีการวางแผนการดำเนินงานด้านพลังงานอย่างเป็นระบบ มีการเก็บข้อมูลพื้นฐานของสถานศึกษา เพื่อกำหนดแนวทางและกิจกรรมอย่างเหมาะสม
66P (Participation) มีการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในสถานศึกษา ได้แก่ ผู้บริหาร ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ในการร่วมกันดำเนินกิจกรรมด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมผู้บริหาร ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ร่วมกันดำเนินกิจกรรมด้านการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมเพื่อขับเคลื่อนโรงเรียนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
67I (Innovation) มีการพัฒนานวัตกรรมหรือกิจกรรมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน เช่น ธนาคารขยะ ห้องเรียนสีเขียว หรือกิจกรรมการเรียนรู้ด้านพลังงานโรงเรียนมีการจัดกิจกรรมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม เช่น ธนาคารขยะ การคัดแยกขยะ ห้องเรียนสีเขียว และกิจกรรมการเรียนรู้ด้านพลังงานทดทางเลือกโดยใช้โซล่าร์เซลล์
68E (Evaluation) มีการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินงานด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมของสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ทราบผลการดำเนินงานและนำข้อมูลไปใช้ในการพัฒนามีการติดตาม ตรวจสอบ ความพึงพอใจของผู้ปฏิบัติและผู้ที่เกี่ยวข้องผ่านแบบประเมินความพึงพอใจ กิจกรรมอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม ย้อนหลัง 3 ปี ตาม HAPPIER Modelมีการติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการดำเนินงาน ผ่านแบบประเมินการดำเนินงานของกิจกรรมในโครงการ
69R (Reflection) มีการสะท้อนผลการดำเนินงาน การสรุปบทเรียน และการนำผลการประเมินไปปรับปรุงและพัฒนาการดำเนินงานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น•โรงเรียนมีการสะท้อนผลผ่านกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้วิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice)
70