สถานการณ์ทางสังคม 2564

รายงานสถานการณ์ทางสงั คม
จังหวัดปทมุ ธานี
ประจําป ๒๕๖๔

สาํ นักงานพฒั นาสงั คมและความมนั คงของมนุษยจ์ ังหวัดปทมุ ธานี

คำนำ

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดปทุมธานี ประจำปี 2564 มีการรวบรวมข้อมูลปฐมภูมิ
และสืบค้นข้อมูลทุติยภูมิของกลุ่มเป้าหมายจากแหล่งข้อมูลหน่วยงานต่าง ๆ ในจังหวัดปทุมธานี
นำมาสังเคราะห์และวิเคราะห์แนวโน้มสถานการณ์ทางสังคมและผลกระทบของจังหวัดปทุมธานี เพื่อให้
หนว่ ยงานในจังหวัด และภาคีเครือขา่ ย ได้รับทราบขอ้ มลู และนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี หวังเป็นอย่างยิ่งว่า รายงาน
สถานการณ์ทางสังคมจังหวัดปทุมธานี ประจำปี 2564 จะเป็นประโยชน์ประชาชนผู้สนใจ หน่วยงานที่
เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปวางแผนการทำงานทางสังคม เฝ้าระวังทางสังคม ป้องกันและแก้ไขปัญหาทางสังคมที่
เกดิ ขน้ึ ในจังหวดั ตลอดจนเปน็ ข้อมลู พ้ืนฐานในจดั ทำแผนงาน โครงการ หรือกิจกรรมต่าง ท่ีเกีย่ วขอ้ งตอ่ ไป

ในการนี้ สำนักพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี ขอขอบคุณทุกส่วนราชการ
ที่เกี่ยวขอ้ งในการสนบั สนนุ ข้อมลู เพื่อจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสงั คมปี 2564 ในคร้งั น้ี

สำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมน่ั คงของมนษุ ยจ์ ังหวัดปทุมธานี
มถิ นุ ายน 2564

รายงานสถานการณท์ างสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

บทสรุปผู้บริหาร

สถานการณ์ทางสังคมจังหวัดปทุมธานี ประจำปี 2564 จัดทำขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อรวบรวม
ข้อมลู สถานการณท์ างสังคมของจังหวดั ปทุมธานี ทม่ี คี วามถกู ต้อง ชัดเจน ครอบคลมุ ทกุ กลุ่มเปา้ หมาย สามารถ
นำไปใช้ประโยชน์ในการประกอบการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัด แผนปฏิบัติการ
การพัฒนาสังคมจังหวัด แผนงานและโครงการอื่นๆ ตลอดจนใช้เป็นข้อมูลในการประกอบการจัดบริการสังคม
และการแก้ไขปัญหาสังคมของท้องถิ่น จังหวัด เพื่อที่ภาครัฐจะได้จัดบริการได้ถูกต้องตรงตามความต้องการ
และสภาพปัญหาสงั คมของแตล่ ะพื้นที่ สถานการณ์ทางสงั คมจงั หวดั ประกอบด้วย

ส่วนท่ี 1 บทนำ ประกอบด้วย หลักการและเหตุผล วัตถปุ ระสงค์ วิธกี ารดำเนินงาน และผลทค่ี าดวา่ จะไดร้ ับ
ส่วนที่ 2 ข้อมูลพื้นฐานในพื้นที่รับผิดชอบของจังหวัด ประกอบด้วย ที่ตั้งและอาณาเขต ลักษณะภูมิ
ประเทศ ลักษณะภูมิอากาศ ด้านการปกครอง ด้านประชากร ด้านศาลสนา ประเพณี วัฒนธรรมและชาตพิ ันธุ์
ดา้ นสาธารณสุข ด้านการศึกษา ด้านแรงงาน ดา้ นท่อี ยอู่ าศัย ดา้ นเศรษฐกจิ และด้านภาคเี ครือขา่ ย
ส่วนที่ 3 สถานการณ์กลุ่มเป้าหมายทางสังคมระดับจังหวัด ประกอบด้วย กลุ่มเด็ก กลุ่มเยาวชน
กลุ่มสตรี กลุม่ ครอบครัว กลุ่มผสู้ งู อายุ กลุ่มคนพิการ กลุ่มผ้ดู อ้ ยโอกาส
ส่วนที่ 4 สถานการณ์เชิงประเด็นทางสังคมในระดับจังหวัด ประกอบด้วย สถานการณ์การค้ามนุษย์
ความรุนแรงในครอบครัว การให้บริการของศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 และสถานการณ์ TPMAP
จงั หวัดปทุมธานี
ส่วนท่ี 5 การวเิ คราะหค์ วามรุนแรงของสถานการณท์ างสงั คมในเขตพนื้ ที่จงั หวัด
ส่วนที่ 6 บทสรุปและข้อเสนอแนะ ประกอบด้วย สรุปสถานการณ์ทางสังคมที่สำคัญ ข้อเสนอแนะ
เชิงนโยบาย และขอ้ เสนอแนะเชงิ ปฏิบตั ริ ะดบั จังหวัด สรปุ ได้ดงั นี้
จังหวัดปทุมธานี ตั้งอยู่ในภาคกลางประมาณเส้นรุ้งที่ ๑๔ องศาเหนือ และเส้นแวงที่ ๑๐๐ องศา
ตะวันออก อยู่เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง ๒.๓๐ เมตร มีเนื้อที่ประมาณ ๑,๕๒๕.๘๕๖ ตารางกิโลเมตร
หรือ ประมาณ ๙๕๓,๖๖๐ ไร่ แบ่งเขตการปกครองพื้นที่จังหวัด ออกเป็น 7 อำเภอ ๖๐ ตำบล 460 หมู่บ้าน
329 ชุมชน มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ๖5 แห่ง ประกอบไปด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด ๑ แห่ง
เทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 10 แห่ง เทศบาลตำบล 17 แห่ง และองค์การบริการส่วนตำบล 37 แห่ง
มีประชากรจำนวนทั้งสิ้น 1,164,107 เพศชาย 550,823 คน และเพศหญิง 613,284 คน มีประชากร
จำแนกตามช่วงอายุ 0 – 17 ปี เป็นชาย 120,355 คน และหญิง 113,976 คน รวม 234,331 คน
ช่วงอายุ 18 – 25 ปี เป็นชาย 60,976 คน และเป็นหญิง 65,516 คน รวม 126,492 คน ช่วงอายุ 26 - 59 ปี
เป็นชาย 293,925 คน และเป็นหญิง 334,098 คน รวม 628,023 คน ช่วงอายุ 60 ปีขึ้นไป
เป็นชาย 75,567 คน และเปน็ หญงิ 99,694 คน รวม 175,261 คน
สถานการณ์เชิงกลุ่มเป้าหมายในพื้นทีจ่ ังหวัด
กลุ่มเด็ก สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุดคือ เด็กในครอบครัวยากจน จำนวน 20,833 คน
คิดเป็นร้อยละ 8.89 รองลงมาคือ เด็กอยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยว จำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.55
และเด็กทีต่ งั้ ครรภก์ ่อนวัยอันควร 1,043 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.44
กลุ่มเยาวชน สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ เยาวชนมีพฤติกรรมไม่เหมาะสม
จำนวน 33 คน คิดเป็นร้อยละ 0.03 และเยาวชนที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกาย จิตใจและทางเพศ
จำนวน 11 คน คดิ เป็นร้อยละ 0.01
กลุ่มสตรี สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ สตรีถูกเลิกจ้าง/ตกงาน จำนวน 4,903 คน
คิดเป็นร้อยละ 1.43 รองลงมาคือ แม่เลี้ยงเดี่ยว จำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.38 และสตรี
ทถี่ กู ทำรา้ ยรา่ งกาย/จติ ใจ จำนวน 21 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.01
กลุ่มครอบครัว สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ครอบครัวเปราะบาง (ยากจน/ที่อยู่อาศัย
ทรุดโทรม/มีภาระดูแลบุคคลพึ่งพิง) จำนวน 55,067 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 10.99 รองลงมา คือ ครอบครัว
ยากจน จำนวน 6,438 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 1.29 ครอบครัวหย่าร้าง จำนวน 3,043 ครอบครัว คิดเป็น
ร้อยละ 0.61 ครอบครวั และครอบครวั แหว่งกลาง จำนวน 1,920 ครอบครัว คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.38

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

กลุ่มผู้สูงอายุ สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ผู้สูงอายุ ที่ยังไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ
จำนวน 5,568 คน คิดเป็นร้อยละ 3.18 รองลงมาคือ ผู้สูงอายุช่วยเหลือตนเองไม่ได้/ไม่มีใครดูแล
จำนวน 2,809 คน คิดเป็นร้อยละ 1.66 และผู้สูงอายุที่ต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อน ขอทาน จำนวน 21 คน
คดิ เป็นร้อยละ 0.01

กลุ่มคนพิการ สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ คนพิการที่ไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ จำนวน 918
คน คดิ เปน็ ร้อยละ 4.17 รองลงมาคอื คนพิการท่อี ยคู่ นเดียวตามลำพงั จำนวน 144 คน คิดเป็นร้อยละ 0.6

กลุ่มผู้ด้อยโอกาส สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ติดยาเสพติด จำนวน 1,142 คน
คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.10 รองลงมาคอื ไร้ท่พี ง่ึ จำนวน 535 คน คิดเปน็ ร้อยละ 0.04

สถานการณเ์ ชิงประเดน็ ทางสงั คมที่นา่ สนใจ
สถานการณ์การค้ามนุษย์ ในจังหวัดปทุมธานี พบว่า เป็นรูปแบบการค้าประเวณีในร้านคาราโอเกะ
โดยการแอบแผงเปน็ พนกั งานเสริฟ จำนวน 15 คน คิดเป็นร้อยละ 0.001
สถิติการใช้ความรุนแรงในครอบครัวจังหวัดปทุมธานี โดยศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันการกระทำ
ความรุนแรงในครอบครัวจังหวัดปทุมธานี ข้อมูลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2563 – 31 มีนาคม 2564
มีจำนวน 25 ราย เพศหญิง 21 ราย เพศชาย 4 ราย ผู้ถูกกระทำความรุนแรงส่วนใหญ่ อยู่ในช่วงอายุ
อายุ 36 – 39 ปี จำนวน 10 ราย โดยสว่ นใหญม่ ีเหตกุ ารณค์ วามรนุ แรง คอื การทำร้ายรา่ งกาย 20 ราย ซึง่ มี
สาเหตุมาจากยาเสพติด จำนวน 10 ราย และพื้นที่ที่พบการกระทำความรุนแรงบ่อยครั้ง คือ อำเภอเมือง
อำเภอธัญบุรี และ อำเภอคลองหลวง
การใหบ้ ริการศนู ย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จงั หวัดปทุมธานี สถติ ิการใหบ้ ริการ ตั้งแต่เดือน
พฤษจิกายน 2563-มิถุนายน 2563 มีจำนวน 2,010 กรณี สถิติผู้รับบริการเป็นชาย 687 ราย หญิง
1,323 ราย ประเด็นมากที่สุด คือ ความยากจนที่มีจำนวน 408 กรณี ประเด็นเงินสงเคราะห์ ช่วยเหลือ
เยียวยา อื่น ๆ จำนวน 69 กรณี
สถานการณ์ TPMAP จังหวัดปทุมธานี ขอ้ มลู ครวั เรือนเปราะบางจงั หวัดปทุมธานี จำนวน 55,067
ครัวเรือน จำนวน 126,859 คน ตกเกณฑ์ MPI 4 มิติ จำนวน 1,999 ครัวเรือน 6,276 คน
แยกเป็น มิติด้านสุขภาพ จำนวน 542 ครัวเรือน 1,562 คน มิติด้านความเป็นอยู่ 187 ครัวเรือน 538 คน
มิติด้านการศึกษา จำนวน 75 ครัวเรือน 351 คน มิติด้านรายได้ จำนวน 1,195 ครัวเรือน 3,825 คน
และสำหรับมิตดิ า้ นการเข้าถึงบรกิ ารภาครัฐไม่มคี รวั เรือนใดในจังหวดั ปทุมธานีตกเกณฑ์ในมติ นิ ้ี
ขอ้ เสนอแนะเชงิ นโยบาย
1) เสรมิ องค์ความรู้บุคลากรและภาคีเครือข่ายใหม้ ีความพร้อม ในการช่วยเหลือผู้ประสบปญั หาทางสังคม
ในรปู แบบ New Normal ท่ีเกิดขึ้นในปจั จุบนั
2) การจดั สรรงบประมาณในการช่วยเหลือผปู้ ระสบปญั หาทางสังคมเชงิ ประเด็น
3) การใช้กลไกองค์กรภาคีเครือข่ายในการชี้เป้าเฝ้าระวังและบูรณาการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทาง
สงั คมเชงิ ประเดน็
4) การกำหนดแนวทางในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมให้แก่ประชาชนกลุ่มเป้าหมาย โดยการนำ
เทคโนโลยสี ารสนเทศ เขา้ มาเป็นสว่ นสำคญั ในการเปดิ ให้ประชาชนเขา้ ถึงบริการและสวัสดกิ าร
5) การฝกึ อบรมบคุ ลากรเพือ่ ทบทวบความรูใ้ นการทำงานประจำปี
ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏบิ ัติระดับจังหวดั
1) การนำแผนยุทธศาสตร์ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มาจัดทำแผนงาน/
โครงการ ในระดับจงั หวดั เพอื่ ใหเ้ กดิ การขับเคลอื่ นงานได้บรรลเุ ป้าหมาย และประชาชนไดร้ บั ประโยชน์สูงสดุ
2) ส่งเสริมให้มีการการบูรณาการภาคีเครือข่ายทั้งภาคประชาชนและภาคเอกชนในการช่วยเหลือ
ผู้ประสบปัญหาทางสงั คมในพนื้ ที่
3) จัดใหม้ ีตดิ ตามและพัฒนางานของเจ้าหน้าท่ผี ู้ปฏิบตั ิงานอยา่ งต่อเนื่อง เพอ่ื ให้การบริการประชาชนเกิด
ประสทิ ธิภาพสงู สุด

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

สารบัญ
หน้า

ส่วนที่ ๑ บทนำ
๑.๑ หลักการและเหตผุ ล......................................................................................................... ...........1
๑.๒ วตั ถปุ ระสงค์...............................................................................................................................1
๑.๓ วิธีดำเนินงาน............................................................................................................ ..................1
๑.๔ ประโยชน์ทค่ี าดว่าจะได้รับ.... ..................................................................................................2

ส่วนที่ ๒ ข้อมูลพืน้ ฐานในพืน้ ทจี่ งั หวดั ปทุมธานี
๒.๑ ท่ตี ้งั และอาณาเขต...................................................................................................... .............3
๒.๒ ลกั ษณะภมู ปิ ระเทศ.................................................................................................................4
๒.๓ ลกั ษณะภูมอิ ากาศ........................................................................................................ ...........4
๒.๔ ดา้ นการปกครอง......................................................................................................................4
๒.๕ ด้านประชากร............................................................................................................ ..............5
๒.๖ ดา้ นศาสนา ประเพณี วฒั นธรรมและชาติพนั ธุ.์ .......................................................................5
๒.๗ ดา้ นสาธารณสุข.......................................................................................................... .............7
๒.๘ ดา้ นการศึกษา......................................................................................................................... 8
๒.๙ ดา้ นแรงงาน............................................................................................................. ...............9
๒.๑๐ ด้านที่อยอู่ าศยั ............................................................................................................. .........10
๒.๑๑ ดา้ นเศรษฐกิจ............................................................................................................ ...........10
๒.๑๒ ด้านภาคเี ครอื ข่าย.......................................................................................... ......................12

ส่วนที่ ๓ สถานการณ์กลุ่มเป้าหมายทางสังคมระดบั จังหวัด
๓.๑ กลุม่ เด็ก......................................................................................................................... .........13
๓.๒ กล่มุ เยาวชน.................................................................................................... ........................14
๓.๓ กลมุ่ สตรี................................................................................................................ .................14
๓.๔ กลมุ่ ครอบครวั ........................................................................................................................15
๓.๕ กลมุ่ ผสู้ งู อายุ.......................................................................................................... .................15
๓.๖ กลุ่มคนพิการ..........................................................................................................................1 6
๓.๗ กลมุ่ ผู้ดอ้ ยโอกาส........................................................................................................ ............17

สว่ นที่ ๔ สถานกรณเ์ ชิงประเดน็ ทางสงั คมในระดบั จังหวดั
๔.๑ สถานการณก์ ารค้ามนุษย.์ ....................................................................................................... ..18
๔.๒ ความรนุ แรงในครอบครวั .................................................................................................... ......22
๔.๓ การใหบ้ ริการของศูนย์ชว่ ยเหลือสงั คมสายดว่ น ๑๓๐๐............................................................23
4.4 TPMAP จังหวดั ปทุมธาน.ี .......................................................................................................2 6

ส่วนที่ ๕ การวเิ คราะหแ์ ละจดั ลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสงั คมจังหวดั
5.1 สถานการณ์เชิงกลุ่มเป้าหมายในพนื้ ทีจ่ ังหวดั
5.1.1 กลุม่ เด็ก.......................................................................................................................27
5.1.2 กลุ่มเยาวชน.................................................................................................................27
5.1.3 กลมุ่ สตรี.......................................................................................................................27
5.1.4 กลุ่มครอบครัว.............................................................................................................28
5.1.5 กลุ่มผู้สูงอาย.ุ ...............................................................................................................28

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

5.1.6 กล่มุ คนพิการ...............................................................................................................28
5.1.7 กลมุ่ ผูด้ ้อยโอกาส.........................................................................................................29
5.2 สถานการณ์เชงิ ประเดน็ สำคญั
5.2.1 สถานการณ์การค้ามนุษย์....................................................................................... ........29
5.2.2 สถานการณค์ วามรนุ แรงในครอบครัว.............................................................................29
5.2.3 การใหบ้ ริการศนู ยช์ ว่ ยเหลอื สังคมสายดว่ น 1300........................................................30
5.2.4 TPMAP จังหวดั ปทุมธานี................................................................................................30
สว่ นที่ ๖ บทสรุปและขอ้ เสนอแนะ
๖.๑ บทสรุป....................................................................................................................................31
๖.๒ ขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบาย..................................................................................................... ....32
๖.๓ ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏบิ ัตริ ะดับจังหวดั ........................................................................................32
ภาคผนวก
คณะผูจ้ ัดทำ.................................................................................................................. ..................33

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

สารบัญตาราง หนา้

ตารางที่ ๑ แสดงทตี่ งั้ และอาณาเขตพืน้ ท่จี ังหวดั ปทุมธานี................................................................................3

ตารางท่ี ๒ แสดงจำนวนเขตการปกครองพน้ื ท่จี ังหวัดปทุมธานี..........................................................................4

ตารางท่ี ๓ แสดงจำนวนประชากรแยกตามชว่ งอายุ จำแนกตามเพศ.................................................................5

ตารางท่ี ๕ แสดงจำนวนหน่วยบริการสาธารณสุข ภาครฐั และภาคเอกชน จังหวัดปทมุ ธานี..............................7

ตารางท่ี ๖ แสดงจำนวนประชากรตอ่ แพทยร์ ายจังหวดั .....................................................................................7

ตารางที่ 7 จำนวนนกั เรียนนักศึกษาในระบบจำแนกตามระดับชัน้ ปี พ.ศ. ๒๕๖๓...........................................8

ตารางที่ 8 สถานศึกษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสังกัด รายจงั หวดั ปกี ารศึกษา 2563……………………8

ตารางท่ี 9 คะแนนเฉลยี่ การทดสอบ O-Net ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย (%) ปี พ.ศ. 25๖1 – 256๓........8

ตารางท่ี 10 คา่ เฉลยี่ เชาวนป์ ญั ญา (IQ) ของเดก็ นกั เรยี นไทยช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี 1 (คะแนน) ปี พ.ศ. 25๖2...........9

ตารางท่ี 11 ภาวะการมีงานทำของประชากรในจงั หวดั ปทุมธานไี ตรมาส 4 (ตุลาคม – ธันวาคม ๒๕๖๓).......9

ตารางที่ 12 แสดงจำนวนชมุ ชนผู้มีรายไดน้ อ้ ยของจังหวัดปทมุ ธานี พ.ศ. 2562..........................................10

ตารางท่ี 13 แสดงการขยายตวั ของผลติ ภัณฑ์มวลรวมจังหวัดจงั หวดั ปทมุ ธานี...............................................10

ตารางที่ 14 แสดงหน้ีสินเฉลี่ยต่อครวั เรอื น จำแนกตามวัตถปุ ระสงค์ของการกยู้ ืม พ.ศ. ๒๕๕๘ – ๒๕๖๒....11

