หนังสือเรียน เรื่อง การสร้างคำในภาษาไทย ระดับชั้นม. ๑

การสร้างคำ ในภาษาไทย การสร้างคำ ในภาษาไทย บทเรียนวิชาภาษาไทย “ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑” ๘๙.- ผู้เรียบเรียง : จิราพร พุ่มพวง, ธนวรรณ สุพรรณ, ขัตติยา สุ่มมาตย์

บทเรีรี รี ย รี ยนวิวิ วิ ช วิ ชาภาษาไทย การสร้ร้ ร้ร้ างคำคำคำคำในภาษาไทย ชั้ชั้ชั้ น ชั้ นมัมั มั ธ มั ธยมศึศึศึ ก ศึ กษาปีปีปี ที่ ปี ที่ ที่ที่ ๒ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางขั้นพื้นฐาน พุุทธศักราช ๒๕๕๑ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย ตามหลักสูตรแกนกลางขั้นพื้นฐาน พุุทธศักราช ๒๕๕๑ ผู้ผู้ผู้เผู้รีรี รี ย รี ยบเรีรี รี ย รี ยง จิราพร พุ่มพวง รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๐๕ ธนวรรณ สุพรรณ รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๑๙ ขัตติยา สุ่มมาตย์ รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๓๑ หมุ่เรียน๖๔/๒๒ จิราพร พุ่มพวง รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๐๕ ธนวรรณ สุพรรณ รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๑๙ ขัตติยา สุ่มมาตย์ รหัส ๖๔๔๑๐๑๐๓๑ หมุ่เรียน๖๔/๒๒ พิพิ พิ ม พิ มพ์พ์ พ์ ค พ์ ครั้รั้ รั้ ง รั้ งที่ที่ ที่ที่ ๑ สำ นักพิมพ์ จิราธนติยา จำ กัด รหัสสินค้า ๑๗๐๐๔๐ สำ นักพิมพ์ จิราธนติยา จำ กัด รหัสสินค้า ๑๗๐๐๔๐ F K S www. Jirathanatiya.com

บทเรียนวิชาภาษาไทย เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย สอดคล้องกับหลักสูตรแกน กลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ สาระที่ ๔ หลักการใช้ ภาษาไทย ตัวชี้วัด ท ๔.๑ ม.๑/๒ สร้างคำ ในภาษาไทย มีจุดมุ่งหมายเพื่อมุ่งเน้นให้ผู้เรียน ได้ศึกษาเกี่ยวกับการสร้างคำ ในภาษาไทย ได้แก่ คำ ประสม คำ ซ้ำ และคำ ซ้อน โดยในแบบ เรียนเล่มนี้ประกอบไปด้วยเนื้อหาจำ นวน ๔ บท ประกอบไปด้วย บทที่ ๑ (นิทาน) บทที่ ๒ คำ ประสม บทที่ ๓ คำ ซ้อน และบทที่ ๔ คำ ซ้ำ และกิจกรรมการเรียนรู้ทั้ง ๙ กิจกรรม บทเรียนวิชาภาษาไทยเรื่องการสร้างคำ ในภาษาไทย สร้างขึ้นโดยนำ ทฤษฎีการเชื่อมโยง ของธอร์นไดค์ (Thorndike’s Classical Connectionism) คือการเชื่อมโยงระหว่างสิ่งเร้า กับการตอบสนอง บุคคลต้องมีการลองผิดลองถูก ปรับเปลี่ยนไปเรื่อยๆ จนกว่าจะพบรูป แบบการตอบสนองที่เหมาะสมกับตนเองและจะพยายามใช้รูปแบบนั้นเชื่อมโยงไปกับสิ่งเร้า ในการเรียนรู้ต่อไปเรื่อย ๆ เมื่อเด็กเกิดการเรียนรู้ซ้ำ ๆ จะนำ ไปสู่การเรียนรู้ที่คงทนถาวร สำ หรับนักเรียน บทเรียนวิชาภาษาไทย เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย เน้นให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ด้วยตนเอง ด้วยการฝึกทำ ซ้ำ ๆ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีประสิทธิภาพผู้เรียนควรปฏิบัติกิจกรรม ตามแบบฝกที่กำ หนดไว้ให้ คณะผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า บทเรียนวิชาภาษาไทย เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนรู้ของผู้เรียนและขอขอบพระคุณ ผู้ช่วยศาสตราจารย์วิริยา วิริยารัมภะ ที่ให้คำ แนะนำ ในการจัดทำ บทเรียนเล่มนี้จนสำ เร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี คำ นำ คณะผู้จัดทำ ๑๘ เมษายน ๒๕๖๗ ก

๑. ให้ผู้เรียนอ่่านนิทานที่มีคำ ประสม คำ ซ้อน และคำ ซ้ำ ให้ข้อสังเกตโดยเพิ่มเติมกรอบความรู้ ในตัวบทเรียน วิธีนี้เป็นการเตรียมความพร้อมให้ผู้เรียนก่อนเรียน เพื่อสร้างความผ่อนคลาย ไม่เคร่งเครียด ๒. ให้ข้อสังเกตเพิ่มเติมโดยการสร้างกรอบความรู้ ซึ่งใน เนื้อหาของกรอบความรู้นั้น จะอธิบายประเภทของการ สร้างคำ ที่ปรากฏในนิทาน ๓. เข้าสู่เนื้อหาการสร้างคำ ในภาษาไทย ได้แก่ คำ ประสม คำ ซ้ำ และคำ ซ้อน พร้อมยกตัวอย่างประกอบ ตารางแสดงทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย ทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย กฎแห่งความพร้อม (Law of Readiness) สภาพความพร้อม หรือมีวุฒิภาวะทั้งทางด้าน ร่างกาย จิตใจ พื้นฐานประสบการณ์เดิม ที่จะเชื่อมโยง กับความรู้ใหม่หรือสิ่งใหม่ ทำ ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ กฎแห่งการฝึกหัด+กฎแห่งการใช้+ กฎแห่งผลความพึงพอใจ ๔. กิจกรรมการเรียนรู้ กิจกรรมที่ ๑ เรื่องคำ ประสม ชื่อว่า จับคู่ หาคำ จับคู่รูปภาพที่กำ หนดให้ จากนั้นเติมคำ ในช่องว่างให้ถูก ต้องสมบูรณ์ (เป็นกฎแห่งการใช้ เพราะ ตามกฎของธอร์น ไดค์ กล่าวถึงกฎแห่งการใช้ไว้ว่าคือ การเชื่อมโยงของสิ่ง เร้ากับการตอบสนองจนนำ มาใช้เพื่อให้ผู้เรียนไม่เกิดการ หลงลืม จากสิ่งที่เรียนรู้โดยกิจกรรมนี้ เป็นการใช้รูปภาพที่ พบเห็นทั่วไป เพื่อให้ผู้เรียนเชื่อมโยงกับความรู้เดิม โดยมีกฎแห่งการพึงพอใจร่วมด้วยคือหากผู้เรียนสามารถ เชื่อมโยงรูปภาพได้ และทำ แบบฝึกหัดได้ ก็จะสามารถทำ แบบฝึกหัดชุดอื่น ๆ ได้อย่างต่อเนื่อง ) ข

ทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย กฎแห่งการฝึกหัด+กฎแห่งการใช้+ กฎแห่งผลความพึงพอใจ กิจกรรมที่ ๒ ลับสมอง คล้องคำ ประสม ให้นักเรียน หาคำ ประสมในตารางอักษรไขว้จำ นวน๑๐ คำ โดยจะมีคำ ใบ้ให้นักเรียน ซึ่งคำ ใบ้นั้นจะอยู่ข้างล่างตาราง อักษรไขว้ (กฎแห่งการฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อไม่ให้ความรู้สูญหาย โดยกิจกรรมนี้ เป็น กิจกรรมที่ฝึกการทำ ซ้ำ โดยใช้ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียน ลงมือปฏิบัติซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้น ถาวร โดยมีกฎแห่งการพึงพอใจร่วมด้วยคือหากผู้เรียน สามารถหาอักษรไขว้คำ แรกได้ถูกต้อง จะสามารถ หาคำ ต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง) กิจกรรมที่ ๓ จิ๊กซอร์ ขอผูกคำ ในบทเรียนจะมีภาพกราฟิกเป็นรูปจิ๊กซอร์ตัวต่อกัน ๒ ตัว จำ นวน ๑๐ ภาพ โดยในภาพนั้น ๆ จะมีคำ ที่กำ หนดให้ อาจจะอยู่หน้าคำ หรือหลังคำ ในจิ๊กซอร์ซึ่งผู้เรียนมีหน้าที่แค่ เติมคำ เพื่อให้คำ ในแต่ละตัว จิ๊กซอร์นั้น เป็นคำ ประสม พร้อมวาดรูปประกอบ สั้น ๆ ในช่องว่างเพื่อให้มันสมบูรณ์ มากขึ้น (กฎแห่งการฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อไม่ให้ความรู้สูญหาย โดยกิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ฝึกการ ทำ ซ้ำ โดยใช้ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียนลงมือ ปฏิบัติซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้นถาวร โดยมีกฎแห่ง การพึงพอใจร่วมด้วยคือหากผู้เรียนสามารถผูกคำ ในตัวจิ๊ก ซอร์ได้ถูกต้อง คำ ในจิ๊กซอร์ตัวต่อไปผู้เรียนก็จะทำ ได้อย่าง ต่อเนื่องและวาดรูปได้ตามจินตนาการของตนเอง ซึ่งยังคงอยู่ ในขอบเขตของคำ นั้น ๆ ) ข

ทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย กฎแห่งการฝึกหัด+กฎแห่งการใช้+ กฎแห่งผลความพึงพอใจ กิจกรรมที่ ๔ เรื่อง คำ ซ้อน ทาสี ทายคำ มีรูปภาพกำ หนดให้จำ นวน ๑๐ รูป และมีคำ ซ้อนอยู่ใน รูปภาพรูปละคำ ให้ผู้เรียนนำ สีมาระบายรูปภาพที่เป็นคำ ซ้อน ส่วนคำ ไหนที่ไม่ใช่คำ ซ้อน ไม่ต้องระบายสีรูปภาพนั้น (เป็นกฎแห่งการใช้ เพราะ ตามกฎของธอร์นไดค์ กล่าวถึง กฎแห่งการใช้ไว้ว่า คือ การเชื่อมโยงของสิ่งเร้ากับการ ตอบสนอง จนนำ มาใช้เพื่อให้ผู้เรียนไม่เกิดการหลงลืม จากสิ่งที่เรียนรู้ โดยกิจกรรมนี้ จะกำ หนดคำ ที่นักเรียนพบ เจอหรือใช้บ่อย ๆ ในชีวิตประจำ วัน เพื่อให้นักเรียนเกิด การเรียนรู้ และสังเกตคำ นั้นด้วยตนเอง เพื่อให้นักเรียน ฝึกฝน จนเกิดการจดจำ อย่างถาวร โดยมีกฎแห่งการพึง พอใจร่วมด้วย คือ ผู้เรียนได้ระบายสีตาม จินตนาการของตนเองอย่างเต็มที่) กิจกรรมที่ ๕ วาดเขียน รอบตัว ให้นักเรียนสังเกตสิ่งรอบตัวอาจเป็นสิ่งที่อยู่ในห้องเรียน หรือนอกห้องเรียนว่าคำ ใดที่เป็นคำ ซ้อน หลังจากนั้นให้ผู้ เรียนวาดรูปลงบนใบงาน ที่กำ หนดให้ (กฎแห่งการ ฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อไม่ให้ความรู้ สูญหาย โดยกิจกรรมนี้ เป็นกิจกรรมที่ฝึกการทำ ซ้ำ โดยใช้ ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้นถาวร โดยมีกฎแห่งการพึงพอใจ ร่วมด้วย คือ ผู้เรียนสามารถมีอิสระทางความคิดในการ วาดรูป แต่ยังคงขอบเขตคือ วาดรูปให้ถูกต้องตามความ หมายของคำ ที่เป็นคำ ซ้อน) ข

ทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย กฎแห่งการฝึกหัด+กฎแห่งการใช้+ กฎแห่งผลความพึงพอใจ กิจกรรมที่ ๖ รู้ไว้ ใช้เป็น ให้นักเรียนทำ แบบทดสอบเลือกตอบจำ นวน ๔ ตัวเลือก มีทั้งหมด ๑๐ ข้อ เรื่อง คำ ซ้อน (กฎแห่งการฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อ ไม่ให้ความรู้สูญหาย โดยกิจกรรมนี้ เป็นกิจกรรมที่ฝึกการ ทำ ซ้ำ โดยใช้ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียน ลงมือปฏิบัติซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้นถาวร โดยมีกฎ แห่งการพึงพอใจร่วมด้วย คือ ผู้เรียนสามารถตอบได้ ก็จะ ได้คะแนนสะสม ทำ ให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจเพื่อจะทำ แบบ ฝึกหัดต่อไป) กิจกรรมที่ ๗ เรื่อง คำ ซ้ำ ลองผิด ลองถูก ให้นักเรียนทำ เครื่องหมายถูกหน้าประโยคที่มีคำ ซ้ำ และทำ เครื่องหมายผิดหน้าประโยคที่ไม่ใช่คำ ซ้ำ เป็น(กฎ แห่งการใช้ เพราะ ตามกฎของธอร์นไดค์ กล่าวถึงกฎแห่ง การใช้ไว้ว่า คือ การเชื่อมโยงของ สิ่งเร้ากับการตอบสนอง จนนำ มาใช้เพื่อให้ผู้เรียนไม่เกิดการหลงลืมจากสิ่งที่เรียนรู้ โดยกิจกรรมนี้เป็นการกำ หนดกำ หนดประโยคขึ้นมา ๑ ประโยค และให้ผู้เรียนพิจารณาคำ ที่อยู่ในประโยคนั้น ๆ ว่าควรเป็นคำ ซ้ำ หรือไม่ โดยมีกฎแห่งการพึงพอใจร่วม ด้วย คือ ผู้เรียนสามารถทำ แบบฝึกหัดส่วนนนี้ถูกได้หลาย ข้อ ก็จะได้คะแนนสะสม ทำ ให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจเพื่อจะ ทำ แบบฝึกหัดต่อไป ) ข

ทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndoke’ Clssical Connetionism) การใช้กฎการเรียนรู้ เรื่อง การสร้างคำ ในภาษาไทย กฎแห่งการฝึกหัด+กฎแห่งการใช้+ กฎแห่งผลความพึงพอใจ กิจกรรมที่ ๘ เติมได้ ให้เต็ม กำ หนดคำ ที่เป็นคำ ซ้ำ ให้ผู้เรียนมีจำ นวนทั้งสิ้น ๑๕ คำ จากนั้นให้ผู้เรียนเลือกคำ มาเติมในช่องว่าง ให้ตรงตาม สถานการณ์ที่กำ หนดให้ถูกต้องและเหมาะสม (กฎแห่ง การฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อไม่ให้ความ รู้สูญหาย โดยกิจกรรมนี้ เป็นกิจกรรมที่ฝึกการทำ ซ้ำ โดย ใช้ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติ ซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้นถาวร โดยมีกฎแห่งการพึง พอใจร่วมด้วย คือ ผู้เรียนสามารถทำ แบบฝึกหัดส่วนนนี้ ถูกได้หลายข้อ ก็จะได้คะแนนสะสม ทำ ให้ผู้เรียนเกิดแรง จูงใจเพื่อจะทำ แบบฝึกหัดต่อไป ) กิจกรรมที่ ๙ ดูซิ แยกได้ไหม มีกรอบกำ หนดให้ ๒ กรอบ คือ กรอบแรก จะเป็นกรอบที่กำ หนดให้ว่าเป็นคำ ซ้ำ ที่สามารถใช้ไม้ยมกได้ และอีกกรอบหนึ่ง จะเป็นกรอบที่เป็นคำ ซ้ำ โดยไม่สามารถ ใช้ไม้ยมกได้ ซึ่งมีการกำ หนดชุดคำ ไว้ให้ ทั้งสิ้น ๑๐ คำ โดย ผู้เรียนต้องพิจารณาชุดคำ ที่กำ หนดให้ และนำ คำ ไปเติมใน กรอบให้ถูกต้อง(กฎแห่งการฝึกหัด คือ การลงมือกระทำ ซ้ำ บ่อย ๆ เพื่อไม่ให้ความรู้สูญหาย โดยกิจกรรมนี้ เป็น กิจกรรมที่ฝึกการทำ ซ้ำ โดยใช้ความรู้ทีเรียนมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติซ้ำ ๆ เพื่อให้การเรียนรู้นั้นถาวร โดยมีกฎแห่งการพึงพอใจร่วมด้วย คือ ผู้เรียนสามารถทำ แบบฝึกหัดส่วนนนี้ถูกได้หลายข้อ ก็จะได้คะแนนสะสม ทำ ให้ผู้เรียนเกิดแรงจูงใจเพื่อจะทำ แบบฝึกหัดต่อไป ) ข

คำ นำ ตารางแสดงทฤษฏีการเชื่อมโยงของธอร์นไดค์ (Thorndike ’ s Classical Connectionism) สารบัญ บทที่ ๑ บทที่ ๒ คำ ประสม บทที่ ๓ คำ ซ้อน บทที่ ๔ คำ ซ้ำ บรรณานุกรม ข ก ค ค ๔ ๑๖ หน้า สารบัญ ๒๔ ๔๑

บทที่ ๑ เที่ยที่ วป่า ป่ พาสุขสุ ใจ

เที่ยวป่าพาสุขใจ มีสาวน้อยคนหนึ่ง ชื่อ พิณฟ้า มีน้องชายหนึ่งคนชื่อ ปี่พาทย์ ทั้งคู่ อาศัยอยู่ในหมู่บ้านเล็ก ๆ พิณฟ้า ทำ หน้าที่ดูแลเหย้าเรือน ส่วนปี่พาทย์ ทำ หน้าที่นำ ผลไม้จากสวนไปขายในตลาดจนเป็นภาพคุ้นชินของชาวบ้าน ทุก ๆ วันหยุดสุดสัปดาห์ สองพี่น้อง มักไปเที่ยวป่ากันเสมอ เพื่อใช้เวลา ร่วมกันกับคนในครอบครัว และถือเป็นการพักผ่อนจากหน้าที่ต่าง ๆ ระหว่างที่ทั้งคู่กำ ลังเที่ยวเล่นในป่าอยู่นั้น ปี่พาทย์ : โอ้โห ! พี่พิณดูซิ ลำ ธารนี่น้ำ โคตรใสแจ๋ว โดนแดดคือวิบวับ ซ้วยสวย ผมเห็นแล้วอยากลงไปเล่นให้ช่ำ ปอดเลย พิณฟ้า : จะดีเหรอ ปี่พาทย์ พี่ว่ามันอันตรายนะ ดู ๆ ไปแล้ว น้ำ คงลึก พอสมควร ขืนเร่อร่าลงไปเล่น น่าจะอันตรายนะ อย่าเล่นดีกว่า เอาอย่าง นี้พีรู้จักที่สวย ๆ เยอะแยะ ไปกัน เดี๋ยวพี่เป็นไกด์ให้เอง ปี่พาทย์ : จริงหรือครับพี่พิณ งั้นเรารีบไปกันเถอะครับ สองพี่น้องเดินทางมาถึงป่ากว้าง ทั้งคู่นั่งพักผ่อน แต่ดูเหมือนน้อง ชายตัวแสบของเธอส่งเสียงเซ็งแซ่อย่างยินดี เมื่อเขาเห็นกระต่ายขน ปุกปุย ผีเสื้อ ดอกไม้ ลิง กระรอก ก็ตื่นเต้นเป็นอย่างมากง ปี่พาทย์ : พี่พิณ ดูสิ ๆ ขนกระต่ายนุ๊มนุ่ม ฟู๊ฟู เหมือนสายไหม เลยครับ พิณฟ้า : จริงด้วย ! ขนน้องนุ่มมาก อ๊ะ ! ผีเสื้อนี่ ๒

เที่ยวป่าพาสุขใจ ปี่พาทย์ : พี่พิณดูนั่นสิ ว้าววว กล้วยไม้สวยมาก พิณฟ้า : สวยจริงด้วย น่าวาดรูปเก็บชะมัด เสียดายสีเสอพี่ลืมเอามา ไม่งั้นตอนวาดเสร็จ ได้ระบายสีเพิ่มเติมแล้ว ปี่พาทย์ : พี่พิณ ๆ งั้นผมขอไปวิ่งเล่นแถว ๆ นี้นะครับ พิณฟ้า : ได้สิปี่พาทย์ แต่อย่าไปเล่นไหนไกลนะ เดี๋ยวหลงเอาได้ ปี่พาทย์ : โอเคเคครับพี่พิณ พิณฟ้า นั่งวาดรูป และปี่พาทย์ก็วิ่งเล่นบริเวณรอบ ๆ พร้อมกับสัตว์ ตัวเล็ก ๆ แถวนั้น อย่างมีความสุขตามประสาเด็กน้อย ถึงแม้จะไม่ได้ เที่ยวเล่นในเมือง แต่สองพี่น้องก็สุขใจในที่ ๆ สงบแห่งนี้เป็นอย่างมาก จนเมื่อใกล้เย็นทั้งคู่จึงเดินทางกลับบ้านไปอย่างมีความสุข ๓ ลองสังเกตตัวอักษรที่เน้นสีสิ มันคืออะไรกันนะ ถ้าอยากรู้ก็ไปดูกันเลย

บทที่ ๒ คำ ประสม

๑) คำ ประสมที่เกิดความหมายใหม่แต่ยังมีเค้าโครงความหมายเดิม เช่น เตา + ถ่าน = เตาถ่าน หมายถึง เต่าที่ใช้ถ่านเป็นเชื้อเพลิง รถ + ไฟ = รถไฟ หมายถึง รถที่ใช้ไฟเป็นพลัง ๒) คำ ประสมที่เกิดความหมายใหม่ เช่น ขาย + หน้า = ขายหน้า หมายถึง รู้สึกอับอาย หัก + ใจ = หักใจ หมายถึง ตัดใจไม่ให้คิดถึง ๓) คำ ประสมที่เกิดจากการย่อคำ ให้ระทัดรัดมักขึ้นต้นด้วยคำ ว่า การ เช่น การเรียน การเงิน ความ เช่น ความรัก ความขยัน ชาว เช่น ชาวนา ชาวบ้าน นัก เช่น นักเรียน นักการเมือง ข้อสังเกต ๑) ถ้านำ คำ มูล ๒ คำ มารวมกันแล้วไม่เกิดความหมายใหม่ จะไม่จัดเป็น คำ ประสม เช่น ลูก + ไก่ = ลูกไก่ หมายถึง ลูกของไก่ ดาว + ลูก + ไก่ = ดาวลูกไก่ หมายถึง ชื่อดาว คำ ประสม เป็นคำ ที่สร้างขึ้นใหม่โดยการเอาคำ มูลตั้งแต่ ๒ คำ ขึ้นไปมารวมกัน แล้วเกิดคำ ที่มีความหมายใหม่ บทที่ ๒ คำ ประสม ๕ คำคำคำคำประสม

