1
2 TEKNIK MENJAWAB SPM 1 - 6 BAB 1 WARISAN NEGARA BANGSA 7 - 15 BAB 2 KEBANGKITAN NASIONALISME 16 – 27 BAB 3 KONFLIK DUNIA DAN PENDUDUKAN JEPUN DI NEGARA KITA 28 – 39 BAB 4 ERA PERALIHAN KUASA BRITISH DI NEGARA KITA 40 – 51 BAB 5 PERSEKUTUAN TANAH MELAYU 1948 52 – 59 BAB 6 ANCAMAN KOMUNIS DAN PERISYTIHARAN DARURAT 60 – 67 BAB 7 USAHA KE ARAH KEMERDEKAAN 68 – 76 BAB 8 PILIHAN RAYA 77 – 84 BAB 9 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN TANAH MELAYU 1957 85 – 93 BAB 10 PEMASYHURAN KEMERDEKAAN 94 - 103 BAB 1 KEDAULATAN NEGARA 104 – 112 BAB 2 PERLEMBAGAAN PERSEKUTUAN 113 – 121 BAB 3 RAJA BERPERLEMBAGAAN DAN DEMOKRASI BERPARLIMEN 122 – 130 BAB 4 SISTEM PERSEKUTUAN 131 – 139 BAB 5 PEMBENTUKAN MALAYSIA 140 – 148 BAB 6 CABARAN SELEPAS PEMBENTUKAN MALAYSIA 149 – 158 BAB 7 MEMBINA KESEJAHTERAAN NEGARA 159 – 169 BAB 8 MEMBINA KEMAKMURAN NEGARA 170 – 179 BAB 9 DASAR LUAR MALAYSIA 180 – 191 BAB 10 KECEMERLANGAN MALAYSIA DI PERSADA DUNIA 192 – 201 TEKNIK PERISIK KBAT 202 SKEMA JAWAPAN 203 & 204 TEMA TEMA TINGKATAN 4 PEMBINAAN NEGARA TINGKATAN 5 MALAYSIA DAN MASA HADAPAN
3 TIPS KERTAS 1 (1249/1) • Masa: 1 jam • 40 soalan objektif (Tingkatan 4 = 20 soalan dan Tingkatan 5 = 20 soalan) • 1 soalan dijawab dalam tempoh 1 minit • Purata jawapan bagi A, B, C dan D ialah 8 hingga 12 TIPS KERTAS 2 (1249/2) • Masa: 2 jam 30 minit • Jawab 4 soalan struktur dan 3 soalan esei • 1 soalan struktur dijawab dalam tempoh 15 minit • Soalan esei pula dijawab dalam tempoh 30 minit untuk 1 soalan • Anggaran masa ialah 1.5 minit untuk 1 markah. Sekiranya 4 markah, masa yang dicadangkan ialah 6 minit • Soalan KBAT, jawapan munasabah / berkaitan dengan kehendak soalan • Namun terdapat juga soalan KBAT yang memerlukan calon menguasai fakta sejarah dan kemudian menilai / mengaplikasi / menghubung kait / mencipta / membanding dengan masa kini • Jangan menulis jawapan dalam bentuk point atau jadual • Tulis dalam bentuk esei atau ayat lengkap dan sebaik-baiknya berperenggan TIPS PENULISAN ESEI CEMERLANG TEKNIK KEPENTINGAN 1. Baca semua soalan • Memahami kehendak soalan dan menentukan soalan yang akan dijawab 2. Keutamaan Menjawab • Jawab soalan esei terlebih dahulu dan kemudian soalan struktur 3. Pangkal Ayat / Kepala Ayat / Penyambut Jawapan • Memudahkan pelajar menjawab berdasarkan kehendak soalan • Memudahkan pelajar menulis pemulaan ayat • Membantu pelajar menulis jawapan dalam bentuk ayat yang lengkap 4. Penanda Keterangan • Memudahkan pelajar menulis huraian isi / fakta 5. KABUS / Kata Hubung • Memudahkan pelajar menulis huraian lanjutan • Pelajar dapat menulis dua huraian dalam satu ayat 6. Penanda Wacana • Memberi idea kepada murid untuk memulakan ayat • Jawapan murid mempunyai kesinambungan antara satu dengan yang lain • Memudahkan murid menulis esei dalam bentuk perenggan 7. Teknikal penulisan • Pastikan anda menulis nombor soalan dengan jelas • Tulisan perlu kemas dan mudah dibaca • Jawab berdasarkan peruntukan markah • Jawab biar lebih, jangan kurang • Jangan padam jawapan kerana tiada markah yang akan ditolak 8. Ayat lengkap • Merangkumi fakta, huraian, contoh (sekiranya ada) dan inferens (soalan KBAT) • Untuk soalan esei, sebaik-baiknya ditulis dalam bentuk perenggan TEKNIK MENJAWAB SEJARAH SPM KERTAS 1 & 2
