(2) การคำนวณตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง เนื่องจากเงื่อนไขการออกหุ้นกู้เหมือนการขายหุ้นกู้ ในราคาต่ำกว่ามูลค่าตรงงวดดอกเบี้ย การคำนวณ การตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงจึงไม่แตกต่างจากกัน ดังนี้ วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย (5,000 x 12%) ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ตัดจำหน่าย ราคาตามบัญชี หุ้นกู้ 1 ส.ค. 25x1 4,767.83 31 ก.ค. 25x2 600 667.50 67.50 4,835.33 31 ก.ค. 25x3 600 676.95 76.95 4,912.28 31 ก.ค. 25x4 600 687.72 87.72 5,000.00 232.17 (3) การบันทึกบัญชี 25x1 ต.ค. 1 เดบิต เงินสด 4,879.08 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 220.92 เครดิต หุ้นกู้ 5,000 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 100 บันทึกการขายหุ้นกู้ในราคาต่ำกว่ามูลค่า 25x1 ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 166.88 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 16.88 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 25x2 ก.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 ดอกเบี้ยจ่าย 389.37 เครดิต เงินสด 600 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ (67.50x7/12) 39.37 บันทึกการจ่ายดอกเบี้ยและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 282.06 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 32.06 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้
25x3 ก.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 ดอกเบี้ยจ่าย 394.89 เครดิต เงินสด 600 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 44.89 บันทึกการจ่ายดอกเบี้ยและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 286.55 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 36.55 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู 25x4 ก.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 ดอกเบี้ยจ่าย 401.17 เครดิต เงินสด 600 ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 51.17 บันทึกการจ่ายดอกเบี้ยและตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ส.ค. 1 เดบิต หุ้นกู้ 5,000 เครดิต เงินสด 5,000 บันทึกไถ่ถอนหุ้นกู้เมื่อครบกำหนด (4) การแสดงรายการในงบการเงิน บริษัทแก้วฟ้า จำกัด จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี ้สินไม่หมุนเวียนในปี 25x1 และ ปี 25x2 ส่วนในปี 25x3 จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี้สินหมุนเวียน เนื่องจากหุ้นกู้จะครบกำหนดไถ่ถอน ในปี ถัดไป (25x4) งบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงินของแต่ละปี จะแสดงดังนี้ บริษัท แก้วฟ้า จำกัด งบกำไรขาดทุน (บางส่วน) สำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 ค่าใช้จ่าย ดอกเบี้ยจ่าย 166.88 671.43 681.44
บริษัท แก้วฟ้า จำกัด งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 หนี้สิน หนี้สินหมุนเวียน หุ้นกู้ที่จะครบกำหนดใน 1 ปี 5,000 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 51.17 4,948.83 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 250 250 250 หนี้สินไม่หมุนเวียน หุ้นกู้ 5,000.00 5,000.00 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 204.04 4,795.96 132.61 4,867.39 4.5.5 การขายหุ้นกู้ในราคาสูงกว่ามูลค่าตรงงวดดอกเบี้ย หากกิจการนำหุ้นกู้ออกขายตรงงวดดอกเบี้ย และอัตราดอกเบี้ยของหุ้นกู้สูงกว่าอัตราดอกเบี้ยที่ แท้จริงในท้องตลาด กิจการจะขายหุ้นกู้ได้ในราคาสูงกว่ามูลค่า เมื่อถึงกำหนดจ่ายดอกเบี้ย กิจการจะจ่าย ดอกเบี้ยหุ้นกู้เต็มจำนวน และต้องตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้เพื่อลดดอกเบี้ยหุ้นกู้ให้เท่ากับดอกเบี้ยที่แท้จริงใน ท้องตลาด การคำนวณราคาขายหุ้นกู้ การตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ การบันทึกบัญชี และการแสดงรายการในงบ การเงินสามารถแสดงได้ตามตัวอย่าง 4.6 ดังนี้ (1) การคำนวณราคาขายหุ้นกู้ คำนวณมูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้และดอกเบี้ย มูลค่าปัจจุบันของหุ้นกู้ 5,000 บาท (5,000 x 0.74622) 3,731.10 (เปิดตาราง PVIF n = 6 , i = 5%) มูลค่าปัจจุบันของดอกเบี ้ย 300 บาท (300 x 5.07569) 1,522.71 (เปิดตาราง PVIFA n = 6 , i = 5%) ดังนั้นราคาขายหุ้นกู้ 5,253.81 ราคาตามมูลค่า 5,000.00 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 253.81