บทที่ ๓ คำ ซ้อน กิกิ กิ จ กิ จกรรมที่ที่ ที่ที่ ๑ จัจั จั บ จั บคู่คู่คู่คู่ หาคำคำคำคำ คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนจับคู่รูปภาพที่เป็นคำ ประสม จากนั้นนำ คำ ที่ได้มาเติม ในช่องว่างที่กำ หนดให้ถูกต้อง 1................................................................................................... 2.................................................................................................. 3.................................................................................................. 4.................................................................................................. 5.................................................................................................. บทที่ ๒ คำ ประสม ๖

บทที่ ๓ คำ ซ้อน คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนหาคำ ประสม แล้ววงกลมล้อมรอบคำ และเขียนคำ ในช่องว่างให้ถูกต้อง กิกิ กิ จ กิ จกรรมที่ที่ ที่ที่ ๒ ลัลั ลั บ ลั บสมอง คล้ล้ ล้ อ ล้ องคำคำคำคำประสม ๑. พ่อของภรรยา ๒. เครื่องสำ หรับขีดเขียนชนิดหนึ่งที่ใช้กับหมึกหรือสิ่งอื่น ๓. ชาวบ้านมักพากันไปพึ่งในเรื่องที่เหนือธรรมชาติ ๔. ผู้ที่ทำ หน้าที่จับเส้นและบีบเฟ้น ให้คนอื่นหายปวดเมื่อย ๕. แม่ของภรรยา ๖. ใช้สำ หรับขัดถูฟันให้สะอาด ๗. เป็นพืชชนิดหนึ่ง นำ มาเพาะเป็นถั่วงอก ๘. เป็นยาประจำ ตัวของคนแก่ใช้กับจมูก ๙. เสื้อชั้นในชาย ทำ ด้วยผ้ายืด ไม่มีแขน ไม่มีปก ๑๐. ชายที่เป็นหัวหน้าครอบครัว ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... บทที่ ๒ คำ ประสม ๗

คำคำคำคำประสม ๑. ................. .... ลม ๒. ................. .... รีด ๓. ................. .... เสื้อ ๔. ................. .... กล้าม คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนเติมคำ ในช่องว่างให้ถูกต้องและสมบูรณ์ บทที่ ๒ คำ ประสม ๘

คำคำคำคำประสม ๕. ................. พริก.... ๖. ................. น้ำ ๗. ................. ยา..... ๘. ................. .... ...... แม่ ๙. สาง.... ................. บทที่ ๒ คำ ประสม ๙

กิกิ กิ จ กิ จกรรมที่ที่ ที่ที่ ๑ จัจั จั บ จั บคู่คู่คู่คู่ หาคำคำคำคำ คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนจับคู่รูปภาพที่เป็นคำ ประสม จากนั้นนำ คำ ที่ได้มาเติม ในช่องว่างที่กำ หนดให้ถูกต้อง 1................................................................................................... 2.................................................................................................. 3.................................................................................................. 4.................................................................................................. 5.................................................................................................. เฉลย ๑๐

คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนหาคำ ประสม แล้ววงกลมล้อมรอบคำ และเขียนคำ ในช่องว่างให้ถูกต้อง กิกิ กิ จ กิ จกรรมที่ที่ ที่ที่ ๒ ลัลั ลั บ ลั บสมอง คล้ล้ ล้ อ ล้ องคำคำคำคำประสม ๑. พ่อของภรรยา ๒. เครื่องสำ หรับขีดเขียนชนิดหนึ่งที่ใช้กับหมึกหรือสิ่งอื่น ๓. ชาวบ้านมักพากันไปพึ่งในเรื่องที่เหนือธรรมชาติ ๔. ผู้ที่ทำ หน้าที่จับเส้นและบีบเฟ้น ให้คนอื่นหายปวดเมื่อย ๕. แม่ของภรรยา ๖. ใช้สำ หรับขัดถูฟันให้สะอาด ๗. เป็นพืชชนิดหนึ่ง นำ มาเพาะเป็นถั่วงอก ๘. เป็นยาประจำ ตัวของคนแก่ใช้กับจมูก ๙. เสื้อชั้นในชาย ทำ ด้วยผ้ายืด ไม่มีแขน ไม่มีปก ๑๐. ชายที่เป็นหัวหน้าครอบครัว ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... ........................... พ่อตา ปากกา หมอผี หมอนวด แม่ยาย แปรงสีฟัน ถั่วเขียว ยาดม เสื้อกล้าม พ่อบ้าน เฉลย ๑๑

คำคำคำคำประสม ๑. ................. .... ลม ๒. ................. .... รีด ๓. ................. .... เสื้อ ๔. ................. .... กล้าม คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนเติมคำ ในช่องว่างให้ถูกต้องและสมบูรณ์ เฉลย พัดลม พัด เตา เตารีด ผี ผีเสื้อ เสื้อกล้าม เสื้อ ๑๒

คำคำคำคำประสม ๕. ................. พริก.... ๖. ................. น้ำ ๗. ................. ยา..... ๘. ................. .... ...... แม่ ๙. สาง.... ................. เฉลย น้ำ น้ำ พริก น้ำ หอม, น้ำ ปลา, น้ำ เปล่า, น้ำ ท่า น้ำ ยา , น้ำ ใจ , น้ำ มือ, น้ำ ตา ยาหม่อง, ยาหอม, ยาดม, ยาน้ำ แม่น้ำ , แม่ยาย , แม่ผัว, แม่สามี,แม่ครัว สาบสาง ๑๓ สาบ

บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๑๔ เป็นการนำ คำ มูล ๒ คำ มารวมกัน แล้วเกิดความหมายใหม่ขึ้น คำ ประสม คำ ประสมที่เกิดความหมายใหม่ แต่ยังมีเค้าโครงความหมายเดิม คำ ประสมที่เกิดจากการย่อคำ คำ ประสมที่เกิด ความหมายใหม่

