เอทานอลพอเพียงจากราชพฤกษ์

รายงานโครงงานวทิ ยาศาสตร์ ประเภททดลอง

เรอ่ื ง เอทานอลพอเพียงจากราชพฤกษ์

โดย รน่ื นางแยม้
บุญมี
1. นางสาวนฤมล ดีสภุ าพ
2. นางสาวพชิ ามญช์ุ
3. นายสหสั วรรษ เจนชยั
แยม้ สี
ครผู ู้ฝึกสอน

1. นายฉตั รบรริ กั ษ์
2. นางสาวจุฑาธนิ ี

โรงเรยี นสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชปู ถมั ภ์
สำนกั เขตพ้ืนท่ีการศกึ ษา ปทมุ ธานีเขต 1

รายงานฉบบั นเ้ี ป็นสว่ นประกอบของโครงงานวทิ ยาศาสตร์
ประเภททดลอง ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

เนื่องในงานศิลปหัตถกรรมนกั เรยี น ครั้งที่ 66 วันท่ี 19 เดอื นพฤศจิกายน พ.ศ. 2559

เร่อื ง เอทานอลพอเพยี งจากราชพฤกษ์

โดย รืน่ นางแยม้
บญุ มี
1. นางสาวนฤมล ดสี ุภาพ
2. นางสาวพชิ ามญช์ุ
3. นายสหสั วรรษ

ครผู ู้ฝกึ สอน เจนชัย
แยม้ สี
1. นายฉัตรบริรักษ์
2. นางสาวจฑุ าธนิ ี

ก

โครงงานการทดลอง เรื่อง เอทานอลพอเพียงจากราชพฤกษ์

ช่ือผจู้ ัดทา 1. นางสาวนฤมล รนื่ นางแย้ม ช้ันมธั ยมศกึ ษาปีที่ 4

2. นางสาวพชิ ามญช์ุ บญุ มี ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 4

3. นายสหัสวรรษ ดีสุภาพ ช้ันมัธยมศกึ ษาปที ่ี 4

ครูที่ปรกึ ษา 1. นายฉตั ร เจนชยั

2. นางสาวจุฑาธนิ ี แยม้ สี

โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตำบลคลองหน่ึง
อำเภอคลองหลวง จังหวดั ปทมุ ธานี
โทรศพั ท์ 02-5290864

บทคัดยอ่
โครงงาน“เอทานอลพอเพียงจากราชพฤกษ์” จัดทาขึ้นเพื่อต้องการผลิตแอลกอฮอล์ไว้ใช้เอง
ในหอ้ งปฏิบตั กิ ารวิทยาศาสตร์เพอ่ื เปน็ การลดคา่ ใชจ้ ่ายในการซื้อสารเคมี
จากการทดลองและทดสอบสมบัติเบ้ืองต้นพบว่าแอลกอฮอล์ที่ได้จากการหมักเน้ือจาก ผล
(ฝัก)ราชพฤกษ์กับน้ำ เป็นแอลกอฮอล์ชนิดเอทานอลหรือเอทิลแอลกอฮอล์ซ่ึงสามารถจุดติดไฟได้
จงึ สามารถใส่ในตะเกียงแอลกอฮอลเ์ พื่อทาการทดลองในห้องปฏบิ ัติการวทิ ยาศาสตร์ได้
และจากการศกึ ษายังพบว่า เอทานอลที่ได้ ยงั ใช้เปน็ พลงั งานทางเลอื กสำหรบั ใช้เป็นเชื้อเพลิง

ในรถยนต์ ในอนาคตเน้ือจากฝักราชพฤกษ์อาจเป็นอีกทางเลือกหน่งึ ของพลังงานทดแทนทส่ี ามารถหา

วัตถดุ ิบไดจ้ ากท้องถ่นิ ซง่ึ จะเปน็ อีกทางหนงึ่ ในการลดค่าใช้จ่ายจากการนำเข้านำ้ มันจากตา่ งประเทศได้

อีกด้วย

ข

กิตตกิ รรมประกาศ

การศึกษาค้นควา้ นส้ี าเร็จได้ด้วยความรว่ มมือในการทางานเป็นหมู่คณะของผจู้ ัดทำและความ
เอื้อเฟื้อจากบิดา มารดา เพื่อนๆนักเรียนช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 4/2 ทุกคน และการค้นคว้าเอกสารท่ี
เกี่ยวข้องจากคุณครูฉัตรบริรักษ์ เจนชัย คุณครูกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และท่าน
ผู้อำนวยการโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
อาจารย์ ดร.สุพจน์ ทรายแก้ว และ ดร.นารี คูหาเรืองรอง ท่ีได้ให้การสนับสนุนและเป็นกำลังใจจน
ช้ินงานนสี้ ำเรจ็ ลลุ ่วงดว้ ยดี

นางสาวนฤมล ร่ื น น า ง แ ย้ ม
นางสาวพชิ ามญชุ์ บุญมี
นายสหัสวรรษ ดสี ภุ าพ

ค

สารบัญ หนา้

เร่อื ง ก

บทคัดย่อ ข

กติ ติกรรมประกาศ ค

สารบญั ง

สารบัญตาราง จ

สารบญั รูปภาพ 1

บทที่ 1 บทนำ 1

ที่มาและความสำคัญ 1

วตั ถุประสงค์ 1

สมมติฐาน 2

ตวั แปรที่เกี่ยวข้อง 2

ขอบเขตของการศกึ ษา 2

นิยามคำศัพทเ์ ฉพาะ 3

ประโยชนท์ ี่ได้รับ 4

บทที่ 2 เอกสารทีเ่ กยี่ วขอ้ ง 4
5
เอทานอล (Ethanol) 5
วตั ถุดบิ ท่นี ำมาใช้ในการผลติ เอทานอล 7
การผลิตเอทานอล 8
ราชพฤกษ์ 10
ลักษณะต่างๆของราชพฤกษ์ 12
สรรพคณุ ของราชพฤกษ์ 13
ประโยชนข์ องราชพฤกษ์ 14
หลกั แนวคดิ เศรฐกิจพอเพยี ง
บทที่ 3 อุปกรณแ์ ละวิธกี ารดำเนนิ การ 16

บทท่ี 4 ผลการดำเนินการ 16

ปรมิ าณของเอทานอลท่ีได้จากการหมกั เนื้อจากฝักราชพฤกษ์ 16

การทดสอบคณุ สมบัตเิ บือ้ งต้นของเอทานอลจากผล (ฝกั )ราชพฤกษ์

สารบญั (ตอ่ ) ค

เรือ่ ง หนา้
บทที่ 5 สรปุ ผลการดำเนนิ การ 17
17
สรุปผลการทดลอง 17
อภิปรายผลการทดลอง 17
ขอ้ เสนอแนะ 18
บรรณานุกรม 19
ภาคผนวก

ง

สารบัญตาราง

เร่อื ง หนา้

ตารางท่ี 1 ตารางเปรียบเทยี บปรมิ าณของเอทานอลท่ีได้จากพืชชนดิ ต่างๆ 5

ตารางท่ี 2 ตารางจากการทดลองหมักเนื้อจากฝกั ราชพฤกษ์ 16

ตารางท่ี 3 ตารางการทดสอบคุณสมบัตเิ บ้ืองต้นของเอทานอลจากผล (ฝัก)ราชพฤกษ์ 16

สารบญั รูปภาพ จ

เรอ่ื ง หนา้
4
ภาพท่ี 1 สูตรโครงสร้างของเอทานอล 7
ภาพที่ 2 กระบวนการผลิตเอทานอล 8
ภาพท่ี 3 ลักษณะของตน้ ราชพฤกษ์ 9
9
ภาพที่ 4 ลกั ษณะของใบราชพฤกษ์ 10
10
ภาพที่ 5 ลักษณะของดอกราชพฤกษ์

ภาพท่ี 6 ลักษณะของผล(ฝัก)ราชพฤกษ์

ภาพที่ 7 ลักษณะของเมล็ดราชพฤกษ์

1

บทท่ี 1
บทนำ

1.1 ที่มาและความสำคัญ
ในปัจจุบันสถานศึกษาต่างๆได้มีการทำการทดลองวิทยาศาสตร์ (Laboratory) อย่าง