(2) การคำนวณการตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย (5,000 x 6%) ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ตัดจำหน่าย ราคาตามบัญชี หุ้นกู้ 1 เม.ย. 25x1 5,253.81 30 ก.ย. 25x1 300 262.69 37.31 5,216.50 31 มี.ค. 25x2 300 260.83 39.17 5,177.33 30 ก.ย. 25x2 300 258.87 41.13 5,136.20 31 มี.ค. 25x3 300 258.87 43.19 5,093.01 30 ก.ย. 25x3 300 254.65 45.35 5,047.66 31 มี.ค. 25x4 300 252.34 47.66* 5,000.00 *ปัดเลขทศนิยม (3) การบันทึกบัญชี 25x1 เม.ย. 1 เดบิต เงินสด 5,253.81 เครดิต หุ้นกู้ 5,000 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 253.81 บันทึกการขายหุ้นกู้ในราคาสูงกว่ามูลค่า 25x1 ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 262.69 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 37.31 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 130.41 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 19.59 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x2 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 130.42 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 19.58 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้
ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 258.87 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 41.13 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 128.40 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 21.60 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x3 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 128.41 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 21.59 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 254.65 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 45.35 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 126.17 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x4 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 126.17 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ เม.ย. 1 เดบิต หุ้นกู้ 5,000 เครดิต เงินสด 5,000 บันทึกไถ่ถอนหุ้นกู้เมื่อครบกำหนด
หากต้องการไถ่ถอนหุ้นกู้ก่อนวันครบกำหนด จะต้องบันทึกดอกเบี้ยจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ทั้งหมดด้วย จากตัวอย่าง บริษัท สนุก จำกัด จะทำการไถ่ถอนหุ้นกู้ในราคา 5,300 บาท วันที่ 1 มกราคม 25x4 การบันทึกบัญชีจะเป็นดังนี้ 25x4 ม.ค. 1 เดบิต หุ้นกู้ 5,000 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ (47.66*3/6) 23.83 ขาดทุนจากการไถ่ถอนหุ้นกู้ 276.17 เครดิต เงินสด (5,300 + 150) 5,450 บันทึกการไถ่ถอนหุ้นกู้ก่อนวันครบกำหนด (4) การแสดงรายการในงบการเงิน บริษัท สนุก จำกัด จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี ้สินไม่หมุนเวียนในปี 25x1 และปี 25x2 ส่วนในปี 25x3 จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี ้สินหมุนเวียน เนื่องจากหุ้นกู้จะครบกำหนดไถ่ถอน ในปี ถัดไป (25x4) งบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงินของแต่ละปี จะแสดงดังนี้ บริษัท สนุก จำกัด งบกำไรขาดทุน (บางส่วน) สำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 ค่าใช้จ่าย ดอกเบี้ยจ่าย 393.10 517.69 509.20 บริษัท สนุก จำกัด งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) สำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 หนี้สิน หนี้สินหมุนเวียน หุ้นกู้ที่จะครบกำหนดใน 1 ปี 5,000 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 5,023.83 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 150 150