ตารางท่ี 15 แสดงจำนวนองคก์ รภาคีเครือข่าย...............................................................................................12

ตารางที่ 16 แสดงสถานการณเ์ ด็ก จำแนกตามจงั หวัด...................................................................................13

ตารางที่ 17 แสดงสถานการณ์เยาวชน จำแนกตามจงั หวัด.............................................................................14

ตารางท่ี 18 แสดงสถานการณ์กลุ่มสตรี จำแนกตามจังหวัด...........................................................................14

ตารางท่ี 19 แสดงสถานการณ์กลมุ่ ครอบครัวจำแนกตามจังหวดั ...................................................................15

ตารางท่ี 20 แสดงสถานการณผ์ สู้ งู อายุ จำแนกตามจังหวัด............................................................................15

ตารางที่ 21 แสดงสถานการณ์คนพิการ จำแนกตามจังหวัด...........................................................................16

ตารางท่ี 22 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามสาเหตุความพกิ าร...................................................................17

ตารางท่ี 23 แสดงสถานการณ์กลุม่ ผู้ด้อยโอกาส จำแนกตามจงั หวดั ..............................................................17

ตารางท่ี 24 สถานการณ์การค้ามนษุ ยจ์ ังหวัดปทุมธานี ในชว่ ง 3 ปที ผ่ี ่านมา (ปี 2561 – 2563) .............18

ตารางที่ 25 แสดงจำนวนผเู้ สียหายจากการคา้ มนษุ ย์ในสถานคุม้ ครองสวสั ดภิ าพผเู้ สยี หาย

จากการค้ามนษุ ย์จังหวดั ปทมุ ธานี...............................................................................................19

ตารางท่ี 26 แสดงผลการจดั ลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมจังหวดั กลุ่มเด็ก............................27

ตารางที่ 27 แสดงผลการจดั ลำดบั ความรุนแรงของสถานการณท์ างสังคมจงั หวัด กลมุ่ เยาวชน.....................27

ตารางที่ 28 แสดงผลการจดั ลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัด กล่มุ สตรี...........................27

ตารางที่ 29 แสดงผลการจดั ลำดบั ความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมครอบครวั ....................................28

ตารางท่ี 30 แสดงผลการจดั ลำดับความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดกลุม่ ผู้สูงอายุ .....................28

ตารางท่ี 31 แสดงผลการจัดลำดับความรนุ แรงของสถานการณท์ างสงั คมจงั หวดั กลมุ่ คนพิการ....................28

ตารางท่ี 32 แสดงผลการจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวัด กลุ่มผูด้ ้อยโอกาส..............29

ตารางที่ 33 แสดงผลการจัดลำดับความรนุ แรงของสถานการณก์ ารค้ามนุษย์................................................29

ตารางที่ 34 แสดงผลการจดั ลำดับความรนุ แรงในครอบครัว..........................................................................29

ตารางท่ี 35 แสดงผลการจัดลำดับการใหบ้ ริการของศนู ยช์ ่วยเหลือสังคมสายดว่ น ๑๓๐๐............................30

ตารางที่ 36 แสดงผลการจัดลำดับสถานการณ์ TPMAP จังหวัดปทุมธานี….................................................30

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

สารบัญภาพ หนา้

แผนภาพท่ี 1 แผนทแ่ี สดงขอบเขตจงั หวัดปทุมธานี...........................................................................................3

แผนภาพท่ี 2 แสดงสาเหตุการตาย ๕ อนั ดับแรกจากโรคต่างๆ จงั หวัดปทุมธานี..............................................7

แผนภาพท่ี 3 แสดงจำนวนคนต่างด้าวท่ีได้รบั อนญุ าตทำงานคงเหลือ พ.ศ.255๙ - 256๓ ของจงั หวัดปทุมธานี…9

แผนภาพท่ี 4 แสดงผลิตภณั ฑจ์ งั หวดั ต่อหัว (GPP per capita) ปี ๒๕๖0 – 2562……………………….……….10

แผนภาพที่ 5 แสดงรายไดโ้ ดยเฉลยี่ ต่อเดือนตอ่ ครัวเรือนของจังหวดั พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๒……………………..11

แผนภาพท่ี 6 แสดงสถิติการใหบ้ ริการศูนยช์ ว่ ยเหลือสงั คมสายดว่ น 1300 จังหวัดปทมุ ธานี........................14

แผนภาพที่ 7 แสดงข้อมูล TPMAP จังหวดั ปทุมธานี ....................................................................................23

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

ส่วนที่ ๑
บทนำ

๑.๑ หลกั การและเหตผุ ล
ตามพระราชกฤษฎีกาว่าดว้ ยหลักเกณฑ์และวธิ ีการบริหารกจิ การบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. ๒๕๔๖ มีสาระสำคัญ

เกี่ยวข้องกับการบูรณาการ โดยกำหนดว่า “ในกรณีที่ภารกิจใดมีความเกี่ยวข้องกับหลายส่วนราชการหรือเปน็
ภารกิจที่ใกล้เคียงหรือต่อเนื่องกัน ให้ส่วนราชการที่เก่ียวข้องนั้นกำหนดแนวทางปฏิบัติราชการ เพื่อให้เกิด
การบริหารราชการแบบบูรณาการร่วมกัน โดยมุ่งให้เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ” (มาตรา 10 วรรค 1)
ในทางปฏิบัติแม้ว่าจะมีความพยายามในการบริหารแบบบูรณาการในภารกิจที่มีความสำคัญหลายเรื่อง
แต่ยังเกิดปัญหาความซ้ำซ้อนในการปฏิบัติในหลายๆ ภารกิจ เป็นผลให้เป็นการสิ้นเปลืองทรัพยากรเป็นอย่างมาก
การปฏิรูปงบประมาณประเทศจาก “ระบบงานงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์” สู่ “ระบบงบประมาณเชิงพื้นท่ี”
(Area-Based Budgeting : ABB) ซึ่งเป็นแนวคิดของการทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วม (Participatory Budgeting)
โดยมีการฟังเสียงประชาชนในพื้นที่ มีกระบวนการทำแผนพัฒนาจากล่างขึ้นบนตั้งแต่แผนชุมชนจนถึง
แผนจังหวัด และให้หน่วยงานทั้งภูมิภาคและท้องถิ่นร่วมกันกลั่นกรองทำให้งบประมาณสามารถใช้ให้ตรงกับ
ปัญหาความต้องการของคนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งเป็นทั้งกระบวนการเพิ่มประสิทธิภาพ
ประสิทธิผลการใช้งบประมาณแผ่นดิน การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการตนเอง การสร้างความโปร่งใส
และธรรมาภิบาล การควบคุมพฤติกรรมนักการเมืองโดยประชาชนในพื้นที่และการบูรณาการการทำงาน
ของหน่วย Function และหน่วย Area ที่อยู่ในพ้นื ที่ร่วมกนั ซ่ึงตามแผนปฏิรปู กำหนดใหเ้ ริ่มตัง้ แตป่ ีงบประมาณ ๒๕๔๘

สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี ในฐานะหน่วยงานด้านสังคมที่สำคัญ
ในการขับเคลื่อนงานด้านสังคม พิทักษ์และคุ้มครองสิทธิแก่กลุ่มเป้าหมาย เช่น เด็ก เยาวชน สตรี คนพิการ
ผู้สูงอายุ และผู้ด้อยโอกาส เป็นต้น เพื่อให้ประชาชนได้รับบริการด้านสังคมจากหน่วยงานรัฐ และภาคเอกชน
และสามารถดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักด์ิศรี รวมทั้งผลักดันให้เกิดการป้องกันและแก้ไขปัญหาสังคม
และพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน เพื่อมุ่งสู่สังคมคุณภาพบนพื้นฐานความรับผิดชอบร่วมกัน สำนักงาน
พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี จึงได้จัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัดปทุมธานี
ประจำปี พ.ศ. 256๔ ขึ้น เพื่อรวบรวม วิเคราะห์ สังเคราะห์ ข้อมูลด้านสังคมในจังหวัด ประกอบด้วย
สถิติการให้บริการที่เป็นปัจจุบัน ทันต่อสถานการณ์ ครอบคลุมทั้งข้อมูลเชิงกลุ่มเป้าหมาย ข้อมูลเชิงประเด็น
ข้อมูลจากระบบสารสนเทศของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ข้อมูลด้านสังคม
จากหน่วยงานแวดล้อม กระบวนงาน ข้อมูลที่บ่งชี้ถึงสถานการณ์ทางสังคมตัวชี้วัดที่เป็นสากล รวมทั้ง
สถานการณ์ทางสังคมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง และข้อเสนอแนะในการป้องกัน แก้ไขปัญหาทั้งในเชิงนโยบาย
และปฏบิ ตั ิอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพและประสิทธิผล
๑.๒ วัตถปุ ระสงค์

๑.๒.๑ เพ่อื รวบรวม วเิ คราะห์ และจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมทเี่ กดิ ข้นึ ในเขตพ้ืนท่ีจังหวดั ปทุมธานี
๑.๒.๒ เพอ่ื คาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ทางสังคมและผลกระทบในเขตพืน้ ทร่ี ับผิดชอบของจังหวัดปทุมธานี
๑.๒.๓ เพือ่ เสนอแนะแนวทางในการแกไ้ ขปัญหาทางสังคมในพื้นที่จงั หวัดปทุมธานี
๑.๓ วธิ กี ารดำเนินงาน
๑) ประชุมชแี้ จงแนวทางและกำหนดรูปแบบการจดั ทำรายงานสถานการณท์ างสังคมในระดบั จังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔
๒) สำนักงานพัฒนาสงั คมและความมัน่ คงของมนุษย์ จัดทำรายงานสถานการณท์ างสังคมในระดับจงั หวดั
๓) นำเสนอรายงานให้สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ ๑ เพื่อนำข้อมูลไปจัดทำรายงานสถานการณ์
ทางสังคมระบบกลมุ่ จังหวดั และขับเคลอื่ นโครงการระดบั จงั หวัด กลุ่มจังหวดั
๔) ประชมุ ถอดบทเรียนการจดั ทำรายงานสถานการณท์ างสงั คมจังหวัด ประจำปี พ.ศ. ๒๕๖๔
๕) เผยแพร่และประชาสมั พนั ธ์การนำไปใช้ประโยชนผ์ า่ นชอ่ งทางตา่ งๆ

๑.๔ ประโยชนท์ ีค่ าดวา่ จะได้รับ
๑) มีข้อมูลสถานการณ์ทางสังคมระดับจังหวัดที่ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย สามารถใช้ประโยชน์

ในการปอ้ งกนั และแก้ไขปัญหาสังคม
๒) หน่วยงานระดับท้องถิ่นและระดับจังหวัด สามารถนำข้อมูลในพื้นที่ไปใช้ในการกำหนดนโยบาย

แผนงาน โครงการ ในการคุ้มครอง ป้องกัน และแก้ไขปัญหาทางสังคมในระดับพื้นที่ และหน่วยงานระดับกระทรวง
สามารถนำข้อมูลในภาพรวมไปใช้ประโยชน์วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาทางสังคมที่สำคัญและกำหนดนโยบาย
แผนงานในการปอ้ งกันและแก้ไขปัญหาสงั คมภาพรวมต่อไป

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

2

สว่ นที่ ๒
ข้อมูลพืน้ ฐานในพืน้ ทจ่ี งั หวัดปทมุ ธานี
๒.๑ ท่ีตั้งและอาณาเขต

ตารางที่ ๑ แสดงที่ต้ังและอาณาเขตพื้นท่ีจังหวัดปทุมธานี

จังหวดั พืน้ ท่ี จำนวนประชากร ความหนาแนน่
(คน) ของประชากร
ตารางกิโลเมตร ไร่ (ตร.กม./คน)

ปทุมธานี 1,525.84 953,660 1,164,107 762.93

ท่มี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ข้อมูล ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2563

จงั หวดั ปทมุ ธานี ตั้งอยใู่ นพ้นื ทภี่ าคกลางประมาณเส้นรงุ้ ท่ี 14 องศาเหนือ และเสน้ แวงท่ี 100 องศาตะวันออก
อยู่เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง 2.30 เมตร มีเนื้อที่ประมาณ 1,525.84 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ
953,660 ไร่ มปี ระชากร จำนวน 1,164,107 คน ความหนาแนน่ ของประชากร 762.93 ตร.กม./คน

แผนภาพท่ี 1 แผนทแ่ี สดงขอบเขตจงั หวดั ปทุมธานี

จังหวัดปทุมธานี อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปทางทิศเหนือ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 (ถนนพหลโยธิน)
เปน็ ระยะทางประมาณ 27.8 กโิ ลเมตร มอี าณาเขตตดิ ต่อกับจังหวัดใกล้เคียง

- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอบางไทร อำเภอบางปะอินและอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
อำเภอหนองแค และอำเภอวหิ ารแดง จังหวดั สระบรุ ี

- ทิศตะวนั ออก ตดิ ต่อกบั อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก และอำเภอบางน้ำเปรย้ี ว จังหวดั ฉะเชงิ เทรา
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอลาดบัวหลวง จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม
และอำเภอไทรน้อย จังหวัดนนทบรุ ี

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

3

- ทิศใต้ ติดต่อกับเขตหนองจอก เขตคลองสามวา เขตสายไหม เขตบางเขน เขตดอนเมืองกรุงเทพมหานคร
และอำเภอปากเกรด็ อำเภอบางบัวทอง จงั หวดั นนทบุรี
๒.๒ ลักษณะภมู ปิ ระเทศ

พื้นที่ส่วนใหญ่ของจังหวัดปทุมธานี เป็นที่ราบลุ่มริมสองฝั่งแม่น้ำโดยมีแม่น้ำเจ้าพระยาไหลผ่านใจกลาง
จังหวัดในเขตอำเภอเมืองปทุมธานีและอำเภอสามโคกเป็นระยะทาง 27 กิโลเมตร ทำให้พื้นที่ของจังหวัด
ปทมุ ธานถี ูกแบ่งออกเป็น ๒ สว่ น คอื

- ฝั่งตะวันตกของจังหวัดหรือบนฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา ได้แก่ พื้นท่ีในเขตอำเภอลาดหลุมแก้ว
กบั พน้ื ทบี่ างส่วนของอำเภอเมอื ง และอำเภอสามโคก

- ฝั่งตะวันออกของจังหวัดหรือบนฝั่งซ้ายของแม่น้ำเจ้าพระยา ได้แก่ พื้นที่อำเภอเมืองบางส่วน อำเภอธัญบุรี
อำเภอคลองหลวง อำเภอหนองเสือ อำเภอลำลูกกา และบางส่วนของอำเภอสามโคก

โดยปกติระดับน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาในฤดูฝนจะเพิ่มสูงขึ้นเฉลี่ยประมาณ ๕๐ เซนติเมตร ซึ่งทำให้เกิด
ภาวะน้ำท่วมในบริเวณพื้นที่ราบริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นบริเวณกว้าง และก่อให้เกิดปัญหาอุทกภัย ในพื้นท่ี
ฝั่งขวาของแม่น้ำเจ้าพระยา สำหรับพื้นที่ทางฝั่งซ้ายของแมน่ ้ำเจา้ พระยานั้น เนื่องจากประกอบด้วยคลองซอย
เปน็ คลองชลประทานจำนวนมาก สามารถควบคมุ จำนวนปริมาณนำ้ ได้ ทำให้ปัญหาเกี่ยวกับอุทกภยั มีน้อยกว่า

๒.๓ ลักษณะภูมิอากาศ

จังหวัดปทุมธานี ตั้งอยู่ภาคกลางของประเทศไทย ตั้งอยู่ที่ ละติจูดที่ 14 องศา 43 ลิปดา 20 ฟิลิปดา
เหนือ และลองติจูดที่ 100 องศา 13 ลิปดา 30 ฟิลิปดาตะวันออก สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 6 เมตร
ในปที ีผ่ ่านมามีอณุ หภมู เิ ฉลยี่ ประมาณ 32.3 องศาเซลเซยี ส ซ่งึ อากาศค่อนข้างร้อน ความซ้ืนสัมพทั ธ์เฉล่ียอยู่ท่ี
ร้อยละ 70.8 ปริมาณนำ้ ฝนตกรวม 1,575.8 มลิ ลเิ มตร โดยมีฝนตกชกุ ระหว่างเดือนพฤษภาคม ถงึ ตุลาคม

๒.๔ ข้อมลู การปกครอง

ตารางท่ี ๒ แสดงจำนวนเขตการปกครองพน้ื ที่จังหวัดปทุมธานี

อำเภอ ตำบล หมบู่ ้าน ชมุ ชน อบจ. เทศบาล เทศบาล เทศบาล อบต.
นคร เมอื ง ตำบล 5

เมืองปทมุ ธานี 14 81 29 1 - 3 7

คลองหลวง 7 71 97 - - 2 - 5

ธัญบรุ ี 6 12 102 - 1 2 2 -

ลาดหลุมแกว้ 7 61 - - - - 3 5

ลำลกู กา 8 108 101 - - 3 2 6
- 2 9
สามโคก 11 58 - - - - 1 7
10 17 37
หนองเสอื 7 69 - - -

รวม 60 460 329 1 1
ทม่ี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอ้ มลู ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

4

จังหวัดปทุมธานี แบ่งการปกครองส่วนภูมิภาค ออกเป็น ๗ อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอเมืองปทุมธานี
อำเภอธัญบุรี อำเภอคลองหลวง อำเภอลำลูกกา อำเภอลาดหลุมแก้ว อำเภอสามโคก และอำเภอหนองเสือ
มีจำนวนตำบล ๖๐ ตำบล หมู่บ้าน จำนวน 460 หมู่บ้าน ชุมชน จำนวน 329 ชุมชน มีองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน ๖5 แหง่ ประกอบไปดว้ ย องคก์ ารบริหารสว่ นจังหวดั ๑ แห่ง เทศบาลนคร 1 แหง่ เทศบาลเมือง 10 แห่ง
เทศบาลตำบล 17 แห่ง และองคก์ ารบริการสว่ นตำบล 37 แหง่

๒.๕ ดา้ นประชากร
ตารางท่ี ๓ แสดงจำนวนประชากรแยกตามช่วงอายุ จำแนกตามเพศ

(หนว่ ย : คน)

จานวนประชากรแยกตามช่วงอายุ

2,500,000

2,000,000

1,500,000

1,000,000

500,000

0 อายุ ๐-๑๗ ปี อายุ ๑๘ – ๒๕ ปี อายุ ๒๖ – ๕๙ ปี อายุ ๖๐ ปีขึ้นไป รวม
234,331 126,492 628,023 175,261 1,164,107
จานวนประชากร รวม 113,976 65,516 334,098 99,694 613,284
จานวนประชากร หญงิ 120,355 60,976 293,925 75,567 550,823
จานวนประชากร ชาย

ทม่ี า: ระบบสถติ ทิ างทะเบยี น กรมการปกครอง ข้อมูล ณ 2563

จงั หวดั ปทุมธานี มีประชากรจำนวนทั้งสิ้น 1,164,107 เพศชาย 550,823 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 47.21
และเพศหญิง 613,284 คน คิดเป็นร้อยละ 52.68 มปี ระชากรจำแนกตามชว่ งอายุ 0 – 17 ปี เป็นชาย 120,355 คน
และหญิง 113,976 คน รวม 234,331 คน คิดเป็นร้อยละ 20.13 ช่วงอายุ 18 – 25 ปี เป็นชาย
60,976 คน และเป็นหญิง 65,516 คน รวม 126,492 คน คิดเป็นร้อยละ 10.87 ช่วงอายุ 26 - 59 ปี
เป็นชาย 293,925 คน และเป็นหญิง 334,098 คน รวม 628,023 คน คิดเป็นร้อยละ 53.95
ช่วงอายุ 60 ปขี ึ้นไป เป็นชาย 75,567 คน และเป็นหญงิ 99,694 คน รวม 175,261 คนคิดเป็นรอ้ ยละ 15.05

๒.๖ ด้านศาสนา ประเพณี วฒั นธรรม และข้อมลู ชาตพิ นั ธ์
2.6.1 ด้านศาสนา

ประชากรส่วนใหญ่ของจังหวัดปทุมธานีนับถือศาสนาพุทธ ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะ

สำนกั งานสถิติแห่งชาตริ ะบุวา่ มปี ระชากรประมาณ รอ้ ยละ 95.8 ที่นับถือ ศาสนาพุทธ รองลงมานับถอื ศาสนา

อิสลาม รอ้ ยละ 2.7 ศาสนาศริสต์ ร้อยละ 0.7 และศาสนาอน่ื ๆ ในสว่ นท่ีเหลือ รอ้ ยละ 0.8