4 BIL KATA TUGAS KATA KUNCI JAWAPAN CARA MENJAWAB 1 • Apakah • Jelaskan • Terangkan • Huraikan • Bincangkan • Sejauh manakah • ialah • Jawapan perlu dihuraikan 2 • Mengapakah • kerana • untuk • Perlu ada faktor atau sebab 3 • Bagaimanakah • dengan cara • melalui • untuk • Perlu ada tindakan atau cara 4 • Nyatakan • Senaraikan • ialah • Jawapan tidak memerlukan huraian 5 • Adakah • Wajarkah • Pendirian sama ada (i) Ya / Tidak (ii) Wajar / Tidak wajar • Pelajar perlu menilai sama ada bersetuju atau tidak bersetuju 6 • Soalan berdasarkan stimulus • berkaitan • Maklumat / mesej / kepentingan / kesan 7 • Soalan perbandingan • Manakala • Maklumat yang sama / berbeza / kedua-duanya sekali Contoh Penulisan: 1. Jelaskan peranan rakyat kepada pemerintah. Peranan rakyat kepada pemerintah ialah taat setia kepada pemerintah. Hal ini kerana rakyat harus mematuhi segala arahan pemerintah dan tidak menderhaka. 2. Mengapakah perlembagaan penting dalam sesebuah negara? Perlembagaan penting dalam sesebuah negara kerana menjadi panduan dalam pemerintahan. Hal ini untuk memastikan kestabilan politik dan menjamin keadilan terhadap rakyat. 3. Bagaimanakah kita dapat memelihara warisan negara bangsa? Kita dapat memelihara warisan negara bangsa dengan cara memupuk rasa cinta akan negara. Hal ini membolehkan rakyat hidup bersatu padu dan berbangga dengan warisan negara bangsa. 4. Pada pendapat anda, adakah remaja yang berumur 18 tahun layak untuk mengundi? Ya. Hal ini kerana remaja yang berumur 18 tahun sudah dianggap berupaya untuk membuat keputusan bijaksana. Selain itu, banyak negara yang telah membenarkan remaja berumur 18 tahun untuk mengundi seperti United Kingdom dan Amerika Syarikat. CATATAN: • Penjelasan mesti disokong dengan pendirian. • Jika pendirian tidak selari dengan penjelasan, maka markah hanya diberikan untuk penjelasan sahaja. • Ada penjelasan tetapi tidak ada pendirian, maka markah hanya akan diberikan untuk penjelasan sahaja. TEKNIK MEMAHAMI KATA TUGAS & CARA MENULIS JAWAPAN
5 Nasionalisme • Perasaan cinta yang mendalam terhadap bangsa dan negara. • Semangat kebangsaan atau patriotik terhadap bangsa dan negara • Perjuangan menentang penjajahan • Pembelaan terhadap bangsa dan negara 1 TEKNIK MEMAHAMI KONSEP, MAKSUD DAN ISTILAH Persekutuan • Penyatuan beberapa buah negeri • Terdiri daripada sebuah kerajaan Persekutuan (Pusat) dan beberapa buah kerajaan Negeri • Wujudnya pembahagian kuasa dalam sistem pentadbiran 2 Perlembagaan • Undang-undang tertinggi • Dokumen undang-undang bertulis • Menjadi teras pemerintahan sesebuah negara • Berasaskan nilai tradisi Kesultanan Melayu dan prinsip undang-undang Inggeris 3 Kedaulatan • Kekuasaan tertinggi dan kewibawaan sesebuah negara yang bebas • Mempunyai hak untuk melaksanakan pemerintahan dan pentadbiran negara • Pemerintahan negara yang bebas dan merdeka 4 Parlimen • Badan perundangan tertinggi • Tiga komponen iaitu Yang di-Pertuan Agong, Dewan Rakyat dan Dewan Negara • Mencerminkan aspirasi rakyat melalui perwakilan • Berkuasa menggubal undang-undang, membuat pindaan, menyemak dasar dan meluluskan perbelanjaan 5 Demokrasi • Demokrasi merupakan pemerintahan oleh rakyat atau wakil yang dipilih dalam pilihan raya • Asas kepada demokrasi ialah pilihan raya • Rakyat bebas memilih wakil pemimpin untuk membentuk kerajaan 6 Perundangan • Asas kepada peraturan negara yang berpandukan Perlembagaan Persekutuan • Untuk menjamin keadilan, memelihara kesejahteraan dan melindungi rakyat • Parlimen bertanggungjawab menggubal dan menentukan sistem perundangan negara kita 7