แพร่หลายมากข้ึนและสารอินทรีย์ที่นิยมใช้เป็นอันดับต้นๆในห้องทดลองวิทยาศาสตร์คงหนีไม่พ้น
เอทิลแอลกอฮอล์หรือเอทานอล ตัวอย่างการใช้งานเช่น ใช้จุดไฟในตะเกียงแอลกอฮอล์ ใช้เป็นตัวทำ
ละลาย เปน็ ตน้ โรงเรยี นสาธติ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ มีการทำการ
ทดลองวิทยาศาสตร์เพ่ือให้นักเรียนเกิดทักษะกระบวนการเรียนรู้ซ่ึงมีการใช้เอทานอลในการทาการ
ทดลองอยู่เสมอจึงเกิดแนวคิดท่ีจะผลิต เอทานอลขึ้นมาใช้เอง โดยเอทานอลได้มาจากการหมักยีสต์
กับน้ำ ซึ่งความหวานของเน้ือฝักของราชพฤกษ์จะทำหน้าท่ีเปลี่ยนน้ำตาลเป็นเอทิลแอลกอฮอล์
(เอทานอล) ท่ีมีความเข้มข้นประมาณ 8-10 ดีกรี ถ้าเรานำมากลั่นต่ออีก 2-3 ครั้ง ความเข้มข้นของ
แอลกอฮอล์จะเพม่ิ สูงข้ึน สาหรับน้ำตาลท่ีจะนำมาผลิตแอลกอฮอล์ส่วนใหญ่จะมีในผลไมแ้ ละผักที่เรา
นำมาประกอบเป็นอาหาร

ในมหาวิทยาลัยของเรามีพืชชนิดหนึ่งทใี่ หผ้ ล (ฝัก) ทม่ี ีรสหวานน่ันก็คือ ผลของต้นราชพฤกษ์
ซึ่งผลดังกล่าว มีอยู่เป็นจำนวนมากเพราะเป็นต้นไม้ประจำมหาวิทยาลัยและไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์
อะไร ดังน้ันผู้จัดทำโครงงาน จึงมีแนวความคิดท่ีจะนำเอาเนื้อในจากผล (ฝัก) ของต้นราชพฤกษ์มา
ผลิตเป็นเอทานอล เพื่อเก็บไว้ใช้งาน ในห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ของโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัย
ราชภฏั วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชปู ถมั ภ์

1.2 วตั ถปุ ระสงค์
2.1 เพอื่ ผลติ เอทานอลจากเน้ือราชพฤกษ์
2.2 เพ่ือผลติ เอทานอลใช้ในห้องปฏิบัตกิ ารวิทยาศาสตรภ์ ายในโรงเรยี น
2.3 เพอ่ื ลดค่าใช้จ่ายในการซ้อื เอทานอลในห้องปฏิบตั ิการวิทยาศาสตร์
2.4 สามารถนำเอาส่งิ ท่ใี กล้ตวั มาประยุกตใ์ ช้ให้เกดิ ประโยชน์
2.5 เป็นการน้อมนำทฤษฏขี องเศรษฐกจิ พอเพียงมาใช้

1.3 สมมติฐาน
เน้ือจากผล(ฝัก) ราชพฤกษ์สามารถนำมาหมักเพื่อผลิตเอทานอลได้และสามารถนำไปใช้

ประโยชนใ์ นห้องทดลองวิทยาศาสตรไ์ ด้

2

1.4 ตวั แปรทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
4.1 ตวั แปรตน้ คอื เนอื้ จากฝักราชพฤกษ์
4.2 ตัวแปรตาม คือ ปริมาณเอทานอล
4.3 ตัวแปรควบคมุ
4.3.1 อุณหภมู ิ
4.3.2 ระยะเวลา
4.3.3 อตั ราส่วนของน้ำ
4.3.4 อัตราสว่ นของเนอ้ื ราชพฤกษ์

1.5 ขอบเขตการศกึ ษา
1.5.1 ผล (ฝัก) ของราชพฤกษ์ท่ีใช้ในการทดลองเป็นผลแห้งท่อี ยู่ภายในมหาวิทยาลัยราชภฏั -

วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จงั หวดั ปทมุ ธานี
1.5.2 เอทานอลท่ีได้จากการหมักและสกัดจากผล(ฝัก) ของราชพฤกษ์ที่อยู่ภายใน

มหาวิทยาลัยราชภฏั วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัด
ปทมุ ธานี

1.6 นิยามศพั ทเ์ ฉพาะ
1.6.1 เอทานอล หมายถึง แอลกอฮอล์ท่ีได้จากการหมักเนื้อจากฝักราชพฤกษ์กับน้าตาล

ทรายและยีสตแ์ ลว้ นำไปกล่ัน 2-3 ครั้ง
1.6.2 ราชพฤกษ์ หมายถึง พืชชนิดหน่ึงเป็นพืชใบเล้ียงคู่ มีลักษณะฝักกลมยาวโดยใช้ฝักที่

แหง้ หรอื แกจ่ ัดซงึ่ จะเปน็ สนี ้าตาลเข้มฝักราชพฤกษ์ ใช้สว่ นทเ่ี ปน็ เน้ือในผล (ฝกั ) ราชพฤกษ์
1.6.3 ความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 คุณลักษณะ พรอ้ ม ๆ กันดังนี้
1) ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีท่ีไม่น้อยเกินไป และไม่มากเกินไปโดยไม่

เบยี ดเบยี นตนเอง และผู้อืน่ เช่นการผลติ และการบรโิ ภคทีอ่ ยูใ่ นระดบั พอประมาณ
2) ความมีเหตผุ ล หมายถึง การตดั สินใจเก่ยี วกบั ระดับของความพอเพียงนนั้ จะตอ้ ง

เป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้องตลอดจนคานึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้น
จากการกระทานั้น ๆ อย่างรอบคอบ

3) การมีภูมิคุ้มกันท่ีดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบ และการ
เปลี่ยนแปลงด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดข้ึนโดยคานึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ ต่าง ๆ ท่ีคาดว่าจะ
เกดิ ข้ึนในอนาคตทั้งใกล้ และไกล

4) ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ หมายถึง ห้องที่ใช้ในการทำการทดลองเกี่ยวกับ
วทิ ยาศาสตร์

3

1.7 ประโยชนท์ ่ไี ด้รบั
1.7.1 สามารถผลติ เอทานอลจากเนื้อจากฝกั ราชพฤกษ์ได้
1.7.2 สามารถนำมาใชป้ ระโยชนใ์ นหอ้ งปฏิบตั กิ ารวิทยาศาสตร์ได้
1.7.3 ลดคา่ ใชจ้ า่ ยในการซอื้ เอทานอลในหอ้ งปฏบิ ตั กิ ารวทิ ยาศาสตร์
1.7.4 สามารถนำสิง่ ทีใ่ กล้ตวั มาประยกุ ตใ์ ชใ้ ห้เกดิ ประโยชน์
1.7.5 เปน็ การนอ้ มนำทฤษฏีของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใช้

4

บทท่ี 2
เอกสารทเ่ี กย่ี วขอ้ ง

การศึกษาครัง้ นี้ ได้ศึกษารวบรวมเอกสาร แนวคดิ ทฤษฎีและผลการวจิ ัยทีเ่ กี่ยวข้อง เพอ่ื เป็น
แนวทางในการทำโครงงานวิทยาศาสตร์ เรื่องเอทานอลจากราชพฤกษ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้
วิทยาศาสตร์ โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ อำเภอคลอง
หลวง จังหวดั ปทุมธานี ดงั นี้

2.1 เอทานอล (Ethanol)
2.2 วัตถดุ บิ ที่นำมาใชใ้ นการผลติ เอทานอล
2.3 การผลติ เอทานอล
2.4 ราชพฤกษ์
2.5 ลักษณะต่างๆของราชพฤกษ์
2.6 สรรพคุณของราชพฤกษ์
2.7 ประโยชน์ของราชพฤกษ์
2.8 หลกั แนวคิดเศรฐกิจพอเพียง

2.1 เอทานอล (Ethanol)
เอทานอล (Ethanol) หรือ เอทิลแอลกอฮอล์ (Ethyl Alcohol) ในทางเคมีเป็นกลุ่ม

