คู่มือ ฝึกสมองผู้สูงวัย เล่นอย่างไรไม่ให้สมองเสื่อม

คม่ ู ือ

ฝึ กสมองผสู้ งู วยั เลน่ อยา่ งไร?

ไมใ่ หส้ มองเส่อื ม

(สาหรบั ผสู้ งู อาย ุ และประชาชนท่ีสนใจ)

โดย นกั ศึกษาพยาบาลศาสตรช์ นั้ ปี ที่ 3 รน่ ุ ที่ 32
กลม่ ุ ท่ี 12

อาจารยช์ ยั วฒั น์ อ่อนไธสง
(อาจารยป์ ระจากลม่ ุ )

คานา

ภาวะสมองเสื่อมในผู้สงู อายุ เปน็ ภาวะของสมองทแี่ สดงออกถึงการเสื่อมถอยด้านเชาว์ปัญญา (cognitive
function) และทางด้านสติปัญญา (intellectual function) ของบุคคลท่ีมีอายุต้ังแต่ 60 ปี ข้ึนไป ซึ่งมีพฤตกิ รรม
การแสดงออกท่ีผิดปกติทางการรับรู้ ความจา จินตนาการ การคิดการใช้เหตุผล การคิดคานวณ การตัดสินใจและ
การใช้ภาษา เม่ือการดาเนนิ ของโรครนุ แรงมากขน้ึ จะพบบคุ ลิกภาพและ ระดับความรสู้ ึกตัว เปลย่ี นแปลงส่งผลต่อ
การทางานและการใช้ชีวติ ประจาวนั

หนงั สอื อเิ ล็กทรอนกิ ส์ E-book เร่อื ง ฝึกสมองผู้สูงวัย เล่นอย่างไร? ไมใ่ ห้สมองเสื่อม จัดทาข้ึนเพ่ือพัฒนา
หรือกระตุ้นการทางานของสมอง เพ่ือนาเสนอแนวทางการส่งเสริมความจาและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ โดยผ่าน
คู่มือ E-book “ฝึกสมองผู้สูงวัย เล่นอย่างไรไม่ให้สมองเส่ือม” เพ่ือป้องกันภาวะสมองเสื่อม เพื่อสารวจความพึง
พอใจในการใช้งานในแต่ละช่วงอายุ เพศ และระดับการศึกษา ซ่ึงข้อมูลในหนังสือเล่มน้ีประกอบด้วยสมองทางาน
อย่างไร? ความจาในผู้สูงอายุ แนวทางส่งเสริมความจา การออกแบบเกมฝึกสมอง การกระตุ้นสมอง Executive
Function และเกมพฒั นาสมอง

คณะผจู้ ัดทาหวงั วา่ รายงานเลม่ นจ้ี ะเปน็ ประโยชนแ์ ก่ผู้ท่ตี อ้ งการศึกษา และสนใจในการปอ้ งกันสมองเส่ือม
ในผู้สูงอายุ และนาเกมท่ีเก่ียวกับการฝึกสมองผู้สูงวัยไปปรับใช้ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ หากมีข้อผิดพลาด
ประการใด กลุ่มของพวกเรากต็ ้องขออภัยมา ณ ท่นี ้ี

คณะผู้จัดทา

สารบญั

เรอ่ื ง หนา้

สมองทำงำนอยำ่ งไร…………………………………………………………………………………………...1
ควำมจำในผสู้ ูงอำยุ…………………………………………………………………………………………….2
แนวทำงสง่ เสรมิ ควำมจำ…………………………………………………………………………………....3
กำรออกแบบเกมฝึกสมอง……………………………………………………………………………….....4
กำรกระต้นุ สมอง (Executive function)……………………………………………………...…..5
สรปุ แนวคิด……………………………………………………………………………………………………….6
เกมพัฒนำสมอง………………………………………………………………………………………………...7