6 TEMA: PEMBINAAN NEGARA TAJUK BAB PENGUASAAN CATATAN 9 1 Warisan Negara Bangsa 2 Kebangkitan Nasionalisme 10 3 Konflik Dunia dan Pendudukan Jepun di Negara Kita 4 Era Peralihan Kuasa British di Negara Kita 5 Persekutuan Tanah Melayu 1948 6 Ancaman Komunis dan Perisytiharan Darurat 11 7 Usaha Ke arah Kemerdekaan 8 Pilihan Raya 9 Perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu 1957 10 Pemasyhuran Kemerdekaan TAJUK TUMPUAN SEJARAH TINGKATAN 4
7 S.P INTI PATI PEMBELAJARAN FOKUS 1.1 Kerajaan Alam Melayu mempunyai empat ciri negara bangsa iaitu raja, undang-undang, wilayah pengaruh dan rakyat SPM 2021 1.2 KMM mempunyai enam ciri negara bangsa iaitu kerajaan, rakyat, kedaulatan, wilayah pengaruh undang-undang dan lambang kebesaran SPM 2022 1.3 • Sistem pentadbiran diketuai oleh sultan dan dibantu oleh pembesar berempat • KMM mempunyai Hukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka SPM 2022 1.4 • Peranan sultan menaungi dan menjaga keselamatan rakyat • Peranan pembesar memelihara keamanan dan kebajikan rakyat • Peranan rakyat menunjukkan taat setia dan mematuhi segala arahan pemerintah Ciri-ciri Negara Bangsa Secara Umum Ciri-ciri Kerajaan Alam Melayu Kesultanan Melayu Melaka Raja / Kerajaan • Raja pemerintah tertinggi • Raja dibantu oleh pembesar • Kerajaan muncul disebabkan wujudnya raja • Pemerintah tertinggi dan dibantu oleh pembesar Undang-undang • Untuk kesejahteraan sesebuah kerajaan • Untuk mengukuhkan kerajaan dan melindungi rakyat • Panduan dalam pentadbiran kerajaan Wilayah Pengaruh • Merujuk kawasan pemerintahan raja yang diterima dan diakui oleh rakyat Rakyat • Rakyat merujuk penduduk yang taat setia kepada raja • Tidak menderhaka dan mematuhi undang-undang Kedaulatan • Tiada • Lambang kekuasaan tertinggi sultan • Hak mutlak sultan untuk mengawal rakyat dan wilayah Lambang Kebesaran • Tiada • Identiti sebuah kerajaan • Keistimewaan Sultan Melaka • Antaranya adat istiadat, warna, nobat dan cap mohor BAB 1 WARISAN NEGARA BANGSA TINGKATAN 4 Negara bangsa merujuk kepada pembentukan negara bangsa Kerajaan Alam Melayu sebelum kedatangan Barat yang kemudiannya turut diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka (KMM) Negara Bangsa Sistem Pembesar Berempat Pembesar Tugas dan Peranan Bendahara • Ketua pentadbir • Ketua turus Angkatan tentera • Menasihati sultan • Pemangku sultan Penghulu Bendahari • Menguruskan perbendaharaan • Urusan perdagangan, cukai dan ufti Temenggung • Menjaga keamanan dan keselamatan Laksamana • Panglima Angkatan Laut Melaka Nota IPRO RINGKASAN NOTA PINTAR Sistem Undang-Undang Kesultanan Melayu Melaka Hukum Kanun Melaka Undang-undang Laut Melaka • Mengandungi 44 Fasal berkaitan jenayah, bidang kuasa sultan dan pembesar, kekeluargaan dan ekonomi. • Mengandungi 25 Fasal berkaitan peranan nakhoda, pelayaran, jenayah di atas kapal dan percukaian. • Berasaskan syariah dan hukum adat • Menjamin kemakmuran dan kesejahteraan Peranan Pemerintah dan Rakyat Golongan Peranan Sultan • Menaungi dan menjaga keselamatan rakyat • Mewujudkan perpaduan • Menjaga kemakmuran dan kestabilan negara Pembesar • Memelihara keamanan dan kebajikan • Menjadi perantara antara sultan dengan rakyat • Mengutip hasil dan membekalkan tenaga tentera Rakyat • Menunjukkan taat setia dan mematuhi arahan pemerintah • Menjadi tentera dan membina istana