สารประกอบอินทรีย์มีสูตรทางเคมีคือ C2H5OH ประกอบด้วย คาร์บอน ไฮโดรเจนและออกซิเจน
เป็นไฮดรอกซิล ดิริเวทีฟของไฮโดรคาร์บอน เกิดจากการแทนท่ีไฮโดรเจนอะตอมด้วย hydroxyl
group (OH) มีน้ำหนักโมเลกุล 46.07 จุดเดือดประมาณ 78 องศาเซลเซียส เป็นของเหลวใสไม่มีสี
ตดิ ไฟง่าย ใหเ้ ปลวไฟ สีน้ำเงิน ไม่มีควัน
เอทานอล (อังกฤษ: ethanol) หรือ เอทิลแอลกอฮอล์ (อังกฤษ: ethyl alcohol) (สูตรเคมี
C2H5OH) เป็นแอลกอฮอล์ชนิดหน่ึงซ่ึงเกิดจากการนำเอาพืชมาหมักเพื่อเปล่ียนแป้งเป็นน้ำตาล
จากน้ันจึงเปล่ียนจากน้ำตาลเป็นแอลกอฮอล์ โดยใช้เอนไซม์หรือกรดบางชนิดช่วยย่อย เมือ่ ทำให้เป็น
แอลกอฮอล์บริสุทธ์ิ 95% โดยการกลั่น ส่วนใหญ่ผลิตจากพืช สองประเภทคือ พืชประเภทน้ำตาล
เชน่ อ้อย บีทรูท และพชื จาพวกแปง้ เชน่ มันสาปะหลัง ข้าว ข้าวโพด

ภาพท่ี 1 สูตรโครงสรา้ งของเอทานอล

5

2.2 วัตถุดบิ ทใี่ ชใ้ นการผลติ เอทานอล
วัตถุดบิ ที่ใชผ้ ลิตเอทานอลแบง่ ออกเปน็ 3 ประเภทใหญ่ ๆ ดงั น้ี คือ
1. วัตถุดิบประเภทแป้ง ได้แก่ ธัญพืช ข้าวเจ้า ข้าวสาลี ข้าวโพด ข้าวบาร์เลย์ ข้าวฟ่าง และ

พวกพชื หัว เชน่ มันสาปะหลงั มนั ฝร่งั มันเทศ เป็นตน้
2. วัตถดุ ิบประเภทน้ำตาล ได้แก่ ออ้ ย กากน้ำตาล บตี รูต ขา้ วฟ่างหวาน เป็นต้น
3. วัตถุดิบประเภทเส้นใย ส่วนใหญ่เป็นผลพลอยได้จากผลผลิตทางการเกษตร เช่น ฟางข้าว

ชานอ้อย ซังข้าวโพด รำข้าว เศษไม้ เศษกระดาษ ขี้เล่ือย วัชพืช รวมทั้งของเสียจากโรงงาน
อตุ สาหกรรม เช่น โรงงานกระดาษ เป็นต้น เทคโนโลยีที่นามาใช้ผลิตเอทานอลจะมีความแตกต่างกัน
ไปตามประเภทของวัตถุดิบ และให้ผลผลิตเอทานอลท่ีแตกต่างกันตามตัวอย่างที่แสดงในตาราง
เปรียบเทยี บปริมาตรของ เอทานอล ท่ีผลติ ได้จากวถั ตดุ บิ ชนิดต่างๆ

ตารางที่ 1 ตารางเปรียบเทยี บปรมิ าณของเอทานอลที่ไดจ้ ากพืชชนิดตา่ งๆ

2.3 การผลติ เอทานอล
ปจั จุบันการผลิตเอทานอลส่วนใหญ่ของโลกใช้วัตถดุ ิบหลัก 2 ประเภท คือ นำ้ ตาล เช่น อ้อย

และกากน้ำตาล และแป้ง เช่น มันสำปะหลัง ข้าว และข้าวโพด อย่างไรก็ตาม เร่ิมมีความกังวลว่า
วัตถุดบิ ดังกล่าวอาจไม่เพียงพอต่อการผลิตเอทานอลในระยะขา้ งหน้า และเป็นการนำพืชอาหารมาใช้
ผลิตเอทานอลซึ่งในบางประเทศ เชน่ สหรัฐฯ และจนี ทน่ี ำข้าวโพดมาใชผ้ ลติ เอทานอล ส่งผลใหร้ าคา
สินค้าอาหารภายในประเทศปรับสูงข้ึน ดังน้ัน ปัจจุบันการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตเอทานอลใน
หลายประเทศจึงม่งุ เนน้ ไปทว่ี ตั ถดุ บิ ประเภทอน่ื คอื เซลลโู ลส ซง่ึ เป็นเศษเหลอื ใช้ท่ไี ดจ้ ากพชื

Cellulosic Ethanol หรือ เอทานอลที่ผลิตจากเซลลูโลส เป็นเอทานอลที่ผลิตจากวัตถุดิบ
หลักประเภทฟางข้าว กากอ้อย ซังข้าวโพด และเปลือกไม้ วัตถุดิบดังกล่าวประกอบด้วยลิกโน
เซลลูโลส (Lignocellulosic Material) ซ่ึงเป็นสารประกอบอินทรีย์ประเภทคาร์โบไฮเดรตท่ีเป็น
สว่ นประกอบสำคัญของเซลล์พืช ซึง่ เกิดขึ้นจากหน่วยย่อยของน้ำตาลกลูโคส เชื่อมต่อกันเป็นสายยาว

6

หรือโพลีเมอร์ของน้ำตาลกลูโคส เอทานอลที่ผลิตจากเซลลูโลสจึงมีคุณสมบัติและลักษณะทางเคมี
เช่นเดียวกับเอทานอลท่ีผลิตจากวัตถุดิบประเภทน้ำตาลและแป้ง ทั้งนี้ ปัจจุบันการผลิต Cellulosic
Ethanol ในหลายประเทศ อาทิ จีน และแคนาดา ยังอยู่ในข้ันทดลอง อย่างไรก็ตาม คาดว่าการผลิต
ในเชิงพาณิชย์ จะเกิดข้ึนได้ในไม่ช้า เพราะมีบริษัทผู้พัฒนาเทคโนโลยีการผลิต Cellulosic Ethanol
บางราย อยรู่ ะหว่างเตรียมแผนกอ่ สร้างโรงงานผลติ ในสหรัฐฯ และแคนาดา

2.3.1 วธิ ีการผลติ Cellulosic Ethanol มี 2 วิธีหลกั ไดแ้ ก่
1) Cellulolysis คือ การย่อยสลายเซลลูโลสให้กลายเป็นน้ำตาลกลูโคส แล้วหมักน้ำตาล

กลโู คสดว้ ยยีสต์ กลายเปน็ แอลกอฮอล์ ผา่ นการกล่นั และแยกนำ้ จนเปน็ เอทานอล
2) Gasification คือ การแตกสารประกอบประเภทคาร์บอนของเซลลูโลสให้กลายเป็นก๊าซ

คาร์บอนมอนอกไซด์ (Carbon Monoxide) คาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Dioxide) และ ไฮโดรเจน
(Hydrogen) จากนั้นหมักด้วยจุลินทรีย์ กลายเป็นแอลกอฮอล์ ผ่านการกล่ันและแยกน้ำจนเป็นเอทา
นอล

2.3.2 ขอ้ ดขี องการผลติ Cellulosic Ethanol มีดงั นี้
1) วัตถุดิบสามารถหาได้งา่ ย เนื่องจากเซลลูโลสเป็นส่วนประกอบหลักของพืชหลายประเภท

และสามารถนำส่วนของพชื ทไี่ ม่ไดใ้ ชป้ ระโยชน์ อาทิ ฟางข้าว ซงั ข้าวโพด และกากออ้ ย มาผลิต
2) การผลิตและใช้เอทานอลจากเซลลูโลสช่วยลดก๊าซเรือนกระจกได้ถึงร้อยละ 85 ของการ

ผลติ และใช้น้ำมันเบนซิน ขณะท่ีการผลิตและใช้เอทานอลท่ีผลิตจากแปง้ ช่วยลดก๊าซเรือนกระจกเพียง
รอ้ ยละ 18-29