กิจกรรมแนะนาตัว (ถามทวนชื่อ)…………………………………………………………………………….7
กิจกรรมจบั คู่กู้ความจา………………………………………………………………………………………….8
กจิ กรรมเล่าเรื่องประกอบภาพ (ส้มตา)…………………………………………………………………...9
กจิ กรรมเตมิ เข็มนาฬิกา…………………………………………………………………………………………10
กจิ กรรม 12 เดอื น……………………………………………………………………………………………….11
กิจกรรมฝึกสมอง “stroop test”………………………………………………………………………….12
กจิ กรรมศิลปะ ติดแปะรูปภาพ………………………………………………………………………………13
กจิ กรรม “Monica”…………………………………………………………………………………………….14
กจิ กรรมโปง้ กอ้ ย………………………………………………………………………………………………….15
กิจกรรมวาดรูปทายภาพ……………………………………………………………………………………….16
กจิ กรรมพบั พดั …………………………………………………………………………………………………….17
กิจกรรมเรขาคณิต พาคดิ สขุ ใจ………………………………………………………………………………18
กิจกรรมยอ้ นวนั วาน……………………………………………………………………………………………..19
กิจกรรมจบั คู่ภาพทหี่ ายไป…………………………………………………………………………………….20

สารบญั (ต่อ)

เรอ่ื ง หนา้

กิจกรรมตบมอื ตบอก ตบไหล…่ …………………………………………………………………………….21
กจิ กรรม “Water Sort Puzzle”…………………………………………………………………………..22
กจิ กรรมเกม “Escape Car”…………………………………………………………………………………23
กจิ กรรมเกมจบั ค…ู่ ……………………………………………………………………………………………….24
กิจกรรมวาดรูปจากวัสดุธรรมชาต…ิ ……………………………………………………………………….25
กิจกรรมเกมใบค้ าชาเยน็ ……………………………………………………………………………………….26
กจิ กรรมดูให้ดี มีให้จา…………………………………………………………………………………………..27
กจิ กรรมจดั กล่มุ ภาพ…………………………………………………………………………………………….28
กิจกรรมซโู ดกุ ก้สู มอง………………………………………………………………………………………….29
กิจกรรมเกมสลบั ตัวอกั ษร…………………………………………………………………………………….30
บรรณำนุกรม……………………………………………………………………………………………………………….31

01

สมองทางานอยา่ งไร?

ในชวี ิตประจาวนั ขณะทม่ี นษุ ย์กาลังคดิ ทาหนา้ ท่คี วบคุมการคดิ การหาเหตุผล
จะพบว่าสมองทั้งสองซีกทางานร่วมกัน แต่จะ การแสดงออกเชิงนามธรรมท่ีเน้นรายละเอียด
แสดงลักษณะเด่นออกมาแตกต่างกันไปตาม เช่น การนับจานวนเลข การบอกเวลา เป็นต้น
ความถนัดของแตล่ ะคน เพ่ือวิเคราะห์แปลความหมายข้อมูลจัดระบบแต่
ละขั้นตอนอย่างมีเหตุผล และสร้างข้อสรุปจาก
ข้อมูลท่เี ปน็ สัญลกั ษณ์

นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า “สมองแห่ง สมองซีกขวำ (right hemisphere)
เหตุผล” (Rational Brain) สมองด้านนี้มักจะ นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า “สมองแห่งสหัช
เป็นสมองด้านเด่นควบคุมเกี่ยวกับภาษา (พูด
เขียนอ่าน) ควบคุมเกี่ยวกับทักษะท่ีเป็น ญาณ” (Intuitive Brain) จะทาหน้าท่ีเกี่ยวกับ
motor Skill ความคิดสร้างสรรค์ การจินตนาการ การใช้
ประโยชน์จากรูปแบบ และรูปทรงเรขาคณิต
ดังนั้น การท่ีคนเราสามารถคิดสร้างสรรค์สิ่ง
ตา่ งๆ

02 2

ความจาในผสู้ งู อาย ุ กระบวนกำรเกดิ ควำมจำ
1 . ก า ร บั น ทึ ก ค ว า ม จ า ( Record /
ควำมจำ เป็นความสามารถของสมอง ใน
การเก็บสะสมข้อมูล โดยข้ึนอยู่กับระยะเวลาใน Registration) จั ด เ ป็ น ขั้ น ต อ น แ ร ก ข อ ง
การเก็บสะสม ความจาทาหนา้ ทค่ี อยจัดระเบียบ กระบวนการของความจา จะต้องอาศัยการ
ขอ้ มูล สิ่งท่ีเกิดขน้ึ ภายในจติ ใจ ทางานของตวั รบั ความรู้สึก

