ก
ำำ
แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชา ภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวิชา ๒๐๐๐๐ ๑๑๐๑ เป็นแผนการจัดการเรียนรู้
โดยเน้นผู้เรียนสำคัญที่สุด ผู้สอนมีหน้าที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาตนเองตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ
มีกระบวนการเรียนการสอนที่หลากหลาย บรู ณาการคุณธรรม จรยิ ธรรม ค่านยิ ม ๑๒ ประการ และสอดคล้องหลัก
ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งกจิ กรรมการเรียนการสอนทจ่ี ัด มลี ักษณะสำคัญโดย
ผู้เรยี นไดเ้ รยี นรจู้ ากการปฏบิ ัตจิ รงิ ผู้เรยี นมโี อกาสเลอื กเรียนรู้ในสง่ิ ทต่ี นถนดั และสนใจ ผู้เรียนได้มีโอกาสแสวงหา
ความรู้และสร้างองค์ความรู้ด้วยตัวเอง ผู้เรียนได้มโี อกาสทีจ่ ะนำความรูไ้ ปปฏบิ ตั ใิ ช้จรงิ ในชีวิตประจำวัน ผู้เรียนมี
สว่ นรว่ มในการประเมินผลการเรยี นรขู้ องตนเอง
แผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้ประกอบด้วยคำอธิบายรายวิชา มาตรฐานรายวิชา โครงการสอน
และแผนการสอน
(นางสาวไซยานี เหมโคกน้อย)
ข
บญ
เ ื่ ห ้
คำนำ……………………………………………………………………………………………………………………… ก
สารบญั …………………………………………………………………………………………………………………… ข
คำอธิบายรายวชิ า…………………………………………………………………………………………………….. ค
ตารางวิเคราะหห์ น่วยการเรยี นร้ตู ามจุดประสงค์รายวชิ าและสมรรถนะรายวิชา……………….. ง
แผนการจัดการเรียนรู้ ……………………………………………………………………………………………… ๑
ค
ย ภ ไ ยพื้ ฐ ห ๒๐๐๐๐ ๑๑๐๑ จำ ห ่ ย ต ๒ ห ่ ย ต
ูผู้ ไซย เห โ ้ ย
จุดป ์ ย
๑. รู้และเขา้ ใจเกย่ี วกบั หลกั การใช้ภาษาไทยในการสื่อสาร
๒. สามารถเลือกใช้ภาษาไทยได้ถูกต้องตามหลักการใช้ภาษา กับบุคคลและกาลเทศะ โอกาสเหมาะสม
สถานการณ์
๓. สามารถนำความรู้และทักษะการฟัง การดู การพูด การอ่าน และการเขียนไปใช้สื่อสารในชีวิตประจำวัน
ถกู ต้องตามหลักการ
๔. เห็นคณุ คา่ และความสำคัญของการใช้ภาษาไทย
ถย
๑. แสดงความรู้เก่ยี วกบั หลักการใช้ภาษาไทยในการฟัง การดู การอ่าน การพูด และการเขียน
๒. วิเคราะห์ประเมินค่าสารจากการฟงั การดู การอ่าน ตามหลกั การ
๓. พูดติดต่อกิจธรุ ะ พูดในโอกาสตา่ ง ๆ ตามหลักการและมารยาทของสังคม
๔. เขียนขอ้ ความติดต่อกจิ ธุระ สรุป อธบิ าย บรรยาย และกรอกข้อมลู ตามหลักการ