หนี้สินไม่หมุนเวียน หุ้นกู้ 5,000.00 5,000.00 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 196.91 5,196.91 114.60 5,114.60 4.5.6 การขายหุ้นกู้ในราคาสูงกว่ามูลค่าระหว่างงวดดอกเบี้ย หากกิจการนำหุ้นกู้ออกขายระหว่างงวดดอกเบี้ย และอัตราดอกเบี้ยของหุ้นกู้สูงกว่าอัตรา ดอกเบี้ยที่แท้จริงในท้องตลาด กิจการจะขายหุ้นกู้ได้ในราคาสูงกว่ามูลค่าบวกด้วยดอกเบี้ยหุ้นกู้คงค้างและตัด ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตั้งแต่วันจ่ายดอกเบี้ยงวดก่อนจนถึงวันที่ขายหุ้นกู้ เมื่อถึงก าหนดจ่ายดอกเบี้ย กิจการจะ จ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้เต็มจำนวน และต้องตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้เพื่อลดดอกเบี้ยหุ้นกู้ให้เท่ากับดอกเบี้ยที่แท้จริงใน ท้องตลาด การคำนวณราคาขายหุ้นกู้ การตัดส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ การบันทึกบัญชี และการแสดงรายการในงบ การเงินสามารถแสดงได้ตามตัวอย่าง 4.6 ดังนี้ ตัวอย่าง 4.6 จากตัวอย่าง 4.5 วันที่ 1 เมษายน 25x1 บริษัท สนุก จำกัด ออกหุ้นกู้ 12% ราคาตาม มูลค่า 5,000 บาท อายุ 3 ปี กำหนดการจ่ายดอกเบี้ยปี ละ 2 ครั้ง คือทุกวันที่ 30 กันยายน และวันที่ 31 มีนาคม ของทุกปี อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงในท้องตลาด 10% หากบริษัทนำหุ้นกู้ออกขายวันที่ 1 กรกฎาคม 25x1 บริษัทจะต้องเรียกดอกเบี้ยคงค้างระหว่างวันที่ 1 เมษายน ถึง 1 กรกฎาคม ไว้ในราคาขาย และตัด ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ด้วย (1) คำนวณราคาขายหุ้นกู้ ราคาขายหุ้นกู้ ณ วันที่ 1 เมษายน 25x1 เท่ากับ 5,253.81 บาท ราคาขายหุ้นกู้ ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 25x1 จะต้องทำการปรับปรุงโดยตัดจำหน่ายส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ระหว่างวันที่ 1 เมษายน ถึง 1 กรกฎาคม 25x1 ดังนี้ ดอกเบี้ยที่แท้จริงตามท้องตลาด = 5,253.81 x 5% x 3/6 = 131.34 ดอกเบี้ยหุ้นกู้ = 5,000.00 x 6% x 3/6 = 150.00 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตัดจำหน่าย = 18.66 มูลค่าตามบัญชี ณ วันที่ 1 กรกฎาคม 25x1 = 5,253.81 – 18.66 = 5,235.15 (2) การคำนวณการตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง เนื่องจากเงื่อนไขการออกหุ้นกู้เหมือนกรณีที่ 5 การคำนวณตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตรา ดอกเบี้ยที่แท้จริงจึงไม่แตกต่างจากกรณีที่ 5 ดังนี้ วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย (5,000 x 6%) ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ตัดจำหน่าย ราคาตามบัญชี หุ้นกู้ 1 เม.ย. 25x1 5,253.81 30 ก.ย. 25x1 300 262.69 37.31 5,216.50 31 มี.ค. 25x2 300 260.83 39.17 5,177.33 30 ก.ย. 25x2 300 258.87 41.13 5,136.20 31 มี.ค. 25x3 300 258.87 43.19 5,093.01
วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย (5,000 x 6%) ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ ตัดจำหน่าย ราคาตามบัญชี หุ้นกู้ 30 ก.ย. 25x3 300 254.65 45.35 5,047.66 31 มี.ค. 25x4 300 252.34 47.66* 5,000.00 *ปัดเลขทศนิยม (3) การบันทึกบัญชี 25x1 ก.ค. 1 เดบิต เงินสด 5,385.15 เครดิต หุ้นกู้ 5,000 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 235.15 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกการขายหุ้นกู้ในราคาสูงกว่ามูลค่า ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 131.35 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 18.65 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 130.41 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 19.59 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x2 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 130.42 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 19.58 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 258.87 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 41.13 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้