3) ช่วยลดปัญหาการนำพืชอาหารท่ีใช้บริโภคไปผลิตเอทานอล เพราะเซลลูโลสเป็นส่วนของ
พืชท่ีร่างกายมนุษย์ไม่สามารถย่อยได้ วัตถดุ บิ ที่นำมาผลิตจึงไม่ใช่อาหารทม่ี นษุ ยบ์ ริโภค

4) ทำใหม้ ีปริมาณวตั ถดุ ิบใช้ผลิตเอทานอลได้เพ่มิ ข้นึ เน่ืองจากสามารถนำส่วนต่าง ๆ ของพืช
มาใช้ประโยชน์ได้มากขึ้น อาทิ น้ำอ้อยนำมาผลิตเอทานอลด้วยวิธีการเดิม ขณะท่ีกากอ้อยนำมาผลิต
Cellulosic Ethanol

ทั้งน้ี อุปสรรคสำคัญของการผลิตเอทานอลจากเซลลูโลส คือ ต้นทุนการผลิตยังค่อนข้างสูง
เม่ือเทียบกับเอทานอลท่ีผลิตจากวัตถุดิบประเภทน้ำตาลและแป้ง โดยในปี 2549 ต้นทุนการผลิต
Cellulosic Ethanol ของสหรัฐฯ อยทู่ ี่ประมาณลิตรละ 0.59 ดอลลาร์สหรัฐ (เทียบกับราคาจำหน่าย
เอทานอลในสหรัฐฯ ลิตรละ 0.40 ดอลลาร์สหรฐั ในปัจจุบัน) อย่างไรก็ตาม สหรัฐฯ ต้ังเป้าลดต้นทุน
ดังกล่าวให้เหลือเพียงลิตรละ 0.28 ดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี 2555 (ส่วนวิเคราะหธ์ ุรกิจ ฝ่ายวิชาการ:

2550)

7

ภาพที่ 2 กระบวนการผลติ เอทานอล
2.4 ราชพฤกษ์

ราชพฤกษ์ หรือ คูน ภาษาอังกฤษ Golden shower, Indian laburnum, Pudding-pine
tree, Purging Cassia ช่ื อ วิ ท ย า ศ า ส ต ร์ Cassia fistula Linn. จั ด อ ยู่ ใน ว ง ศ์ Fabaceae-
Caesalpinioideae เป็นพืชพื้นเมืองในแถบเอเชียใต้ ไล่ตั้งแต่ทางตอนใต้ของปากีสถานไปจนถึง
อินเดีย พม่า และประเทศศรีลังกา
นอกจากน้ี ต้นราชพฤกษ์ยังมีชื่อท้องถนิ่ อน่ื ๆ อกี เช่น กเุ พยะ (กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี), ปูโย ปอี ยู เปอโซ
แมะหล่าอยู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), ลักเกลือ ลักเคย (กะเหรี่ยง), ราชพฤกษ์ ชัยพฤกษ์ (ภาคกลาง),
ลมแล้ง (ภาคเหนือ), ราชพฤกษ์ (ภาคใต้) เป็นต้น แต่โดยส่วนใหญ่แล้วเราจะเรียกต้น ราชพฤกษ์ว่า
“ตน้ คูน” มากกว่า เพราะจางา่ ยกว่านัน่ เอง (แตม่ ักจะเขียนผิดหรือสะกดผิดเป็น “ต้นคูณ” หรือ “คูณ
“)
คำว่า “ราชพฤกษ์” มีความหมายว่า “ต้นไม้ของพระราชา” ซ่ึงเป็นสัญลักษณ์ของงานมหกรรมพืช
สวนโลกซึ่งจัดข้ึนเพื่อฉลองในวโรกาสอันเป็นมหามงคล ท่ีพระเจ้าอยู่หัวของเราได้ทรงครองสิริราช
สมบตั ิครบรอบ 60 ปี ตน้ รำชพฤกษ์ ตน้ ไม้ประจำชำติไทย

เมื่อปี พ.ศ.2544 คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ ได้มีข้อเสนอและได้สรุปให้มีการกาหนด
สญั ลักษณ์ประจาชาติ 3 สิ่ง ซ่ึงประกอบไปด้วย ดอกไม้ สัตว์ และสถาปัตยกรรม ซ่ึงจากการพิจารณา
ได้ข้อสรุปว่า ให้สตั ว์ประจาชาตคิ ือ “ชา้ งไทย” ส่วนในด้านสถาปัตยกรรมประจาชาติคือ “ศาลาไทย”
และในสว่ นของดอกไม้ประจำชาตกิ ็คอื “ดอกราชพฤกษ์” โดยมเี หตผุ ลในการคัดเลือกดงั นี้ตน้ คูน หรือ
ต้นราชพฤกษ์ จัดเป็นตน้ ไม้ประจำชาตไิ ทย (ตามประกาศของกรมป่าไม้) เปน็ ตน้ ไม้ท่ีคนไทยท่ัวไปรู้จัก
กันอย่างแพร่หลาย ในนามของ “ต้นคูน” สามารถพบเห็นได้ทั่วไปของทุกภาคในประเทศ ต้นราช

8

พฤกษ์มีความเก่ียวข้องกับประเพณีชาวไทยมาอย่างช้านาน เพราะเป็นไม้มงคลนามและใช้ในการ
ประอบพิธีสาคัญๆ ต่างๆ หลายพิธีเช่น พิธีลงเสาหลักเมือง ทาคฑาจอมพล ใช้ทายอดธงชัยเฉลิมพล
เป็นต้น สามารถนามาใช้ประโยชน์ได้อย่างหลากหลาย เช่น การใช้เป็นยาสมุนไพร หรือนามาใช้ทา
เป็นสาบ้านเสาเรือนได้ ฯลฯ เป็นต้นไม้ทมี่ ีอายุยนื นานและแข็งแรงทนนาน มีรปู ทรวงและพุม่ ที่งดงาม
มดี อกเหลืองอร่ามเต็มตน้ แลดูสวยงามยงิ่ นัก ดอกราชพฤกษ์มสี ีเหลอื ง ซ่งึ เป็นสัญลักษณ์ของชาตไิ ทย
เป็นสัญลักษณ์แห่งพระพุทธศาสนา และยังเป็นสัญลักษณ์ของวันจันทร์ ซ่ึงเป็นวนั พระราชสมภพของ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว นอกจากน้ีตามตาราไม้มงคล 9 ชนิด ยังระบุไว้ว่า ต้นราชพฤกษ์เป็น
สัญลกั ษณ์ทแ่ี สดงถงึ ความเปน็ ใหญ่ ความมอี ำนาจวาสนา มโี ชคมีชยั
2.5 ลักษณะต่างๆของต้นราชพฤกษ์

2.5.1 ต้นราชพฤกษ์ (ต้นคูน) เป็นต้นไม้ขนาดกลาง มีลำต้นสีน้าตาลแกมเทาเกล้ียง มักข้ึน
ท่ัวไปตามป่าผลัดใบ หรือในดินที่มีการถ่ายเทน้ำดี ขยายพันธ์ุด้วยวิธีการเพาะเมล็ดแล้วย้ายกล้ามา
ปลูกในถุงเพาะชำ เมื่อโตพอแล้วก็ย้ายมาปลูกในพ้ืนท่ี แต่ในปัจจุบันอาจจะใช้วิธีการทาบกิ่งและ
เสยี บยอดกไ็ ด้ แต่โอกาสสำเร็จจะนอ้ ยกว่าวิธกี ารเพาะเมลด็

ภาพท่ี 3 ลักษณะของต้นราชพฤกษ์
2.5.2 ใบราชพฤกษ์ (ใบคูน) ลักษณะของใบออกเป็นช่อ ใบสีเขียวเป็นมัน ช่อหน่ึงยาว
ประมาณ 2.5 เซนติเมตร และมีใบย่อยเป็นไข่หรือรูปป้อมๆ ประมาณ 3-6 คู่ ใบย่อยมีความกว้าง
ประมาณ 5-7 เซนติเมตร และยาวประมาณ 9-15 เซนตเิ มตร โคนใบมนและสอบไปทางปลายใบ เนื้อ
ใบบางเกล้ยี ง มเี สน้ แขนงใบถี่ และโค้งไปตามรูปใบ