๕. เขยี นรายงานเชงิ วิชาการและโครงการตามหลักการ
ำ บย ย
ศึกษาเกี่ยวกับการรับสารและส่งสารด้วยภาษาไทย เขียนสะกดคำ การใช้ถ้อยคำ สำนวน ระดับภาษา
การฟัง การดู และการอ่านข่าว บทความ สารคดี โฆษณา บันเทิงคดี วรรณกรรมหรือภูมิปัญญาท้องถิ่นตามภาษา
จากสิ่งพิมพ์และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ การกล่าวทักทาย แนะนำตนเองและผู้อื่น การพูดในโอกาสต่าง ๆ
ตามมารยาทของสังคม การตอบรับและปฏิเสธ การแสดงความยินดีและแสดงความเสียใจ การติดต่อกิจธุระ
พูดสรุปความ พูดแสดงความคิดเห็น การเขียนข้อความติดต่อกิจธุระ สรุปความ อธิบาย บรรยาย การกรอก
แบบฟอรม์ การเขียนประวตั ยิ อ่ การเขยี นรายงานเชิงวชิ าการและการเขยี นโครงการ
ง
ต เ ห์ห ่ ย เ ย ู้
จดุ ป ์ ย ถย
ห ่ ย เ ย ู้ ๑ ๒ ๓ ๔ ๑๒ ๓ ๔
๑. ภาษากับการส่อื สาร
๒. การใช้ถ้อยคำ / //
๓. การใชป้ ระโยค สำนวนโวหาร และระดับภาษา
๔. การฟงั และการดูสอื่ อิเลก็ ทรอนิกส์ / //
๕. การอ่านส่อื ส่ิงพิมพแ์ ละส่ืออเิ ล็กทรอนิกส์
๖. การเขียน / //
๗. การเขียนประเภทตา่ งๆ
๘. การเขียนประวัตยิ อ่ การกรอกแบบฟอรม์ และการ / / //
เขียนข้อความติดต่อกจิ ธรุ ะ
๙. การเขียนรายงานเชงิ วชิ าการและการเขียนโครงการ / / //
๑๐. การพดู
๑๑. การพดู ในโอกาสตา่ งๆ (๑) // //
๑๒. การพูดในโอกาสต่างๆ (๒)
๑๓. เทคนคิ การพฒั นาทักษะการรบั สารและสง่ สาร // //
// //
// //
/// /
/// /
/// /
/ //
แผ ผ ด เ ื่ ใ โ้ ห ใ เขย
โดยบู หล ป ญ เ ฐ จพ เพย
๒. ใช้เวลาในการแสดงความคิดเห็น ๑. แสดงความคดิ เห็นเก่ยี วกับโวหารในงาน
ตามเวลาทค่ี รกู ำหนด เขยี น
พ ป เหตผุ ล
ู้ ่ ไปเ ่ย บหล
ใ ภ้ ไ ยใ ่ื
ภู ุ้ ู้+ ุ
๓. ร่วมมือกันอภิปรายเกี่ยวกับ ๕. มพี ฤติกรรมตาม
โวหารในงานเขียนให้เหมาะสมกับ คา่ นยิ ม ๑๒ ประการ
บริบท
๔. อธิบายลกั ษณะของโวหาร อธิบาย
ความหมาย การใช้และความแตกต่าง
ของโวหารได้
เ ฐจ ฒ ุ
๓ ๔ ๒,๓ ๕
๒
บู หล ป ญ เ ฐ จพ เพย
หล ป ญ เ ฐ จพ เพย จดุ ป ์เ พฤต
หลกั ความมเี หตผุ ล แสดงความคิดเห็นเก่ยี วกับโวหาร
หลกั ความพอประมาณ ใชเ้ วลาในการแสดงความคิดเห็นตามเวลาทีค่ รกู ำหนด
หลกั ความมีภูมคิ ุ้มกัน รว่ มมอื กนั อภปิ รายเกี่ยวกบั โวหารในงานเขียนใหเ้ หมาะสมกับ
บรบิ ท