8 1.1 Latar Belakang Negara Bangsa Sebelum Kedatangan Barat 6. 7. 1.2 8. 9. 10. 11. Kesultanan Melayu Melaka mewarisi ciri-ciri negara bangsa daripada kerajaan Alam Melayu. Apakah nama kerajaan tersebut? (m.s. 5) A. Kerajaan Angkor B. Kerajaan Srivijaya C. Kerajaan Majapahit D. Kerajaan Kedah Tua Bagaimanakah cara Raja Srivijaya dikenang oleh rakyatnya? (m.s. 5) A. Keluasan empayar B. Kesaktian yang dimiliki C. Seni bina candi yang dibina D. Jumlah emas yang ditinggalkan Ciri-ciri Negara Bangsa Kesultanan Melayu Melaka Bagaimanakah wujudnya ikatan dan persefahaman antara golongan pemerintah dan golongan diperintah dalam Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 6) A. Ikatan perjanjian B. Hubungan timbal balik C. Ketegasan Sistem Pembesar D. Raja dianggap sebagai Dewa Apakah sistem yang menjadi tonggak dalam pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 6) A. Sistem Pembesar Melaka B. Sistem Pembesar Berpusat C. Sistem Pembesar Empat Lipatan D. Sistem Pembesar Peringkat Jajahan Apakah gelaran yang digunakan oleh pemerintah Melaka selepas kedatangan Islam? (m.s. 6) A. Raja C. Sultan B. Dewa D. Maharaja Siapakah yang dianggap sebagai rakyat Melaka dalam Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 6) I. Orang Asli III. Orang Laut II. Orang Darat IV. Orang Melayu A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV 1. 2. 3. 4. 5. Rajah berikut merupakan ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu. (m.s. 4) Apakah X? A. Kerajaan C. Sempadan B. Kedaulatan D. Wilayah Pengaruh Apakah dewa yang dikaitkan dengan kesucian pemerintahan Raja Champa? (m.s. 4) A. Dewa Siva C. Dewa Krishna B. Dewa Wisnu D. Dewa Brahma Apakah nama kerajaan yang mengamalkan undang-undang Kutara Manawa? (m.s. 4) A. Funan C. Majapahit B. Srivijaya D. Kedah Tua Gambar berikut menunjukkan Inskripsi Telaga Batu dalam kerajaan Srivijaya. (m.s. 4) Apakah fungsi telaga tersebut? A. Tempat berdoa B. Tempat persiraman raja C. Tempat pertabalan raja D. Tempat upacara persetiaan Apakah aspek yang ditekankan oleh Kesultanan Johor Riau dalam usaha melaksanakan ciri-ciri negara bangsa? (m.s. 5) A. Agama C. Bahasa B. Bangsa D. Identiti K1 Soalan Objektif Arahan: Pilih jawapan yang tepat dan jawab semua soalan. Ciri-ciri Negara Bangsa Kerajaan Alam Melayu Raja Undang-undang X Rakyat
9 12. 13. 14. 1.3 15. Maklumat berikut merupakan lambang kebesaran Kesultanan Melayu Melaka. (m.s. 7) Apakah kepentingan lambang kebesaran tersebut? A. Menunjukkan kedaulatan sultan B. Membuktikan kekuasaan sultan C. Menggambarkan kemewahan sultan D. Menandakan keunggulan pemerintahan Maklumat berikut berkaitan undang-undang di Melaka. Apakah kepentingan undang-undang tersebut? (m.s. 7) I. Melindungi rakyat II. Mengukuhkan kerajaan III. Mengesahkan perintah sultan IV. Membuktikan kekuasaan sultan A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV Kesultanan Melayu Melaka merupakan sebuah empayar yang luas pada abad ke-15. Bagaimanakah Kesultanan Melayu Melaka meluaskan wilayah pengaruhnya? (m.s. 7) I. Penyatuan II. Penaklukan III. Perkahwinan IV. Persempadanan A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV Keunggulan Sistem Pentadbiran dan Undangundang Apakah nama kawasan pentadbiran yang diberikan oleh Sultan kepada Pembesar Berempat untuk ditadbir? (m.s. 8) A. Kawasan Jajahan B. Kawasan Pengaruh C. Kawasan Pegangan D. Kawasan Pemerintahan 16. 17. 18. 19. 