9

ภาพที่ 4 ลกั ษณะของใบราชพฤกษ์
2.5.3 ดอกราชพฤกษ์ (ดอกคนู ) ออกดอกเปน็ ชอ่ ยาวประมาณ 20-45 เซนติเมตร มีกลบี รอง
ดอกรูปขอบขนานมคี วามยาวประมาณ 1 เซนตเิ มตร กลีบมี 5 กลีบ หลุดร่วงได้ง่าย และกลบี ดอกยาว
กว่ากลีบรองดอกประมาณ 2-3 เท่า และมีกลีบรูปไข่จานวน 5 กลีบ บริเวณพ้ืนกลีบจะเห็นเส้นกลีบ
ชัดเจน ที่ดอกมีเกสรตัวผู้ ขนาดแตกต่างกันจานวน 10 อัน มีก้านอับเรณูโค้งงอข้ึน ดอกมักจะบาน
ในช่วงเดือนมนี าคมถึงเดอื นพฤษภาคม แต่ก็มีบางกรณีทีอ่ อกดอกนอกฤดูเหมือนกนั เช่น ในช่วงเดือน
ธนั วาคมถงึ เดือนมกราคม

ภาพท่ี 5 ลักษณะของดอกราชพฤกษ์
2.5.4 ผลราชพฤกษ์ หรือ ฝักราชพฤกษ์ (ฝักคูณ) ผลมีลักษะเป็นฝักรูปทรงกระบอกเกล้ียงๆ
ฝกั ยาวประมาณ 20-60 เซนติเมตร และวัดเสน้ ผ่าศูนย์กลางไดร้ าว 2-2.5 เซนตเิ มตร ฝักออ่ น
จะมีสเี ขียว ส่วนฝักแก่จัดจะมีสีดา ในฝักจะมีผนังเย่ือบางๆ กันอยู่เป็นช่องๆ ตามขวางของฝัก และใน
ช่องจะมเี มล็ดสีนา้ ตาลแบนๆ อยู่ มขี นาดประมาณ 0.8-0.9 เซนตเิ มตร

10

ภาพที่ 6 ลกั ษณะของผล(ฝัก)ราชพฤกษ์
2.5.5 เมล็ด มีจานวนมากเรียงขวางโดยแต่ละเมล็ดจะมีเยื่อกันเป็นห้องๆ เมล็ดรูปรีแบน สี
น้ำตาลเกลยี้ งเป็น

ภาพท่ี 7 ลกั ษณะของเมลด็ ราชพฤกษ์
2.6 สรรพคุณของราชพฤกษ์

2.6.1 ชว่ ยบารุงโลหิตในรา่ งกาย (เปลอื ก)
2.6.2 สารสกดั จากลำต้นและใบของราชพฤกษ์มฤี ทธ์ิช่วยต่อตา้ นอนมุ ูลอสิ ระ (ลำตน้ ,ใบ)
2.6.3 สารสกดั จากเมลด็ มฤี ทธชิ์ ว่ ยลดระดบั คอเลสเตอรอล (เมล็ด)
2.6.4 ชว่ ยรกั ษาโรคเก่ยี วกับหวั ใจหรอื ถงุ น้ำด,ี ช่วยแกไ้ ข้ (ราก)
2.6.5 แก้ไข้มาลาเรียม, ช่วยรักษาเด็กเป็นตานขโมย ด้วยการใช้ฝักแห้งประมาณ 30 กรัม
นำมาตม้ กับนำ้ ดม่ื (ฝัก)
2.6.6 ช่วยแก้ไขร้ ูมาติก ด้วยการใชใ้ บอ่อนนามาตม้ กบั น้ำดม่ื (ใบ)
2.6.7 ฝักอ่อน มีรสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย มีกล่ินเหม็นเอียน เย็นจัด สรรพคุณสามารถใช้
ขบั เสมหะ, ช่วยแก้อาการกระหายน้ำ
2.6.8 เปลือกเมล็ดและเปลือกฝัก มีสรรพคุณช่วยถอนพิษทาให้อาเจียน หรือจะใช้เมล็ด
ประมาณ 5-6 เมลด็ นำมาบดเปน็ ผงแล้วรับประทานก็ได้ (เมลด็ ,ฝัก)

11

2.6.9 ต้นราชพฤกษ์ สรรพคุณของกระพ้ใี ชแ้ ก้อาการปวดฟัน (กระพ)ี้
2.6.10 ในอินเดียมีการใช้ฝัก เปลอื ก ราก ดอก และใบมาทาเป็นยา ใชเ้ ป็นยาแกไ้ ขแ้ ละหัวใจ
แก้อาการหายใจขัด ช่วยถา่ ยของเสยี ออกจากรา่ งกาย แก้อาการซมึ เศร้า หนกั ศีรษะ หนกั ตัว ทำให้ชุ่ม
ช่นื ทรวงอก (เปลือก, ราก, ดอก, ใบ, ฝัก)
2.6.11 สรรพคุณ ราชพฤกษ์ชว่ ยแก้โรครามะนาด (กระพ,ี้ แก่น)
2.6.12 ชว่ ยบรรเทาอาการแน่นหน้าอก (เนอ้ื ในฝกั )
2.6.13 ฝักแก่ใช้เป็นยาระบาย ช่วยในการขับถ่าย ทำให้ถ่ายได้สะดวกไม่มวนท้อง แก้อาการ
ท้องผูก เหมาะสาหรับผู้ที่มีอาการท้องผูกบ่อยๆ และสตรีมีครรภ์ เพราะมีสารแอนทราควิโนน
(Anthraquinone glycoside) เป็นตัวช่วยระบาย สาหรับวิธีการใช้ ให้ใช้ฝักแก่ขนาดก้อนเท่าหัวแม่
มอื (หนกั ประมาณ 4 กรัม) และนา้ อกี 1 ถ้วยแก้วใสห่ ม้อต้ม แล้วผสมเกลือเล็กน้อย ใชด้ ่ืมก่อนอาหาร
เชา้ หรือช่วงกอ่ นนอนเพยี งคร้ังเดยี ว (ฝกั แก่, ดอก, เน้อื ในฝัก, ราก,เมล็ด)
2.6.14 เมล็ด รสฝาดเมา สรรพคุณช่วยแก้ท้องร่วง ช่วยรักษาโรคบิด, ช่วยทำให้เกิดลมเบ่ง
ด้วยการใช้เมลด็ ฝนกับหญา้ ฝรัน่ นำ้ ดอกไม้เทศ และน้ำตาล แล้วนำมากิน (เมลด็ )
2.6.15 ช่วยหล่อลนื่ ลำไส้ รักษาโรคเกี่ยวกบั กระเพาะอาหาร และแผลเรือ้ รัง (ดอก)
2.6.16 สรรพคณุ ของราชพฤกษ์ ฝักช่วยแก้อาการจกุ เสียด (ฝัก)
2.6.17 ฝักและใบ สรรพคุณช่วยขับพยาธิ ด้วยการใช้ฝักแห้งประมาณ 30 กรัม นำมาต้ม
กบั นำ้ ดม่ื (ใบ,ฝัก,เน้อื ในฝัก)
2.6.18 ตน้ คณู สรรพคณุ ช่วยขบั พยาธไิ สเ้ ดือนในท้อง (แก่น)
2.6.19 เปลอื กฝักมรี สเฝื่อนเมา ชว่ ยขับรกท่คี า้ ง ทำใหแ้ ท้งลกู (เปลือกฝกั )
2.6.20 สารสกัดจากใบคูน มีฤทธช์ิ ่วยต้านการเกดิ พิษที่ตับ (ใบ)
2.6.21 สรรพคุณของคนู รากใชแ้ ก้โรคคดุ ทะราด (ราก)
2.6.22 ใบ สามารถนามาใช้ในการฆ่าเช้ือโรค เชื้อโรคบนผิวหนังท่ีเกิดจากเชื้อราได้ ช่วยฆ่า
พยาธิผิวหนัง
2.6.23 รากนำมาฝนใชท้ ารักษากลากเกล้อื น และใบอ่อนกใ็ ชแ้ กก้ ลากไดเ้ ชน่ กนั (ราก,ใบ)
2.6.24 เปลือกและใบ นามาบดผสมกันใช้ทาแก้เม็ดผดผ่ืนตามร่างกายได้, เปลือกสรรพคุณ
ช่วยแก้ฝี แก้บวม หรอื จะใชเ้ ปลอื กและใบนำมาบดผสมกันใช้ทารกั ษาฝี
2.6.25 คูน สรรพคุณของดอกชว่ ยแก้บาดแผลเรือ้ รัง รกั ษาแผลเรื้อรงั (ดอก)
2.6.26 เปลือกราชพฤกษ์ สรรพคณุ ช่วยสมานบาดแผล (เปลือก)
2.6.27 ฝกั คูณ สรรพคุณช่วยแกอ้ าการปวดขอ้ (เนือ้ ในฝกั )
2.6.28 ชาวอินเดียใช้ใบนำมาโขลกแล้วนำมาพอกแล้วนวด ช่วยแก้โรคปวดข้อและอัมพาต
(ใบ)
2.6.29 ช่วยกาจัดหนอนและแมลง โดยฝักแก่มีสารออกฤทธ์ิท่ีส่งผลต่อระบบประสาทของ
แมลง เมื่อนำฝักมาบดผสมกับน้ำท้ิงไว้ประมาณ 2-3 วัน แล้วใช้สารละลายที่กรองได้มาฉีดพ่นจะช่วย
กาจัดแมลงและหนอนในแปลงผักได้ (ฝักแก่)
2.6.30 สารสกัดจากรากราชพฤกษ์ มฤี ทธยิ์ บั ยง้ั เอน็ ไซม์ Acetylcholinesterase