ประเภทของควำมจำ 2. การเก็บความจา (Storage) เป็นสว่ นท่ีมี
1. ความจาท่ีประสาทสัมผัส (Sensory ประสิทธิภาพสูงสุดของความจา การเก็บข้อมลู
นนั้ จดั เปน็ วิธีการแบบ Active process
memory) การรบั ขอ้ มลู จากประสาทสมั ผัส 3. การระลึกความจา (Recall) ต้องอาศัย
2 . ค ว า ม จ า ร ะ ย ะ ส้ั น ( Short-term กลไกการทางานของสมองหลายอย่างสาหรับ
ค้นหาความจาท่ีได้เก็บไว้ แต่ปัจจุบันยังไม่
memory) ความจาหรอื การรับร้ขู ้อมลู ท่ไี ด้รับ สามารถอธิบายกลไกไดช้ ดั เจน
3 . ค ว า ม จ า ร ะ ย ะ ย า ว ( Long-term
ปจั จยั ที่เก่ยี วขอ้ งกับควำมจำในผู้สูงอำยุ
memory) ความจาหรือข้อมูลท่ีมีการคงอยู่ได้ 1. ระบบประสาทการรบั รู้
ยาวนานตลอดชวี ิต 2. ความไม่ใสใ่ จทีจ่ ะเริม่ เรยี นรู้สง่ิ ใหม่ๆ
3. สภาพจิตใจและอารมณ์

03 3

แนวทางสง่ เสรมิ ความจา 3 ด้ำนกำรเชื่อมโยง การท่ีมนุษย์จะ

1 ด้ำนกำรคำนวณ การคานวณ จดจาสิ่งใดสิ่งหน่ึง ข้ันแรกจะต้องการใช้
ประสาทสมั ผัสรบั รู้สิ่งน้ัน และองคป์ ระกอบอีก
คณิตศาสตร์แบบง่าย เพื่อฝึกกระบวนการคิด อย่างคือ เวลา การจดจาเร่ืองใดเรื่องหนึ่งหรือ
สามารถใช้เทคนิค และทักษะกระบวนการทาง ส่ิงที่จาเป็นเหมือนแฟ้มงาน ซึ่งมีหลายอัน
คณิตศาสตร์ในการเล่น มีการฝึกฝน และ เชอ่ื มโยงกัน
ทบทวนสม่าเสมอจะช่วยทางด้านการส่งเสริม
ความจา ยบั ย้งั การเส่อื มของสมอง 4 ดำ้ นจนิ ตนำกำรหรือกำรสร้ำงภำพ

2 ด้ำนกำรจัดระเบียบ การจัด ในใจ การสรา้ งภาพในใจหรือจินตนาการสมอง
จะสร้างการเช่ือมโยงข้ึนมา เพื่อทาความเข้าใจ
ระเบียบสื่อ การจัดการสิ่งเร้าหลายๆ สิ่งให้เป็น ส่ิงต่างๆ การหาความสัมพันธ์ การนึกภาพน้ัน
ระเบียบ ง่ายต่อการเก็บรักษาข้อมูล การวาง ห า ก น า ข้ อ มู ล อ ย่ า ง ห นึ่ ง ไ ป เ ชื่ อ ม โ ย ง กั บ
การคดิ ใหเ้ ปน็ ระบบ แนวความคดิ หรือสิ่งท่ีค้นุ เคย

5 ดำ้ นกำรใชร้ หัสช่วยจำ

ก า ร ใ ช้ สั ญ ลั ก ษ ณ์ ห รื อ ร หั ส ช่ ว ย จ า ส่ิ ง ข อ ง
บางอย่างจะช่วยให้ง่ายในการจา การสร้างรหัส
ช่วยจา เพื่อให้เกิดการเช่ือมโยงช่วยในการ
ลาดับกระบวนการจาให้จดจาข้อมูลได้ง่ายข้ึน
และสะดวกสาหรับการจาง่ายต่อการเชื่อมโยง
ซึ่งสามารถอ้างอิงจุดได้ง่ายเพ่ือได้ใช้กับเร่ือง
ใดๆ กระตนุ้ ความจา

