หน่วยที่ 5 บรรยากาศและสมดุลพลังงานของโลก

● การจาแนกช้นั บรรยากาศตามการเปลี่ยนแปลงอณุ หภูมิตามความสูงจะแบ่งออกเป็ น 5 ช้นั ดงั น้ี
1. โทรโพสเฟี ยร์ เป็ นช้นั ท่ีอยลู่ ่างสุดติดกบั พ้ืนโลก ปรากฏการณ์ที่สามารถพบเห็นไดใ้ นช้นั น้ี ไดแ้ ก่ หมอก เมฆ หิมะ
ลกู เห็บ ฝน รวมถึงพายหุ มุนเขตร้อน
2. สตราโทสเฟี ยร์ เป็ นช้นั ที่อยู่ถดั จากโทรโพสเฟี ยร์ มีความสูงประมาณ 20-50 กิโลเมตรจากพ้ืนโลก อากาศของ
ช้นั บรรยากาศน้ีเป็ นอากาศแหง้ (ความช้ืนต่า) มีการเพิ่มข้ึนของอณุ หภมู ิตามความสูง
3. มีโซสเฟี ยร์ อยู่ที่ระดับความสูงประมาณ 50-80 กิโลเมตรจากพ้ืนโลก ในช้นั น้ีจะมีอุณหภูมิลดลงตามความสูง
พบปรากฏการณ์ดาวตกไดใ้ นบรรยากาศช้นั น้ี
4. เทอร์โมสเฟี ยร์ อยู่ที่ระดับความสูงประมาณ 90-500 กิโลเมตรจากพ้ืนโลก บรรยากาศช้ันน้ีมีอุณหภูมิเพิ่มข้ึน
ตามความสูง ปรากฏการณ์ออโรราจะเกิดข้ึนที่บรรยากาศช้นั น้ี
5. เอก็ โซสเฟี ยร์ เป็ นช้นั นอกสุดของบรรยากาศโลก อยทู่ ่ีระดบั ความสูง 500 เมตรข้ึนไป มีอากาศเบาบางที่สุด

50/59

พลงั งานจากดวงอาทติ ย์และโลก

● การถ่ายเทพลงั งานเกิดข้ึนได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ การนาความร้อน
การพาความร้อน และการแผร่ ังสี

● ดวงอาทิตยเ์ ป็ นแหล่งพลงั งานหลกั ของโลกท่ีแผค่ ลื่นแม่เหลก็ ไฟฟ้า
ในช่วงความยาวคล่ืนส้นั พลงั งานที่โลกไดร้ ับจากดวงอาทิตยท์ าให้
พ้ืนผวิ โลกอบอนุ่ ข้ึน

● เน่ืองจากแกนหมุนของโลกเอียงทามุมประมาณ 23.5 องศากับ
แนวดิ่งท่ีต้งั ฉากกับระนาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทาให้พ้ืนท่ี
แ ต่ ล ะ ส่ ว น ข อ ง โ ล ก ไ ด้รั บ พ ลัง ง า น จ า ก ด ว ง อ า ทิ ต ย์ไ ม่ เ ท่ า กัน
จึงส่งผลต่อพลงั งานจากดวงอาทิตยท์ ่ีตกกระทบมายงั แต่ละบริเวณ
ของโลก

51/59

● การสะท้อน การดูดกลืน การกระเจิง และการส่งผ่านพลังงาน
จากดวงอาทิตย์เป็ นปัจจัยสาคัญท่ีส่งผลต่อการได้รับพลังงาน
ท่ีแตกตา่ งกนั ในแต่ละบริเวณของโลก

● โลกจะปล่อยพลังงานที่ได้รับจากดวงอาทิตย์ผ่านกระบวนการ
ถ่ายเทพลังงานท้ัง 3 รูปแบบ ได้แก่ การนาความร้อน การพา
ความร้อน และการแผ่รังสี เน่ืองจากโลกเป็ นวตั ถุท่ีมีอุณหภูมิ
มากกวา่ ศูนยอ์ งศาสมั บูรณ์จึงเกิดการแผร่ ังสีไดเ้ ช่นเดียวกบั วตั ถุดา