20. Apakah dua peringkat dalam sistem pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 9) I. Peringkat jajahan II. Pentadbiran pusat III. Pembesar berempat IV. Pegangan pentadbiran A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV Siapakah yang bertanggungjawab mengutip cukai di pelabuhan? (m.s. 9) A. Nakhoda C. Hulubalang B. Syahbandar D. Penghulu Bendahari Carta berikut berkaitan Sistem Pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka. Sistem Pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka Apakah tugas X? (m.s. 9) A. Menjaga keselamatan B. Mengetuai pentadbiran C. Mengetuai angkatan laut D. Menguruskan perbendaharaan Bagaimanakah Kesultanan Melayu Melaka memperoleh sumber pendapatannya? (iPro m.s. 9) I. Bayaran ufti II. Hasil Pertanian III. Sistem kerahan IV. Urusan Perdagangan A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV Apakah syarat yang terkandung dalam Fasal 30 berkaitan dengan urusan perniagaan dalam Islam? (m.s. 10) I. Siuman III. Merdeka II. Saksi IV. Lafaz niat A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV • Hukum Kanun Melaka • Undang-undang Laut Melaka • Nobat • Cap mohor
10 21. 22. 1.4 23. 24. 25. Maklumat berikut merupakan kesalahan jenayah. Apakah hukuman yang boleh dikenakan atas kesalahan tersebut? (m.s. 10) A. Hukuman bunuh B. Hukuman penjara C. Hukuman kerja berat D. Hukuman buang negeri Maklumat berikut berkaitan peranan Malim Apakah kepentingan ilmu pelayaran tersebut? (m.s. 11) A. Syarat menjadi malim B. Pelayaran lebih selamat C. Cepat sampai ke destinasi D. Menentukan masa pelayaran Peranan Pemerintah dan Rakyat Apakah peranan utama Sultan? (m.s. 12) A. Menasihati golongan ulama B. Menjadi perantara pembesar C. Menjaga keselamatan rakyat D. Menguruskan perbendaharaan Siapakah golongan pemerintah dalam Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 12) I. Ulama III. Pedagang II. Peniaga IV. Pembesar A. I dan II C. II dan III B. I dan IV D. III dan IV Maklumat berikut berkaitan golongan hamba dalam masyarakat Kesultanan Melayu Melaka? Siapakah hamba X? (m.s. 12) A. Hamba abdi C. Hamba sahaya B. Hamba raja D. Hamba suruhan 26. 27. 28. 29. 30. Mengapakah waadat perlu dipatuhi dalam sistem pemerintahan Kesultanan Melayu Melaka? (m.s. 12) A. Mengawal kuasa sultan B. Menjaga kebajikan rakyat C. Memelihara kesejahteraan D. Menunjukkan taat setia kepada raja Waadat merupakan perjanjian yang dilakukan di antara Sang Sapurba kepada Demang Lebar Daun. Apakah pesanan yang disampaikan oleh Sang Sapurba kepada Demang Lebar Daun? (m.s. 12) A. Bersikap adil B. Menjaga budi pekerti C. Memelihara kedaulatan negeri D. Jangan menderhaka kepada raja Mengapakah rakyat tidak berani menderhaka kepada raja? (m.s. 13) A. Takut ditimpa tulah B. Takut dibuang negeri C. Takut dijadikan hamba D. Takut dimakan sumpah Teliti petikan di bawah ini. Apakah maksud petikan tersebut? (m.s. 13) A. Raja dan rakyat berbeza darjat B. Raja adalah lambang kedaulatan C. Rakyat dan raja saling memerlukan D. Rakyat perlu mempertahankan negara Maklumat berikut berkaitan peranan rakyat. Bagaimanakah tenaga kerja ini dapat dilaksanakan? (m.s. 13) A. Sistem kerah C. Sistem serah B. Sistem paksa D. Sistem titah • Ingkar arahan • Memalsukan titah sultan Rakyat itu umpama akar, yang raja itu umpama pohon: jikalau tiada akar nescaya pohon tiada akan dapat berdiri • Membina istana • Membina jalan Seorang Malim perlu mahir tentang ilmu pelayaran berkaitan keadaan ombak, arus, kedudukan bulan dan bintang. • X • Hamba biasa • Hamba berhutang