12

2.6.31 นอกจากนี้ยังมีการนาสมุนไพรราชพฤกษ์มาแปรรูปทาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ มากมาย
เช่น

1) น้ำมันนวดราชพฤกษ์ ท่ีเค่ียวมากจากน้ำมันจากใบคูน เป็นน้ำมันนวดสูตรร้อน
หรอื สูตรเยน็ ทีใ่ ช้นวดแกอ้ ัมพฤกษ์อมั พาต และแก้ปญั หาเร่อื งเสน้

2) ลูกประคบราชตารู เป็นลูกประคบสูตรโบราณ ท่ีใช้ใบคูนเป็นตัวยาต้ังต้น และ
ประกอบไปด้วย ขม้ินอ้อย เทียนดา กระวาน และอบเชยเทศ โดยลูกประคบสูตรนี้จะใช้ปรุงตาม
อาการ โดยจะดตู ามโรคและความตอ้ งการเป็นหลกั ซง่ึ แตล่ ะคนจะไดไ้ มเ่ หมอื นกนั

3) ผงพอกคูนคาดข้อ ทำจากใบคูนที่นำมาบดเป็นผง ช่วยแก้อาการปวดเส้น
อัมพฤกษ์อัมพาต โดยนามาพอกบริเวณที่เป็นจะช่วยกระตุ้นให้เกิดการไหลเวียนของเลือด บรรเทา
อาการปวดข้อ รักษาโรคเกาต์ และยังช่วยลดอาการอักเสบได้อีกด้วย ซึ่งสูตรน้ีสามารถใช้กับผู้ป่วย
ที่อัมพาตใบหน้าครงึ่ ซกี ตาไมห่ ลับ มมุ ปากตกได้ด้วย

4) ชาสุวรรณาคา ทาจากใบคูน สรรพคุณช่วยในด้านสมองแก้ปัญหาเส้นเลือดตีบ
ในสมอง ช่วยให้ระบบไหลเวียนในร่างกายดีขึ้น ช่วยแก้อัมพฤกษ์อัมพาต โดยเป็นตัวยาที่มีไว้ชงด่ืม
ควบคู่ไปกับการรักษาแบบอื่นๆ ข้อควรระวัง! : การทำเป็นยาต้ม ควรต้มให้พอประมาณจึงจะได้ผลดี
หากต้มนานเกินไปหรือเกินกว่า 8 ช่ัวโมง ยาจะไม่มีฤทธ์ิระบาย แต่จะทำให้ท้องผูกแทน และควร
เลอื กใชฝ้ ักทไ่ี มแ่ ก่มากจนเกินไป และยาตม้ ที่ได้หากรับประทานมากเกินไปอาจทาให้อาเจียนได้

2.7 ประโยชนข์ องราชพฤกษ์
2.7.1 นิยมปลูกไว้เป็นต้นไม้ประดับตามสถานที่ต่างๆ เช่น สถานที่ราชการ บริเวณริมถนน

ข้างทาง ฯลฯ ต้นราชพฤกษ์กบั ความเช่ือ ต้นราชพฤกษ์ เป็นไม้มงคลนาม ที่คนไทยโบราณเชื่อว่าบ้าน
ใดที่ปลกู ต้นต้นราชพฤกษ์ ไว้เป็นไม้ประจำบ้านจะช่วยให้มีเกียรติและศักดิ์ศรี สาเหตเุ พราะคนให้การ
ยอมรับว่าต้นราชพฤกษ์เป็นไม้ที่มีคุณค่าสูงและยังเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไทยอีกด้วย และยังเช่ือ
ว่าจะทาให้ผู้อยู่อาศัยน้ันเจริญรุ่งเรือง โดยจะนิยมปลูกต้นราชพฤกษ์ในวันเสาร์และปลูกไว้ทางทิศ
ตะวันตกเฉียงใต้ของบา้ น (อาจเปน็ เพราะทิศดงั กล่าวไดร้ ับแสงแดดจัดในช่วงตอนบ่าย เลยปลูกไว้เพื่อ
ชว่ ยลดความรอ้ นภายในบ้านและช่วยประหยดั พลังงาน)

2.7.2 ต้นราชพฤกษ์ เป็นไม้มงคลและศักดิ์สิทธ์ิ ใช้ทำเป็นน้ำพุทธมนต์ในพิธีกรรมต่างๆ ทาง
ศาสนา เช่น พิธีวางศิลาฤกษ์ ใช้ทาเสาหลักเมือง เสาเอกในการก่อสร้างพระตาหนัก ยอดธงชัยเฉลิม
พลของกองทหาร คฑาจอมพล ส่วนใบของต้นราชพฤกษ์จะใช้ทาเป็นน้าพุทธมนต์ไว้สะเดาะเคราะห์
และได้ผลดีนัก เปน็ ต้น

2.7.3 เน้ือไม้ใช้ทาเป็นเคร่ืองมือเคร่ืองใช้ ด้ามเครื่องมือต่างๆ หรือทาเป็นไม้ไว้ใช้สอยอ่ืนๆ
เชน่ ใช้ทาเสา เสาสะพาน ทาสากตาขา้ ว ลอ้ เกวยี น คนั ไถ เปน็ ต้น

2.7.4 เน้ือของฝักแก่สามารถนามาใช้แทนกากน้ำตาลในการทาเป็นหัวเช้ือจุลินทรีย์และ
จลุ ินทรีย์

2.7.5 ฝกั แก่ สามารถนามาใชเ้ ป็นเชอื้ เพลงิ ในการหงุ ต้มด้วยเตาเศรษฐกิจ ที่มขี นาดพอเหมาะ
โดยไมต่ อ้ งผ่าหรอื ตัดหรือเลอ่ื ย

13

2.8 หลกั แนวคิดของเศรษฐกิจพอเพียง
การพัฒนาตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง คือการพัฒนาท่ีต้ังอยู่บนพื้นฐานของทางสายกลาง

และความไม่ประมาท โดยคำนึงถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว
ตลอดจนใช้ความรู้ความรอบคอบ และคุณธรรม ประกอบการวางแผน การตัดสินใจ และการกระทา
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง มหี ลักพจิ ารณาอยู่ 5 สว่ น ดงั นี้

2.8.1 กรอบแนวคิด เป็นปรัชญาที่ชี้แนะแนวทางการดารงอยู่ และปฏิบัติตนในทางที่ควรจะ
เป็น โดยมีพ้ืนฐานมาจากวิถีชีวิตด้ังเดิมของสังคมไทย สามารถนามาประยุกตใ์ ชไ้ ด้ตลอดเวลา และเป็น
การมองโลกเชิงระบบท่ีมีการเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลา และเป็นการมองโลกเชิงระบบที่มีการ
เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มุ่งเน้นการรอดพ้นจากภัย และวิกฤต เพื่อความม่ันคง และความย่ังยืน
ของการพัฒนา