25x2 ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 128.40 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 21.60 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x3 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 128.41 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 21.59 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ก.ย. 30 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 254.65 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 45.35 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 126.17 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 เครดิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 บันทึกปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่ายและตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 25x4 มี.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 ดอกเบี้ยจ่าย 126.17 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 เครดิต เงินสด 300 บันทึกจ่ายดอกเบี้ยหุ้นกู้และตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู 25x4 เม.ย. 1 เดบิต หุ้นกู้ 5,000 เครดิต เงินสด 5,000 บันทึกไถ่ถอนหุ้นกู้เมื่อครบกำหนด (4) การแสดงรายการในงบการเงิน บริษัท สนุก จำกัด จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี ้สินไม่หมุนเวียนในปี 25x1และปี 25x2 ส่วน ในปี 25x3 จะแสดงรายการหุ้นกู้ในส่วนของหนี ้สินหมุนเวียน เนื่องจากหุ้นกู้จะครบกำหนดไถ่ถอนในปี ถัดไป (25x4) งบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะการเงินของแต่ละปี จะแสดงดังนี้
บริษัท สนุก จำกัด งบกำไรขาดทุน (บางส่วน) สำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 ค่าใช้จ่าย ดอกเบี้ยจ่าย 261.76 517.69 509.23 บริษัท สนุก จำกัด งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) สำหรับปี สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 25x2 และ 25x3 (หน่วย : บาท) 25x1 25x2 25x3 หนี้สิน หนี้สินหมุนเวียน หุ้นกู้ที่จะครบกำหนดใน 1 ปี 5,000 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 23.83 5,023.83 ดอกเบี้ยค้างจ่าย 150 150 150 หนี้สินไม่หมุนเวียน หุ้นกู้ 5,000.00 5,000.00 หัก ส่วนลดมูลค่าหุ้นกู้ 196.91 5,196.91 114.60 5,114.60 4.6 ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้ การออกหุ้นกู้กิจการจะมีค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น ค่าจดทะเบียน ค่าจัดพิมพ์ใบหุ้น ค่าธรรมเนียม ทางกฎหมาย ค่านายหน้า เป็นต้น ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้นี้จะแสดงเป็นค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชีถือเป็น สินทรัพย์อื่น และจะตัดบัญชีไปเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุของหุ้นกู้นั้นเช่นเดียวกับการตัดส่วนลดหรือส่วนเกิน มูลค่าหุ้นกู้ วิธีการบันทึกบัญชีสามารถแสดงได้ตามตัวอย่าง 4.7 ดังนี้ ตัวอย่าง 4.7 บริษัท นารายณ์ จำกัด ออกขายหุ้นกู้ จำนวน 1,000 หุ้น ราคาตามมูลค่าหุ้นละ 100 บาท ในวันที่ 1 มกราคม 25x1 ขายในราคาหุ้นละ 105 บาท และมีค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้รวม 10,000 บาท หุ้น กู้มีอายุ 5 ปีการบันทึกบัญชี