บทที่ ๓ คำ ซ้อ ซ้ น

คำ ซ้อน เป็นการสร้างคำ ใหม่วิธีหนึ่ง โดยนำ คำ มูลที่มีความหมาย เดียวกัน ใกล้เคียงกันหรือตรงข้ามกันมาวางซ้อนกัน จะทำ ให้เกิดคำ ใหม่ มีความหมายใหม่ โดยความหมายอาจกว้างขึ้น ทั้งนี้คำ ซ้อนมีชื่อเรียกอีก อย่างหนึ่งว่า “คำ คู่” ๑) คำ ซ้อนเพื่อความหมาย เป็นการนำ คำ มูลที่มีความหมายเหมือนกัน ใกล้เคียงกันหรือตรงข้ามกันมารวมกัน มีลักษณะดังนี้ ความหมายเหมือนกัน คือ คำ ที่นำ มาซ้อนกันหมายถึงสิ่งเดี่ยวกันหรือ เป็นอย่างเดียวกัน เช่น เสื่อสาด เหาะเหิน พูดจา ปิดบัง กู้ยืม ดูแล แก่เฒ่า ล้างผลาญ ใหญ่โต ค่ำ มืด เร็วไว นุ่มนิ่ม สูญหาย ทรัพย์สิน เลือกสรร ความหมายใกล้เคียงกัน คือ คำ ที่นำ มาซ้อนกันแล้วมีความหมายใกล้ เคียงกันหรือเป็นไปในทำ นองเดียวกัน เช่น คัดเลือก แนะนำ เกรงกลัว เหนื่อยหน่าย หลบซ่อน อ่อนนุ่ม ใจคอ เล็กน้อย ยักษ์มาร ไร่นา ศีลธรรม แข้งขา หน้าตา เขตแดน เย็บปักถักร้อย ความหมายตรงกันข้ามกัน คือ คำ ที่นำ มาซ้อนกันมีความหมายหรือ ลักษณะคนละฝ่ายกัน เช่น ผิดชอบ ชั่วดี ได้เสีย ใกล้ไกล สูงต่ำ ดำ ขาว ผิดถูก เหตุผล ทีหน้าทีหลัง ตื้นลึกหนาบาง คำคำคำคำซ้ซ้ ซ้ อ ซ้ อน บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๑๖

๒) คำ ซ้อนเพื่อเสียง เป็นการซ้อนที่นำ คำ ที่มีเสียงคล้องจองและมีความหมาย สัมพันธ์กันมาซ้อนกัน เพื่อให้ออกเสียงง่ายและมีความไพเราะ มีลักษณะดังนี้ ซ้อนเสียงพยัญชนะต้น เช่น เร่อร่า ท้อแท้ จริงจัง ตูมตาม ซุบซิบ ซ้อนเสียงสระ เช่น ราบคาบ จิ้มลิ้ม แร้นแค้น เบ้อเร่อ อ้างว้าง ซ้อนเสียงพยัญชนะต้นและสระ เช่น ออดอ้อน อัดอั้น รวบรวม ซ้อนด้วยพยางค์ที่ไม่มีความหมาย แต่มีเสียงสัมพันธ์กับคำ ที่มีความหมาย เช่น พยายงพยายาม กระดูกกระเดี้ยว ซ้อนด้วยคำ ที่มีความหมายใกล้เคียงแล้วเพิ่มพยางค์ให้เสียงสมดุลกัน เช่น สะกิดสะเกา ขโมยขโจร คำ ซ้อน ๔-๖ พยางค์มีเสียงสัมผัสภายในคำ เช่น ข้าเก่าเต่าเลี้ยง ถ้วยโถโอชาม ประเจิดประเจ้อ ทรัพย์ในดินสินในน้ำ ปั้นจิ้มปั้นเจ๋อ คำคำคำคำซ้ซ้ ซ้ อ ซ้ อน บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๑๗

กิจกรรมที่ ๔ เรื่อง คำ ซ้อน ทาสี ทายคำ คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนระบายสีภาพที่มีคำ ซ้อนอยู่ ให้สวยงาม บ้านเรือน ท้องฟ้า ค่ำ คืน กู้ยืม เครื่องบิน สูญหาย เสื่อสาด เสื้อยืด นุ่มนิ่ม ลูกอม บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๑๘

กิจกรรมที่ ๕ เรื่อง คำ ซ้อน วาดเขียน รอบตัว คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนวาดภาพสิ่งของเป็นคำ ซ้อนที่อยู่ภายในห้องเรียน มา ๑ อย่าง บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๑๙

กิจกรรมที่ ๖ เรื่อง คำ ซ้อน รู้ไว้ ใช้เป็น คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนทำ เครื่องหมายกากบาทในคำ ตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๒๐ ๑. ข้อใดกล่าวถึงคำ ซ้อนได้ถูกต้อง ก. คำ ที่เขียนเหมือนกัน ข. คำ ที่มี ๆ อยู่ท้ายคำ ค. คำ ทีี่ความหมายต่างกัน ง. คำ ที่มีความต่างไปจากเดิม ๒. คำ ซ้อนในข้อใดต่างจากพวก ก. เสื่อสาด ข. ใกล้ไกล ค. พูดจา ง. ใหญ่โต ๓. ข้อใดเป็นคำ ซ้อนที่มีความหมายใกล้เคียงกัน ก. ชั่วดี ข. ขาวดำ ค. เล็กใหญ่ ง. เกรงกลัว ๔. ข้อใดเป็นคำ ซ้อนเพื่อเสียง ก. ชั่วดี ข. เขียวแดง ค. ออดอ้อน ง. มโหฬาร ๕. กลุ่มคำ ในข้อใดต่างจากพวก ก. ชั่วดี ขาวดำ สูงต่ำ ข. เขียวแดง ใกล้ไกล พูดจา ค. เหาะเหิน ออดอ้อน เงินทอง ง. ใหญ่โต มโหฬาร ทรัพย์สิน

กิจกรรมที่ ๔ เรื่อง คำ ซ้อน ทาสี ทายคำ คำ ชี้แจง : ให้นักเรียนระบายสีภาพที่มีคำ ซ้อนอยู่ ให้สวยงาม บ้านเรือน ท้องฟ้า ค่ำ คืน กู้ยืม เครื่องบิน สูญหาย เสื่อสาด เสื้อยืด นุ่มนิ่ม ลูกอม เฉลย บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๒๑

กิจกรรมที่ ๖ เรื่อง คำ ซ้อน รู้ไว้ ใช้เป็น คำ ชี้แจง : ให้นักเรียงกาข้อที่ถูกต้อง บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๒๒ ๑. ข้อใดกล่าวถึงคำ ซ้อนได้ถูกต้อง ก. คำ ที่เขียนเหมือนกัน ข. คำ ที่มี ๆ อยู่ท้ายคำ ค. คำ ทีี่ความหมายต่างกัน ง. คำ ที่มีความต่างไปจากเดิม ๒. คำ ซ้อนในข้อใดต่างจากพวก ก. เสื่อสาด ข. ใกล้ไกล ค. พูดจา ง. ใหญ่โต ๓. ข้อใดเป็นคำ ซ้อนที่มีความหมายใกล้เคียงกัน ก. ชั่วดี ข. ขาวดำ ค. เล็กใหญ่ ง. เกรงกลัว ๔. ข้อใดเป็นคำ ซ้อนเพื่อเสียง ก. ชั่วดี ข. เขียวแดง ค. ออดอ้อน ง. มโหฬาร ๕. กลุ่มคำ ในข้อใดต่างจากพวก ก. ชั่วดี ขาวดำ สูงต่ำ ข. เขียวแดง ใกล้ไกล พูดจา ค. เหาะเหิน ออดอ้อน เงินทอง ง. ใหญ่โต มโหฬาร ทรัพย์สิน เฉลย

บทที่ ๓ คำ ซ้อน ๒๓ นำ คำ มูลที่มีความหมายเดียวกัน ใกล้เคียงกันหรือตรงข้ามกัน มาวางซ้อนกัน คำ ซ้อน ซ้อนเพื่อความหมาย ซ้อนเพื่อเสียง