จังหวดั ปทุมธานี มีจำนวนศาสนสถานในการประกอบพธิ กี รรมทางศาสนา ได้แก่

1) วดั จำนวน 191 แห่ง

2) โบสถค์ รสิ ต์ จำนวน 39 แห่ง

3) มัสยิด จำนวน ๓๐ แหง่

4) สำนกั สงฆ์ จำนวน 9 แห่ง

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

5

โดยในจังหวัดปทุมธานี มีพระภิกษุ จำนวน ๔,204 รูป และสามเณร จำนวน 828 รูป ซึ่งจังหวดั
ปทมุ ธานี ไมม่ คี วามขดั แย้งเร่ืองความแตกต่างด้านเช้ือชาตหิ รือศาสนาแต่อยา่ งใด

2.6.2 ประเพณี วัฒนธรรม

จังหวดั ปทุมธานี เปน็ จงั หวดั ที่โดดเดน่ ในดา้ นประวัตศิ าสตรแ์ ละวัฒนธรรมประเพณี ประกอบดว้ ย
1. ประเพณีเปิดสงกรานต์ข้าวแช่ของชาวไทยรามัญ (มอญ) เปิงสงกรานต์ เป็นประเพณี
สงกรานต์ ของชาวไทยรามัญ (มอญ) มีการทำข้าวแช่โดยนำข้าวสุกแช่ลงในน้ำเย็นลอยดอกมะลิ พร้อมกับ
จัดอาหารคาว อาหารหวาน จัดเป็นสำรับแล้วนำออกขบวนแห่ไปถวายพระและญาติผู้ใหญ่ที่เคารพนับถือ
ในวันสงกรานต์ตอนบ่ายจะมีการก่อพระทรายและร่วมปล่อยนกปล่อยปลา นำน้ำหอมไปสรงน้ำพระ
ขอพรจากพระและยกขบวนไปรดน้ำอวยพรผู้ใหญ่ ตามขนบธรรมเนียมประเพณีที่ไดย้ ึดถอื กระทำกันมา
2. การเล่นสะบ้า เป็นการละเล่นพื้นบ้านของชาวมอญจัดขึ้นในวันสงกรานต์ตอนบ่ายๆ หนุ่มสาว
ชาวบ้านพบปะสมาคมกันอย่างใกล้ชิด พวกผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายจะเปิดโอกาสให้ลูกหลานของตนแต่งกาย
ให้สวยงามเป็นพิเศษ มาชุมนุมเล่นทอยลูกสะบ้ากัน สำหรับลูกสะบ้านั้นทำจากแก่นไม้ประดู่หรือไม้มะค่า
มีลักษณะเป็นรูปจานทรงกลมขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 4-5 นิ้ว การทอยลูกสะบ้า ผู้เล่นจะทอยไปยังหลัก
ซึง่ อยหู่ า่ งจากท่ที อยประมาณ 13 วา ใหล้ ม้ ลง
3. มอญรำ เป็นประเพณีของชาวรามัญโบราณตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช มีการใช้
ปี่พาทย์มอญ เล่นประกอบการรำและการร้อง ใช้หญิงสาวจำนวน 8-12 คนขึ้นไปรำในงานพิธีมงคล แต่งกาย
ชุดของชาวมอญห่มสไบเฉยี งเสื้อแขนยาวทรงกระบอกคอกลม เกล้าผมมวยรดั ดว้ ยดอกมะลิ ทดั ดอกไมส้ ดข้างหู
และสวมกำไลที่ข้อเท้า เว้นแต่พิธีศพจึงจะแต่งชุดซิ่นสีดำเชิงห่มสไบสีขาว ปัจจุบันการแสดงมอญรำ ยังนิยม
ใช้แสดงในงานต้อนรบั แขกและงานศพของผู้มีเกยี รติ
4. ทะแยมอญ เป็นการละเล่นพื้นเมืองของหนุ่มสาวชาวมอญ มีลักษณะคล้ายหมอลำของภาคอีสาน
หรือลำตัดของคนไทยภาคกลาง มีการร้องเพลงเกี้ยวพาราสีต่อปากต่อคำกัน เครื่องดนตรีที่ใช้ประกอบ
ในการเล่นมีไวโอลินและซอ ทะแยมอญใช้เล่นได้ทั่วไปในทุกโอกาสที่ต้องการความสนุกสนานครึกครื้น
ไม่จำเป็นตอ้ งเป็นงานพิธี เชน่ มอญรำ
5. การรำพาขา้ วสาร เป็นประเพณขี องชาวมอญ นิยมทำกนั หลงั จากการออกพรรษา เป็นชว่ งการทอดกฐิน
และทอดผ้าป่า โดยคณะผู้รำพาข้าวสารจะพายเรือไปขอรับบริจาคข้าวสาร เงินทองและสิ่งของ แล้วนำไปร่วม
ในการทอดกฐนิ
6. การตกั บาตรพระร้อย เปน็ ประเพณีของชาวมอญที่ทำในเทศกาลออกพรรษา ด้วยการนำอาหารคาว
อาหารหวาน ลงเรือมาจอดเรียงรายริมฝ่งั แมน่ ้ำเจ้าพระยาเพื่อรอตักบาตร
7. การจุดลูกหนู เป็นประเพณีเผาศพพระภิกษุ-สามเณรใช้ดอกไม้เพลิงเป็นฉนวน ร้อยด้วยเชือก
ฉนวน เม่อื จดุ ไฟ ไฟจะวง่ิ ตามฉนวนไปยังดอกไมเ้ พลิง ดอกไม้เพลิงจะวง่ิ ไปจุดไฟทเี่ มรุ
2.6.3 ข้อมลู ชาตพิ ันธุ์
จงั หวดั ปทมุ ธานี มคี วามหลากหลายทางวัฒนธรรม เพราะเป็นจังหวดั ทีม่ ีกลมุ่ ชาติพันธุต์ ่างๆ อาศยั
อยู่หลายกลุ่ม อาทิ ไทยรามัญ ไทยจีน และ ไทยมุสลิม บรรดาลูกหลานของกลุ่มชนเชื้อสายต่าง ๆ ยังคงดำรงชีวิต
ตามรูปแบบเฉพาะของตนอยู่ โดยเฉพาะสามกลุ่มใหญ่ ๆ คือ “ชาวมอญ” ส่วนใหญ่ตั้งถิ่นฐานอยู่กันหนาแน่น
ในอำเภอสามโคก ไทยมุสลมิ สว่ นใหญต่ ้ังถิ่นฐานอยู่ในอำเภอลำลูกกา แตล่ ะกลมุ่ ชาติพันธ์ มีอตั ลักษณ์ เอกลักษณ์ที่
แตกต่างกนั ไป ตามบริบทของสังคม รวมถงึ ประเพณี พิธกี รรมตา่ ง ๆ

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

6

๒.๗ ด้านสาธารณสขุ
ตารางที่ ๕ แสดงจำนวนหน่วยบรกิ ารสาธารณสขุ ภาครัฐและภาคเอกชน จงั หวัดปทุมธานี

(หน่วย:แหง่ )

รพ. รพ. โรงพยาบาลสังกดั ภาครฐั (แห่ง) คลินิกทุก โรงพยาบาล
ศูนย์ ทัว่ ไป ประเภท สังกัดเอกชน
รพ.สต. รพ. ชมุ ชน ศูนย์บริการ รพ.เฉพาะ
อ่นื ๆ สาธารณสขุ ทาง

- 1 78 7 21 2 559 11

ทม่ี า: สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั ปทมุ ธานี ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 30 ธันวาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีสถานพยาบาล ประกอบด้วย โรงพยาบาลทั่วไป 1 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ
ตำบล 78 แห่ง โรงพยาบาลชุมชน 7 แห่ง ศูนย์บริการสาธารณสุขเทศบาล 21 แห่ง โรงพยาบาลเฉพาะทาง
2 แหง่ คลนิ กิ (ทุกประเภท) 559 แหง่ โรงพยาบาลเอกชน 11 แห่ง

ตารางท่ี ๖ แสดงจำนวนประชากรตอ่ แพทย์รายจังหวัด

(หนว่ ย : คน)

จงั หวัด แพทย์ ประชากร แพทย์ตอ่ ประชากร

ปทุมธานี 214 1,164,107 1: 5,439

ท่มี า : สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดปทุมธานี ข้อมูล ณ วนั ท่ี 30 ธนั วาคม 2563

จงั หวัดปทุมธานี มจี ำนวนแพทย์ จำนวน 214 คน คิดสดั ส่วนจำนวนประชากรต่อบุคลากรทางการแพทย์
1 คน ตอ่ ประชากร 5,439 คน (1 : 5,439) สัดส่วนท่ีมาตรฐานของแพทย์ต่อประชากร คอื แพทยม์ าตรฐาน
1: 6,000 คน

แผนภาพที่ 2 แสดงสาเหตกุ ารตาย ๕ อนั ดบั แรกจากโรคตา่ งๆ จงั หวดั ปทมุ ธานี

(หน่วย:คน)

สาเหตกุ ารตาย (แยกตามกลมุ่ โรค)

1400 โรคความดันโลหิตสูง โรคเกีย่ วกบั ตับและตบั โรคหัวใจ โรคมะเร็งและเน้อื งอก โรคไตอักเสบกลุ่ม
1200 และ โรคหลอดเลือด ออ่ น 502 ทกุ ชนดิ อาการไตพกิ ารและไต
1000
800 ในสมอง 635 400 พิการ
600
400 1278 107
200

0

จานวน

ทม่ี า : สำนักงานสถิตจิ งั หวดั ปทุมธานี ขอ้ มลู ณ วันท่ี 30 ธนั วาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีสาเหตุการตายจากโรคต่าง ๆ สูงสุด 5 อันดับ ได้แก่ ลำดับ 1 โรคความดันโลหิตสูง
และโรคหลอดเลือดในสมอง จำนวน 1,278 คน ลำดับ 2 โรคเกี่ยวกับตับและตับอ่อน จำนวน 635 คน

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

7

ลำดับ 3 โรคหัวใจ จำนวน 502 คน ลำดับ 4 โรคมะเร็งและเนื้องอกทุกชนิด จำนวน 400 คน และลำดับ 5
โรคไตอกั เสบกลมุ่ อาการไตพิการและไตพิการ จำนวน 107 คน
๒.๘ ด้านการศกึ ษา
ตารางท่ี 7 จำนวนนักเรยี นนกั ศกึ ษาในระบบจำแนกตามระดับชัน้ ปี พ.ศ. ๒๕๖๓

ระดบั การศกึ ษา (คน) (หนว่ ย:คน)
ม.ต้น ม.ปลาย ปวช. ปวส.
จงั หวดั อนุบาล ประถม ป.ตรี รวม

ปทมุ ธานี 31,087 77,754 38,836 23,046 7,209 3,952 136,667 318,551

ทมี่ า : สำนักงานปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2564

จงั หวัดปทมุ ธานี มนี กั เรียน นักศกึ ษา จำนวนท้ังสน้ิ 318,551 คน โดยจำแนกตามระดับการศกึ ษา ไดแ้ ก่
ระดับอนุบาล จำนวน 31,087 คน คิดเป็นร้อยละ 9.76 ระดับประถมศึกษา จำนวน 77,754 คน คิดเป็น
ร้อยละ 24.41 ระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 38,836 คน คิดเป็นร้อยละ 12.19 ระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลาย จำนวน 23,046 คน คิดเป็นร้อยละ 7.23 ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ จำนวน 7,209 คน
คิดเนร้อยละ 2.26 ระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง จำนวน 3,952 คน คิดเป็นร้อยละ 1.24
และระดบั อุดมศึกษา มีจำนวนมากทส่ี ดุ จำนวน 136,667 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 42.91

ตารางที่ 8 สถานศึกษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสังกดั รายจังหวดั ปีการศึกษา 2563

รายการสถานศกึ ษา (แห่ง) (หนว่ ย:แห่ง)

ในระบบ นอกระบบ
สพฐ. เอกชน อาชวี ศึกษา อุดมศึกษา ทอ้ งถ่นิ สำนกั พทุ ธ ฯ กศน. รวม

192 85 19 11 32 1 118 457

ท่ีมา : รายงานข้อมูลสารสนเทศทางการศกึ ษาในพื้นท่กี ล่มุ จงั หวดั ภาคกลางปรมิ ณฑลและกรงุ เทพมหานคร

จงั หวดั ปทุมธานี มีจำนวนสถานศึกษาในระบบและนอกระบบ จำนวนทัง้ สนิ้ 458 แห่ง โดยมีสถานศึกษา
ในระบบ จำนวน 340 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 74.23 โดยจำแนกเป็น สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษา
ขั้นพื้นฐาน (สพฐ) จำนวน 192 แห่ง สังกัดสำนักบริหารงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน
จำนวน 85 แห่ง สถาบันการอาชีวศึกษา 19 แห่ง สถาบันอุดมศึกษา 11 แห่ง สถานศึกษาสังกัดองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่น 32 แห่ง และสังกัดสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ จำนวน 1 แห่ง และสถานศึกษา
นอกระบบ สังกดั สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย (กศน.) จำนวน 118 แห่ง
คิดเป็นร้อยละ 25.76

ตารางท่ี 9 คะแนนเฉล่ียการทดสอบ O-Net ระดบั มัธยมศกึ ษาตอนปลาย (%) ปี พ.ศ. 25๖1 – 256๓

จงั หวัด ปี 2561 ปีการศกึ ษา ปี 2563
ปี 2562

ระดบั ประเทศ 35.02 32.24 33.79

ปทุมธานี 36.77 33.91 35.23

ทม่ี า : สำนกั งานเขตพน้ื ที่การศกึ ษามธั ยมศกึ ษาปทุมธานี ข้อมลู ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีคะแนนเฉลี่ยการทดสอบ O-Net ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (มัธยมศึกษาปีที่ 6)
ในปี พ.ศ. 2561 มีค่าเฉลี่ย ร้อยละ 36.77 ปี พ.ศ. 2562 มีค่าเฉลี่ย ร้อยละ 33.91 และ ปี พ.ศ. 2563
มคี า่ เฉลย่ี ร้อยละ 35.23 ซึ่งสงู กวา่ ค่าเฉล่ยี ระดับประเทศ

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

8

ตารางท่ี 10 ค่าเฉล่ียเชาวนป์ ัญญา (IQ) ของเด็กนกั เรียนไทยชั้นประถมศึกษาปีท่ี 1 (คะแนน) ปี พ.ศ. 25๖2

จงั หวดั คา่ เฉลี่ยเชาวนป์ ัญญา (IQ)

ระดบั ประเทศ 98.23

ปทุมธานี 104.11

ทมี่ า : สำนกั งานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ดัชนีความกา้ วหนา้ ของคนประจำปี 2562 ข้อมูล ณ วันท่ี 17

ตุลาคม 2562

จังหวัดปทมุ ธานี มีค่าเฉลี่ยเชาวน์ปัญญา (IQ) ของเด็กนักเรียนไทยชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี 1 ปี พ.ศ. 25๖2
อยู่ที่ค่าเฉลี่ย 104.11 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยเชาวน์ปัญญา (IQ) ของเด็กนักเรียนไทยชั้นประถมศึกษาปีที่ 1
ปี 2562 ในระดับประเทศที่มคี ่าเฉล่ยี อยู่ที่ 98.23

๒.๙ ดา้ นแรงงาน
ตารางที่ 11 ภาวะการมงี านทำของประชากรในจังหวัดปทมุ ธานีไตรมาส 4 (ตลุ าคม – ธันวาคม ๒๕๖๓)

(หนว่ ย:คน)

จงั หวดั กำลงั แรงงานในปัจจบุ นั กำลงั แรงงานท่ีรอ ผู้ไม่อยใู่ นกำลังแรงงาน
ผู้มีงานทำ ผ้วู า่ งงาน ฤดกู าล
ทำงาน เรียน อ่ืนๆ
บ้าน หนงั สือ

ปทมุ ธานี 965,396 13,793 - 127,953 95,898 167,065

ที่มา : สำนกั งานสถิติจังหวดั ปทุมธานี ข้อมลู ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีจำนวนกำลังแรงงานที่อายุ 15 ปีขึ้นไป จำนวนทั้งสิ้น 979,189 คน คิดเป็นร้อยละ
84.11 ของประชากรท้งั หมด เปน็ ผ้มู งี านทำ จำนวน 965,396 คน คดิ เป็นร้อยละ 98.59 ของกำลังแรงงาน
ผู้ว่างงาน จำนวน 13,793 คน คิดเป็นร้อยละ 1.41 ของกำลังแรงงาน มีผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน จำนวน
ทั้งสิ้น 390,916 คน คิดเป็นร้อยละ 33.58 ของประชากรทั้งหมด โดยจำแนกเป็นผู้ทำงานบ้าน จำนวน
127,953 คดิ เปน็ ร้อยละ 32.73 ของผูไ้ ม่อยู่ในกำลังแรงงาน คนเรยี นหนงั สอื จำนวน 95,898 คน คิดเป็น
ร้อยละ 24.53 ของผไู้ ม่อย่ใู นกำลังแรงงาน และอื่นๆ จำนวน 167,065 คน คดิ เป็นร้อยละ 42.74 ของผู้ไม่
อยู่ในกำลงั แรงงาน และกำลังแรงงานที่รอฤดกู าลไมม่ ีในไตรมาสน้ี
แผนภาพที่ 3 แสดงจำนวนคนตา่ งดา้ วทไี่ ด้รบั อนญุ าตทำงานคงเหลือ พ.ศ.255๙ - 256๓ ของจังหวัดปทุมธานี

(หน่วย: คน)

จานวนคนต่างดา้ วท่ไี ดร้ บั อนุญาตทางานคงเหลอื พ.ศ.255๙ - 256๓
ของจงั หวัดปทมุ ธานี

250,000

200,000

150,000

100,000

50,000

0 พ.ศ. 2560 พ.ศ. 2561 พ.ศ. 2562 พ.ศ. 2563
พ.ศ. 2559

ทมี่ า : สำนกั บรหิ ารแรงงานตา่ งดา้ ว กรมการจดั หางาน กระทรวงแรงงาน ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2563

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

9

จังหวัดปทุมธานี มีสถิติ 5 ปีย้อนหลังของจำนวนคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตขึ้นทะเบียนกับสำนักงาน
จัดหางานจังหวัด เมื่อปี พ.ศ. 2559 จำนวน 164,955 คน ปี พ.ศ. 2560 จำนวน 211,519 คน
ปี พ.ศ. 2561 จำนวน 95,668 คน ปี พ.ศ. 2562 จำนวน 159,715 คน และปี พ.ศ. 2563 จำนวน 134,389 คน
๒.๑๐ ดา้ นทอ่ี ยู่อาศัย
ตารางที่ 12 แสดงจำนวนชุมชนผูม้ รี ายไดน้ อ้ ยของจังหวดั ปทุมธานี พ.ศ.2562

(หน่วย:แห่ง:คน)

จำนวน ชมุ ชนแออดั ชุมชนเมอื ง ชมุ ชนชานเมือง จำนวน จำนวน จำนวน
ครัวเรอื น ประชากร
ชมุ ชน ชุมชน ครวั เรือน ชุมช ครัวเรือน ชมุ ชน ครัวเรอื น บา้ น
น

82 79 5,575 - - 3 95 5,108 5,670 22,680

ท่ีมา : รายงานสรุปชุมชนผูม้ รี ายไดน้ ้อยการเคหะแหง่ ชาติ ปีงบประมาณ 2562

จังหวัดปทุมธานี มีชุมชนผู้มีรายได้น้อย จำนวน 82 ชุมชน เป็นชุมชนแออัด จำนวน 79 ชุมชน
5,574 ครัวเรือน และชุมชนชานเมือง จำนวน 3 ชุมชน 75 ครัวเรือน บ้านผู้มีรายได้น้อย จำนวน 5,108 หลังคาเรือน
ครัวเรือนรายไดน้ ้อย จำนวน 5,670 ครัวเรือน และมปี ระชากรผู้มีรายได้น้อย จำนวน 22,680 คน
๒.๑๑ ดา้ นเศรษฐกิจและรายได้
2.11.1 ผลติ ภณั ฑม์ วลรวม
ตารางท่ี 13 แสดงการขยายตวั ของผลติ ภณั ฑ์มวลรวมจงั หวัดจงั หวัดปทุมธานี
อตั ราการขยายตัว GPP (ร้อยละ)
จงั หวัด ปี ๒๕๖0 ปี ๒๕๖1 ปี ๒๕๖2

ปทมุ ธานี 9.8 2.8 7.2
ทม่ี า: สำนกั งานคณะกรรมการพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ผลติ ภณั ฑ์ภาคและจงั หวัด แบบปริมาณลกู โซ่
ฉบบั พ.ศ. 2560 – 2562