25x1 ม.ค. 1 เดบิต เงินสด 95,000 ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้รอตัดบัญชี 10,000 เครดิต หุ้นกู้ 100,000 ส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ 5,000 บันทึกการขายหุ้นกู้และค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้ ธ.ค. 31 เดบิต ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้ 2,000 เครดิต ค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้รอตัดบัญชี 2,000 บันทึกตัดบัญชีค่าใช้จ่ายในการออกหุ้นกู้โดยวิธีเส้นตรง เงินกู้ยืมระยะยาว ( Long-term loans) เงินกู้ยืมระยะยาว หมายถึง หนี้สินที่เกิดขึ้นจากการกู้ยืมเงินระยะยาวจากบุคคลหรือสถาบันการเงินอื่น ที่ถึงกำหนดชำระคืนเกินกว่าหนึ่งปี การบันทึกบัญชีเงินกู้ยืมระยะยาวจะมีลักษณะเดียวกับการบันทึกบัญชีเงิน กู้ยืมระยะสั้น คือ วันก่อหนี้ เดบิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร xx เครดิต เงินกู้ยืมระยะยาว xx วันชำระหนี้ เดบิต เงินกู้ยืมระยะยาว xx ดอกเบี้ยจ่าย xx เครดิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร xx วิธีการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับเงินกู้ยืมระยะยาวสามารถแสดงได้ตามตัวอย่าง 4.8 ดังนี้ ตัวอย่าง 4.8 ในวันที่ 1 มกราคม 25x1 บริษัท อารยา จำกัดกู้เงินจากธนาคารจำนวน 300,000 บาท ระยะเวลา 3 ปี อัตราดอกเบี้ย 7% ต่อปี กำหนดจ่ายเงินต้นเท่ากันทุกปี การบันทึกบัญชี 25x1 ม.ค. 1 เดบิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร 300,000 เครดิต เงินกู้ยืมระยะยาว 300,000 บันทึกเงินกู้ยืมธนาคาร ธ.ค. 31 เดบิต เงินกู้ยืมระยะยาว 300,000 ดอกเบี้ยจ่าย 21,000 เครดิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร 321,000 บันทึกการจ่ายชำระเงินกู้พร้อมดอกเบี้ย
25x2 ธ.ค. 31 เดบิต เงินกู้ยืมระยะยาว 300,000 ดอกเบี้ยจ่าย 14,000 เครดิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร 314,000 บันทึกการจ่ายช าระเงินกู้พร้อมดอกเบี้ย 25x3 ธ.ค. 31 เดบิต เงินกู้ยืมระยะยาว 300,000 ดอกเบี้ยจ่าย 7,000 เครดิต เงินสด/เงินฝากธนาคาร 307,000 บันทึกการจ่ายชำระเงินกู้พร้อมดอกเบี้ย ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว (Long-term notes payable) ตั๋วเงินจ่ายระยะยาวแตกต่างจากตั๋วเงินจ่ายระยะสั้นในเรื่องของวันครบกำหนดจ่ายชำระหนี้ ซึ่งจะมี ระยะเวลาในการจ่ายชำระหนี้เกินกว่าหนึ่งรอบระยะเวลาในการดำเนินงาน หรือมากกว่า 1 ปี ตั๋วเงินจ่ายระยะ ยาวมีลักษณะเหมือนหุ้นกู้ในเรื่องของวันครบกำหนดและวันจ่ายดอกเบี้ยที่แน่นอน การวัดมูลค่าของตั๋วเงินจ่าย ใช้มูลค่าปัจจุบันของเงินต้นและดอกเบี้ยที่ต้องชำระในอนาคต ทำให้เกิดส่วนเกินหรือส่วนลดในตั๋วเงินจ่ายที่ จะต้องตัดตามอายุของตั๋วเงินจ่าย 1. กรณีออกตั๋วเงินจ่ายชนิดไม่มีดอกเบี้ย หากกิจการออกตั๋วเงินจ่ายชนิดไม่มีดอกเบี้ย จะมีอัตราดอกเบี้ยแฝงอยู่ คือ อัตราดอกเบี้ยที่ทำให้ จำนวนเงินที่จะได้รับ ณ วันออกตั๋วซึ่งจะเท่ากับมูลค่าปัจจุบันของเงินต้นที่ต้องจ่ายในอนาคต ดังนั้นกิจการต้อง คำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่ายเพื่อหาส่วนลดหรือส่วนเกินในตั๋วเงินจ่ายที่ต้องตัดบัญชีไปยังดอกเบี้ย จ่ายตามอายุของตั๋วเงินจ่าย การคำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่ายระยะยาวชนิดไม่มีดอกเบี้ย การตัด ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย การบันทึกบัญชีและการแสดงรายการในงบการเงิน สามารถแสดงได้ตามตัวอย่าง 4.9 ดังนี้ ตัวอย่าง 4.9 บริษัท นครา จำกัดออกตั๋วเงินจ่ายชนิดไม่มีดอกเบี้ยเพื่อขอกู้ เงินจากธนาคารกรุงไทย ในวันที่ 1 มกราคม 25x1 จำนวน 300,000 บาท ระยะเวลา 3 ปี อัตราดอกเบี้ยท้องตลาด 7% (1) การคำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่าย มูลค่าตามตั๋วเงินจ่าย = 300,000 มูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่าย 300,000 บาท x 0.81630 = 244,890 (เปิดตาราง PVIF n = 3 , i = 7%) ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย = 55,110