บทที่ ๓ คำ ซ้ำ

คำ มูลที่เป็นคำ เดียวกัน ๒ คำ นำ มากล่าวซ้ำ อีกทีหนึ่งโดยนำ เครื่องหมาย ไม้ยมก (ๆ) เขียนแทนคำ ซ้ำ แล้วคำ นั้นเกิดเป็นความหมายใหม่ หรือยังคงเค้าความหมายเดิม ซึ่งคำ ซ้ำ นั้น มี ๒ ประเภท ได้แก่ ๑. คำ ซ้ำ ที่ไม่เปลี่ยนเสียง ๒. คำ ซ้ำ ที่เปลี่ยนเสียง ตัวอย่างคำ ซ้ำ ที่ไม่เปลี่ยนเสียง เด็ก ๆ ไปไหน เธอเห็นคนที่ใส่เสื้อสีเขียว ๆ ไหม คำ ซ้ำ จากตัวอย่างที่ยกมา คือ เด็ก ๆ ไปไหน คำ ว่า “เด็ก” หากเป็นความหมายเดิม คือ ผู้ที่มีอายุน้อย แต่เมื่อนำ คำ ว่า “เด็ก” มาซ้ำ กัน จะเกิดความหมายใหม่ หมายถึง เด็กที่เป็นเด็กหลายคน ส่วนประโยค เธอเห็นคนที่ใส่เสื้อสีเขียว ๆ ไหม คำ ว่า “เขียว” หากเป็นความหมายเดิม คือ สีอย่างสีของใบไม้สด แต่เมื่อนำ คำ ว่า “เขียว” มาซ้ำ กัน จะเกิดความหมายใหม่ หมายถึง เสื้อที่ไม่ใช่สีเขียว เด่นชัด แต่อาจเป็นเสื้อที่มีลวดลายสีเขียวแซมเล็กน้อย บทที่ ๓ คำ ซ้ำ ๒๕

คำ ซ้ำ จุดสังเกต จากตัวอย่างที่ยกมา คือ น้องหมายเลขสามคนนั้นซ้วยสวย มากเลย คำ ว่า “สวย” หากเป็นความหมายเดิมคือ งามต้องตาต้องใจ แต่เมื่อนำ คำ ว่า “สวย” มาซ้ำ แบบเปลี่ยนเสียงกัน จะเกิดความหมาย ที่เป็นการเน้นย้ำ แต่ยังคงความหมายเดิม คือ น้องหมายเลขสามคนนี้ งามต้องตาต้องใจที่สุด ส่วนประโยค ดึกป่านนี้ ทำ ไมบ้านเบิ้น ไม่รู้จักกลับ คำ ว่า “บ้าน” หากเป็นความหมายเดิม คือ ที่อยู่อาศัย แต่เมื่อนำ คำ ว่า “บ้าน” มาซ้ำ แบบเปลี่ยนเสียงกัน จะเกิดความหมาย ที่เป็นการเน้นย้ำ และให้อารมณ์ความไม่พอใจ แต่ยังคงความหมายเดิม คือ ทำ ไมดึกขนาดนี้ ถึงไม่รู้จักกลับบ้าน บทที่ ๓ คำ ซ้ำ ๒๖ ตัวอย่างคำ ซ้ำ ที่เปลี่ยนเสียง น้องหมายเลขสามคนนั้นซ้วยสวยมากเลย ดึกป่านนี้ ทำ ไมบ้านเบิ้นไม่รู้จักกลับ คำ ซ้ำ ที่เปลียนเสียง ส่วนใหญ่พบใน ภาษาพูด ส่วน ภาษาเขียน จะใช้รูปไม้ยมก (ๆ)

คำ ซ้ำ ความหมายของคำ ซ้ำ ความหมายของคำ ซ้ำ นั้น มีหลากหลายรูปแบบ ดังนี้ ๑. ความหมายเปลี่ยนไป คือ เมื่อซ้ำ แล้ว ความหมายต่างไปจากคำ เดิมโดยสิ้นเชิง ๒. ความหมายเป็นพหูพจน์ คือ เมื่อซ้ำ แล้วแสดงจำ นวนเพิ่มมากขึ้น ๓. ความหมายแยกจำ นวน คือ เมื่อซ้ำ แล้วจะแสดงการแยกเป็นส่วน ๔. ความหมายเน้นหนักขึ้น คือ เมื่อซ้ำ แล้วจะเน้นย้ำ ให้มีความชัดเจนมากขึ้น ๕. ความหมายอ่อนลง คือ เม่ือซ้ำ แล้วจะแสดงความไม่ชัดเจน หรือไม่เจาะจง ๖. มีความหมายต่อเนื่องกันหลายครั้ง คือ เมื่อซ้ำ แล้วเห็นภาพการกระทำ พฤติกรรมที่ต่อเนื่อง ๑. ความหมายเปลี่ยนไป เรื่องกล้วย ๆ แบบนี้ฉันทำ ได้สบายมาก (ในที่นี้ หมายถึง ง่ายมาก ๆ ) ๒. ความหมายเป็นพหูพจน์ ตัวอย่างคำ ซ้ำ เด็ก ๆ น่ารักทุกคน (ในที่นี้ หมายถึง เด็กจำ นวนมากที่น่ารัก) ๓. ความหมายแยกจำ นวน รับประทานอาหารให้หมดเป็นจาน ๆ ไป (ในที่นี้ หมายถึง กินข้าวให้หมดทีละจาน) ๔. ความหมายเน้นหนักขึ้น ช่วยกรุณาตักแต่ผัก ๆ ให้ผมหน่อยนะครับ (ในที่นี้ คือ ต้องการขอความช่วยเหลือให้ตักแต่ผัก) ๕. ความหมายอ่อนลง บ้านของเขาอยู่แถว ๆ นี้ (ในที่นี้ คือ ไม่แน่ใจว่าบ้านของเขาอยู่แถวนี้จริงหรือไม่) ๖. ความหมายต่อเนื่องกันหลายครั้ง ฉันเขียน ๆ จนไม่มีอะไรจะเขียนแล้ว (ในที่นี้ คือ เขียนมาต่อเนื่องเขียนมาหลายครั้ง จนหมดเรื่องที่จะเขียนแล้ว ) บทที่ ๓ คำ ซ้ำ ๒๗

คำ ที่มีรูปคำ ซ้ำ บางคำ เช่น ไหน ๆ ไป ๆ มา ๆ งู ๆ ปลา ๆ เปลี่ยนความหมายจากเดิมไปเป็นสำ นวน เช่น ไป ๆ มา ๆ เราก็ได้มาโรงเรียนเดียวกัน (ในที่นี้หมายถึง ในที่สุด ) เธอรู้ภาษาอังกฤษ แค่งู ๆ ปลา ๆ (ในที่นี้หมายถึง รู้เพียงเล็กน้อย รู้ไม่จริง) ไหน ๆ คุณก็มาถึงบ้านเราแล้วก็ควรจะพักซักวันสองวัน (ในที่นี้หมายถึง เมื่อเป็นดังนั้นแล้ว) คำ บางคำ ที่มีรูปซ้ำ แต่ไม่ใช่คำ ซ้ำ ๑. คำ ที่มีรูปเป็นคำ ซ้ำ โดยปรกติ เช่น หยก ๆ หลัด ๆ ยอง ๆ ฉอด ๆ ปาว ๆ คำ เหล่านี้ไม่ปรากฏรูปที่ใช้โดยไม่ซ้ำ ๒. คำ ว่า จะจะ แปลว่า กระจ่าง ๓. คำ ที่มาจากภาษาอื่น เช่น นานา ภาษาบาลีสันสกฤต เชาเชา อันอัน เป็นชื่อที่มาจากภาษาจีน คำ ซ้ำ บทที่ ๓ คำ ซ้ำ ๒๘ คำ ซ้ำ ที่เป็นสำ นวน