จงั หวดั ปทุมธานี มกี ารขยายตวั ของผลิตภณั ฑ์มวลรวมจังหวดั (Gross Provincial Product) (GPP) พบว่า
ในปี 2560 มีอัตราการขยายตัว ร้อยละ 9.8 แต่ในปี 2561 อัตราการขยายตัวลดลงเหลือร้อยละ 2.8
และในปี 2562 อัตราการขยายตวั ได้เพ่มิ ข้นึ เป็นร้อยละ 7.2
แผนภาพที่ 4 แสดงผลิตภัณฑจ์ ังหวัดต่อหวั (GPP per capita) ปี ๒๕๖0 – 2562

(หน่วย:บาท)

แสดงผลิตภัณฑ์จงั หวดั ตอ่ หวั (GPP per capita) ปี ๒๕๖0 – 2562

260,000 254,627
255,000
250,000 246,897

245,000

240,000

235,000

230,000 233,593

225,000

220,000

ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562

ท่ีมา: สำนักงานคณะกรรมการพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ ชาติ ผลิตภณั ฑภ์ าคและจังหวัด แบบปรมิ าณลกู โซ่
ฉบบั พ.ศ. 2560 - 2562

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

10

จังหวัดปทุมธานี มีสถิติผลิตภัณฑจ์ งั หวัดต่อหวั ต่อปี (GPP per capita) 3 ปีย้อนหลัง พบว่า ในปี 2560
จำนวน 254,627 บาท/ปี ในปี 2561 มีจำนวนลดลง จากปี 2560 เป็นจำนวน 233,593 บาท/ปี
และในปี 2562 มีจำนวนเพ่ิมขน้ึ จากปี 2561 แต่มจี ำนวนท่ีลดลงจากปี 2560 เปน็ จำนวน 246,897 บาท/ปี

แผนภาพที่ 5 แสดงรายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนตอ่ ครัวเรอื นของจังหวดั พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๒

(หนว่ ย:บาท)

รายไดโ้ ดยเฉลีย่ ต่อเดือนต่อครวั เรือนของจงั หวัด
พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๒

48,000.00 46,977.74

46,000.00

44,000.00 41,056.90
42,000.00

40,000.00 41,483.71

38,000.00

ปี 2558 ปี 2560 ปี 2562

ท่มี า: สำนักงานสถติ แิ หง่ ชาติ 2563

จังหวัดปทุมธานี มีรายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือนของจังหวัด ระหว่างปี พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๒
พบว่า มีรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นอยา่ งต่อเนื่อง จากปี 2558 จำนวน 41,056.90 บาท/ครัวเรือน/ปี ในปี 2560
จำนวน 41,483.71 บาท/ครวั เรือน/ปี และในปี 2562 จำนวน 46,977.74 บาท/ครัวเรอื น/ปี

ตารางท่ี 14 แสดงหนี้สนิ เฉลยี่ ตอ่ ครัวเรอื น จำแนกตามวัตถปุ ระสงค์ของการก้ยู ืม พ.ศ. ๒๕๕๘ – ๒๕๖๒

(หน่วย:บาท)

จังหวัด วตั ถุประสงคข์ อง ปี ๒๕๕๘ ปี ๒๕๖๐ ปี ๒๕๖๒ รวม
การกู้ยืม

หนสี้ นิ ท้งั สนิ้ 221,748.20 294,901.20 288,109.83 804,759.23

เพื่อใชจ้ ่ายใน 95,829.00 97,569.99 92,700.55 286,099.54
ครัวเรอื น

เพ่ือใชท้ ำธุรกิจท่ี 7,377.00 8,647.09 17,437.82 33,461.91
6,846.50 6,242.83 3,595.20 16,684.53
ปทมุ ธานี ไม่ใช่การเกษตร
เพื่อใช้ทำการเกษตร

เพ่อื ใชใ้ นการศกึ ษา 858.00 2,690.12 1,322.28 4,870.40

เพ่ือใชซ้ อ้ื /เช่าซอ้ื 110,837.80 179,751.17 172,985.46 463,574.43
บ้านและทีด่ นิ

อื่นๆ - - 68.53 68.53

ทมี่ า สำนกั งานสถิติแห่งชาติ 2563
หมายเหต:ุ หนอ้ี นื่ ๆ ได้แก่ หนจ้ี ากการค้ำประกันบคุ คลอนื่ หนคี้ ่าปรบั หรือจ่ายชดเชยค่าเสยี หายเป็นตน้

จังหวัดปทุมธานี มีสถิติการแสดงหนี้สินต่อครัวเรือนในระหว่าง ปี พ.ศ. 2558 – 2562 รวมเป็นจำนวน
ทั้งส้ิน 804.759.23 บาท โดยหนสี้ ินต่อครัวเรือน จำแนกตามวัตถปุ ระสงค์การกู้ยมื ส่วนใหญ่นำไปซ้ือ/เช่าซ้ือ

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

11

บ้านและที่ดิน จำนวน 463,574.43 บาท คิดเป็นร้อยละ 57.60 รองลงมานำไปใช้จ่ายในครัวเรือน
จำนวน 286,099.54 บาท คิดเป็นร้อยละ 35.55 นำไปทำธุรกิจที่ไม่ใช่การเกษตร จำนวน 33,461.91 บาท
คิดเป็นร้อยละ 4.16 นำไปใช้ทำการเกษตร จำนวน 16,684.53 บาท คิดเป็นร้อยละ 2.07 และนำไปใช้
ในการศกึ ษา จำนวน 4,870.40 บาท คดิ เป็นร้อยละ 0.61

๒.๑๒ ด้านภาคเี ครือขา่ ย จำนวน
ตารางที่ 15 แสดงจำนวนองค์กรภาคเี ครือข่าย 44
75
องคก์ ร 61
องค์กรสาธารณประโยชน์ ตาม พ.ร.บ. สง่ เสริมการจัดสวัสดกิ ารสังคม 64
องค์กรสวสั ดกิ ารชุมชน ตาม พ.ร.บ. ส่งเสรมิ การจัดสวสั ดกิ ารสงั คม 21
กองทนุ สวสั ดกิ ารสังคม 10
สภาเด็กและเยาวชน 11
สภาองค์กรคนพิการ 48
ข้ศนู ยบ์ รกิ ารคนพิการทัว่ ไป
ศูนยพ์ ัฒนาคุณภาพชวี ติ และสง่ เสริมอาชีพของผ้สู ูงอายุ (ศพอส.) 1,438
ศูนยพ์ ัฒนาครอบครัวในชมุ ชน (ศพค.) 23
อาสาสมัครพฒั นาสงั คมและความมัน่ คงของมนษุ ย์ (อพม.) 107
โครงการบ้านมั่นคง (พอช.)
ข้อมลู คลงั ปัญญาผสู้ ูงอายุ

ทีม่ า: สำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนษุ ย์จังหวดั ข้อมลู ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2563

จังหวดั ปทมุ ธานี มีองคก์ รภาคเี ครือข่าย ประกอบด้วย องค์กรสาธารณประโยชน์ ตาม พ.ร.บ. สง่ เสริมการ
จัดการสวัสดิการสังคม จำนวน 44 แห่ง องค์กรสวัสดิการชุมชนตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม
จำนวน 75 แห่ง กองทุนสวัสดิการสังคมจำนวน 61 แห่ง สภาเด็กและเยาวชน จำนวน 64 แห่ง สภาองค์กร
คนพิการ จำนวน 21 แห่ง ศูนย์บริการคนพิการทัว่ ไป จำนวน 10 แห่ง ศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิต และส่งเสริม
อาชีพของผู้สูงอายุ (ศพอส.)จำนวน 11 แห่ง ศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชน (ศพค.) จำนวน 48 แห่ง
และอาสาสมัครพฒั นาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์ (อพม.) จำนวน 1,438 คน

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

12

สว่ นที่ ๓
สถานการณ์กลุ่มเป้าหมายทางสงั คมระดบั จงั หวดั

๓.๑ กลุม่ เด็ก (อายตุ ำ่ กว่า ๑๘ ปี บรบิ ูรณ์)
ตารางที่ 16 แสดงสถานการณเ์ ดก็ จำแนกตามจงั หวัด

(หน่วย:คน)

(๑) (๒) (๓) (๔) (๕)

เด็กทีไ่ ดร้ บั เงนิ **เดก็ ท่มี ี เดก็ ท่ถี ูกทารุณ เด็กท่ีอยู่ เดก็ ท่ี

จังหวดั จำนวน อุดหนนุ เพ่ือการ พฤตกิ รรม กรรมทาง ในครอบ ตัง้ ครรภ์ก่อน
เลย้ี งดูเดก็ แรก ไมเ่ หมาะสม ร่างกายจิตใจ ครวั เล้ยี ง วัยอันควร

เกดิ และทางเพศท่ี เดี่ยว และไม่พร้อม

มีการดำเนินคดี ในการเลีย้ งดู

ปทุมธานี 234,331 20,833 5 3 1,295 1,043

หมายเหตุ: (๑) เด็กท่ีไดร้ บั เงินอุดหนนุ เพ่ือการเลย้ี งดูเดก็ แรกเกิด ที่มา: สำนกั งานพัฒนาสังคมและความมน่ั คง
ของนุษยจ์ ังหวดั ปทมุ ธานี โครงการเงินอดุ หนุนเพื่อการเลี้ยงดเู ด็กแรกเกิด ข้อมลู ณ วันที่ 31 ธนั วาคม 2563

(๒) เด็กทม่ี พี ฤติกรรมไม่เหมาะสม ท่ีมา : สถิตจิ งั หวัดปทุมธานี ปี 2563
**เดก็ ทม่ี ีพฤติกรรมไมเหมาะสม หมายถงึ
1)ด่ืมเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล สูบบุหร่ีและติดสารเสพติดรายแรง เชน ยาบา้ ยาอี สารระเหย กญั ชา เปนตน
2) ม่วั สมุ และทาความรำคาญใหกับชาวบาน
3) ติดเกมส และเลนการพนันตาง ๆ
4) มีพฤตกิ รรมทางเพศ
5) อนื่ ๆ (ระบ)ุ

(๓) เด็กที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศที่มีการดำเนนิ คดี ทมี่ า: สำนักงานพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของนุษยจ์ ังหวัดปทุมธานี ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธนั วาคม 2563

(๔) เด็กที่อยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยว ที่มา: สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของนุษย์จังหวัดปทุมธานี
โครงการเงนิ อุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดเู ด็กแรกเกิด ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2563

(๕) เด็กทตี่ ั้งครรภก์ ่อนวยั อันควรและไม่พร้อมในการเลยี้ งดู ท่มี า: สำนักงานพัฒนาสังคมและความม่นั คง
ของนุษย์จังหวดั ปทุมธานี โครงการเงนิ อุดหนนุ เพ่ือการเล้ียงดูเด็กแรกเกิด ข้อมลู ณ วันท่ี 31 ธนั วาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีเด็กอายุต่ำกว่า 18 ปี บริบูรณ์ จำนวน 234,331 คน คิดเป็นร้อยละ 20.12
ของประชากรทั้งหมด โดยมีสถานการณ์เด็กจำแนกเป็นเด็กที่ได้รับเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด
จำนวน 20,833 คน คิดเป็นร้อยละ 8.89 ของจำนวนประชากรเด็ก เด็กที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม
จำนวน 5 คน คิดเป็นร้อยละ 0.002 ของจำนวนประชากรเด็ก เด็กที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจ
และทางเพศที่มีการดำเนินคดี จำนวน 3 คน คิดเป็นร้อยละ 0.001 ของจำนวนประชากรเด็ก
เด็กที่อยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยว จำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.55 ของจำนวนประชากรเด็ก
และมีเด็กที่ตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควรและไม่พร้อมในการเลี้ยงดู จำนวน 1,043 คน คิดเป็นร้อยละ 0.44
ของจำนวนประชากรเด็ก

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

13

๓.๒ กลุ่มเยาวชน (อายุ ๑๘ - ๒๕ ปี)
ตารางท่ี 17 แสดงสถานการณเ์ ยาวชน จำแนกตามจงั หวัด

(หนว่ ย:คน)

(๑) (๒)

จงั หวัด จำนวน **เยาวชนทมี่ พี ฤติกรรม เยาวชนที่ถกู ทารุณกรรม

ไม่เหมาะสม ทางร่างกายจิตใจและทางเพศ

ปทมุ ธานี 126,492 33 11

หมายเหตุ (1) เยาวชนทีม่ ีพฤตกิ รรมไมเ่ หมาะสม ท่มี า : สถิตจิ ังหวัดปทมุ ธานี ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2563

**เยาวชนทีม่ พี ฤตกิ รรมไมเหมาะสม หมายถงึ

1)ดื่มเคร่ืองดื่มที่มแี อลกอฮอล สบู บุหร่ีและติดสารเสพติดรายแรง เชน ยาบ้า ยาอี สารระเหย กญั ชา เปนตน

2) มั่วสมุ และทาความรำคาญใหกับชาวบาน

3) ติดเกมส และเลนการพนนั ตาง ๆ

4) มีพฤตกิ รรมทางเพศ

5) อน่ื ๆ (ระบ)ุ

(๒) เยาวชนที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศ ที่มา: สำนักงานพัฒนาสังคมและความ

มนั่ คงของนุษย์จังหวัดปทุมธานี ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีเยาวชนอายุ 18 – 25 ปี จำนวน 126,492 คน คิดเป็นร้อยละ 10.87 ของ
ประชากรทั้งหมด โดยมสี ถานการณ์กลุ่มเยาวชน จำแนกเปน็ เยาวชนทีม่ พี ฤติกรรมไม่เหมาะสม จำนวน 33 คน
คิดเปน็ ร้อยละ 0.03 ของจำนวนประชากรเยาวชน และเยาวชนทถี่ ูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศ
จำนวน 11 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.01 ของจำนวนประชากรเยาวชน

๓.๓ กลมุ่ สตรี (หญิงท่ีมอี ายุ ๒๕ปี - ๕๙ป)ี
ตารางท่ี 18 แสดงสถานการณก์ ลุ่มสตรี จำแนกตามจงั หวัด

(หนว่ ย:คน)

(๑) (๒) (๓) (๔)
สตรที ีถ่ กู ละเมดิ สตรีทถ่ี กู ทา แมเ่ ล้ยี งเดีย่ ว สตรีท่ถี ูกเลิก
จงั หวัด จำนวน ทางเพศ รายรางกาย ฐานะยากจนท่ี จ้าง/ตกงาน

จิตใจ ตองเล้ยี งดบู ตุ ร
เพยี งลาพัง

ปทมุ ธานี 343,009 1 21 1,295 4,903

หมายเหตุ (๑) สตรีท่ีถกู ละเมิดทางเพศ ที่มา: สำนักงานพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของนษุ ย์จังหวัดปทุมธานี
(๒) สตรีที่ถกู ทารายรางกาย ท่มี า: สำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของนุษย์จังหวดั ปทุมธานี
(๓) แม่เล้ียงเด่ยี วฐานะยากจนที่ตองเลีย้ งดูบตุ รเพียงลาพัง ทมี่ า: สำนักงานพัฒนาสังคมและความ

มั่นคงของนุษย์จังหวัดปทุมธานี โครงการเงินอุดหนุนเพ่ือการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม
2563

(๔) สตรที ่ถี กู เลกิ จ้าง/ตกงาน ท่ีมา: สำนักงานแรงงานจังหวดั ปทมุ ธานี ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2563
จังหวัดปทุมธานี มีประชากรหญิงที่มีอายุ 25 – 59 ปี จำนวน 343,009 คน คิดเป็นร้อยละ 29.46
ของประชากรทั้งหมด โดยสถานการณ์กลุ่มสตรีจำแนกเป็นสตรีที่ถูกละเมิดทางเพศ จำนวน 1 คน สตรีที่ถูกทำร้าย
รา่ งกายจติ ใจ จำนวน 21 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.01 ของประชากรหญงิ แมเ่ ล้ยี งเดย่ี วฐานะยากจนที่ต้องเลี้ยงดู

รายงานสถานการณท์ างสังคมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

14

บุตรเพียงลำพัง จำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.38 ของประชากรหญิง และสตรีที่ถูกเลิกจ้าง/ตกงาน
จำนวน 4,903 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 1.43 ของประชากรหญงิ
๓.๔ กลุ่มครอบครวั
ตารางที่ 19 แสดงสถานการณก์ ลุ่มครอบครัวจำแนกตามจังหวัด

(หนว่ ย:ครอบครวั )

(๑) (๒) (๓) (๔) (5)
ครอบครัว ครอบครัวที่มคี นใน ครอบครวั ครอบครัว ครวั เรือน
จังหวดั จำนวน หยา่ ร้าง ครอบครวั กระทา แหว่งกลาง ยากจน เปราะบาง
ความรนุ แรงต่อกัน

ปทมุ ธานี 500,792 3,043 107 1,920 6,438 55,067

หมายเหตุ (๑) ครอบครวั หยา่ ร้าง ที่มา: ทีท่ ำการปกครองจังหวัดปทมุ ธานี ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563
(๒) ครอบครวั ทีม่ ีคนในครอบครัวกระทาความรุนแรงตอ่ กนั ที่มา: สำนักงานพัฒนาสังคมและความ

มั่นคงของนุษย์จังหวัดปทุมธานี ข้อมลู ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563
(๓) ครอบครัวแหวง่ กลาง ที่มา: สำนักงานพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของนุษยจ์ งั หวดั ปทุมธานี ขอ้ มลู

ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2563
(๔) ครอบครวั ยากจน ทีม่ า: ระบบข้อมลู TPMAP ขอ้ มลู ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2562
(5) ครอบครัวยเปราะบาง ทม่ี า: ระบบข้อมลู TPMAP ข้อมลู ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562
คำนยิ าม ระดับของความเปราะบางของครัวเรอื น
ระดบั 1 ครวั เรือนทีม่ ีรายได้น้อย ครวั เรอื นทีม่ ีรายได้และปัญหาท่ีอยู่อาศยั
ระดับ 2 ครัวเรือนที่มีรายได้น้อย และมีบุคคลที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง 1 - 2 คน (อาทิ เด็กเล็ก

ผสู้ อู ายุ คนพกิ าร และปว่ ยตดิ เตยี ง)
ระดบั 3 ครวั เรอื นที่มรี ายได้น้อย และมีบุคคลท่ีอยภู่ าวะพง่ึ พิงมากกวา่ 2 คน

จังหวัดปทุมธานี มีครอบครัว จำนวนทั้งสิ้น 500,792 ครอบครัว โดยสถานการณ์ครอบครัวจำแนกเป็น
ครอบครวั หยา่ รา้ ง จำนวน 3,043 ครอบครัว คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.61 ครอบครัวทม่ี คี นในครอบครวั กระทำความ
รุนแรงต่อกนั จำนวน 107 ครอบครัว คิดเป็นรอ้ ยละ 0.02 ครอบครัวแหว่งกลาง จำนวน 1,920 ครอบครวั
คิดเป็นร้อยละ 0.38 ครอบครัวยากจน จำนวน 6,438 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 1.29 และ
ครอบครวั เปราะบาง จำนวน 55,067 ครอบครัว คิดเปน็ รอ้ ยละ 10.99
๓.๕ กล่มุ ผสู้ ูงอายุ (อายุ ๖๐ ปขี ้ึนไป)
ตารางที่ 20 แสดงสถานการณ์ผ้สู ูงอายุ จำแนกตามจังหวัด
(หนว่ ย:คน)

(๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖)

ผสู ูงอายทุ ี่ ผสู งู อายุ ผูสงู อายุ ผสู งู อายทุ ี่ ผูสูงอายุ ผสู้ งู อายทุ ี่

ไดรบั เบย้ี ทย่ี ังไมไ่ ด้ ช่วยเหลือ ตอ้ งดำรง ท่ีถกู รับภาระ

ยงั ชีพ รบั เบย้ี ยัง ตวั เองไมได้/ ชพี ดว้ ย กระทา ดูแลบคุ คลใน

จังหวดั จำนวน ชพี ไมมีคนดแู ล/ไม การเร่ร่อน ความ ครอบครัว

มีรายได/ผู้ปว่ ย ขอทาน รนุ แรง เช่น คนพิการ

เร้อื รงั ตดิ บา้ น ทางราง ผ้ปู ว่ ยเรื้อรงั

ติตเตยี ง กายหรอื บุตรหลาน

จิตใจ และจติ เวช

ปทุมธานี 175,261 33,210 5,568 2,809 21 1 -

ที่มา: สำนักงานส่งเสรมิ การปกครองท้องถ่ินจังหวดั ปทุมธานี ณ วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2563