(2) การคำนวณการตัดส่วนลดในตั๋วเงินจ่ายตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดตัดบัญชี ราคาตามบัญชี ตั๋วเงินจ่าย 1 ม.ค. 25x1 244,890.00 31 ธ.ค. 25x1 - 17,142.30 17,142.30 262,032.30 31 ธ.ค. 25x2 - 18,342.26 18,342.26 280,374.56 31 ธ.ค. 25x3 - 19,625.44* 19,625.44 300,000.00 55,110.00 *ปัดเลขทศนิยม (3) การบันทึกบัญชี 25x1 ม.ค. 1 เดบิต เงินสด 244,890 ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 55,110 เครดิต ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว 300,000 บันทึกออกตั๋วเงินจ่ายเพื่อขอกู้เงินจากธนาคาร ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 17,142.30 เครดิต ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 17,142.30 บันทึกการตัดส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย (4) การแสดงรายการในงบการเงิน บริษัท นครา จำกัด งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25x1 (หน่วย : บาท) หนี้สินไม่หมุนเวียน ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว 300,000.00 หัก ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 37,967.70 262,032.30 2. กรณีออกตั๋วเงินจ่ายชนิดมีดอกเบี้ย หากกิจการออกตั๋วเงินจ่ายชนิดมีดอกเบี้ย และดอกเบี้ยตั๋วเงินจ่ายไม่เท่ากับดอกเบี้ยที่แท้จริงตาม ท้องตลาด กิจการต้องคำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่ายเพื่อหาส่วนลดหรือส่วนเกินในตั๋วเงินจ่ายที่ต้อง ตัดบัญชีไปยังดอกเบี้ยจ่ายตามอายุของตั๋วเงินจ่าย การคำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่ายระยะยาวชนิดมี ดอกเบี้ย การตัดส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย การบันทึกบัญชี และการแสดงรายการในงบการเงิน สามารถแสดงได้ ตามตัวอย่าง 4.10 ดังนี้
ตัวอย่าง 4.10 จากตัวอย่าง 4.9 วันที่ 1 มกราคม 25x1 บริษัท นครา จำกัดออกตั๋วเงินจ่ายชนิดไม่มีดอกเบี้ย เพื่อขอกู้เงินจากธนาคาร จำนวน 300,000 บาท ระยะเวลา 3 ปี ถ้าอัตราดอกเบี้ยตั๋วเงินจ่าย 5% และอัตรา ดอกเบี้ยท้องตลาด 7% (1) การคำนวณหามูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่าย มูลค่าตามตั๋วเงินจ่าย 300,000.00 มูลค่าปัจจุบันของตั๋วเงินจ่าย (300,000 บาท x 0.81630) 244,890.00 (เปิดตาราง PVIF n = 3 , i = 7%) มูลค่าปัจจุบันของดอกเบี ้ยตั๋ว (15,000 บาท x 2.62432) 39,364.80 284,254.80 (เปิดตาราง PVIF n = 3 , i = 7%) ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 15,745.20 (2) การคำนวณการตัดส่วนลดในตั๋วเงินจ่ายตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง วัน เดือน ปี ดอกเบี้ยจ่าย 300,000 x 5% ดอกเบี้ยจ่าย ที่แท้จริง ส่วนลดตัดบัญชี ราคาตามบัญชี ตั๋วเงินจ่าย 1 ม.ค. 25x1 284,254.80 31 ธ.ค. 25x1 15,000 19,897.84 4,897.84 289,152.64 31 ธ.ค. 25x2 15,000 20,240.68 5,240.68 294,393.32 31 ธ.ค. 25x3 15,000 20,606.68 5,606.68* 300,000.00 15,745.20 *ปัดเลขทศนิยม (3) การบันทึกบัญชี 25x1 ม.ค. 1 เดบิต เงินสด 284,254.80 ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 15,745.20 เครดิต ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว 300,000 บันทึกออกตั๋วเงินจ่ายเพื่อขอกู้เงินจากธนาคาร ธ.ค. 31 เดบิต ดอกเบี้ยจ่าย 19,897.84 เครดิต ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 4,897.84 เงินสด 15,000 บันทึกการจ่ายดอกเบี้ยและตัดส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย
(4) การแสดงรายการในงบการเงิน บริษัท นครา จำกัด งบแสดงฐานะการเงิน (บางส่วน) ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25x1 (หน่วย : บาท) หนี้สินไม่หมุนเวียน ตั๋วเงินจ่ายระยะยาว 300,000.00 หัก ส่วนลดในตั๋วเงินจ่าย 10,844.36 289,155.64