2.8.2 คุณลักษณะ เศรษฐกิจพอเพียงสามารถนามาประยุกต์ใช้กับการปฏิบัติตนได้ในทุก
ระดับ โดยเน้นการปฏิบตั ิบนทางสายกลาง และการพัฒนาอย่างเปน็ ข้นั ตอน

2.8.3 คำนิยาม ความพอเพยี งจะตอ้ งประกอบดว้ ย 3 คุณลักษณะ พรอ้ ม ๆ กนั ดังนี้
2.8.4 ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีท่ีไม่น้อยเกินไป และไม่มากเกินไปโดยไม่
เบียดเบียนตนเอง และผอู้ ่นื เชน่ การผลติ และการบรโิ ภคทอี่ ยใู่ นระดับพอประมาณ
2.8.5 ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเก่ียวกับระดับของความพอเพียงน้ัน จะต้อง
เป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เก่ียวข้องตลอดจนคำนึงถึงผลท่ีคาดว่าจะเกิดข้ึน
จากการกระทานั้น ๆ อยา่ งรอบคอบ
การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พรอ้ มรับผลกระทบ และการเปลี่ยนแปลง
ด้านต่าง ๆ ท่ีจะเกิดขึ้นโดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ ต่าง ๆ ที่คาดว่าจะเกิดข้ึนใน
อนาคตทั้งใกล้ และไกล เง่ือนไข การตัดสินใจและการดาเนินกิจกรรมต่าง ๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียง
นั้น ตอ้ งอาศัยทง้ั ความรู้ และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน กล่าวคือ เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้
เกีย่ วกบั วิชาการตา่ ง ๆ ที่เกีย่ วข้องอย่างรอบดา้ น ความรอบคอบท่ีจะนาความรู้เหล่านั้นมาพจิ ารณาให้
เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผน และความระมัดระวังในข้ันปฏิบัติ เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้อง
เสริมสร้างประกอบดว้ ย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสตั ย์สุจริต และมีความอดทน มีความ
เพยี ร ใช้สตปิ ัญญาในการดาเนินชวี ติ

14

บทท่ี 3
อุปกรณแ์ ละวธิ กี ารดำเนนิ การ
โครงงานวิทยาศาสตร์ เรือ่ ง เอทานอลจากราชพฤกษ์ ผ้ศู กึ ษาไดด้ ำเนินตามขน้ั ตอน ดงั ต่อไปนี้
1. รว่ มกันประชมุ วางแผน, แสดงความคิด
2. วางแผนการเตรยี มโครงงาน
3. นำเสนอครทู ป่ี รึกษาโครงงาน
4. ลงมือปฏิบตั เิ พื่อทำโครงงาน
5. สรปุ บนั ทกึ การทำโครงงานเปน็ รปู เล่ม
6. นำเสนอโครงงาน
3.1 วัสดุอุปกรณ์ และสารเคมี
3.1.1 เนื้อจากฝักราชพฤกษ์
3.1.2 ถังหมัก
3.1.3 ชดุ กล่ัน
3.1.4 เครื่องระเหยสูญญากาศ
3.1.5 กระดาษกรอง
3.1.6 กรวยกรอง
3.1.7 ชดุ เคร่ืองแก้วพื้นฐาน
3.1.8 เขยี ง
3.1.9 คอ้ น
3.1.10 เครื่องชัง่
3.1.11 สายยาง
3.1.12 น้ำสะอาด 1-2 ลิตร
3.1.13 น้ำตาลทราย
3.1.14 ผงยีสต์

3.2 วธิ ีการดำเนินการ
3.2.1 เก็บผล (ฝกั ) แห้งของราชพฤกษ์ทีม่ อี ย่ใู นมหาวทิ ยาลัย
3.2.2 นำผล (ฝกั ) ราชพฤกษ์ที่เก็บได้มาทบุ ให้ฝักราชพฤกษแ์ ตกแล้วนำเน้ือจากฝักราชพฤกษ์

ให้ได้นำ้ หนักขนาด 1,000 กรัมแบง่ เป็น 2 ชดุ ๆละ 500 กรมั ไปหมกั
3.2.3 เตรียมน้ำหมักโดยการนำน้ำสะอาด 1 – 1.5 ลิตรมาผสมกับผงยีสต์ขนาด 1.5 กรัม

และนำ้ ตาลขนาด 1.25 กรัมเตรียมไว้ 2 ชุด
3.2.4 นำเนื้อในจากผลราชพฤกษ์มาหมักกับน้ำหมักทเี่ ตรียมไว้เติมน้ำจนทว่ มเนื้อสารแยกถัง

หมกั ออกเปน็ 2 ถังถงั แรกใช้เวาลาหมัก 7 วัน อกี ถงั ใช้เวลาหมกั 10 วนั
3.2.5 ปิดฝาถังให้สนิท ด้านบนของฝาถังเจาะรูต่อท่อสายยางลงในขวดบรรจุน้ำ เพื่อระบาย

ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ท่ีเกิดจากการเปลี่ยนน้ำตาลเป็นแอลกอฮอล์ หมักท้ิงไว้ ประมาณ 7 -10 วัน
จะมแี อลกอฮอล์

15

3.2.6 นำนำ้ หมกั จากผลราชพฤกษท์ ี่หมกั ครบ 7-10 วนั ไปกรองเพอื่ แยกน้ำหมกั ออกจากกาก
3.2.7 นำน้ำหมักที่แยกได้ไปกลั่นโดยควบคุมอุณหภูมิให้อยู่ท่ี 75-90 องศาเซลเซียส ซึ่งการ
ตอ้ งนำไปกลนั่ หรือนำไประเหยดว้ ยครอื่ งระเหยสูญญากาศ อีก 2-3 คร้งั จงึ จะไดเ้ อทานอล
3.2.8 วัดปรมิ าตรท่ไี ดข้ องเอทานอล
3.2.9 นำเอทานอลทกี่ ลน่ั ได้ไปทดสอบสมบัติเบื้องต้น

- การเผาไหม้
- จดุ เดือด
- การทำปฏิกิริยากับ NaHCO3 (โซเดียมไฮโดรเจนคาร์บอเนต หรือ ผงฟู) การทำ
ปฏิกริ ิยากบั โลหะ Na (โซเดียม)

16

บทท่ี 4
ผลการดำเนินการ

จากการทดลองหมักเนื้อของฝักราชพฤกษแ์ ล้วนำมากล่ันเอทานอลได้ผล ดงั นี้

4.1 ปริมาณของเอทานอลที่ได้จากการหมักเน้ือจากฝักราชพฤกษ์

4.2 ผลการทดสอบคุณสมบตั ิเบ้ืองต้นของเอทานอลจากผล (ฝัก)ราชพฤกษ์

4.1 ปรมิ าณของเอทานอลท่ีไดจ้ ากการหมกั เนื้อจากฝักราชพฤกษ์

ตารางท่ี 2 ผลจากการทดลองหมักเน้ือจากฝักราชพฤกษ์

ถงั ที่ นำ้ หนักของคนู ระยะเวลา อณุ หภมู ิ ปริมาตรของ หมายเหตุ
ท่ีหมัก (กรัม) ในการหมัก ในการกลั่น เอทานอล (ml)

1 500 7 วนั 70-95 .c 200

2 500 10 วัน 70-95 .c 250

จาการทดลองหมักเน้ือจากฝักราชพฤกษ์ พบว่า เอทานอลที่หมักเป็นระยะเวลา 7 วันได้
ปริมาตรของเอทานอล 200 ml (มิลลิลิตร) ซึ่งมีปริมาตรน้อยกว่า ปริมาตรของเอทานอล ที่หมักเป็น
ระยะเวลา 10 วัน ซึ่งได้ปริมาตรเอทานอล 250 ml (มิลลิลิตร) จากนั้นเม่ือหมักเป็นระยะเวลา
มากกวา่ 10 วนั นำ้ หมกั จะเปลยี่ น เป็นกรดอะซิตริกหรอื กรดน้ำสม้