กิจกรรมที่ ๗ เรื่อง คำ ซ้ำ ลองผิด ลองถูก คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนทำ เครื่องหมาย ในหน้าข้อที่เป็นคำ ซ้ำ และทำ เครื่องหมาย หน้าข้อที่ไม่ใช่คำ ซ้ำ ๑. ฉันได้ข่าวมาวันนี้สด ๆ ร้อน ๆ เลย ๒. เธอเห็นผู้หญิงใส่เสื้อสีขาวตรงนั้นมั้ย ๓. เธอ ๆ ร้องไห้ทำ ไมเหรอ ๔. คุณเห็นผู้หญฺิงแต่งชุดสีเขียว ๆ คนหนึ่งมั้ย ๕. ผมไม่ใช่คนดีเด่อะไรขนาดนั้น ๖. ดึกขนาดนี้แล้วทำ ไมบ้านเบิ้น ไม่รู้จักกลับ ๗. ผู้ชายคนนั้นล๊อหล่อ ๘. น้ำ หอมกลิ่นนี้หอมมาก ๙. อ้าวเพิ่งเห็นเขาหยก ๆ หายไปไหนซะแล้วล่ะ ๑๐. แน่ะ ! ยังไม่ยอมรับอีก จับได้จะจะขนาดนี้ ๒๙

กิจกรรมที่ ๗ เรื่อง คำ ซ้ำ ลองผิด ลองถูก คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนทำ เครื่องหมาย ในหน้าข้อที่เป็นคำ ซ้ำ และทำ เครื่องหมาย หน้าข้อที่ไม่ใช่คำ ซ้ำ ๑. ฉันได้ข่าวมาวันนี้สด ๆ ร้อน ๆ เลย ๒. เธอเห็นผู้หญิงใส่เสื้อสีขาวตรงนั้นมั้ย ๓. เธอ ๆ ร้องไห้ทำ ไมเหรอ ๔. คุณเห็นผู้หญฺิงแต่งชุดสีเขียว ๆ คนหนึ่งมั้ย ๕. ผมไม่ใช่คนดีเด่อะไรขนาดนั้น ๖. ดึกขนาดนี้แล้วทำ ไมบ้านเบิ้น ไม่รู้จักกลับ ๗. ผู้ชายคนนั้นล๊อหล่อ ๘. น้ำ หอมกลิ่นนี้หอมมาก ๙. อ้าวเพิ่งเห็นเขาหยก ๆ หายไปไหนซะแล้วล่ะ ๑๐. แน่ะ ! ยังไม่ยอมรับอีก จับได้จะจะขนาดนี้ เฉลย ๓๐

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ต่อไปนี้ มาเติมในบทสนทนาที่ยกมาให้ถูกต้อง สด ๆ ร้อน ๆ บ้านเบิ้น ซ้วยสวย (x2) สตุ้งสตางค์ โบร้าณโบราณ ดี๊ดี พูดเพิด ง๊ามงาม ผู้ดี๊ผู้ดี เขียว ๆ ฟ้า ๆ กางกุ้งกางเกง ใคร ๆ ไหน ๆ ใกล้ ๆ นาน ๆ (X2) ดี ๆ บทสนทนา บัวคำ : สวัสดีค่ะพี่สุวัตร สุวัตร : สวัสดีครับน้องบัวคำ ไม่เจอกันนาน สบายดีมั้ย ๓๑

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม บทสนทนา (ต่อ) บัวคำ : สบายดีค่า แล้วพี่สุวัตรล่ะคะ สุวัตร : พี่สบายดีครับผม บัวคำ : หนูพึ่งได้ยินข่าวจากตลาดมา .......................เลยล่ะ สุวัตร : ข่าวอะไรเหรอครับ ? บัวคำ : พี่จำ พี่สมุทรชาได้มั้ย เดี๋ยวนี้ไม่ธรรมดานา มี.........................เต็ม........................ จนเป็นเศรษฐีนีพราวเสน่ห์ไปแล้วค่ะ สุวัตร : สมุทรชา ? อดีตนางนพมาศหมายเลข 5 ที่................ แต่ติดนิสัย........................หรือครับ ทำ ไมครับ ? บัวคำ : ...........พี่ก็อยากรู้อยู่และ ขอ.................หน่อยละกัน พี่สมุทรชาน่ะสิ วาสนา............มีแมวมองมาทาบทาม เป็นดารา พอมีชื่อเสียงแล้ว ก็เปลี่ยนจาก................ ที่เก่าซอมซ่อ เป็นคฤหาสน์สี.............หรือ............. นี่แหละค่ะ บ้านพี่เขาอยู่............แถวนี้เอง บอกเลยว่า บ้านแบบ................. และท่าทีเขานะ .....................สุด ๆ หนูเห็นแล้วยังนึกอิจฉาเลยค่ะ สุวัตร : ทำ ไมถึงคิดอย่างนั้นล่ะครับ อย่าไปอิจฉาเขาเลยนะ เป็นแบบนี้เราก็สุขใจแล้ว ๓๒

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม บทสนทนา (ต่อ) บัวคำ : สุขใจอย่างไรคะพี่สุวัตร ? สุวัตร : บัวคำ ลองคิดดูนะ การที่พี่สมุทรชาเขาเป็นดารา มันมีข้อดี ข้อเสียผสมกันนะ จริงอยู่ที่ข้อดี เขาได้แต่งตัวสวย ๆ มีเงินทองมากมาย มีบ้าน................ แต่ข้อเสียคือพี่สมุทรชาแทบไม่มีเวลาพักผ่อนเลยนะ เราอยากเป็นอย่างนั้นจริงเหรอครับ ? แทบไม่มีเวลาอยู่กับครอบครัวเลยนะ เราต้องการเช่นนั้นหรือครับ ? บัวคำ : ไม่แล้วค่ะ พี่สุวัตร หนูยังอยากอยู่กับพ่อแม่ไป........ พ่อแม่บอกว่า เงินทองเป็นของนอกกาย ไม่ตายก็หาใหม่ได้ แต่ในความคิดหนูนั้น พ่อแม่หาไม่ได้อีกแล้ว จึงต้องอยู่กับท่านให้........... ดูแลท่านให้ดีเมื่อมีโอกาส หนูจะตั้งใจเรียน จบมาได้มีงาน.........ทำ เลี้ยงดูท่าน ตอบแทนบุญคุณ ท่านที่เลี้ยงเรามาค่ะ สุวัตร : ดีมากครับน้องบัวคำ พี่เป็นกำ ลังใจให้นะเด็กดี ตอนนี้ก็ใกล้เย็นมากแล้ว พี่ขอตัวก่อนนะครับ บัวคำ : สวัสดีค่ะพี่สุวัตร สุวัตร : สวัสดีครับน้องบัวคำ ๓๓

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ต่อไปนี้ มาเติมในบทสนทนาที่ยกมาให้ถูกต้อง สด ๆ ร้อน ๆ บ้านเบิ้น ซ้วยสวย (x2) สตุ้งสตางค์ โบร้าณโบราณ ดี๊ดี พูดเพิด ง๊ามงาม ผู้ดี๊ผู้ดี เขียว ๆ ฟ้า ๆ กางกุ้งกางเกง ใคร ๆ ไหน ๆ ใกล้ ๆ นาน ๆ (X2) ดี ๆ บทสนทนา บัวคำ : สวัสดีค่ะพี่สุวัตร สุวัตร : สวัสดีครับน้องบัวคำ ไม่เจอกันนาน สบายดีมั้ย ๓๔