11 1. Ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu berkembang mengikut peredaran masa dan keperluan. (a) Namakan negara bangsa yang unggul dalam kerajaan Alam Melayu. (i) (ii) [2 markah] (b) Jelaskan ciri-ciri negara bangsa kerajaan Alam Melayu. [4 markah] (c) Bagaimanakah kita dapat memelihara warisan negara bangsa? [4 markah] 1.1 Latar Belakang Negara Bangsa Sebelum Kedatangan Barat K12 Soalan Subjektif Arahan: Kertas ini mengandungi soalan struktur dan esei. Skema Soalan 1 (m.s. 4 & 5) (a) F1: Funan F2: Champa F3: Kedah Tua F4: Gangga Negara F5. Srivijaya F6: Angkor F7: Majapahit (b) F1: Raja H1a: tonggak utama kerajaan H1b: dibantu oleh para pembesar H1c: Ditaati dan dianggap suci C1a: Raja Champa dianggap suci dan dikaitkan dengan Dewa Siva F2: Undang-undang H2a: memastikan kesejahteraan H2b: terpakai di seluruh wilayah pengaruh H2c: menjadi panduan dalam pentadbiran kerajaan C2a: Kerajaan Majapahit mengamalkan undang-undang Kutara Manawa F3: Wilayah pengaruh H3a: kawasan yang rakyatnya menerima dan memperakui pemerintahan seseorang raja C3a: Funan mempunyai wilayah pengaruh yang luas dari Sungai Mekong hingga Segenting Kra F4: Rakyat H4a: penduduk yang setia kepada raja dan tidak menderhaka C4a: Rakyat kerajaan Srivijaya membuktikan kesetiaan melalui upacara persetiaan dan meminum air sumpah (c) F1: Memupuk rasa cinta akan negara F2: Berbangga dengan warisan bangsa F3: Mengekalkan warisan sejarah F4: Membuat promosi / kempen F5: Menguatkuasa undang-undang (Mana-mana jawapan munasabah) Ruangan Catatan
12 2. Ciri-ciri negara bangsa yang diwarisi oleh Kesultanan Melayu Melaka memberikan gambaran jelas tentang kepentingan pembinaan dan perkembangan sesebuah negara bangsa. (a) Nyatakan dua ciri negara bangsa Kesultanan Melayu Melaka. (i) (ii) [2 markah] (b) Jelaskan kedua-dua ciri negara bangsa dalam 2(a). [4 markah] (c) Jelaskan faktor penting yang mempengaruhi keunggulan pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka. [4 markah] 1.2 Ciri-ciri Negara Bangsa Kesultanan Melayu Melaka Skema Soalan 2 (m.s. 6 & 7) (a) F1: Kerajaan F4: Undang-undang F2: Rakyat F5: Wilayah pengaruh F3: Kedaulatan F6: Lambang kebesaran (b) F1: Kerajaan H1a: Muncul disebabkan adanya raja H1b: Raja pemerintah tertinggi H1c: Dibantu oleh pembesar H1d: Sistem Pembesar Empat Lipatan H1e: Tonggak pentadbiran Melaka F2: Rakyat H1a: Taat setia kepada Sultan Melaka H1b: Mematuhi undang-undang H1c: Terdiri daripada orang Melayu dan orang Laut F3: Kedaulatan H3a: Lambang kekuasaan tertinggi sultan H3b: Hak mutlak sultan H3c: Mengawal rakyat dan wilayah H3d: Kedaulatan diakui oleh kerajaan lain H3e: Bebas campur tangan kuasa asing H3f: Diiktiraf oleh kerajaan Dinasti Ming F4: Wilayah Pengaruh H4a: Merujuk kawasan pemerintahan H4b: Raja yang diterima dan diakui oleh rakyat H4c: Wilayah pengaruh yang luas H4d: Merangkumi Semenanjung Tanah Melayu dan pantai timur Sumatera F5: Undang-undang H5a: Dua undang-undang bertulis H5b: Hukum Kanun Melaka / Undang- undang Laut Melaka H5c: Mengukuhkan kerajaan H5d: Melindungi rakyat F6: Lambang Kebesaran H6a: Identiti sesebuah kerajaan H6b: Keistimewaan Sultan Melaka H6c: Simbol kedaulatan sultan H6d: Adat istiadat / warna / nobat / regalia / cap mohor (c) F1: Memupuk rasa cinta akan negara F2: Berbangga dengan warisan bangsa F3: Mengekalkan warisan sejarah F4: Membuat promosi / kempen F5: Menguatkuasa undang-undang (Mana-mana jawapan munasabah) Ruangan Catatan