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

15

หมายเหตุ (๑) ผูสูงอายุทีไ่ ดรับเบีย้ ยงั ชีพ
(๒) ผูสงู อายทุ ย่ี ังไมไ่ ดร้ ับเบี้ยยงั ชีพ ท่มี า: สำนกั งานสง่ เสรมิ การปกครองทอ้ งถ่นิ จังหวัดปทุมธานี

ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2563
(๓) ผูสงู อายชุ ว่ ยเหลอื ตัวเองไมได้/ ไมมคี นดูแล/ไมมรี ายได/ผปู้ ่วยเรอื้ รงั ตดิ บ้าน/ติตเตยี ง

ทม่ี า: สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดปทมุ ธานี ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 2563
(๔) ผูสงู อายทุ ีต่ ้องดำรงชพี ด้วยการเร่ร่อน ขอทาน ที่มา: ศนู ย์คมุ้ ครองคนไร้ทพี่ ึง่ จังหวัดปทุมธานี

ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 31 ธนั วาคม 2563
(๕) ผูสงู อายทุ ถ่ี ูกกระทาความรนุ แรงทางรางกายหรือจติ ใจ ที่มา: สำนักานพฒั นาสังคมและความ

ม่นั คงของมนุษยจ์ งั หวัดปทุมธานี ขอ้ มลู ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2563

จังหวัดปทุมธานี มีผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 175,261 คน คิดเป็นร้อยละ 15.05 ของประชากร
ทั้งหมด โดยสถานการณ์ผู้สูงอายุจำแนกเป็นผู้สูงอายุที่ได้รับเบี้ยยังชีพ จำนวน 33,210 คน คิดเป็นร้อยละ
18.95 ของประชากรผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุที่ยังไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ จำนวน 5,568 คน คิดเป็นร้อยละ 3.18
ของประชากรผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้/ไม่มีคนดูแล/ไม่มีรายได้/ผู้ป่วยเรื้อรังติดบ้านติดเตียง
จำนวน 2,809 คน คิดเป็นร้อยละ 1.66 ของประชากรผู้สงู อายุ ผ้สู ูงอายทุ ตี่ ้องดำรงชพี ด้วยการเรร่ ่อนขอทาน
จำนวน 21 คน คิดเป็นร้อยละ 0.01 ของประชากรผูส้ งู อายุ และผู้สูงอายุทถ่ี กู กระทำความรุนแรงทางร่างกาย
หรือจิตใจ จำนวน 1 คน

๓.๖ กลุม่ คนพิการ
ตารางท่ี 21 แสดงสถานการณ์คนพกิ าร จำแนกตามจงั หวดั

(หนว่ ย:คน)

คนพกิ ารท่มี ี คนพกิ าร คนพกิ าร คนพกิ ารมี คนพกิ ารท่อี ย่คู น
บัตร ท่ีไดรบั ท่ีไมไ่ ด ความตองการ เดียวตามลำพัง/ไม่มี

จงั หวดั จำนวน ประจำตวั คน เบย้ี ยัง รบั เบ้ยี กายอุปกรณ์ ผู้ดูแล/ถูกทอดทิ้ง
พิการ ชีพ ยังชีพ

ปทุมธานี 21,996 21,996 16,353 918 5 144

ทีม่ า: สำนักงานพฒั นาสงั คมและความม่ันคงของมนุษยจ์ งั หวดั ปทมุ ธานี ศูนยบ์ ริการคนพิการจงั หวดั ปทุมธานี 2563

จังหวัดปทุมธานี มีคนพิการ จำนวน 21,996 คน คิดเป็นร้อยละ 1.89 ของประชากรทั้งหมด โดย
สถานการณค์ นพิการ จำแนกเป็นคนพิการท่ีบัตรประจำตวั คนพิการ จำนวน 21,996 คน คิดเปน็ ร้อยละ 100
ของประชากรคนพิการ คนที่พิการที่ได้รับเบี้ยยังชีพจำนวน 16,353 คน คิดเป็นร้อยละ 74.34 ของ
ประชากรคนพกิ าร คนพิการทไี่ ม่ได้รับเบ้ียยงั ชีพ จำนวน 918 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 4.17 ของจำนวนประชากร
คนพกิ าร คนพกิ ารมีความตอ้ งการกายอปุ กรณ์ จำนวน 5 คน และคนพกิ ารท่อี ยู่คนเดยี วตามลำพัง/ไม่มีผู้ดูแล/
ถูกทอดท้ิง จำนวน 144 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.65 ของจำนวนประชากรคนพิการ

ตารางท่ี 22 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามสาเหตุความพกิ าร

(หน่วย:คน)

สาเหตุความพิการ

จังหวัด พนั ธกุ รรม โรคติด อุบตั เิ หตุ โรคอ่ืน ๆ ไม่ทราบ มากกวา่ รวม
เชือ้ สาเหตุ 1 สาเหตุ

ปทมุ ธานี 171 1,254 1,207 1,982 2,856 4,200 21,996

ท่ีมา: สำนักงานพฒั นาสังคมและความม่ันคงของมนุษยจ์ งั หวัดปทุมธานี ศนู ย์บริการคนพิการจังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2563

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

16

จังหวัดปทมุ ธานี ได้จำแนกคนพิการตามสาเหตุความพิการ พบว่า มีสาเหตุมาจากพันธุกรรม จำนวน 171 คน
โรคติดเชื้อ จำนวน 1,254 คน อุบัติเหตุ จำนวน 1,207 คน โรคอื่นๆ จำนวน 1,982 คน ไม่ทราบสาเหตุ
จำนวน 2,856 คน และพกิ ารมากกวา่ 1 สาเหตุ จำนวน 4,200 คน

๓.๗ กลมุ่ ผดู้ อ้ ยโอกาส
ตารางที่ 23 แสดงสถานการณ์กล่มุ ผูด้ ้อยโอกาส จำแนกตามจงั หวัด

(หนว่ ย:คน)

จงั หวัด คนไร้ทพี่ งึ่ ผทู้ ำการ ผู้แสดง กลุ่มชาตพิ ันธ์ุ/ ผูต้ ิดยา ผูต้ ิดเชื้อ
ขอทาน ความสามารถ ชนกลมุ่ นอ้ ย เสพตดิ HIV

ปทุมธานี 535 55 160 - 1,142 91

ทมี่ า: สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนษุ ย์จังหวดั ปทมุ ธาน/ี ศูนยค์ มุ้ ครองคนไร้ท่พี ่ึงจังหวัดปทมุ ธานี
/ศูนย์อำนวยการปอ้ งกันและปราบปรามยาเสพตดิ จังหวดั ปทมุ ธานี /สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั ปทมุ ธานี พ.ศ. 2563

จังหวัดปทุมธานี มีผู้ด้อยโอกาส เป็นคนที่ไร้ที่พึ่ง จำนวน 535 คน ผู้ทำการขอทาน จำนวน 55 คน
ผู้แสดงความสามารถ จำนวน 160 คน ผู้ติดยาเสพตดิ จำนวน 1,142 คน และผตู้ ิดเช้อื HIV จำนวน 91 คน

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

17

ส่วนที่ ๔
สถานการณเ์ ชงิ ประเดน็ ทางสังคมในระดับจังหวดั

๔.๑ สถานการณ์การคา้ มนษุ ย์
จากรายงานสถานการณ์และการจัดระดับสถานการณ์การค้ามนุษย์ของกลุ่มจังหวัด 2560 – 2562

ของสำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชการ 1 สังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
จังหวัดปทุมธานี มีระดับความเสี่ยงสถานการณ์การค้ามนุษย์ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (ปี 2560 – 2562)
อยู่ในระดับ “ปกติ” คือเป็นพื้นที่ไม่เกิดการกระทำการค้ามนุษย์ หรือเกิดการกระทำการค้ามนุษย์ในพื้นที่น้อยมาก
โดยพบว่ามีรูปแบบการแสวงหาผลประโยชน์จากการคา้ มนุษย์ ดังนี้ ด้านคดี จำนวน 3 คดี (ปี 2560 จำนวน
2 คดีและปี 2561 จำนวน 1 คดี) ด้านผู้เสียหาย จำนวน 4 คน เป็นสัญชาติไทย จำนวน 3 คน (ปี 2560)
และไร้สัญชาติ จำนวน 1 คน (ปี 2561) และด้านผู้ต้องหา จำนวน 3 คน เป็นสัญชาติไทย จำนวน 2 คน
(ปี 2560) ส่วนใหญ่จะเกิดเหตุที่สถานีรถไฟและร้านอาหาร และมีสถานะเป็น “ทางผ่านและปลายทาง”
ของการค้ามนุษย์ จังหวัดปทุมธานี มีความเสี่ยงต่อปัญหาการค้ามนุษย์ เนื่องจากเป็นพื้นที่อุตสาหกรรมทำให้
มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็ว มีสถานประกอบการจำนวนมาก มีการจ้างแรงงานทั้งชายหญิง
นอกจากนี้ยังมีสถานบริการ ร้านคาราโอเกะ ซึ่งแรงงงานในสถานประกอบการและสถานบริการเหล่านี้
อาจมีการจ้างงานที่ไม่เหมาะสม หรือการค้าประเวณีแอบแฝง และอาจตกเป็นผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์
กล่าวคือ สถานะ “ทางผ่าน” เนื่องจากจังหวัดปทุมธานี ตั้งอยู่ในเขตปริมณฑลติดกับกรุงเทพมหานคร
เปรียบเสมือนประตูสู่ภาคต่าง ๆ ทั่วประเทศ ไม่มีความแตกต่างจากเมืองหลวง ทำให้มีการคมนาคมสะดวก
รวดเร็วโดยมีถนนตัดผ่านไป – มายังภาคต่างๆ ได้ทั่วประเทศ ทั้งภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
ภาคกลาง และภาคใต้ เหมาะแก่การเดินทาง บ่อยครั้งพบว่ามีแรงงานต่างด้าว ท้ังที่ถูกต้องและไม่ถูกต้องตาม
กฎหมายจำนวนมากที่เดินทางผ่านจังหวัดปทุมธานีไปยังจังหวัดอื่นๆ ทั่วประเทศ ดังนั้น จึงทำให้จังหวัดปทุมธานี
ตกเป็นสถานะทางผ่านของขบวนการค้ามนุษย์ สถานะ “ปลายทาง” เนื่องจากจังหวัดปทุมธานีเป็นเมือง
ปริมณฑลที่มีความเจริญทางด้านเศรษฐกิจโดยมีสาธารณูปโภคครบครัน อีกทั้งยังมีโรงงานอุตสาหกรรม
สถานประกอบการ สถานบริการ และร้านคาราโอเกะ ตั้งอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นสถานที่เป้าหมายในการ
อพยพถิ่นฐานเข้ามา เปรียบดั่งจุดนัดพบแรงงานทั้งชายไทยและชาวต่างด้าว โดยเป็นแหล่งหมุนเวียน สลับ
สับเปลีย่ นแรงงาน ซ่งึ แรงงานเหลา่ นี้ ถอื ว่ามีอัตราเสยี่ งท่จี ะถูกแสวงหาประโยชน์ตกเข้าสู่กระบวนการค้ามนุษย์

สถานการณ์การค้ามนุษย์ของจังหวัดปทุมธานี ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (ปี 2561 – 2563) พบรูปแบบ
การแสวงหาผลประโยชน์จากการค้ามนษุ ย์ ดังนี้

ด้านคดี จำนวน 1 คดี (ปี 2561 จำนวน 1 คดี) ด้านผู้เสยี หาย จำนวน 1 คน ไร้สญั ชาติ จำนวน 1 คน
(ปี 2561) และดา้ นผู้ต้องหา จำนวน 1 คน เกิดเหตุทีร่ า้ นอาหารเทา่ น้นั เป็นประเภทการแสวงหาผลประโยชน์
จากการค้าประเวณี ปี 2562 – 2563 ยังไม่มีคดีค้ามนุษย์ นอกจากนั้น พบว่าสถิติการค้ามนุษย์ในจังหวัด
ปทุมธานี ตั้งแต่ พ.ศ.2557 – 2563 มีผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ จำนวน 15 ราย โดยมีรูปแบบการค้า
มนษุ ย์เป็นการค้าประเวณใี นร้านคาราโอเกะซ่ึงแอบแฝงเป็นพนักงานเสริฟ ผ้เู สียหายทั้งหมดเป็นหญิงอายุอยู่ใน
ระหวา่ ง 15 – 18 ปี

ตารางท่ี 24 สถานการณ์การค้ามนษุ ยจ์ งั หวัดปทมุ ธานี ในชว่ ง 3 ปีท่ผี ่านมา (ปี 2561 – 2563)

จำนวน จำนวน ผู้เสยี หายจากการค้ามนุษย์
ปี คดี ผูเ้ สียหาย
ชาย (คน) หญงิ (คน) แหล่งท่ีมาของ หมาย
(คด)ี (คน) ข้อมลู เหตุ
ต่ำกว่า 18 ปี รวม ต่ำกว่า18 18 ปีข้ึน รวม
2557 3 18 ปี ข้ึนไป ปี ไป

5 -- 4 1 5 -กก.2บก.ปคม.

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

18

จำนวน จำนวน ผเู้ สยี หายจากการค้ามนษุ ย์
คดี ผู้เสยี หาย
ปี (คดี) ชาย (คน) หญิง (คน) แหล่งที่มาของ หมาย
(คน) ข้อมูล เหตุ
ต่ำกว่า 18 ปี รวม ต่ำกว่า18 18 ปีขน้ึ รวม
18 ปี ข้นึ ไป ปี ไป

2558 1 5 - - 5 - 5-

สนง.มพจ.ปท./

ฝ่าย

2559 ไมม่ ีคดีค้ามนุษย์

2560 1 4 4- - - - -ภ จ ว . ป ท . /

สนง.พมจ.ปท.

2561 1 1 - -4 1 - 1 -สนง.พมจ.ปท. กลับคืนสู่

ครอบครัว

2562 ไมม่ ีคดีค้ามนุษย์

2563 ไม่มีคดีค้ามนุษย์

ที่มา : ศนู ยป์ ฏิบตั ิการปอ้ งกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวดั ปทมุ ธานี ข้อมลู ณ วนั ที่ 30 กนั ยายน 2563

จงั หวัดปทุมธานี มหี นว่ ยงานที่มีภารกจิ ดำเนินงานตาม พรบ.ปอ้ งกนั และปราบปรามการค้ามนุษย์ ปี พ.ศ.
2551 เพื่อให้การช่วยเหลือ คุ้มครองและฟื้นฟูผู้เสียหายจาการค้ามนุษย์ทั้งสัญชาติไทยและต่างชาติ
ทเ่ี ปน็ เพศชายอายุ 15 ปีข้ึนไป และผู้เสียหายที่มาในรูปแบบครอบครวั คือ สถานคมุ้ ครองสวัสดิภาพผู้เสียหาย
จากการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี สังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ปัจจุบันมีผู้เสียหาย
จากการค้ามนุษย์อยู่ในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้สียหายจากการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี จำนวน 14 คน
เป็นสญั ชาตเิ มยี นมา จำนวน 10 คน และสัญชาติกัมพูชา จำนวน 4 คน

ตารางที่ 25 แสดงจำนวนผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการ
ค้ามนุษย์จงั หวัดปทุมธานี

ยอด ยอด รวม จำหน่าย (คน) คงเหลอื (คน)
ยกมา รับ (คน)
ใหม่ ช ญ รวม
สญั ชาติ
ช ญ ชญ ช ญ ส่งกลับ ส่งต่อ หลบ ทำงาน 7 3 10
เมยี นมา ภมู ลิ ำเนา หนว่ ยงาน หนี ตอ่ กบั 4- 4
กมั พชู า นายจา้ ง -- -
อินเดยี อืน่ -- -
บังกลาเทศ -- -
ไทย 8 3- - 83 1 - --
4 ---
1 --- 4- - - --
4 ---
- --- 1- 1 - --

4- 4 - --

1- - - --

รวม 17 3 - 1 18 3 6 -1 - 11 3 14
รวมทั้งสน้ิ 20 1 21 7 14

ที่มา : สถานคุ้มครองสวสั ดภิ าพผเู้ สยี หายจากการค้ามนษุ ยจ์ ังหวดั ปทมุ ธานี ข้อมูล ณ 30 พฤศจกิ ายน 2563

จากสถานการณก์ ารค้ามนุษยข์ องจังหวัดปทุมธานี จะเห็นไดว้ า่ มีปัจจัยทส่ี ่งผลตอ่ การเปลี่ยนแปลงรูปแบบ
ของการค้ามนุษย์จากเดิมและมีความซับซ้อนมากยิ่งขึ้น โดยมีสาเหตุจากกระแสโลกาภวิ ัตน์ที่ทำให้เกิดสภาวะ
โลกไร้พรมแดน เกิดความเจริญก้าวหน้าในเส้นทางการคมนาคมและเทคโนโลยีข้อมูลข่าวสาร เกิดเครือข่าย
ธุรกจิ ผิดกฎหมายที่มกี ระบวนการซับซอ้ นมากขนึ้ จนกลายเปน็ อาชญากรรมขา้ มชาติ คอื

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

19

1. ปัจจัยหลักทางเศรษฐกิจ คือความยากจนทำให้เกิดการแสวงประโยชน์จากผู้ที่ต้องการหางานทำ
เพ่อื รายไดท้ ่ีดีกว่า

2. ปจั จัยทางสังคมที่มีเจตคติ คา่ นิยมพนื้ ฐานและสงิ่ แวดลอ้ มทเี่ อารัดเอาเปรียบตอ่ เด็กและผหู้ ญิง
3. ปัจจัยทางการศึกษา การขาดโอกาสทางการศึกษาและการฝึกอบรมอาชีพ การเข้าไม่ถึงบริการของรฐั
ช่องว่างกฎหมายและการบังคับใช้กฎหมาย ปริมาณความต้องการในการใช้บริการทางเพศ แรงงานเด็ก
และผู้หญิงราคาถูก ซึ่งเป็นปัญหาของระบบการศึกษาของไทยที่ไม่สามารถผลิตนักศึกษาได้ตรงตาม
ความตอ้ งการของตลาดแรงงานส่งผลใหภ้ าคอตุ สาหกรรมปรบั ตัวมาใช้เทคโนโลยี
4. ปัจจัยด้านกำลังแรงงานการขาดแคลนแรงงานประเภท 3 D งาน 3 ประเภท คือ (Dirty job) งานยาก
(Difficult job) และงานอันตราย (Dangerous job) ทำให้เกิดการใช้แรงงานต่างด้าวจากประเทศเพื่อบ้านมา
ทดแทนประกอบกับรัฐบาลมีนโยบายให้มีการจ้างแรงงานข้ามชาติ 2 อาชีพ คือ กรรมกรและงานรับใช้ในบ้าน
โดยนยิ ามว่าเปน็ งานท่ไี มไ่ ด้ใช้ความรู้ ใชก้ ำลงั กายทำงานซำ้ ๆ ปัญหาคนไทยมคี วามสนใจทจ่ี ะบ้ายถน่ิ ไปทำงาน
ในต่างประเทศ เช่น งานนวด ทำสปา คา้ ประเวณี/ทำงาน ในแหล่งบนั เทงิ ทำงานประมง ปญั หาบรกิ ารจัดหาคู่
สมรสระหวา่ งชายตา่ งชาตกิ บั หญิงไทย โดยผ่านตวั แทน ปญั หาการหลอกลวงด้วยวธิ กี ารตา่ ง ๆ
5. ปัจจัยการอาชญากรรม องค์การอาชญกรรมมีการปิดบังทุกวิถีทางด้วยการซักซ้อมผู้เสียหาย
ไม่ให้บอกว่าตนเองเป็นเหยี่อจากการค้ามนุษย์ หลอกลวงเหยื่อว่าจะต้องติดคุก และใช้เวลนานกว่าจะได้กลับบ้าน
โดยผเู้ สียหายทีพ่ บมที ั้งเด็กผู้หญงิ และผชู้ ายในรูปแบบทีผ่ ู้เสยี หายมีความสมัครใจเพื่อต้องการมคี ุณภาพชวี ิตท่ีดีข้นึ
ปี 2562 – 2563 จังหวัดปทุมธานี ไม่มีคดีค้ามนุษย์เนื่องจากจังหวัดปทุมธานีมีการปฏิบัติงานด้าน
การป้องกันการค้ามนุษย์โดยยึดหลักการบริหารจัดการที่ดีตามหลักการ 5P (Policy , Prevention ,
Prosecution , Protection , Parthership) ขับเคลื่อนด้วยการสำรวจพื้นที่เสี่ยงต่อการค้ามนุษย์ เรียนรู้การ
ออกแบบจัดเก็บข้อมูล รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล เพื่อให้เกิดแนวทางการทำงานร่วมกันระหว่างเครือข่าย
ผู้นำชุมชนและอาสาสมัคร แต่ความเป็นเมืองย่อมมีความเปราะบางที่ทำให้บริบทพื้นที่จังหวัดปทุมธานี
อาจมีความเสี่ยงเนื่องจากสภาพเป็นเมืองและมี่ประชากรแฝงสูงมาก ทำให้อาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดปัญหา
การค้ามนษุ ย์ ดังนี้
1) ด้านพัฒนากลไกเชิงนโยบายและการขับเคลื่อน (Policy) ใช้กลไกคณะอนุกรรมการศูนย์ปฏิบัติการ
ป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี (ศปคม.จังหวัดปทุมธานี) เป็นหลักในการติดตามและ
กำกับดำเนินงาน รวมถึงการป้องกันและแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ มีการประชุมคณะอนุกรรมการศูนย์
ปฏิบัติการปอ้ งกนั และปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี เพ่อื ขบั เคลื่อนงานตามนโยบายอย่างต่อเนื่องมี
การกำหนดแนวทางการดำเนินงาน วางมาตรการ กำหนดแผน และยุทธวิธี ในการลงพื้นที่เพื่อแก้ไขปัญหา
การค้ามนุษย์ ปัญหาขอทาน ปัญหายาเสพติดและปัญหาอื่น ๆ ที่มีผลสืบเนื่องกันให้บูรณาการการทำร่วมกับ
ฝ่ายปกครอง ทหาร ตำรวจ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้มีการใช้กลไกคณะอนุกรรมการด้านอ่ืน
เช่นคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงและความสงบเรียบร้อยจังหวัด และคณะอนุกรรมการควบคุมคนไร้ท่ี
พ่ึงและขอทานจังหวัด เปน็ กลไกเสรมิ ในกระบวนการทำงานของจงั หวัดปทุมธานี
2) ด้านการดำเนินคดีและบังคับใช้กฎหมาย (Prosecution) มีการบังคับการใช้กฎหมายตามภารกิจ
และอำนาจหน้าที่ ที่ได้รับจากกฎหมายของแต่ละหน่วยงาน มีการตรวจตราสถานที่เสี่ยงต่อการค้ามนุษย์ท้ัง
สถานบันเทิง สถานประกอบการ และอื่น ๆ โดยจังหวัดปทุมธานีได้บรู ณาการออกตรวจสถานทีเ่ สี่ยงต่อการค้า
มนุษยใ์ นพื้นท่ี ในรปู ของคณะทำงานของจงั หวัด มีการลงตรวจพ้ืนทร่ี ่วมกัน และออกตรวจในกรณีพิเศษตามท่ีมี
การร้องเรียน แจง้ เบาะแส รว่ มกบั เจา้ หน้าท่ีตำรวจ เจ้าหนา้ ที่ฝ่ายปกครอง กอ.รมน. หนว่ ยงานกระทรวงพฒั นา
สังคมฯ สำนักงานวัฒนธรรมฯ และหน่วยงานกระทรวงแรงงาน ในฐานะคณะกรรมการศูนย์ปฏิบัติการป้องกัน
การค้ามนุษยด์ ้านแรงงานจังหวดั ปทุมธานี ตรวจโรงงานอุตสาหกรรมท่ีมีการใช้แรงงานสตรแี ละเดก็