เง่ือนไขความรู้และทักษะ อธิบายลักษณะของโวหาร อธิบายความหมาย การใช้และ
ความแตกตา่ งของโวหารได้
เงอ่ื นไขคุณธรรมและความเป็นไทย มีพฤติกรรมตามค่านิยม ๑๒ ประการ
ความมีคุณธรรม บู ๓ D
ความเป็นประชาธิปไตย
ปลอดยาเสพตดิ มีพฤติกรรมตามคา่ นิยม ๑๒ ประการ
ร่วมมือกันแสดงความคดิ เห็นและอภิปราย
มจี ิตสำนึกต่อภาษาและถ้อยคำทใ่ี ชใ้ นการตดิ ต่อสื่อสาร
๓
แผนการจดั การเรียนรู้ รหัสวชิ า ๒๐๐๐๐-๑๑๐๑
กลุ่มสาระการเรียนรู้ ภาษาไทย เวลา ๑ คาบ
หน่วยการเรียนรู้ เรื่องการใช้โวหารในงานเขียน
๑. จดุ ประสงค์รายวิชา
๑.๑ รู้และเขา้ ใจเกี่ยวกบั หลกั การใช้ภาษาไทยในการส่อื สาร
๒. สมรรถนะรายวชิ า
๒.๑ แสดงความรเู้ กย่ี วกับหลกั ภาษาไทยในการฟัง การดู การพดู การอ่าน และการเขยี น
๓. แนวคดิ
การใช้โวหารในงานเขียน เป็นชั้นเชิงหรอื สำนวนการใช้ภาษา เพื่อให้สื่อสารไดช้ ัดเจนและตรงจุดประสงค์
ดงั นน้ั เมื่อสือ่ สารจงึ ควรเลอื กใช้สำนวนโวหารใหเ้ หมาะสมจะส่งผลให้การส่อื สารมีประสทิ ธภิ าพมากยิ่งข้นึ
๔. ผลการเรยี นรู้ทีค่ าดหวัง
ดา้ นความรู้ (K)
๔.๑ อธิบายความหมายและเลือกใชส้ ำนวนโวหารถกู ตอ้ งเหมาะสมกบั สถานการณ์ตา่ ง ๆ ได้
ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
๔.๒ จำแนกชนิดโวหารได้
๔.๓ ยกตัวอยา่ งสำนวนโวหารได้
ดา้ นคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ (A)
๔.๔ รับผดิ ชอบต่องานทไี่ ดร้ ับมอบหมาย
๕. สาระการเรียนรู้ / เนอื้ หาสาระ
๕.๑ การใช้โวหารในงานเขียน
๖. กิจกรรมการจดั การเรยี นรู้
ขั้นนำ
๑. ครูกล่าวทักทายนักเรียน จากนั้นให้นักเรียนนั่งสมาธิเพื่อเตรียมพร้อมสู่การเรียน ต่อด้วยการใช้เกม
“เรยี กช่อื พาเพลนิ ”เพอ่ื สร้างบรรยากาศในการเรยี นรู้
2. ครูนำบตั รคำ เกม “ยังจำไดไ้ หม จำได้รึเปลา่ ” ให้นักเรียนช่วยกนั ตอบเพอื่ กระตุ้นนักเรียน
๔
๓. ครูยกตัวอย่างคำประพันธ์ ครูเชื่อมโยงเข้าสู่บทเรียน โดยอธิบายว่า คำประพันธ์ที่ยกมาข้างต้นน้ัน
มีความไพเราะเนื่องจากถูกต้องตามฉันทลักษณ์และยังมีการเลือกใช้คำต่าง ๆ มาเปรียบให้ง่ายต่อการเข้าใจ
มีความหมายลึกซง้ึ บรรยายภาพบรรยากาศตา่ ง ๆ ได้ดี ผูอ้ ่านเห็นภาพชดั เจน สมจรงิ หรอื ท่เี รยี กวา่ สำนวนโวหาร
ขนั้ สอน
๑. ครูอธบิ ายเรอ่ื งสำนวนโวหารพร้อมยกตวั อย่างประกอบนำเสนอ โดยอธิบายตามหัวข้อดังนี้