13 3. Sistem pemerintahan sistematik dan tersusun menjadikan pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka (KMM) sebagai sebuah kerajaan yang unggul. (a) Apakah peranan Pembesar Berempat dalam sistem pentadbiran KMM? [3 markah] (b) Jelaskan sistem perundangan yang diamalkan oleh KMM? [3 markah] (c) Jelaskan faktor penting yang mempengaruhi keunggulan pentadbiran Kesultanan Melayu Melaka. [4 markah] 1.3 Keunggulan Sistem Pentadbiran dan Undang-undang Skema Soalan 3 (m.s. 8 - 11) (a) F1: Bendahara H1a: Ketua pentadbir H1b: Ketua turus angkatan tentera H1c: Menasihati sultan H1d: Menjadi pemangku sultan F2: Penghulu Bendahari H2a: Menguruskan perbendaharaan secara teratur F3: Temenggung H3a: Menjaga keselamatan kota Melaka F4: Laksamana H4a: Menjadi Panglima Angkatan Laut Melaka (b) F1: Hukum Kanun Melaka / Undang- undang Laut Melaka F2: Berasaskan syariah dan hukum adat F3: Menjamin kemakmuran dan kesejahteraan F4: Hukum Kanun Melaka mengandungi 44 pasal F5: Berkaitan jenayah / peranan sultan / pembesar / kekeluargaan dan ekonomi F6: Undang-undang Laut mengandungi 25 pasal F7: Berkaitan jenayah di atas kapal / peranan nakhoda / pelayaran dan percukaiaa (c) F1: Memupuk rasa cinta akan negara F2: Berbangga dengan warisan bangsa F3: Mengekalkan warisan sejarah F4: Membuat promosi / kempen F5: Menguatkuasa undang-undang (Mana-mana jawapan munasabah) Ruangan Catatan
14 4. Masyarakat dalam Kesultanan Melayu Melaka terbahagi kepada dua, iaitu golongan pemerintah dan diperintah. (a) Siapakah golongan pemerintah. (i) (ii) [2 markah] (b) Apakah peranan sultan? [2 markah] (c) Jelaskan peranan rakyat kepada pemerintah. [2 markah] (d) Mengapakah hubungan baik antara pemerintah dan rakyat sangat penting dalam sesebuah kerajaan? [4 markah] 1.4 Peranan Pemerintah dan Rakyat Skema Soalan 3 (m.s. 12 & 13 ) (a) F1: Sultan F2: Pembesar F3: Kerabat raja F4: Ulama (b) (c) F1: Menaungi rakyat F2: Menjaga keselamatan rakyat F3: Mewujudkan perpaduan F4: Memakmurkan negara F5: Menjamin kestabilan F6: Menguatkuasa undang-undang F1: Taat setia kepada pemerintah F2: Mematuhi arahan / titah raja F3: Tidak menderhaka F4: Menjadi tentera F5: Menjadi pengayuh / pendayung kapal perang F6: Menyumbang tenaga melalui sistem kerah seperti membina jalan (d) F1: Menjamin kesejahteraan F2: Memelihara kedaulatan raja F3: Menjamin keamanan F4: Mewujudkan perpaduan F5: Mengekalkan kemajuan (Mana-mana jawapan munasabah) Ruangan Catatan
15 (a) Terangkan fasal utama yang dibincangkan dalam Hukum Kanun Melaka dari aspek jenayah dan kekeluargaan. [6 markah] (b) Jelaskan peranan nakhoda dalam Undang-undang Laut Melaka. [6 markah] (c) Teliti maklumat di dalam gambar berikut. [8 markah] Sumber: Zon Maritim Tanjung Manis Jelaskan tindakan yang perlu anda lakukan dan kepentingannya terhadap negara. 5. Keunggulan Kesultanan Melayu Melaka terbukti melalui undang-undang yang sistematik. (m.s. 8 – 11) 1.3 Keunggulan Sistem Pentadbiran dan Undang-undang