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

20

3) ด้านการคุ้มครองช่วยเหลือ (Protection) มีกระบวนการให้การช่วยเหลือคุ้มครองตามกฎหมายมี
แผนงานในการติดตามดำเนินคดี การประเมินครอบครัว และการพัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน ทั้งนี้
ศปคม.จังหวัดปทุมธานี โดยหน่วยงานของตำรวจ หน่วยงานกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ และหน่วยงาน
ท่เี กย่ี วข้องทำงานร่วมกนั ในการคัดแยกผเู้ สียหายจากการค้ามนุษย์ มีทมี สหวชิ าชพี ภายหลงั จากการคัดแยกจะ
นำส่งผู้เสียหายเข้าคุ้มครองในหน่วยงานสังกัด พม. เพื่อฟื้นฟูเยียวยาทางด้านร่างกาย และจิตใจ และขั้นตอน
อ่นื ๆ ต่อไป และจังหวัดปทุมธานีมสี ถานรองรับผเู้ สยี หายจากการค้ามนษุ ย์ (ชาย) จังหวัดปทุมธานี

4) ด้านการป้องกัน (Prevention) การดำเนิงานเน้น 2 เรื่องหลัก คือ การอบรมให้ความรู้หรือการเพิ่ม
ศักยภาพแก่กลุ่มเป้าหมายเพื่อป้องกันกลุ่มเสี่ยงไม่ให้เข้าสู่กระบวนการค้ามนุษย์และการปร ะชาสัมพันธ์
โดยใช้เครื่องมือในการสื่อสารกับกลุ่มเป้าหมายอย่างเหมาะสม การขับเคลื่อนดำเนินงานโดยให้ความรู้กับ
กลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชน อาสาสมัคร แรงงานต่างด้าว เจ้าของสถานประกอบการการตรวจสอบ
สถานท่เี สย่ี งต่าง ๆ

5) ด้านพฒั นาความร่วมมอื กบั ภาคเครือข่าย (Partnership) การขับเคลื่อนสรา้ งความรว่ มมือเครือข่ายกับ
อาสาสมัครเครือข่ายต่าง ๆ ในการแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ การประชุมเครือข่าย องค์กรต่าง ๆ เพื่อการ
ปอ้ งกันการค้ามนษุ ย์

ผลการดำเนนิ งานของจงั หวดั ปทมุ ธานี
จังหวัดปทุมธานี เน้นการบูรณาการการทำงานป้องกันปราบปรามและแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ ภายใต้
ศูนย์ปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี (ศปคม.จังหวัดปทุมธานี) โดย
คณะอนุกรรมการศูนย์ปฏิบัติการฯ เป็ฯกลไกหลักในการดำเนินงาน โดยมีผลการดำเนินงานในแต่ละด้านตาม
แผนปฏบิ ัตกิ ารป้องกนั และปราบปรามการค้ามนษุ ย์จงั หวดั ปทุมธานี ประจำปี 2563 ดังนี้
1) ด้านพัฒนากลไกเชิงนโยบายและการขับเคลื่อน (Policy) มีการจัดประชุมคณะอนุกรรมการศูนย์
ปฏิบัติการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์จังหวัดปทุมธานี จำนวน 1 ครั้ง จัดโครงการจัดทำแผนและ
ทบทวนแผนปฏบิ ัติการเพ่ือป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษยจ์ งั หวัดปทุมธานี ประจำปี 2563 ในวันที่ 18
กมุ ภาพนั ธ์ 2563 ณ สถานสงเคราะห์เด็กอ่อนรังสติ อ.ธญั บรุ ี จ.ปทมุ ธานี
2) ด้านการดำเนินคดีและบังคับใช้กฎหมาย (Prosecution) จังหวัดปทุมธานีได้บูรณาการออกตรวจ
สถานที่เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาการค้ามนุษย์ในพื้นที่ ในรูปของคณะทำงานของจังหวัด โดยร่วมบูรณาการลง
ตรวจพื้นที่ร่วมกัน และออกตรวจในกรณีพิเศษตามที่มีการร้องเรียน แจ้งเบาะแส โดยในปีที่ผ่านมาร่วมกับ
เจ้าหน้าที่ตำรวจ สถานีตำรวจภูธรต่าง ๆ เจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง กอ.รมน. พม.วัฒนธรรม ออกตรวจสถาน
บริการ สถานประกอบการที่มีลักษระคล้านสถานบริการ ร้านคาราโอเกะ และพื้นที่เสี่ยงต่อการเกิดปัญหา
การคา้ มนษุ ย์ป้องกนั และปราบปรามการค้ามนุษย์
3) การคุ้มครองช่วยเหลือ (Protection) จังหวัดปทุมธานีได้ดำเนินโดยใช้มาตรการการเฝ้าระวังและ

ป้องกันไม่ให้แรงงานกลุม่ เสี่ยงเข้าสู่กระบวนการค้ามนุษย์ โดยการประชุมเชิงปฏิบัติการสถานประกอบกิจการ
ตามแนวปฏิบัติการใช้แรงงานท่ีดี (GLP) เพือ่ ขยายผลการนำแนวปฏิบตั ิการใช้แรงงานที่ดี (GLP) ไปใช้ในสถาน

ประกอบกิจการและให้เป็นไปตามมาตรฐานแรงงาน ติดตามสถานประกอบกิจการที่ได้รับการพัฒนาแนว

ปฏิบตั กิ ารใช้แรงงานทดี่ ี (GLP) ให้มกี ารใช้แรงงานได้ตามมาตรฐานแรงงานหรือนำแนวปฏิบัติการใชแ้ รงงานท่ีดี
(GLP) ส่งเสริมความรู้สถานประกอบกิจการด้านแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี (GLP) เพื่อไปใช้บริหารกิจการ/

ธุรกิจ และติดตามสถานประกอบกิจการที่ได้รับการส่งเสริมแนวปฏิบัติการใช้แรงงาน ที่ดี (GLP) ไปใช้บริหาร

กิจการ/ธุรกิจ 4) ด้านการป้องกัน (Prevention) ศปคม.จังหวัดปทุมธานี ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ดำเนินงานด้านการป้องกัน โดยใช้ 3 แผนงาน/มาตรการ ดังนี้ การสร้างความตระหนักรู้แก่กลุ่มเป้าหมาย

จัดโครงการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพเพื่อเพิ่มทางเลือกในการสร้างรายได้ ตามแนวพระราชดำเริเศรษฐกิจ

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

21

พอเพียงเพื่อป้องกันปัญหาการค้ามนุษย์และการถูกล่อลวง (การฝึกอบรมอาชีพหลักสูตรระยะสั้น 10 วัน
เพื่อเพิ่มทักษะอาชีพ ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพผู้เข้ารับการอบรมให้มีความรู้ ความเข้าใจถึงสถานการณ์
การค้ามนุษย์ในปัจจุบัน สร้างความตระหนักรู้ถึงภัยอันตรายของปัญหาการค้ามนุษย์ ตลอดจนเกิดการเรียนรู้
การใช้ชีวิตตามแนวพระราชดำริ “เศรษฐกิจพอเพียง” การฝึกอบรมเครือข่ายค้ามนุษย์ การบังคับใช้กฎหมาย
อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล การตรวจสถานประกอบการแบบบูรณาการ การตรวจแรงงานกลุ่มเสี่ยง
ตามแผนทีก่ ำหนดร่วมกนั (กิจการเก่ียวเนอ่ื งกบั ประมง ผลติ สนิ คา้ จากออ้ ย เคร่ืองน่งุ หม่ ก้งุ ปลา สัตว์ปีกฟาร์ม อื่น ๆ
กิจการก่อสร้าง) การตรวจสถานประกอบการกลุ่มเสี่ยงแบบบูรณาการ การตรวจตามคำสั่ง คสช.101/2557
การเฝ้าระวังและป้องกันไม่ให้แรงงานกลุ่มเสี่ยงเข้าสูกระบวนการค้ามนุษย์ จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ สร้างการ
รบั รูเ้ กยี่ วกบั การค้ามนุษย์ การป้องกนั และแก้ไขปัญหาการค้ามนุษย์ จัดโครงการบริหารดำเนินการตาม พ.ร.บ.
ภาพยนตร์และวีดีทัศน์ พ.ศ.2551 จังหวัดปทุมธานี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 กิจกรรมประกอบด้วย การ
ออกตรวจสถานประกอบกิจการร้านวีดิทัศน์เพื่อออกใบอนุญาต การออกตรวจเพื่อติดตามและเฝา้ ระวงั ด้านยาเสพติด
และการค้ามนุษย์ และการจัดประชุมแก่พนักงานเจ้าหน้าที่และผู้ประกอบกิจการตลอดจนการเผยแพร่
ประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทางตา่ ง ๆ เพอื่ ให้ผู้เสยี หายฯ ได้รับการชว่ ยเหลือ โดยแจ้งผา่ นทางศูนย์ช่วยเหลือสังคม
OSCC สายดว่ น โทร 1300 ทนั ที ตลอด 24 ช่ัวโมง สถานตี ำรวจภธู รทกุ แหง่ และศูนยด์ ำรงธรรม ฯ ในพน้ื ที่

5) ด้านพัฒนาความร่วมมือกับภาคีเครือข่าย (Policy) ศปคม.จังหวัดปทุมธานี ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยง
ข้องดำเนินงาน จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์ สร้างการรับรู้เกี่ยวกับการค้ามนุษย์ การดำเนินโครงการที่เกี่ยวข้อง
ตลอดจนการฝึกอบรมเครอื ขา่ ยคา้ มนุษยใ์ นพืน้ ที่

๔.๒ ความรนุ แรงในครอบครวั
ความรุนแรงต่อเด็กและสตรี เป็นปัญหาสำคัญของสังคมที่ต้องเร่งดำเนินการทั้งด้านการป้องกัน แก้ไข

และช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาอย่างจริงจัง โดยหน่วยงานราชการ องค์กรเอกชน และทุกคนในสังคมที่อาศัย
ความเขา้ ใจและความรว่ มือกนั เน่ืองจากเปน็ ประเดน็ ปัญหาที่มีความละเอียดอ่อน มีรากเหงา้ ของปัญหามาจาก
ค่านิยม เจตคติของสงั คมทกี่ ำหนดความไมเ่ ทา่ เทยี มกันระหว่างหญิงชาย

จังหวัดปทุมธานีได้มีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการป้องกันความรุนแรงในครอบครัว จังหวัดปทุมธานี
(ศปก.จ.ปท.) ขึ้น มีบทบาทในการดำเนินงานระงับเหตุ ช่วยเหลือผู้ถูกกระทำ ให้คำปรึกษาแนะนำ ไกล่เกลี่ย
จัดการร้องทุกข์ตามกฎหมาย และให้การคุ้มครองสวัสดิภาพ โดยทีมสหวิชาชีพ โดยมีกระบวนการช่วยเหลือ
เบ้อื งต้น เมือ่ พบเหน็ หรือได้รับฟังเหตกุ ารณแ์ ละความเส่ยี งท่จี ะเกดิ ความรุนแรงในครอบครัว ดงั น้ี

1. แจ้งเหตุต่อผู้เกี่ยวข้อง หากเป็นการกระทำความรุนแรงในครอบครัวที่เกิดขึน้ แล้ว ให้แจ้งไปยังกำนนั
หรือผู้ใหญบ่ ้าน หรอื พนกั งานเจ้าหน้าท่ี หรอื ศนู ย์ปฏบิ ตั ิการฯ หรอื เจ้าหนา้ ท่ี

2. แกไ้ ขปญั หา/ใหค้ วามช่วยหลือเบ้ืองต้น ดำเนินการให้ความช่วยเหลอื ให้คำปรกึ ษา ไกล่เกล่ยี หรือส่ง
ต่อให้ช่วยเหลือในเบื้องต้นแก่ผู้ถูกกระทำ และบุคคลในครอบครัวที่ได้รับผลกระทบต่อการกระทำความรนุ แรง
เช่น ลูก หลานและคนชรา

3. บันทึกเหตุการณ์/ความเสี่ยงเบื้องต้น ลงบันทึกเหตุการณ์และความเสี่ยงที่จะเกิดความรุนแรงใน
ครอบครัว ในแบบบันทึกฯ เบื้องต้น เท่าที่มีข้อมูล เช่น ชื่อ สกุล ผู้ถูกกระทำ หรือมีความเสี่ยงถูกกระทำ
พฤตกิ ารรมการกระทำ/ความเส่ยี งตอ่ การกระทำ การใหค้ วามชว่ ยเหลือเบ้อื งต้น

4. ประชุมทีมสหวิชาชีพเพื่อหาแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาร่วมกัน ประชุมสหวิชาชีพ/
เครือข่าย เพื่อหาแนวทางการปอ้ งกนั และแก้ไขปัญหาร่วมกนั

5. ติดตามผลหลังการให้ความช่วยเหลือ ติดตามผลหลังจากการให้ความช่วยเหลือ พร้อมสรุป
และประเมินผล หรือประเมินความเส่ยี งทจ่ี ะเกดิ เหตกุ ารณ์การกระทำความรุนแรงซำ้ อีก

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

22

6. บันทึกเหตกุ ารณ์และความเสีย่ ง ภายหลังการใหค้ วามช่วยเหลือ ลงบันทกึ เหตุการณแ์ ละความเส่ียงที่
จะเกดิ ความรนุ แรงในครอบครัวในแบบบนั ทึกฯ ภายหลังการให้ความช่วยเหลือ และตดิ ตามผล ตอ่ ไป

7. รายงานเหตุการณแ์ ละความเสี่ยง รายงานเหตุการณแ์ ละความเส่ียงท่จี ะเกิดความรนุ แรงในครอบครัว
ไปยังเจา้ หนา้ ท่ที ีเ่ กี่ยวขอ้ ง

ทั้งน้ี ในช่วงปี 2563 จังหวัดปทุมธานี มีเหตุการณ์ความรุนแรงในครอบครัว จำนวน 32 ราย แบ่งเป็น
ความรนุ แรงประเภททำรา้ ยรา่ งกาย จำนวน 29 ราย ประเภทการละเลย/ทอดทิง้ จำนวน 2 ราย และประเภท
ข่มขู่/ประจาน จำนวน 1 ราย โดยสาเหตุของการกระทำความรุนแรงเกิดจาก การเสพยาเสพติด จำนวน 10 ราย
รองลงมามีจำนวนเท่ากันคือ 4 ราย จากการดื่มสุรามีสุขภาพกาย/จิตไม่ปกติ และการหึงหวง ผู้ถูกระทำความ
รุนแรงส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง จำนวน 21 ราย เพศชาย จำนวน 4 ราย ซึ่งผู้ถูกระทำส่วนใหญ่ มีอายุระหว่าง
19 – 35 ปี จำนวน 11 ราย รองลงมาอายุระหว่าง 36 -56 ปี จำนวน 10 ราย ช่วงอายุ 0 – 18 ปี จำนวน 3 ราย
และอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 1 ราย โดยมีเหตุการณ์ความรุนแรงในครอบครัวเกิดขึ้นมากที่สุดในพื้นที่อำเภอ
เมอื งปทมุ ธานี อำเภอธญั บุรี และอำเภอคลองหลวง

ทั้งนี้ ศูนย์ปฏิบัติการฯ ได้ให้ความช่วยเหลือแกผู้ถูกกระทำความรุนแรง ส่วนใหญ่เป็นการให้คำปรึกษา
ลงเยี่ยมบ้าน สอบข้อเท็จจริง และไกล่เกลี่ย ทำบันทึกข้อตกลง ซึ่งมุ่งเน้นการแก้ไขปัญหาความรุนแรงใน
ครอบครัวที่มีความละเอียดอ่อน ซับซ้อน เพราะเกี่ยวพันกับบุคคลใกล้ชิดในครอบครัว เพื่อเป็นการคุ้มคร อง
ผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว จึงเปิดโอกาสให้ผู้กระทำความผิดมีโอกาสกลับตัว และยับยั้งการ
กระทำผิดซ้ำ ตลอดจนจะรักษาความสันพันธ์อันดีในครอบครัวไว้ นอกจากนั้นการกระทำความรุนแรงต่อเด็ก
และสตรี เป็นปญั หาที่ตอ้ งรว่ มมือกนั หลายหนว่ ยงานในการป้องกันและแก้ไขอย่างเร่งดว่ นดว้ ยการดำเนินการท่ี
มคี วามเขา้ ใจ ตระหนกั ถงึ สภาพจิตใจและความต้องการของผู้ถูกกระทำ จงึ จำเป็นตอ้ งสร้างกระแสสังคมให้เกิด
ความตระหนักต่อปัญหาดังกล่าวร่วมกันทุกภาคส่วนและเป็นเครือข่ายเฝ้าระวังปัญหาในพื้นที่ สามารถทำงาน
รว่ มกนั ได้อยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพยิ่งขนึ้
๔.๓ การให้บริการของศูนยช์ ่วยเหลือสงั คมสายด่วน ๑๓๐๐

ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 มีภารกิจหลักในการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคม
ทั้งการให้ความปรึกษาทางโทรศัพท์สายด่วน 1300 การให้บริการประชาชนที่ติดต่อขอใช้บริการด้วยตนเอง
และการเฝ้าระวัง ผ่านสื่อสังคมต่าง ๆ โดยกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์มีนโยบายถ่าย
โอนคู่สายโทรศัพท์ สายด่วน 1300 จากส่วนกลางสู่ภูมิภาค เพื่อรองรับวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน
และสามารถช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ได้อย่างทนั ท่วงที โดยเปิดใหบ้ รกิ ารพร้อมกนั ท่ัวประเทศ เม่ือวันท่ี 16
พฤศจิกายน 2563