๑.๑ บรรยายโวหาร
๑.๒ พรรณนาโวหาร
๑.๓ เทศนาโวหาร
๑.๔ สาธกโวหาร
๑.๕ อปุ มาโวหาร
๒. ครูให้นักเรียนทำกิจกรรม “Yes หรือ No สำนวนโวหาร” ซึ่งเป็นกลวิธีในการตรวจสอบความเข้าใจ
เรื่องโวหารท่ีครูอธิบายไปในตอนต้น โดยการให้นักเรียนแต่ละคนวิเคราะห์สำนวนโวหารจาก ที่กำหนดให้ มีกติกา
ดังนี้
๒.๑ ครแู จกบตั รคำตอบ Yes หรือ No ใหน้ กั เรยี นแตล่ ะคน
๒.๒ เมื่อครูเปิดสำนวนโวหาร แล้วให้นักเรียนแต่ละคนวิเคราะห์โวหารที่ให้มา ว่าถูกต้องหรือไม่
ในเวลา 1 นาที
๒.๓ เมือ่ ครบกำหนดเวลาใหน้ ักเรียนยกบตั รคำตอบ Yes หรอื No ถ้าคดิ ว่าโวหารถูกต้องยกด้าน
Yes ขน้ึ มา และถ้าคดิ วา่ ไม่ถูกต้องยกดา้ น No ขึ้นมา โดยครใู ห้นกั เรียนยกพรอ้ มกัน
๒.๔ หลังจากนั้นครูตรวจคำตอบของนักเรียนแต่ละคน ว่าถูกต้องหรือไม่ พร้อมอธิบายคำตอบ
และให้แสตมปน์ กั เรยี นทตี่ อบถกู เพ่อื กระตุ้นนักเรยี นในการทำกจิ กรรม
ข้นั สรุป (๕ นาท)ี
๑. นกั เรียนและครรู ว่ มกันสรุปเรือ่ งการใช้โวหารในการเขยี นอีกครง้ั
๒. ครมู อบหมายภาระงาน ใบงานออนไลน์ เรอ่ื ง โวหารการเขยี นโดยทำผา่ นโปรแกรม liveworksheets
๗. ส่ือ/นวัตกรรมการเรยี นรู้
๗.๑ ส่อื เรื่อง โวหารในการเขยี น
๗.๒ บัตรคำ เกม “ยงั จำไดไ้ หม จำได้รึเปล่า”
๗.๓ บตั รคำตอบ Yes หรอื No
๗.๓ หนงั สือแบบเรยี นภาษาไทยพนื้ ฐาน
๕
๘. ชน้ิ งาน/ภาระงานของนกั เรยี น
๘.๑ ใบงานออนไลน์ เรอื่ ง โวหารการเขียน
9. ดผล ล ผล ีย ู้
่ ต่ ้ ด / ป เ ด เ ื่ ื ใ่ ้ เ ฑ์
- ประเมินใบงาน
ด้ ู้ (K) - แบบประเมิน ร้อยละ ๖๐
- อธบิ ายความหมายและเลอื กใช้ ใบงาน ขึน้ ไป
สำนวนโวหารถูกตอ้ งเหมาะสมกบั
สถานการณ์ต่าง ๆ ได้
ด้ ท ษ / (P) - สงั เกตพฤติกรรม - แบบประเมนิ การ - ผ่านเกณฑ์
ระดับ
– จำแนกชนดิ โวหารและยกตัวอย่าง การมีสว่ นร่วมในการ มีสว่ นรว่ มใน คุณภาพ
ตอบ การตอบ พอใช้
สำนวนโวหารได้
ด้ ุ ล เจต ต ่ ย (A) - สงั เกตพฤติกรรม - แบบประเมินการ - ผ่านเกณฑ์
- รบั ผดิ ชอบต่องานท่ไี ด้รบั มอบหมาย การมสี ว่ นร่วมในการ มสี ว่ นรว่ มใน ระดบั
การตอบ คุณภาพ
ตอบ พอใช้
๖
10. เ ฑ์ ดแล ป เ ผล
เ ฑ์ป เ ใบ เ ่ื โ ห เขย
ป เด็ ดบ ุ ภ พ
ป เ ๔ (ด ) ๓ (ด) ๒ (พ ใ ้) ๑ (ป บป ุ )
๑. เติมคำตอบใน เติมตอบคำตอบ ขาดการเติม ขาดการเติม ขาดการเติม
ชอ่ งวา่ งใบงาน ครบทุกช่อง คำตอบ ๑ ชอ่ ง คำตอบ ๒ ช่อง คำตอบ ๓ ช่อง