1. บริษัท ความสุข จำกัด มีรายการเกี่ยวกับตั๋วเงินจ่ายการค้า ดังนี้ 25X1 ก.พ. 1 ซื้อสินค้ามูลค่า 120,000 บาท จากร้านสมหวัง โดยออกตั๋วสัญญาใช้เงินชนิดมีดอกเบี้ย อัตรา 6 % ต่อปี อายุ 1 ปี ชำระค่าสินค้าด้วยตั๋วเงินในวันนี้ เม.ย. 12 ซื้อสินค้าเป็นเงินเชื่อจากร้านปรารถนา มูลค่า 90,000 บาท เงื่อนไข n/60 มิ.ย. 11 ออกตั๋วสัญญาใช้เงินมูลค่า 90,000 บาท ให้แก่ร้านปรารถนา เป็นการชำระหนี้ค่าสินค้าเมื่อ วันที่ 12 เมษายน ตั๋วเงินที่ออกให้เป็นตั๋วเงินชนิดไม่มีดอกเบี้ย อายุ 60 วัน ส.ค. 10 ตั๋วเงินลงวันที่ 11 มิถุนายน ครบกำหนดชำระเงินตามตั๋ววันนี้ ธ.ค. 31 บันทึกรายการปรับปรุงดอกเบี้ยค้างจ่าย 25x2 ก.พ. 1 จ่ายชำระหนี้ตามตั๋วเงินครบกำหนด ให้ทำ บันทึกบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป
https://www.liveworksheets.com/el3343186ps หรือ
ใบงานที่ 2 บริษัท คุ้มค่า จำกัด มีกำไรสุทธิก่อนหักโบนัสและภาษีเงินได้ 320,000 บาท บริษัทมีนโยบายให้โบนัส พนักงานในอัตรา 10 % โดยสมมติอัตราภาษีเงินได้เท่ากับ 30% ให้ทำ คำนวณโบนัสพนักงานโดยคิดโบนัสเป็นอัตราร้อยละจากกำไรสุทธิ กรณีต่อไปนี้ 1. ก่อนหักโบนัสและภาษี 2. หลังหักโบนัสและภาษี 3. หลังหักภาษีแต่ก่อนหักโบนัส 4. หลังหักโบนัสและภาษี
https://www.liveworksheets.com/cc3343207oh หรือ
ใบงานที่ 3 บริษัทโชคดี จำกัด (มหาชน) ออกหุ้นกู้ 10 % ลงวันที่ 1 มิถุนายน 25X1 อายุ 3 ปี จำนวน 20,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 100 บาท จ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน คือวันที่ 31 พฤษภาคม และ 30 พฤศจิกายน บริษัทนำ หุ้นกู้ออกขายได้ทั้งหมดในวันที่ 1 มิถุนายน 25X1 อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงในขณะนั้นเท่ากับ 8 % ให้ทำ 1. คำนวณราคาขายของหุ้นกู้ 2. ตารางตัดส่วนเกินมูลค่าหุ้นกู้ตามวิธีอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริงของหุ้นกู้ 3. บันทึกบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป ปี 25x1 ถึง 25x4 (ตั้งแต่ขายหุ้นกู้ จ่ายดอกเบี้ย และ ไถ่ถอนหุ้นกู้) 4. แสดงรายการหุ้นกู้ในงบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25x1
https://www.liveworksheets.com/qo3343275ve หรือ
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน
เฉลยใบงานที่ 1 เฉลยใบงานที่ 2
เฉลยใบงานที่ 3
บรรณานุกรม กนกเพิ่ม ขันโคกกรวด และคณะ.(2563)การบัญชีชั้นกลาง 2. บริษัท สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด อรชุมา มูลศรี.(2558)การบัญชีชั้นกลาง 2. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี บุญเกื้อ ควรหาเวช (2543) นวัตกรรมการศึกษา.(พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ:SR Printing. กิ่งแก้ว ศรีสาลีกุลรัตน์. (ออนไลนน์).การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุดการสอน, สืบค้นเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2564.
ภาคผนวก
ประวัติผู้จัดทำ ชื่อ-นามสกุล นางสาวทัศนวรรณ นามสิงห์ วันเดือนปีเกิด 23 เมษายน 2528 ที่อยู่ปัจจุบัน 78 หมู่ 4 ต.รัตนวารีอ.หัวตะพาน จ.มุอำนาจเจริญ 37240 ประวัติการศึกษา พ.ศ.2541 โรงเรียนค่ายประจักษ์ศิลปาคม อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี พ.ศ. 2546 มัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนนาจิกพิทยาคม จังหวัดอำนาจเจริญ พ.ศ. 2547 มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนอำนาจเจริญ จังหวัดอำนาจเจริญ พ.ศ. 2550 ปริญญาตรี บัญชีบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ประวัติการทำงาน พ.ศ.2552 ครูพิเศษสอน วิทยาลัยการอาชีพหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2556 ครูพนักงานราชการ วิทยาลัยเทคนิคหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2559 ครูผู้ช่วย วิทยาลัยเทคโนโลยีและการจัดการดอนตาล อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา พ.ศ.2561 – 2 ตุลาคม พ.ศ. 2565 ครูวิทยาลัยการอาชีพดอนตาล อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา 3 ตุลาคม พ.ศ.2565 -ปัจจุบัน ครู วิทยาลัยเทคนิคหัวตะพาน อำเภอหัวตะพาน จังหวัดอำนาจเจริญ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา