หน่วยที่ 1 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการบัญชี

หน่วยท่ี 1 ความรู้ท่วั ไปเกย่ี วกับการบญั ชี

ความหมายของการบญั ชี
สมาคมนกั บญั ชีและผสู้ อบบญั ชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทยไดใ้ หค้ าจากดั ความเก่ียวกบั บญั ชีไวด้ งั น้ี
การบญั ชี (Accounting) หมายถึงศิลปะของการเกบ็ รวบรวม บันทกึ จาแนก และทาสรุปข้อมูลเก่ียวกบั เหตกุ ารณ์ทาง

เศรษฐกิจที่เป็น ในรูปของตวั เงินไวใ้ น สมุดบญั ชีอยา่ งสม่าเสมอเป็ นระเบียบถูกตอ้ งตามหลกั การและผลงานข้นั สุดทา้ ยของการ
บญั ชี คือ การให้ข้อมูลทางการเงนิ ซ่ึงเป็ น ประโยชน์แก่บุคคล หลายฝ่ ายและ ผทู้ ่ีสนใจในกิจกรรมของกิจการ

1.การทาบญั ชี (Book Keeping) เป็ นหนา้ ท่ีของผทู้ าบญั ชี (Book Keeper) ซ่ึงมีข้นั ตอนของการปฏิบตั ิดงั น้ี
1.1 การรวบรวม(Collecting) หมายถึง การรวบรวมขอ้ มลู หรือรายการคา้ ทีเกิดข้ึนประจาวนั และหลกั ฐานที่เกี่ยวกบั การ
ดาเนิน ธุรกิจ เช่น หลกั ฐานการซ้ือเช่ือและขายเชื่อ หลกั ฐานการรับเงินและจ่ายเงิน เป็ นตน้

1.2 การจดบนั ทึก(Recording) หมายถึง การนารายการคา้ ตา่ งๆ ที่เกิดข้ึนมาบนั ทึกลงในสมุดรายวนั ข้นั ตน้ ใหถ้ ูกตอ้ ง ตามหลกั
การบญั ชีท่ีรับรองทวั่ ไป โดยเรียงรายการตามลาดบั ก่อนหลงั และมเี อกสารประกอบ เช่น ใบกากบั สินคา้ ใบเสร็จรับเงิน เป็นตน้

1.3 การจาแนก (Classifying) หมายถึง การนารายการคา้ ที่บนั ทึกลงในสมุดรายวนั ข้นั ตน้ มาจาแนกใหเ้ ป็ นหมวดหมขู่ อง
ประเภท บญั ชีต่างๆ เช่น หมวดสินทรัพย์ หน้ีสิน ส่วนของเจา้ ของ รายได้ และค่าใชจ้ ่าย

1.4 การสรุปผลขอ้ มูล (Summarizing) หมายถึง การนาประเภทหมวดหมทู่ างการบญั ชีท่ีเกิดข้นึ จากการบนั ทึกรายการคา้ น้นั ๆ
เพื่อใหท้ ราบผล ของการดาเนินงานของกิจการ จะสรุปผลออกมาทางรูปแบบงบการเงิน คือ “งบกาไรขาดทุน” และถา้ ตอ้ งการทราบ
ฐานะการเงิน ของกิจการ กจ็ ะสรุปผลออกมา ทางรูปแบบงบการเงินเช่นเดียวกนั คือ “งบดุล”

2.การให้ข้อมูลทางการเงนิ เพื่อประโยชนแ์ ก่บุคคลท่ีเกี่ยวขอ้ งหลายฝ่ าย เช่น ผบู้ ริหาร ผใู้ หก้ ู้ เจา้ หน้ี นกั ลงทุน เป็ นตน้
นอกจากน้ี ขอ้ มูลทางการเงินยงั สามารถ นาไปใชใ้ นการวเิ คราะห์ทางดา้ นการเงิน การจดั ทางบประมาณ การปรับปรุงบญั ชี เป็ นตน้

วตั ถุประสงค์ของการจดั ทาบญั ชี
1. เพอ่ื ช่วยใหเ้ จา้ ของกิจการสามารถควบคุมรักษาสินทรัพยข์ องกิจการได้
2. เพื่อช่วยใหท้ ราบผลการดาเนินงานของกิจการ ในรอบระยะเวลาใดเวลาหน่ึงวา่ ผลการดาเนินงานที่ผา่ นมากิจการมีกาไรหรือ

ขาดทุนเป็นจานวน เท่าใด
3. เพอ่ื ใหท้ ราบฐานะการเงินของกิจการ
4. เพอื่ เป็ นเครื่องมือในการควบคุมและตรวจสอบ
5. เพอ่ื บนั ทึกรายการคา้ ท่ีเกิดข้ึนตามลาดบั ก่อนหลงั และจาแนกประเภทของรายการคา้ ไว้
6. เพื่อถูกตอ้ งตามพระราชบญั ญตั ิวา่ ดว้ ยการทาบญั ชีของกิจการตา่ ง ๆ

ประโยชน์ของการบญั ชี
1. เพอื่ เป็ นเครื่องมือวดั ความสาเร็จในการดาเนินธุรกิจ
2. เพอื่ ช่วยในการวางแผนและตดั สินใจของธุรกิจ
3. เพ่ือช่วยในการวางแผนกาไร และควบคุมค่าใชจ้ ่ายของกิจการ
4. เพื่อเป็ นเคร่ืองมือช่วยในการหาแหล่งเงินทุน
5. เพอื่ ใหม้ ีระบบการควบคมุ ภายในท่ีดี และเป็ นสญั ญาณเตือนภยั ของกิจการ
6. เพอ่ื ประโยชนใ์ นการวางแผน เพอื่ เสียภาษีไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ งและประหยดั

ข้อสมมตติ ามแม่บทการบัญชี (Assumption)
แม่บทการบญั ชี ไม่ถือเป็นมาตรฐานการบญั ชี แตเ่ ป็ นกรอบหรือแนวคิดข้นั พ้ืนฐานในการจดั ทาและนาเสนองบการเงิน

ตลอดจนกาหนด และนา มาตรฐานการบญั ชีมาปฏิบตั ิ และเป็ นแนวทางในการปฏิบตั ิสาหรบั เรื่องที่ยงั ไม่มีมาตรฐานการบญั ชี

รองรับเพือ่ ใหผ้ ใู้ ชง้ บการเงินทุกฝ่ ายมีความเขา้ ใจ และปฏิบตั ิในแนวทาง เดียวกนั แมบ่ ทการบญั ชีสาหรับการจดั ทาและนาเสนองบ
การเงินมีหลายขอ้ ในท่ีน้ีขอกล่าวเฉพาะพ้ืนฐานเบ้ืองตน้ เพอ่ื ใหส้ อดคลอ้ ง กบั วชิ า

ข้อสมมตติ ามแม่บทการบัญชี

1. เกณฑค์ งคา้ ง (Accrual basis) เป็ นเกณฑว์ ดั ผลการดาเนินงาน โดยการบนั ทึกบญั ชีรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ ่ายดว้ ยการยดึ หลกั วา่
รายได้ และคา่ ใชจ้ ่ายท่ีเกิดข้นึ ในงวดบญั ชีใดใหถ้ ือเป็ นรายไดแ้ ละคา่ ใชจ้ ่ายของงวดบญั ชีน้นั ๆ ไม่วา่ จะรับหรือจ่ายเป็ นเงินสด
หรือไมก่ ็ตาม งบการเงินท่ีจดั ทาข้ึนตามเกณฑค์ งคา้ งจะแสดงฐานะการเงินและผลการดาเนินงานไดถ้ กู ตอ้ งครบถว้ นตรงตามงวด
บญั ชีท่ีเกิดข้ึนและแสดงขอ้ มลู เกี่ยวกบั ภาระผกู พนั ท่ีกิจการตอ้ งรับหรือจ่ายเงินสดที่จะเกิดข้ึนในอนาคต เช่น ขอ้ มูลเกี่ยวกบั ลูกหน้ี
เจา้ หน้ี รายไดค้ า้ งรับ ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย เป็นตน้

2. การดาเนินงานต่อเนื่อง (Going Concern) เป็นขอ้ สมมตทิ ่ีกลา่ วถึงกิจการท่ีจดั ต้งั ตามวตั ถปุ ระสงคท์ ่ีจะดาเนินงานอยา่ ง
ต่อเน่ืองและดารงอยตู่ อ่ ไป ในอนาคต หากกิจการมีเจตนาหรือความจาเป็นที่จะเลิกกิจการของการดาเนินงานอยา่ งมนี ยั สาคญั งบ
การเงินตอ้ งจดั ทาข้ึนโดยใชเ้ กณฑอ์ ่ืนและตอ้ ง เปิ ดเผยหลกั เกณฑท์ ่ีใชใ้ นงบ การเงินน้นั