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม บทสนทนา (ต่อ) บัวคำ : สบายดีค่า แล้วพี่สุวัตรล่ะคะ สุวัตร : พี่สบายดีครับผม บัวคำ : หนูพึ่งได้ยินข่าวจากตลาดมา .......................เลยล่ะ สุวัตร : ข่าวอะไรเหรอครับ ? บัวคำ : พี่จำ พี่สมุทรชาได้มั้ย เดี๋ยวนี้ไม่ธรรมดานา มี.........................เต็ม........................ จนเป็นเศรษฐีนีพราวเสน่ห์ไปแล้วค่ะ สุวัตร : สมุทรชา ? อดีตนางนพมาศหมายเลข 5 ที่................ แต่ติดนิสัย........................หรือครับ ทำ ไมครับ ? บัวคำ : ...........พี่ก็อยากรู้อยู่และ ขอ.................หน่อยละกัน พี่สมุทรชาน่ะสิ วาสนา............มีแมวมองมาทาบทาม เป็นดารา พอมีชื่อเสียงแล้ว ก็เปลี่ยนจาก................ ที่เก่าซอมซ่อ เป็นคฤหาสน์สี.............หรือ............. นี่แหละค่ะ บ้านพี่เขาอยู่............แถวนี้เอง บอกเลยว่า บ้านแบบ................. และท่าทีเขานะ .....................สุด ๆ หนูเห็นแล้วยังนึกอิจฉาเลยค่ะ สุวัตร : ทำ ไมถึงคิดอย่างนั้นล่ะครับ อย่าไปอิจฉาเขาเลยนะ เป็นแบบนี้เราก็สุขใจแล้ว สด ๆ ร้อน ๆ สตุ้งสตางค์ กางกุ้งกางเกง ซ้วยสวย โบร้าณโบราณ ไหน ๆ พูดเพิด ดี๊ดี บ้านเบิ้น เขียว ๆ ฟ้า ๆ ใกล้ ๆ ง๊ามงาม ผู้ดี๊ผู้ดี เฉลย ๓๕

กิจกรรมที่ ๘ เรื่อง คำ ซ้ำ เติมได้ให้เต็ม บทสนทนา (ต่อ) บัวคำ : สุขใจอย่างไรคะพี่สุวัตร ? สุวัตร : บัวคำ ลองคิดดูนะ การที่พี่สมุทรชาเขาเป็นดารา มันมีข้อดี ข้อเสียผสมกันนะ จริงอยู่ที่ข้อดี เขาได้แต่งตัวสวย ๆ มีเงินทองมากมาย มีบ้าน................ แต่ข้อเสียคือพี่สมุทรชาแทบไม่มีเวลาพักผ่อนเลยนะ เราอยากเป็นอย่างนั้นจริงเหรอครับ ? แทบไม่มีเวลาอยู่กับครอบครัวเลยนะ เราต้องการเช่นนั้นหรือครับ ? บัวคำ : ไม่แล้วค่ะ พี่สุวัตร หนูยังอยากอยู่กับพ่อแม่ไป........ พ่อแม่บอกว่า เงินทองเป็นของนอกกาย ไม่ตายก็หาใหม่ได้ แต่ในความคิดหนูนั้น พ่อแม่หาไม่ได้อีกแล้ว จึงต้องอยู่กับท่านให้........... ดูแลท่านให้ดีเมื่อมีโอกาส หนูจะตั้งใจเรียน จบมาได้มีงาน.........ทำ เลี้ยงดูท่าน ตอบแทนบุญคุณ ท่านที่เลี้ยงเรามาค่ะ สุวัตร : ดีมากครับน้องบัวคำ พี่เป็นกำ ลังใจให้นะเด็กดี ตอนนี้ก็ใกล้เย็นมากแล้ว พี่ขอตัวก่อนนะครับ บัวคำ : สวัสดีค่ะพี่สุวัตร สุวัตร : สวัสดีครับน้องบัวคำ ซ้วยสวย นาน ๆ นาน ๆ ดี ๆ เฉลย ๓๖

กิจกรรมที่ ๙ เรื่อง คำ ซ้ำ ดูซิ แยกได้มั้ย คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ มาเติมในกรอบแต่ละช่องให้ถูกต้อง เล็ก ๆ น้อย ๆ ไป ๆ มา ๆ ไหน ๆ ปาว ๆ นานา ฉอด ๆ ยอง ๆ หยก ๆ หลัด ๆ ไว ๆ ใคร ๆ คิด ๆ เขียน ๆ เช้า ๆ สาย ๆ คำ ที่ใช้ไม้ยมก คำ ที่ไม่ใช้ไม้ยมก ๓๗

กิจกรรมที่ ๙ เรื่อง คำ ซ้ำ ดูซิ แยกได้มั้ย คำ ชี้แจง : ให้นักเรีียนนำ คำ ที่กำ หนดให้ มาเติมในกรอบแต่ละช่องให้ถูกต้อง เล็ก ๆ น้อย ๆ ไป ๆ มา ๆ ไหน ๆ ปาว ๆ นานา ฉอด ๆ ยอง ๆ หยก ๆ หลัด ๆ ไว ๆ ใคร ๆ คิด ๆ เขียน ๆ เช้า ๆ สาย ๆ คำ ที่ใช้ไม้ยมก คำ ที่ไม่ใช้ไม้ยมก เล็ก ๆ น้อย ๆ ใคร ๆ คิด ๆ เขียน ๆ ไป ๆ มา ๆ เช้า ๆ สาย ๆ ไว ๆ ปาว ๆ นานา ฉอด ๆ ยอง ๆ หยก ๆ หลัด ๆ ไหน ๆ เฉลย ๓๘

เทคนิคช่วยจำ การสร้างคำ ไทยแท้ ปรากฏแน่สามชนิด ขีดเขียนเพียรลิขิต ประสม ซ้อน ซ้ำ เชิญชม ประสมนำ ความหมาย สองคำ กลายผูกผสม ความหมายใหม่นิยม เช่น พัดลม เตาอบ คำ คำ ซ้อนความหมายเหมือน สองคำ เตือนฝากเน้นย้ำ ซ้อนเสียงซ้อนหมายคำ เช่น เหย้าเรือน เร่อร่า นอ ซ้ำ นั้นแสนง่ายดาย แค่เติมไม้ยมกหนอ ซ้ำ คำ เสียงรอ เช่น ซ้วยสวย ทุก ๆ วัน เสริมเพิ่มซ้ำ สำ นวน ครบกระบวนจบแล้วนั้น งูงูปลาปลามัน คือตัวอย่างการซ้ำ นา จิราพร พุ่มพวง (ผู้ประพันธ์) ๓๙

บทที่ ๓ คำ ซ้ำ ๔๐ คำ มูลที่เป็นคำ เดียวกัน ๒ คำ นำ มากล่าวซ้ำ อีกทีหนึ่งโดย นำ เครื่องหมายไม้ยมก (ๆ) เขียนแทนคำ ซ้ำ คำ ซ้ำ คำ ซ้ำ ที่เปล่งเสียง คำ ซ้ำ ที่ไม่เปล่งเสียง

๓๘ บรรณานุกรม จงชัย เจนหัตถการกิจ. หนังสือประกอบการเรียนการสอนวิชาหลักภาษาไทย. (กรุงเทพฯ : บริษัทธนาเพรส จำ กัด, ๒๕๔๘) หน้า ๔๙,๕๔ และ ๕๖. ฟองจันทร์ สุขยิ่ง และคณะ. หลักภาษาและการใช้ภาษา. พิมพ์ครั้งที่ ๗ (กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์ อจท. จำ กัด,) หน้า ๑๑๔-๑๑๕. สำ นักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. พิมพ์ครั้งที่ ๓. วิวิธภาษา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑. (กรุงเทพฯ : สกค. ลาดพร้าว, ๒๕๕๔). หน้า ๕๙, ๗๐ และ ๗๓.