จงั หวัดปทมุ ธานี โดยหนว่ ยงานสงั กดั กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมน่ั คงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี
(One Home) ได้ดำเนินงานขับเคลื่อนศูนย์ช่วยเหลือสังคม 1300 จังหวัดร่วมกัน และได้กำหนดแผน
การขับเคลอ่ื นศนู ย์สายด่วน 1300 จงั หวดั ปทุมธานี ประจำปี พ.ศ. 2564 ดงั นี้

1. จัดทำคำสั่งแต่งต้ังคณะทำงานศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี โดยมีรองผู้ว่า
ราชการจังหวัดเป็นที่ปรึกษา พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานีเป็นประธานคณะทำงาน
หน่วยงาน One Home ปทุมธานีเป็นคณะทำงาน และหัวหน้ากลุ่มนโยบายและวิชาการเป็นคณะทำงานและ
เลขานุการ ทำหน้าที่กำกับดูแลการดำเนินการของศูนย์สายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี และให้คำปรึกษา
แนวทางปอ้ งกันและแก้ไขปญั หาและเยยี วยาชว่ ยเหลอื กลมุ่ เป้าหมายให้ทันท่วงที

2. จัดทำคำสัง่ แตง่ ต้ังเจ้าหน้าที่ปฏบิ ตั ิการศูนยช์ ่วยเหลือทางสังคมสายดว่ น 1300 จังหวดั ปทุมธานีโดยมี
เจ้าหนา้ ทห่ี นว่ ยงานในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนุษยจ์ ังหวัดปทุมธานีปฏิบัติหน้าที่
ให้คำปรึกษาแนะนำรับเรื่องราวร้องเรียน ร้องทุกข์ของประชาชนผู้ประสบปัญหาทางสังคมทุกวันตลอด 24
ชั่วโมงรวมทั้งเป็นหน่วยปฏิบัตกิ ารเคล่อื นทีเ่ ร็วในการแก้ไขปัญหาการชว่ ยเหลือและคมุ้ ครองเหยื่อและกลุ่มเสี่ยง

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

23

จากาภาวะวิกฤติ ตลอดจนเฝ้าระวังและประสานส่งต่อข้อมูลและการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคมให้
หนว่ ยงานที่เกี่ยวขอ้ งเพื่อดำเนินการช่วยเหลือได้ทนั ทว่ งที

3. จัดประชุมคณะทำงานศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี เพื่อวางแผนการ
ขบั เคล่ือนศนู ย์ฯ อย่างตอ่ เนอ่ื ง

4. จัดทำแผนปฏิบัติการแบบบูรณาการประจำปี 2564 ร่วมกันของหน่วยงาน One Home จังหวัด
ปทมุ ธานี

5. จัดประชุมเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานีทุกไตรมาส
เพอื่ ซักซอ้ มแนวทางการปฏิบตั ิงานรว่ มกนั

6. จดั ทำคูม่ ือการปฏิบัตงิ านศนู ยช์ ว่ ยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จังหวัดปทมุ ธานี ประกอบด้วยแนวทาง
กระบวนการให้การช่วยเหลือตามระเบียบ กฎหมาย พรบ.ที่เกี่ยวข้อง และอยู่ในภารกิจของกระทรวงการ
พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี ตัวอย่าง การถาม – ตอบ เบื้องต้นในประเด็นปัญหา
ของแตล่ ะกลุ่มเปา้ หมาย เพอื่ ใช้เป็นแนวทางของผ้ปู ฏิบัตงิ าน

7. สรปุ ผลการปฏบิ ัตงิ าน รายงานรายวนั รายสปั ดาห์ และรายเดอื น ตามแบบรายงานส่วนกลาง
8. จัดประชุมถอดบทเรียนการปฏิบัติงานศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี
เพื่อสรุปผลการปฏิบัติหน้าที่แลกเปลี่ยนแนวทางการปฏิบัติงาน ปัญหา อุปสรรค เพื่อนำไปสู่การปรับปรุง
การปฏิบตั ิหนา้ ทีใ่ หม้ ีประสิทธิภาพมากยง่ิ ขน้ื โดยกำหนดจัดประชุมภายในเดือนสิงหาคม 2564
9. รายงานผลการดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี รอบ 6 เดือน
และรอบ 12 เดือน
แผนภาพท่ี 6 แสดงสถิตกิ ารใหบ้ ริการศูนย์ช่วยเหลือสงั คมสายด่วน 1300 จังหวัดปทมุ ธานี

จงั หวดั ปทมุ ธานีไดม้ ีการประเมนิ ผลการปฏบิ ตั ิงานศูนยช์ ว่ ยเหลือสงั คม สายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี
ในระยะเวลา 8 เดือน นับตั้งแตเ่ ร่มิ เปิดใหบ้ ริการในวนั ที่ 16 พฤศจิกายน 2563 - วนั ท่ี 30 มิถุนายน 2564

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

24

พบว่า มีจำนวนผู้ใช้บริการทั้งสิ้น จำนวน 2,010 ราย เฉลี่ย 9 ราย/วัน แบ่งเป็นเพศชาย จำนวน 687 ราย
คิดเป็นร้อยละ 34.17 เพศหญิง จำนวน 1,014 ราย คิดเป็นร้อยละ 65.82 กลุ่มเป้าหมายส่วนใหญ่เป็น
วัยแรงงาน จำนวน 1,270 ราย คิดเป็นร้อยละ 6.18 รองลงมาเป็นกลุ่มผู้สูงอายุ จำนวน 151 ราย คิดเป็น
ร้อยละ 7.51 เด็ก จำนวน 139 ราย คิดเป็นร้อยละ 6.91 และคนพิการ จำนวน 129 ราย
คิดเปน็ ร้อยละ 6.41 โดยผูใ้ ช้บริการสว่ นใหญอ่ ยใู่ นพ้นื ท่ีอำเภอคลองหลวง จำนวน 848 ราย รองลงมาอำเภอ
ธัญบุรี จำนวน 498 ราย อำเภอลำลูกกา จำนวน 475 ราย และอำเภอเมือง จำนวน 261 รายการให้ความ
ช่วยเหลือแบ่งเป็นการให้ความช่วยเหลือปัญหาที่เกี่ยวข้องกับภารกิจกระทรวง จำนวน 1,716 ราย โดยส่วน
ใหญเ่ ปน็ การขอข้อมูลเกี่ยวกับเงนิ กู้ผู้สงู อายุและคนพิการ จำนวน 457 ราย คิดเป็นร้อยละ 22.73 รองลงมา
เป็นเงินอุดหนุนเด็กแรกเกิด จำนวน 348 ราย คิดเป็นร้อยละ 17.31 และสอบถามเรื่องเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ
และคนพิการ จำนวน 336 ราย คิดเป็นร้อยละ 16.71 นอกจากนั้นเป็นการให้การช่วยเหลือตามประเด็นท่ี
น่าสนใจโดยส่วนใหญ่เป็นประเด็นเงินสงเคราะห์ครอบครัวยากจน จำนวน 513 ราย คิดเป็นร้อยละ 25.52
รองลงมาเป็นประเด็นที่อยู่อาศัย จำนวน 29 ราย ร้อยละ 1.44 และเร่ร่อน จำนวน 17 ราย ร้อยละ 0.84
ทั้งนี้ศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 จังหวัดปทมุ ธานี ได้ปฏิบัติการหน่วยเคลื่อนที่เร็วใหค้ วามชว่ ยเหลอื
กลุ่มเปา้ หมายโดยทันทีท่ีได้รับการร้องขอ จำนวน 1,014 ราย คิดเปน็ ร้อยละ 50.44 ของจำนวนผู้ใช้บริการ
ทั้งหมด โดยดำเนินการลงพื้นที่เยี่ยมบ้านตรวจสอบข้อเท็จจริงและดำเนินการช่วยเหลือ และประสานส่งต่อ
หน่วยงานท่เี กยี่ วข้อง จำนวน 1,044 ราย คดิ เป็นรอ้ ยละ 100

ผลการปฏิบัติงานศนู ยช์ ว่ ยเหลอื สังคมสายดว่ น 1300 จังหวดั ปทมุ ธานี
จังหวดั ปทมุ ธานี โดยหน่วยงานสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ยจ์ ังหวดั ปทุมธานี
(ทีม One Home) มีการบูรณาการการดำเนินงานศูนย์ช่วยเหลือสังคม สายด่วน 1300 จังหวัดร่วมกันอย่าง
ตอ่ เนือ่ ง ซึง่ ประกอบดว้ ยกระบวนการดำเนนิ งาน 7 กระบวนงาน ดงั นี้
1. ด้านการบริหารจัดการโครงการสายด่วน 1300 ทีม One Home ปทุมธานี แบ่งช่วงเวลาในการ

ปฏิบตั งิ าน เปน็ 3 ช่วงเวลา คือ 08.00 – 16.00 น. 16.00 – 20.00 น. และ 20.00 – 08.00 น.
2. ระบบบรกิ าร การใหบ้ รกิ าร การประสานงาน การส่งตอ่ การช่วยเหลือ

1) จัดทีม Supervisor ให้กับเจ้าหน้าที่รับโทรศัพท์ 1300 เพื่อให้คำปรึกษาแนะแนวทางการ
ปฏบิ ัติงานในกรณีทม่ี คี วามยุ่งยากซับซอ้ น

2) มกี ารจัดทำคู่มือการปฏบิ ัตงิ าน ภารกิจของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ให้
เจา้ หนา้ ทศ่ี ึกษาและใชป้ ระโยชน์ในการปฏิบัตกิ ารณห้องปฏิบัติงาน

3) มีแผนการดำเนินการเพื่อช่วยเหลือเจ้าหน้าที่รับโทรศัพท์ในการประสานสง่ ต่อผู้ประสบปัญหาทาง
สงั คมไปยังหนว่ ยงานที่รับผิดชอบ

4) มีแบบการรายงานผลการดำเนนิ การของ Case Manager ในแตล่ ะวนั
5) มกี ระบวนการตดิ ตามผลการให้ช่วยเหลือ ภายใน 7วันหลงั จากไดร้ บั เร่ือง
3. ระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้งาน ได้รับการสนับสนุนอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เพิ่มจำนวน 1 เครื่อง จาก
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานีเพื่อสลับเปลี่ยนใช้งาน เนื่องจากอุปกรณ์
คอมพิวเตอร์และโทรศัพท์ที่ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ มีไม่
เพียงพอและเกิดการชำรุด พรอ้ มอุปกรณ์สำนักงานจากบ้านพกั เด็กและครอบครัว จงั หวัดปทมุ ธานี
4. จดั หน่วยเคล่อื นทเ่ี ร็ว ตามกลมุ่ เปา้ หมายท่ีหนว่ ยงานรบั ผิดชอบ
5. มีการประสานและขอความร่วมมือจากภาคีเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อแสวงหาข้อมูลเพิ่มเติมและวางแผน
ให้การชว่ ยเหลอื
6. มีการจัดระบบเฝา้ ระวังขา่ วสาร โดยทีมโฆษกพม. จงั หวัด
7. จดั ทำสรุปผล สถติ ิรายวัน / รายสปั ดาห์ / รายเดือน

รายงานสถานการณท์ างสังคมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

25

๔.4 ข้อมูล Thai People Map and Analytics Platform (TPMAP) จงั หวดั ปทุมธานี
จำนวนคนจนในประเทศไทย "คนจนเป้าหมาย" คือ คนจนที่ต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน เนื่องจาก

เป็นคนท่ีได้รบั การสำรวจว่าจน (survey-based) จาก ขอ้ มลู ความจำเป็นพน้ื ฐาน (จปฐ.) กรมการพัฒนาชุมชน
กระทรวงมหาดไทย และมีการลงทะเบียนว่าจนอีกด้วย (register-based) จาก ข้อมูลผู้ลงทะเบียนสวัสดิการ
แหง่ รฐั กระทรวงการคลัง

สัดส่วนคนจนเป้าหมายในประเทศไทย สัดส่วน"คนจนเป้าหมาย" คือ จำนวน"คนจนเป้าหมาย" หรือ
จำนวนคนจน (จปฐ.) ที่ไปลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐ เทียบร้อยละกับจำนวนคนที่ได้รับการสำรวจ จปฐ.
ทั้งหมด

ความยากจนสามารถวัดได้ 5 มติ ิ ซง่ึ ความยากจนสามารถวัดได้จากดัชนีความยากจนหลายมิติ หรือ ดัชนี
MPI (Multidimensional Poverty Index) ที่พิจารณาจาก 5 มิติ ได้แก่ ด้านสุขภาพ ด้านความเป็นอยู่ ด้าน
การศกึ ษา ดา้ นรายได้ และด้านการเขา้ ถงึ บริการรฐั โดยทีค่ นจน 1 คน มีปัญหาไดม้ ากกว่า 1 ดา้ น
แผนภาพที่ 7 แสดงขอ้ มูล TPMAP จังหวัดปทุมธานี

ท่มี า: ระบบฐานข้อมลู Thai People Map and Analytics Platform (TPMAP) ปี 2562

จังหวัดปทุมธานี ได้จำแนกข้อมูลครัวเรือนเปราะบาง ซึ่งพบว่ามีครัวเรือนเปราะบาง จำนวน 55,067
ครัวเรือน ประชากรเปราะบาง จำนวน 126,859 คน โดยมจี ำนวนครวั เรือน/ประชาชนท่ี ตกเกณฑ์ MPI 5 มติ ิ จำนวน
1,999 ครัวเรือน 6,276 คน จำแนกตามลำดับ ดังนี้ มิติด้านรายได้ จำนวน 1,195 ครัวเรือน 3,825 ราย
มิติด้านสุขภาพ จำนวน 542 ครัวเรือน 1,562 คน มิติด้านความเป็นอยู่ จำนวน 187 ครัวเรือน 538 คน มิติด้าน
การศึกษา จำนวน 75 ครัวเรอื น 351 คน และมิตดิ า้ นการเขา้ ถึงบรกิ ารของรฐั ไมม่ คี รวั เรอื นตกเกณฑ์

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

26

สว่ นที่ ๕
การวิเคราะหแ์ ละจัดลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณท์ างสงั คมจังหวดั

๕.๑ สถานการณเ์ ชงิ กลุ่มเป้าหมายในพ้ืนท่จี ังหวดั (หนว่ ย:คน)
๕.1.๑ กลุ่มเด็ก

ตารางท่ี 26 แสดงผลการจัดลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสงั คมจงั หวัด กลุ่มเด็ก

ลำดับที่ ประเด็นสถานการณก์ ลุม่ เปา้ หมาย จำนวนกลุม่ เปา้ หมาย คดิ เป็นร้อยละ
ตามประเดน็ ของประชากรเด็กท้ังหมดใน

เขตพน้ื ท่ีจงั หวัด

1 เดก็ ในครอบครวั ยากจน 20,833 8.89
2 เด็กอยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดยี่ ว 1,295 0.55
3 เดก็ ทีต่ ้ังครรภก์ ่อนวยั อันควร 1,043 0.44

สถานการณ์กลุ่มเด็กในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุดคือ เด็กในครอบครัวยากจน
จำนวน 20,833 คน คิดเป็นร้อยละ 8.89 รองลงมาคือ เด็กอยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยว จำนวน 1,295 คน
คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.55 และเดก็ ทตี่ ัง้ ครรภ์กอ่ นวยั อันควร จำนวน 1,043 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.44

๕.1.2 กล่มุ เยาวชน
ตารางที่ 27 แสดงผลการจัดลำดบั ความรุนแรงของสถานการณท์ างสังคมจังหวดั กลุ่มเยาวชน

(หน่วย:คน)

คิดเป็นรอ้ ยละ
จำนวนกลุ่มเป้าหมาย ของประชากรเยาวชน
ลำดบั ที่ ประเดน็ สถานการณก์ ล่มุ เป้าหมาย ตามประเดน็ ทงั้ หมดในเขตพนื้ ที่

จังหวดั
1 เยาวชนมพี ฤติกรรมไม่เหมาะสม 33 0.03
เยาวชนทถี่ กู ทารุณกรรมทางร่างกาย
2 จติ ใจและทางเพศ 11 0.01

สถานการณ์กลุ่มเยาวชนในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ เยาวชน
มีพฤตกิ รรมไม่เหมาะสม จำนวน 33 คน คิดเป็นร้อยละ 0.03 และเยาวชนที่ถกู ทารุณกรรมทางรา่ งกาย จิตใจ
และทางเพศ จำนวน 11 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.01
๕.1.3 กลุม่ สตรี
ตารางท่ี 28 แสดงผลการจัดลำดับความรนุ แรงของสถานการณท์ างสังคมจังหวดั กลุ่มสตรี
(หน่วย:คน)

ลำดับท่ี ประเด็นสถานการณ์กล่มุ เปา้ หมาย จำนวนกล่มุ เป้าหมาย คิดเปน็ ร้อยละ
ตามประเดน็ ของประชากรสตรี
ทง้ั หมดในเขตพน้ื ที่

จังหวัด

1 สตรีถูกเลิกจา้ ง/ตกงาน 4,903 1.43

2 แม่เลย้ี งเดี่ยว 1,295 0.38

3 สตรที ่ถี กู ทำรา้ ยรา่ งกาย/จติ ใจ 21 0.01

สถานการณก์ ล่มุ สตรีในจงั หวดั ปทุมธานี พบว่า สถานการณท์ ม่ี คี วามรนุ แรง มากทสี่ ุด คอื สตรีถูกเลกิ จา้ ง/
ตกงาน จำนวน 4,903 คน คิดเป็นร้อยละ 1.43 รองลงมาคือ แม่เลี้ยงเดี่ยวจำนวน 1,295 คิดเป็นร้อยละ
0.38 และสตรีท่ถี ูกทำรา้ ยรา่ งกาย/จิตใจ จำนวน 21 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.01

รายงานสถานการณท์ างสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

27

๕.1.๔ กลมุ่ ครอบครัว (หน่วย:ครอบครัว)
ตารางท่ี 29 แสดงผลการจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณ์ทางสังคมครอบครัว

ลำดบั ท่ี ประเด็นสถานการณก์ ลมุ่ เป้าหมาย จำนวน คิดเปน็ ร้อยละ
กลมุ่ เป้าหมาย ของจำนวนครอบครวั
1 ครอบครัวเปราะบาง (ยากจน/ท่ีอยู่อาศยั ทรุด ตามประเด็น ทั้งหมดในเขตพื้นท่ี
โทรม/มีภาระดูแลบุคคลพึ่งพิง)
2 ครอบครัวยากจน 55,067 จังหวัด
3 ครอบครัวหยา่ ร้าง 6,438 10.99
4 ครอบครัวแหว่งกลาง 3,043 1.29
1,920 0.61
0.38

สถานการณ์กลุ่มครอบครัว ในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ครอบครัว
เปราะบาง (ยากจน/ที่อยู่อาศัยทรุดโทรม/มีภาระดูแลบุคคลพึ่งพิง) จำนวน 55,067 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ
10.99 รองลงมา คือ ครอบครัวยากจน จำนวน 6,438 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 1.29 ครอบครัวหย่าร้าง
จำนวน 3,043 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 0.61 คน และครอบครัวแหว่งกลาง จำนวน 1,920 ครอบครัว
คิดเป็นรอ้ ยละ 0.38

๕.1.๕ กลมุ่ ผู้สูงอายุ
ตารางท่ี 30 แสดงผลการจัดลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณท์ างสังคมจงั หวดั กลุ่มผู้สงู อายุ

(หนว่ ย:คน)

ลำดับท่ี ประเดน็ สถานการณก์ ลุ่มเปา้ หมาย จำนวน คิดเป็นรอ้ ยละ
กลุ่มเป้าหมายตาม ของจำนวนผู้สงู อายุ
ทง้ั หมดในเขตพืน้ ที่
ประเดน็
จังหวดั

1 ผู้สงู อายทุ ่ียงั ไมไ่ ด้รบั เบี้ยยังชีพ 5,568 3.18

2 ผสู้ งู อายชุ ว่ ยเหลือตนเองไม่ได้/ไม่มใี ครดูแล 2,809 1.66
3 ผสู้ งู อายุที่ต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อน ขอทาน 21 0.01

สถานการณ์กลุ่มผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ผู้สูงอายุ
ที่ยังไม่ไดร้ บั เบ้ียยังชีพ จำนวน 5,568 คน คิดเป็นร้อยละ 3.18 รองลงมาคือ ผู้สูงอายุช่วยเหลือตนเองไม่ได้/
ไม่มีใครดูแล จำนวน 2,809 คน คิดเป็นร้อยละ 1.66 และผู้สูงอายุที่ต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อน ขอทาน
จำนวน 21 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.01

๕.1.๖ กลุ่มคนพกิ าร

ตารางท่ี 31 แสดงผลการจัดลำดับความรนุ แรงของสถานการณท์ างสงั คมจงั หวดั กลุ่มคนพิการ