4.2 ผลการทดสอบคุณสมบัติเบือ้ งต้นของเอทานอลจากผล (ฝัก)ราชพฤกษ์

ตารางที่ 3 การทดสอบคณุ สมบัตเิ บอื้ งต้นของเอทานอลจากผล (ฝัก)ราชพฤกษ์

ทดสอบเบื้องต้น ผลการทดสอบ หมายเหตุ

7 วัน 10 วนั

การเผาไหม้ ตดิ ไฟ ตดิ ไฟ

ทำปฏกิ ริยากับ NaHCO3 ไม่เกดิ ปฏกิ รยิ า ไม่เกดิ ปฏกิ รยิ า
ทำปฏิกริยากบั Na เกิดแก๊สไฮโดรเจน เกดิ แก๊สไฮโดรเจน

การการทดสอบคุณสมบัติเบ้ืองต้นของเอทานอลจากผล(ฝัก)ราชพฤกษ์ พบว่าเมื่อนำเอทา
นอลท่ีได้จากการหมักเป็นระยะเวลา 7 และ 10 วัน ไปทดสอบการเผาไหม้สามาถที่จะติดไฟได้
จากนั้นนำไปทดสอบทำปฏิกรยิ ากับ NaHCO3 ไม่เกิดปฏิกริยากบั NaHCO3 และสดุ ท้ายนำเอทานอล
ที่ได้ไปทดสอบทำปฏิกรยิ ากับ Na ผลปรากฎวา่ เกิดเกิดแก๊สไฮโดรเจนข้นึ

17

บทท่ี 5
สรุปผลการดำเนนิ การ /อภปิ รายผลการดำเนนิ การ

การทำโครงงาน “เอทานอลพอเพียงจากราชพฤกษ์” ในคร้ังน้ีสามารถสรุปและอภิปรายผล
จากการดำเนนิ การ ดงั นี้

5.1 สรุปผลการทดลอง
จ าก ก าร ท ด ล อ งน ำเอ า เนื้ อ จ าก ฝั ก ร าช พ ฤ ก ษ์ ม าห มั ก กั บ น้ ำต าล แ ล ะ ยี ส ต์ ป ราก ฏ ว่ าได้

แอลกอฮอล์เกิดข้ึนและเมื่อนำไปทดสอบคุณสมบัติเบ้ืองต้นของแอลกอฮล์ทำให้แน่ใจว่าเน้ือจากฝัก
ราชพฤกษ์สามารถท่ีจะนำมาหมักเพื่อผลิตแอลกอฮอล์ได้โดยการทดสอบคุณสมบัติเบื้องต้นนั้นแสดง
ให้เห็นว่าแอลกอฮอล์ที่ได้เป็นชนิดเอทานอลหรือเอทิลแอลกอฮอล์น่ันเองและเมื่อมีการกล่ัน 2-3 คร้ัง
ความเข้มข้นของแอลกอฮอล์จะเพิ่มข้ึนทำให้สามารถจุดติดไฟได้ ดงั น้ันเราสามารถที่จะนำไปใช้จุดไฟ
ในตะเกยี งแอลกอฮอล์ในการทำการทดลองในห้องปฏิบตั ิการวทิ ยาศาสตร์ได้

5.2 อภิปรายผลการทดลอง
จากการทดลองข้างต้นทำใหส้ ามารถผลติ เอทานอลใช้เองในหอ้ งปฏิบัตกิ ารวิทยาศาสตร์ซงึ่ จะ

เป็นการลดค่าใช้จ่ายในการซ้ือแอลกอฮอล์ลงได้ส่วนหนึ่ง นอกจากน้ีเอทานอลท่ีได้ยังใช้เป็นพลังงาน
ทางเลือกสาหรับใช้เป็นเชื้อเพลิงในรถยนต์ ในอนาคตเนื้อจากฝักราชพฤกษ์อาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง
ของพลังงานทดแทนท่ีสามารถหาวัตถุดิบได้จากท้องถ่ินซ่ึงจะเป็นอีกทางหนึ่งในการลดค่าใช้จ่ายจาก
การนำเข้านำ้ มนั จากตา่ งประเทศได้อีกด้วย

5.3 ขอ้ เสนอแนะ
1. เอทานอลที่ได้จากการกลั่นเบื้องต้น สามารถนำไปกล่ันเพื่อเพ่ิมความเข้มข้นให้ได้ 95

เปอร์เซ็นต์ สามารถนำไปผสมกับน้ำมนั เบนซินเพ่ือเป็นพลงั งานทดแทนทเี่ รยี กวา่ “แกส๊ โซฮอล์” ได้
2. จากการทดลองเราสามารถนำเอาวัตถุดิบที่มีในท้องถ่ินมาประยุกต์ใช้แทนเนื้อราชพฤกษ์

ไดเ้ ช่น ผลของจามจุรี หรอื พืชทีม่ คี วามหวานไม่สามารถนำมาใชป้ ระโยชน์อย่างอื่นได้ เพ่ือลดต้นทนุ ใน
การผลิตและเป็นการนำมาใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน์มากทส่ี ดุ

18

บรรณานุกรม

“คูณ” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : เว็บไซต์สานักงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเน่ืองมาจาก
พระราชดาริ สมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
“คูณ” [ออนไลน์]. เข้าถึงไดจ้ าก : เว็บไซตก์ รมอุทยานแหง่ ชาติ สตั ว์ปา่ และพนั ธุ์พืช
“คูณ” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : เว็บไซต์ไทยโพส, สานักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ
(องคก์ ารมหาชน)
“คูณ” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : งานมหกรรมพชื สวนโลกเฉลมิ พระเกียรตฯิ ราชพฤกษ์ 2554“คูณ”
[ออนไลน์]. เขา้ ถึงไดจ้ าก : สานักงานกองทนุ สนบั สนนุ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพ (สสส.)
“ภาพคูณ ” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : เว็บไซต์ mayureesaen.wordpress.com, เว็บไซต์
learners.in.th วิถิพีเดีย สารานุกรมเสรี (EN), by S.Q.Mehdi อัพเดทล่าสุดเมื่อ 7 ก.ย. 2013 เวลา
19:48 น. คะแนน 5.0 / 5 (จำนวน 6 รวี วิ )
“เอทานอล” [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : คณะกรรมการการพลังงาน สภาผู้แทนราษฎร. พลังงาน
ทดแทน เอทานอลและไบโอดเี ซล , 2545

19

ภาคผนวก

20

1. เก็บผล (ฝกั ) แห้งของราชพฤกษ์ท่ีมอี ยูใ่ นมหาวิทยาลยั
2. นำผล (ฝกั ) ราชพฤกษท์ ่ีเก็บได้มาทุบใหฝ้ กั ราชพฤกษแ์ ตกแล้วนำเนือ้ จากฝกั ราชพฤกษ์ให้

ได้นำ้ หนักขนาด 1,000 กรมั ไปหมัก

3. เตรยี มนำ้ หมกั โดยการนำน้ำสะอาด 1 – 1.5 ลติ รมาผสมกบั ผงยีสต์และนำ้ ตาล

21

4. นำเนอื้ ในจากผลราชพฤกษ์ทเี่ ตรยี มไวม้ าหมกั กับน้ำทเ่ี ตรียมไวเ้ ตมิ น้ำจนท่วมเนอื้ สาร

5. ปดิ ฝาถังใหส้ นทิ ดา้ นบนของฝาถงั เจาะรูต่อท่อสายยางลงในขวดบรรจนุ ้ำ เพ่ือระบาย
กา๊ ซคาร์บอนไดออกไซด์ทเี่ กิดจากการเปลีย่ นน้ำตาลเปน็ แอลกอฮอล์ หมักท้ิงไว้ ประมาณ 7 -10 วัน

22

6. นำนำ้ หมกั จากผลราชพฤกษท์ ห่ี มักครบ 7-10 วนั ไปกรองเพือ่ แยกนำ้ หมกั ออกจากกาก
7. นำน้ำหมกั ที่แยกได้ไปกล่ันหรอื นำไประเหยด้วยครื่องระเหยสญู ญากาศ ประมาณ 2-3 ครั้ง
จึงจะไดเ้ อทานอล

8. วดั ปริมาตรที่ไดข้ องเอทานอล

23

9. นำเอทานอลทกี่ ลนั่ ไดไ้ ปทดสอบสมบัติเบอ้ื งตน้

24