ตอนท่ี ๑ ถกู ตอ้ ง
ครบถ้วน
๒. อธิบายคำตอบ อธิบายคำตอบ ขาดการอธบิ าย ขาดการอธิบาย ขาดการอธิบาย
ในช่องวา่ งใบงาน ทุกช่อง คำตอบ ๑ ชอ่ ง คำตอบ ๒ ชอ่ ง คำตอบ ๓ ชอ่ ง
ตอนท่ี ๒ ถูกตอ้ ง ถูกต้องครบถว้ น
ครบถว้ น
๓. การใช้ภาษา ใช้ภาษาและ เขียนผดิ ๑-๓ คำ เขยี นผดิ ๔-๖ คำ เขยี นผดิ ๗ คำ
ถ้อยคำ ขน้ึ ไป
ในการเขียน
ถกู ต้องทุกคำ
๔. สง่ งานตรง สง่ งานตรงเวลา สง่ งานชา้ กว่าเวลา ส่งงานชา้ กว่าเวลา ส่งงานช้ากวา่ เวลา
เวลากำหนด กำหนด กำหนด ๑ วัน กำหนด ๒ วนั กำหนด ๓ วัน
ข้นึ ไป
หมายเหตุ : ค่านำ้ หนักเรมิ่ ขอ้ ละ ๕ คะแนน
ณฑ์ ด ุณ พ
ช ด ณุ พ
18 - 20 ดีมาก
14 - 17 ดี
10 - 13 พอใช้
ต่ำกวา่ 10 ปรบั ปรุง
เกณฑก์ ารตัดสนิ : ผ่านเกณฑ์การประเมินร้อยละ ๖๐ ขน้ึ ไป (ต้องได้ระดับพอใช้ขนึ้ ไป)
๗
ณฑ์ ีใ ำถ
ย ดี (3) ด ณุ พ ุ (1)
1 ความถกู ต้องของ ตอบคำถามถูกต้อง พ ใช้ (2) ตอบคำถามไม่ค่อย
เนือ้ หา ครบถ้วน เนน้ ประเดน็ ถูกต้อง ไม่มปี ระเด็นท่ี
2 บคุ ลกิ ภาพ ตอบคำถามถกู ต้อง
สำคัญ ครบถว้ น ประเด็นสำคญั ชัดเจน
3. การใช้ภาษา พดู ชดั เจน ไมค่ ่อยม่ันใจ
มคี วามมน่ั ใจ ไม่ชัดเจน ในการตอบคำถาม
ในการตอบคำถาม พดู เสียงเบา พดู ตะกกุ ตะกกั บ้าง
แตม่ ีความม่นั ใจ
ใช้ภาษาทเี่ ข้าใจงา่ ย ในการตอบคำถาม ใชภ้ าษาทีเ่ ขา้ ใจยาก
ไม่วกวน วกวนเปน็ ส่วนใหญ่
ใชภ้ าษาทีเ่ ขา้ ใจง่าย
วกวนเล็กน้อย
ีใ ำถ
ำชี้ จ : ให้ผสู้ อนประเมนิ การมีส่วนรว่ มในการตอบคำถามของนักเรยี นตามรายการทกี่ ำหนด
แล้วขดี ✓ ลงในช่องทีต่ รงกับระดบั คะแนน
ย ดี ด ุ
(3) พ ใช้ (1)
1 ความถูกตอ้ งของเนื้อหา (2)
2 บคุ ลิกภาพ ใ
3. การใช้ภาษา ำถ
ณฑ์ ด ด ุณ พ ี
ณุ พ ดี ด ุ ผ ณฑ์
8-9 พ ใช้ 0-5 6-9
6-7
๘
ทึ ล จด ยี ู้ รหัสวชิ า ๒๐๐๐๐-๑๑๐๑
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ ภาษาไทย เวลา ๑ คาบ
หนว่ ยการเรยี นรู้ เรื่องการใชโ้ วหารในงานเขยี น
๑. ผล จด ยี ู
2 ๑ ปัญหาหรอื อปุ สรรคของผเู้ รยี น
๒ 2 ปญั หาหรืออปุ สรรคของผู้สอน
๓ อ่นื ๆ
3. ข้
ลงชือ่ ..............................................ครผู ้สู อน
(นางสาวไซยานี เหมโคกน้อย)
ตำแหนง่ ..............................................
ผ
ใบ ไล ์ เ ื่ โ ห เขย
บต ำโ ห
ใช้โวหารอะไรเอ่ย
ื่ เพล โ ห เขย