(หนว่ ย:คน)

ลำดับท่ี ประเดน็ สถานการณก์ ลมุ่ เปา้ หมาย จำนวน คิดเปน็ รอ้ ยละ
1 คนพกิ ารท่ไี มไ่ ด้รบั เบยี้ ยังชพี กลุ่มเปา้ หมายตาม ของจำนวนคนพกิ าร
ทัง้ หมดในเขตพืน้ ท่ี
ประเดน็
918 จังหวัด
4.17

2 คนพิการทอี่ ยู่คนเดียวตามลำพัง 144 0.65

สถานการณ์กลุ่มคนพิการ พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ คนพิการที่ไม่ได้รับเบีย้ ยังชีพ
จำนวน 918 คน คิดเป็นร้อยละ 4.17 รองลงมาคือ คนพิการที่อยู่คนเดียวตามลำพัง จำนวน 144
คิดเป็นร้อยละ 0.65

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจงั หวดั ประจำปี ๒๕๖๔

28

๕.1.๗ กลมุ่ ผู้ด้อยโอกาส

ตารางที่ 32 แสดงผลการจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณท์ างสังคมจงั หวัด กลุ่มผู้ดอ้ ยโอกาส

(หน่วย:คน)

ลำดับที่ ประเดน็ สถานการณก์ ล่มุ เป้าหมาย จำนวน คิดเป็นร้อยละ
กลมุ่ เปา้ หมายตาม ของจำนวนประชากร
๑ ติดยาเสพตดิ ทัง้ หมดในเขตพืน้ ท่ี
๒ คนไรท้ ี่พงึ่ ประเดน็
จงั หวัด
1,142
535 0.10

0.04

สถานการณ์กลุ่มผู้ด้อยโอกาส ในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด
คือ ผู้ติดยาเสพติด จำนวน 1,142 คน คิดเป็นร้อยละ 0.10 รองลงมาคือ คนไร้ที่พึ่ง จำนวน 535 คน
คดิ เปน็ ร้อยละ 0.04
๕.๒ สถานการณ์เชิงประเด็นสำคัญในพน้ื ที่แตล่ ะจงั หวัด

5.2.1 สถานการณก์ ารคา้ มนุษย์
ตารางท่ี 33 แสดงผลการจัดลำดับความรุนแรงของสถานการณ์การคา้ มนษุ ย์

(หน่วย:คน)

ลำดบั ท่ี ประเด็นสถานการณก์ ลุ่มเปา้ หมาย จำนวนกลมุ่ เป้าหมาย คิดเปน็ รอ้ ยละ
ตามประเดน็ ของจำนวนประชากร
ท้งั หมดในเขตพื้นท่ี

จังหวดั

1 รูปแบบการค้าประเวณี 15 0.001

สถานการณ์การค้ามนุษย์ ในจังหวัดปทุมธานี ตั้งแต่ พ.ศ. 2557 – 2563 พบว่ามีผู้เสียหาย
จากการคา้ มนุษย์ เปน็ รปู แบบการค้าประเวณีในร้านคาราโอเกะ โดยการแอบแฝงเปน็ พนักงานเสริฟ จำนวน 15 คน

คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.001
5.2.2 สถานการณ์ความรุนแรงในครอบครวั

ตารางท่ี 34 แสดงผลการจัดลำดบั ความรุนแรงในครอบครวั

(หนว่ ย:คน)

ลำดบั ที่ ประเด็นสถานการณก์ ลุ่มเป้าหมาย จำนวน คิดเปน็ รอ้ ยละ
กล่มุ เป้าหมายตาม ของจำนวนประชากร
ทงั้ หมดในเขตพื้นที่
ประเดน็
จงั หวัด

1 การถกู ทำร้ายร่างกาย 29 90.62
2 การถูกละเลย/ทอดทิง้ 2 6.25
3 การขม่ ขู่/ประจาน 1 3.13

สถานการณค์ วามรุนแรงในครอบครวั ในจังหวัดปทุมธานี พบว่า สถานการณท์ ม่ี ีความรนุ แรง มากทสี่ ุด คือ
การถูกร้ายร่างกาย จำนวน 29 คน คิดเป็นร้อยละ 90.62 รองลงมาคือ การถูกละเลย/ทอดทิ้ง จำนวน 2 คน คิด
เปน็ ร้อยละ 6.25 และการขม่ ขู/่ ประจาน จำนวน 1 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 3.13

รายงานสถานการณ์ทางสงั คมจังหวัด ประจำปี ๒๕๖๔

29

5.2.3 การใหบ้ รกิ ารของศนู ยช์ ่วยเหลอื สังคมสายด่วน ๑๓๐๐
ตารางท่ี 35 แสดงผลการจัดลำดบั การให้บริการของศนู ยช์ ่วยเหลือสงั คมสายด่วน ๑๓๐๐

(หนว่ ย:คน)

ลำดบั ท่ี ประเดน็ สถานการณก์ ลมุ่ เปา้ หมาย จำนวน คดิ เป็นรอ้ ยละ
1 ครอบครัวยากจน กลุ่มเป้าหมายตาม ของจำนวนประชากร
2 ผู้สงู อายุและคนพิการไม่มที นุ ประกอบอาชีพ ทง้ั หมดในเขตพ้นื ท่ี
3 เด็กแรกเกดิ ในครอบครัวยากจน ประเดน็
4 เบ้ียยงั ชพี ผู้สงู อายุและคนพิการ 513 จังหวดั
5 ทอี่ ยู่อาศัย 457 0.04
348 0.03
336 0.02
29 0.02
0.01

จังหวัดปทุมธานี ให้บริการของศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน ๑๓๐๐ จังหวัด มีประเด็นที่พบมากที่สุด
คือครอบครัวยากจน จำนวน 513 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.04 รองลงมาคือ ผู้สูงอายุและคนพิการไม่มีทุน
ประกอบอาชีพ จำนวน 457 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.03 เด็กแรกเกิดในครอบครัวยากจน จำนวน 348 ราย
คิดเป็นร้อยละ 0.02 สอบถามเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุและคนพิการ จำนวน 336 ราย คิดเป็นร้อยละ 0.02
และมีปญั หาดา้ นที่อยู่อาศยั จำนวน 29 ราย คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.01

5.2.4 TPMAP จังหวัดปทุมธานี (หนว่ ย:ครวั เรือน)
ตารางที่ 36 แสดงผลการจัดลำดับสถานการณ์ TPMAP จังหวดั ปทุมธานี

ลำดบั ที่ ประเดน็ สถานการณก์ ลมุ่ เป้าหมาย จำนวน คิดเป็นรอ้ ยละ
กล่มุ เปา้ หมายตาม ของจำนวนครวั เรอื น
ทั้งหมดในเขตพืน้ ที่
ประเด็น
จงั หวัด

1 มิติด้านรายได้ 1,195 0.24

2 มติ ดิ า้ นสขุ ภาพ 542 0.11

3 มติ ิด้านความเปน็ อยู่ 187 0.03

4 มิตดิ า้ นการศึกษา 75 0.01

5 มิตดิ า้ นการเขา้ ถึงบริการของรัฐ --

จังหวัดปทุมธานี ได้จำแนกขอ้ มลู ครัวเรอื นเปราะบาง ซึ่งพบว่ามคี รวั เรอื นเปราะบาง จำนวน 55,067 ครวั เรอื น

โดยมีจำนวนครัวเรือน/ประชาชนที่ ตกเกณฑ์ MPI 5 มิติ จำนวน 1,999 ครัวเรือน 6,276 คน จำแนกตามลำดับ

ดังนี้ มิติด้านรายได้ จำนวน 1,195 ครัวเรือน 3,825 คน คิดเป็นร้อยละ 0.24 มิติด้านสุขภาพ จำนวน 542 ครัวเรือน

1,562 คน คิดเป็นร้อยละ 0.11 มิติด้านความเป็นอยู่ จำนวน 187 ครัวเรือน 538 คน คิดเป็นร้อยละ 0.03

มิติด้านการศึกษา จำนวน 75 ครัวเรือน 351 คน คิดเป็นร้อยละ 0.01 และมิติด้านการเข้าถึงบริการของรัฐ

ไม่มีครวั เรือนตกเกณฑ์

รายงานสถานการณ์ทางสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

30

ส่วนที่ ๖
บทสรปุ และขอ้ เสนอแนะ

๖.๑ บทสรปุ

จังหวัดปทุมธานี ตั้งอยู่ในภาคกลางประมาณเส้นรุ้งที่ ๑๔ องศาเหนือ และเส้นแวงที่ ๑๐๐ องศา
ตะวันออก อยู่เหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง ๒.๓๐ เมตร มีเนื้อที่ประมาณ ๑,๕๒๕.๘๕๖ ตารางกิโลเมตร
หรือ ประมาณ ๙๕๓,๖๖๐ ไร่ แบ่งเขตการปกครองพื้นที่จังหวัด ออกเป็น 7 อำเภอ ๖๐ ตำบล 460 หมู่บ้าน
329 ชุมชน มีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ๖5 แห่ง ประกอบไปด้วย องค์การบริหารส่วนจังหวัด ๑ แห่ง
เทศบาลนคร 1 แห่ง เทศบาลเมือง 10 แห่ง เทศบาลตำบล 17 แห่ง และองค์การบริการส่วนตำบล 37 แห่ง
มีประชากรจำนวนทั้งสิ้น 1,164,107 เพศชาย 550,823 คน และเพศหญิง 613,284 คน มีประชากร
จำแนกตามช่วงอายุ 0 – 17 ปี เป็นชาย 120,355 คน และหญิง 113,976 คน รวม 234,331 คน
ช่วงอายุ 18 – 25 ปี เป็นชาย 60,976 คน และเป็นหญิง 65,516 คน รวม 126,492 คน ช่วงอายุ 26 - 59 ปี
เป็นชาย 293,925 คน และเป็นหญิง 334,098 คน รวม 628,023 คน ช่วงอายุ 60 ปีขึ้นไป เป็นชาย
75,567 คน และเปน็ หญิง 99,694 คน รวม 175,261 คน

สถานการณ์เชงิ กลุ่มเป้าหมายในพน้ื ทจ่ี งั หวัด
กลุ่มเด็ก สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุดคือ เด็กในครอบครัวยากจน จำนวน 20,833 คน
คิดเป็นร้อยละ 8.89 รองลงมาคือ เด็กอยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยวจำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.55
และเดก็ ทต่ี ้ังครรภก์ ่อนวยั อนั ควร 1,043 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.44
กลุ่มเยาวชน สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ เยาวชนมีพฤติกรรมไม่เหมาะสม จำนวน 33 คน
คิดเป็นร้อยละ 0.03 และเยาวชนที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกาย จิตใจและทางเพศ จำนวน 11 คน คิดเป็น
ร้อยละ 0.01
กลุ่มสตรี สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ สตรีถูกเลิกจ้าง/ตกงาน จำนวน 4,903 คน
คิดเป็นร้อยละ 1.43 รองลงมาคือ แม่เลี้ยงเดี่ยวจำนวน 1,295 คน คิดเป็นร้อยละ 0.38 และสตรี
ทถ่ี กู ทำร้ายร่างกาย/จติ ใจ จำนวน 21 คน คดิ เป็นร้อยละ 0.01
กลุ่มครอบครัว สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ ครอบครัวเปราะบาง (ยากจน/ที่อยู่อาศัย
ทรุดโทรม/มีภาระดูแลบุคคลพึ่งพิง) จำนวน 55,067 ครอบครัว คิดเป็นร้อยละ 10.99 รองลงมา
คือ ครอบครัวยากจน จำนวน 6,438 ครอบครัว คดิ เป็นร้อยละ 1.29 ครอบครวั หยา่ รา้ ง จำนวน 3,043 ครอบครวั
คิดเปน็ ร้อยละ0.61 และครอบครัวแหว่งกลาง จำนวน 1,920 ครอบครัว คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.38
กลุม่ ผูส้ ูงอายุ สถานการณท์ มี่ ีความรนุ แรง มากที่สดุ คือ ผูส้ งู อายุ ที่ยงั ไม่ได้รับเบ้ียยังชพี จำนวน 5,568 คน
คิดเป็นร้อยละ 3.18 รองลงมาคือ ผู้สูงอายุช่วยเหลือตนเองไม่ได้/ไม่มีใครดูแล จำนวน 2,809 คน คิดเป็น
รอ้ ยละ 1.66 และผู้สูงอายทุ ่ีต้องดำรงชีพดว้ ยการเร่รอ่ น ขอทานจำนวน 21 คน คิดเป็นร้อยละ 0.01
กลุ่มคนพิการ สถานการณ์ที่มีความรุนแรง มากที่สุด คือ คนพิการที่ไม่ได้รับเบี้ยยังชีพ จำนวน 918 คน
คดิ เปน็ รอ้ ยละ 4.17 รองลงมาคือ คนพิการทีอ่ ยคู่ นเดียวตามลำพัง จำนวน 144 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 0.6
กลุม่ ผดู้ ้อยโอกาส สถานการณท์ ีม่ คี วามรนุ แรง มากทีส่ ุด คอื ผู้ติดยาเสพตดิ จำนวน 1,142 คน คดิ
เปน็ รอ้ ยละ 0.10 รองลงมาคือ คนไร้ทีพ่ ึ่ง จำนวน 535 คน คิดเป็นรอ้ ยละ 0.04
สถานการณเ์ ชิงประเด็นทางสงั คมทีน่ า่ สนใจ
สถานการณ์การค้ามนุษย์ ในจังหวัดปทุมธานี พบว่า เป็นรูปแบบการค้าประเวณีในร้านคาราโอเกะ
โดยการแอบแฝงเป็นพนักงานเสรฟิ จำนวน 15 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.001
สถิติการใช้ความรุนแรงในครอบครัวจังหวัดปทุมธานี โดยศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันการกระทำ
ความรุนแรงในครอบครัวจังหวัดปทุมธานี ข้อมูลตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2563 – 31 มีนาคม 2564 มีจำนวน 25 ราย
เพศหญงิ 21 ราย เพศชาย 4 ราย ผ้ถู ูกกระทำความรนุ แรงสว่ นใหญ่ อยใู่ นชว่ งอายุ อายุ 36 – 39 ปี จำนวน 10 ราย
โดยสว่ นใหญ่มีเหตุการณ์ความรุนแรง คอื การทำร้ายรา่ งกาย 20 ราย ซึง่ มสี าเหตุมาจากยาเสพติด จำนวน 10 ราย
และพ้ืนท่ีทพี่ บการกระทำความรนุ แรงบอ่ ยครัง้ คือ อำเภอเมอื ง อำเภอธญั บรุ ี และ อำเภอคลองหลวง

รายงานสถานการณท์ างสังคมจังหวดั ประจำปี ๒๕๖๔

31

การให้บริการศูนย์ช่วยเหลือสังคมสายด่วน 1300 จังหวัดปทุมธานี การให้บริการของศูนย์ช่วยเหลือ
สงั คมสายดว่ น ๑๓๐๐ จังหวดั มีประเด็นท่พี บมากท่สี ุด คอื ครอบครวั ยากจน จำนวน 513 ราย คดิ เป็นร้อยละ
0.04 รองลงมาคือ ผ้สู ูงอายแุ ละคนพิการไม่มีทุนประกอบอาชีพ จำนวน 457 ราย คิดเป็นรอ้ ยละ 0.03 เด็ก
แรกเกดิ ในครอบครัวยากจน จำนวน 348 ราย คดิ เป็นร้อยละ 0.02 สอบถามเบยี้ ยังชีพผูส้ งู อายแุ ละคนพิการ
จำนวน 336 ราย คดิ เปน็ ร้อยละ 0.02 และมปี ัญหาดา้ นทีอ่ ยู่อาศัย จำนวน 29 ราย คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.01

สถานการณ์ TPMAP จังหวัดปทุมธานี ได้จำแนกข้อมูลครัวเรือนเปราะบาง ซึ่งพบว่ามีครัวเรือนเปราะบาง
จำนวน 55,067 ครัวเรือน โดยมีจำนวนครัวเรือน/ประชาชนที่ ตกเกณฑ์ MPI 5 มิติ จำนวน 1,999 ครัวเรือน
6,276 คน จำแนกตามลำดับ ดังนี้ มิติด้านรายได้ จำนวน 1,195 ครัวเรือน 3,825 คน คิดเป็นร้อยละ 0.24
มติ ิด้านสุขภาพ จำนวน 542 ครัวเรือน 1,562 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.11 มิตดิ า้ นความเปน็ อยู่ จำนวน 187 ครัวเรือน
538 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 0.03 มติ ดิ ้านการศึกษา จำนวน 75 ครัวเรือน 351 คน คดิ เป็นรอ้ ยละ 0.01 และมิติด้าน
การเข้าถึงบริการของรฐั ไม่มีครัวเรือนตกเกณฑ์

๖.๒ ข้อเสนอแนะเชงิ นโยบาย
1) เสริมองคค์ วามรู้บุคลากรและภาคเี ครือข่ายใหม้ ีความพร้อม ในการชว่ ยเหลอื ผู้ประสบปัญหาทางสังคม

ในรปู แบบ New Normal ทเ่ี กดิ ขน้ึ ในปจั จบุ ัน
2) การจดั สรรงบประมาณในการช่วยเหลือผ้ปู ระสบปัญหาทางสังคมเชงิ ประเดน็
3) การใช้กลไกองค์กรภาคีเครือข่ายในการชี้เป้าเฝ้าระวังและบูรณาการช่วยเหลือผู้ประสบปัญหาทางสังคม

เชงิ ประเดน็
4) การกำหนดแนวทางในการเสริมสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคมให้แก่ประชาชนกลมุ่ เป้าหมาย โดยการนำเทคโนโลยี

สารสนเทศ เข้ามาเปน็ ส่วนสำคญั ในการเปดิ ใหป้ ระชาชนเขา้ ถงึ บรกิ ารและสวสั ดกิ าร
5) การฝึกอบรมบคุ ลากรเพอื่ ทบทวบความรู้ในการทำงานประจำปี

๖.๓ ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏบิ ัติระดับจังหวัด
1) การนำแผนยุทธศาสตร์ของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมน่ั คงของมนุษย์ มาจัดทำแผนงาน/

โครงการ ในระดับจังหวดั เพ่ือใหเ้ กดิ การขับเคลอ่ื นงานได้บรรลุเป้าหมาย และประชาชนไดร้ บั ประโยชนส์ งู สดุ
2) ส่งเสริมให้มีการการบูรณาการภาคีเครือข่ายทั้งภาคประชาชนและภาคเอกชนในการช่วยเหลือผู้

ประสบปญั หาทางสังคมในพนื้ ที่
3) จัดให้มตี ิกตามและพัฒนางานของเจ้าหนา้ ทผ่ี ้ปู ฏิบตั ิงานอย่างต่อเน่ือง เพ่ือให้การบริการประชาชนเกิด

ประสิทธภิ าพสูงสดุ

รายงานสถานการณท์ างสงั คมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

32

ท่ีปรกึ ษา คณะผจู้ ัดทำ
ผู้จดั ทำ
นางรัชนี วชิรภชู ัย
หน่วยงานสนบั สนุนขอ้ มลู พัฒนาสงั คมและความมนั่ คงของมมนุษย์จังหวดั ปทมุ ธานี
กลุม่ นโยบายและวิชาการ
นางอุทยั วรรณ พลสมัคร นักพัฒนาสงั คมชำนาญการพเิ ศษ
นางสาวณชิ าภา เจรญิ รตั น์ นกั พัฒนาสงั คมปฏบิ ัตกิ าร
นางสาววรณนั สวุ รรณภูมิ นกั พัฒนาสังคมปฏบิ ัติการ

หน่วยงานในสังกัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
จงั หวัดปทมุ ธานี
สำนักงานจังหวัดปทมุ ธานี
สำนักงานแรงงานจังหวดั จังหวัดปทมุ ธานี
สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั จงั หวดั ปทมุ ธานี
ทีท่ ำการปกครองจงั หวัดจงั หวดั ปทุมธานี
สำนักงานสถิติจังหวัดจังหวดั ปทมุ ธานี
สำนกั งานศึกษาธกิ ารจงั หวดั จังหวัดปทมุ ธานี
องค์กรปกครองส่วนท้องถน่ิ จังหวัดปทุมธานี

รายงานสถานการณท์ างสังคมจงั หวัด ประจำปี ๒๕๖๔

33

โดย...สาํ นักงานพัฒนาสังคมและความมันคงของมนุษย์จังหวัดปทุมธานี
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมันคงของมนุษย์

http://pathumthani.m-society.go.th โทรศพั ท์ ๐๒ ๕๘๑ ๖๐๔๓ โทรสาร ๐๒ ๕๘๑ ๔๙๓๗