52/59

สมดุลพลงั งานของโลก

● โลกได้รับพลังงานจากดวงอาทิตย์ในช่วงความยาวคล่ืนส้ัน
ในขณะเดียวกนั โลกและบรรยากาศของโลกมีการแผ่รังสีในช่วง
ความยาวคลื่นยาวออกมาเช่นกนั

● พลังงานที่โลกได้รับและพลังงานที่โลกปลดปล่อยสู่อวกาศ
โดยเฉล่ียมีค่าเท่ากนั จึงส่งผลใหอ้ ณุ หภมู ิเฉล่ียของโลกค่อนขา้ งคงที่

● หากสมดุลพลังงานของโลกเกิดการเปลี่ยนแปลงจะส่งผลให้
อณุ หภูมิเฉล่ียของโลกเปล่ียนแปลงตามไปดว้ ย หากโลกปลดปล่อย
พลงั งานออกสู่อวกาศได้น้อยลงก็จะส่งผลให้โลกมีอุณหภูมิเฉลี่ย
เพิ่มข้ึน

53/59

● การกระทาของมนุษย์ เช่น การปล่อยแก๊สเรือนกระจกและ
ละอองลอยออกสู่บรรยากาศ ทาให้สมดุลพลงั งานของโลก
เปล่ียนแปลง ส่งผลใหเ้ กิดภาวะโลกร้อน

● หากทุกคนร่วมมือกนั ลดกิจกรรมท่ีปล่อยแก๊สเรือนกระจก
และละอองลอย เช่น ลดการใชพ้ ลาสติก ใชไ้ ฟฟ้าและน้ามนั
อย่างประหยดั ลดการทิ้งขยะด้วยการรี ยูสหรื อรีไซเคิล
ปลูกต้นไมห้ รือปลูกป่ าทดแทน จะช่วยให้ภาวะโลกร้อน
ชะลอลงได้

54/59

1. ช้นั บรรยากาศโลกมีประโยชนต์ ่อสิ่งมีชีวติ บนโลกอยา่ งไร
2. บรรยากาศช้นั ใดท่ีเกี่ยวขอ้ งกบั ชีวติ ประจาวนั ของมนุษยม์ ากที่สุด เพราะเหตใุ ด

3. การถา่ ยเทพลงั งานดว้ ยการแผร่ ังสีแตกต่างจากการการถา่ ยเทพลงั งานดว้ ยการพาความร้อนอยา่ งไร

55/59

4. โลกไดร้ ับพลงั งานจากดวงอาทิตยแ์ ตกตา่ งกนั ในแต่ละบริเวณเน่ืองจากปัจจยั ใดบา้ ง

5. การสะทอ้ นรังสีจากผวิ โลกหรืออลั บีโดบริเวณท่ีปกคลุมดว้ ยหิมะแตกต่างจากบริเวณท่ีเป็ นป่ าไมอ้ ยา่ งไร

56/59

6. หากสมดุลพลังงานของโลกเกิดการเปลี่ยนแปลง โดยพลังงานที่โลก
ปลดปล่อยออกสู่อวกาศมีคา่ มากกวา่ พลงั งานท่ีโลกไดร้ ับ อุณหภูมิของโลก
จะเปล่ียนแปลงอยา่ งไร

57/59

7. ใหน้ กั เรียนบรรยายความแตกต่างระหวา่ งรูปท้งั 2 รูป และอธิบายสาเหตุของความเปล่ียนแปลง

ในอดีต รูปธารน้าแขง็ ในประเทศเปรู ปัจจุบนั

58/59

8. นักเรียนมีวิธีการอย่างไรเพื่อชะลอการเปลี่ยนแปลง
สมดุลพลงั งานท่ีทาใหเ้ กิดภาวะโลกร้อน

59/59