16 Bab 1: Warisan Negara Bangsa 5(a) Terangkan fasal utama yang dibincangkan dalam Hukum Kanun Melaka dari aspek jenayah dan kekeluargaan. [6m] F1: H1a: C1a: H1c: H1d: H1e: H1f: Jenayah Hukuman setimpal terhadap perbuatan jenayah membunuh, menikam dan mencuri Fasal 5.1, hukum bunuh apabila membunuh orang lain tanpa pengetahuan raja atau pembesar Fasal 4, hukum bunuh kepada yang ingkar arahan dan memalsukan titah sultan F2: H2a: H2b: H2c: H2d: H2e: H2f: Kekeluargaan Mewujudkan keharmonian dalam keluarga dan menyelesaikan masalah dalam keluarga Fasal 26, berkaitan perkahwinan menyatakan pernikahan memerlukan empat saksi jika tidak cukup memadai dua orang sahaja hamba abdi dan wanita tidak boleh jadi saksi 5(b) Jelaskan peranan nakhoda dalam Undang-undang Laut Melaka. [6m] F1: H1a: H1b: H1c: H1d: H1e: Berkuasa penuh dalam kapal diibaratkan sebagai raja dalam pelayaran semua pihak perlu mematuhi arahan dan perintah nakhoda diberi keutamaan untuk berniaga selama 4 hari bermesyuarat sekiranya hendak singgah ditempat yang tidak disenaraikan untuk mendapat persetujuan F2: H2a: H2b: C2b: Berkuasa menentukan cukai terhadap penumpang 1/10 daripada hasil penumpang sekiranya penumpang ingin turun sebelum sampai tempoh yang ditetapkan Pelbagai cukai dikenakan dalam urusan pelayaran untuk perdagangan cukai perjalanan dan hasil perniagaan 5(c) Jelaskan tindakan yang perlu anda lakukan dan kepentingannya terhadap negara. [8m] F1: F2: F3: F4: F5: F6: Tindakan: Jenayah di laut Merekodkan koordinat lokasi kejadian Menghubungi HOTLINE Maritim Malaysia Jangan viral maklumat Jangan kongsi bahan bukti Serahkan gambar atau video F7: F8: F9: F10: Inf: Kepentingan: Menyelamatkan khazanah / hidupan laut Menguatkuasa undang-undang Menangkap penjenayah Memastikan keselamatan di perairan Tegasnya, semua rakyat bertanggungjawab melaporkan sebarang perbuatan jenayah yang boleh menggugat ketenteraman dan keamanan negara. [Mana-mana jawapan munasabah] Bab 2: Kebangkitan Nasionalisme 9(a) Jelaskan latar belakang kemunculan kesedaran nasionalisme di negara kita. [4m] F1: H1a: H1b: F2: H2a: Perjuangan Sultan Mahmud Shah Menentang penjajahan Portugis di Melaka Mendapatkan semula Melaka Sultan Abdullah menentang SHTI Mendapatkan semula Pulau Pinang F3: H3a: H3b: F4: H4a: Perjuangan pemimpin tempatan menentang British Menuntut kebebasan daripada ancaman luar Mendaulatkan wilayah masing-masing Kesedaran melalui penulisan dan pertubuhan Mengkritik British dan menyedarkan masyarakat 9(b) Mengapakah gerakan nasionalisme berlaku di negara kita. [8m] F1: H1a: H1b: H1c: F2: H2a: H2b: H2c H2d: C2a: F3: H3a: H3b: H3c: F4: H4a: Peranan Agama Pelajar lepasan Mesir terdedah dengan perjuangan gerakan Islah Menyeru umat Islam kepada ajaran Islam sebenar Berpandukan al-Quran dan Hadis Penulisan Kreatif Wadah menceritakan keperitan hidup dijajah Memberikan impak untuk menaikkan semangat Memahami realiti hidup dijajah dan menyindir penjajah Mengingatkan anak bangsa kepentingan kebebasan Melor Kuala Lumpur / Cerita Awang Putat Media Cetak Penyalur maklumat dan penyebar berita Menegur campur tangan British dalam soal agama Mengkritik dasar pemerintahan Brooke Sistem Pendidikan Penubuhan madrasah meniupkan semangat baharu H4b: H4c: H4d: H4e: F5: H5a: H5b: F6: H6a: H6b: H6c: H6d: H6e: Pelajar dari Mesir menyebarkan idea kemajuan dan pemodenan Lepasan MCKK dan SITC memimpin rakyat menuntut hak untuk mendapatkan pendidikan Memperlihatkan kelemahan bangsa yang dijajah Mendesak British melakukan pembaharuan Kemunculan Golongan Intelektual Menggunakan akhbar dan menubuhkan persatuan Menyedarkan rakyat tentang nasionalisme Pengaruh Luar dan Serantau Menyedarkan umat Islam untuk bersatu menentang ancaman luar Gerakan Islah menggesa umat Islam melakukan pembaharuan yang progresif Kejayaan Jepun mengalahkan Rusia Membuka mata memperjuangkan nasib mereka Menyemarakkan usaha menentang penjajah SKEMA JAWAPAN