04 4

การออกแบบเกมฝึ กสมอง 3. เกมจะต้องมีโครงสร้า งโหมด กา ร
ฝึกอบรม ประกอบด้วย คาแนะนาในการเล่น
การออกแบบเกมฝึกสมองสาหรับผู้สูงอายุ เกม วธิ กี ารเลน่ กฎกตกิ า
ใ ห้ มี ค ว า ม ค ร อ บ ค ลุ ม เ นื้ อ ห า ใ น ด้ า น ข อ ง
กระบวนการจา โดยมีหลักเกณฑ์ในการ 4. ด้านการออกแบบเกมฝึกสมองสาหรับ
ออกแบบเกมฝึกสมองสาหรบั ผสู้ งู อายุตามความ ผ้สู ูงอายุ
เหมาะสมกบั ขอ้ จากดั ของผู้สูงอายุ ดังนี้
4.1 รูปแบบตัวอักษรควรเหมาะสาหรับ
1. ค า นึ ง ถึ ง ค ว า ม ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ก า ร แสดงผลทางหน้าจอคอมพิวเตอร์ ตัวอักษรที่
เปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายของผู้สูงอายุ โดย เหมาะสมสาหรบั ผ้สู ูงอายุ
รูปแบบของเกมควรมีความง่ายต่อการใช้งาน มี
ความยดื หยนุ่ และเหมาะสมกับผ้สู งู อายดุ ว้ ยการ 4.2 สีตัวอักษรแตกต่างจากสีพ้ืนหลัง
ใช้ภาพ และสัญลักษณ์ไม่ซับซ้อน ยากต่อการใช้ อย่างชัดเจน
งานของผู้สงู อายุ
4.3 ปุ่มกดขนาดท่ีเหมาะสม มีลักษณะ
2. เนื้อหาของเกมเป็นกิจกรรมที่เก่ียวข้อง วงกลม สเี่ หลี่ยม หรือลูกศร
ในการดาเนินชีวิตประจาวัน กระตุ้นสมองให้
จดจา ให้ผู้สูงอายุเกิดการปฏิสัมพันธ์กับบุคคล
รอบข้าง โดยเกมมีการปรับระดับความยากง่าย
ในการเรียนรู้

5

05

“การกระตนุ้ สมอง”

Executive Function

หน้า ท่ีบริหา รจัดกา รข อ งสมอ ง เ ป็ น จัดกำรของสมองประกอบด้วยทักษะ
กระบวนการทางานของสมองในหลายๆ ส่วน สำคญั 9 ด้ำน ได้แก่
เชื่อมโยงกันในการจัดการกระบวนการทางการ
ร้คู ดิ เก่ยี วข้องกับการทางานของสมอง เปน็ การ 1) ความมุง่ มน่ั มีเป้าหมาย
ทางานของสมองส่วนหน้า และการทางาน 2) การรเิ ริ่มและลงมือทา
ประสานกันของสมอง เป็นบริเวณของสมองท่ี 3) คดิ ยดื หย่นุ และการปรับตวั
ท า ห น้ า ที่ ส า คั ญ ที่ สุ ด ซ่ึ ง เ ก่ี ย ว ข้ อ ง กั บ 4) ความจาทางาน
กระบวนการคิด ความรู้สึก การกระทาต่างๆ มี 5) การวางแผนและจัดระบบดาเนินการ
ความมุ่งม่ันท่ีจะทาให้สาเร็จ อดทนและรู้จัก 6) การกากบั และตรวจสอบตนเอง
แกป้ ัญหา ความสามารถในการควบคุมความคิด 7) การยบั ยง้ั ข่มใจ
ตนเอง รวมถึงการทางานท่ซี บั ซอ้ นจนสาเรจ็ 8) สมาธิ จดจ่อ ใส่
9) การควบคุมอารมณ์

ห น้ า ที่ บ ริ ห า ร จั ด ก า ร ข อ ง ส ม อ ง มี
ค ว า ม ส า คั ญ ต่ อ ม นุ ษ ย์ เ น่ื อ ง จ า ก เ ป็ น
กระบวนการพ้ืนฐานที่จาเป็นและเกี่ยวข้องกับ
ความสามารถของสมอง หน้าที่บริหารจัดการ
จะมีการพฒั นาแตกตา่ งกันไปในแตล่ ะช่วงวยั

4. ด้ำนกำรเช่ือมโยง 6

06 ค ว า ม สั ม พั น ธ์ กั น ร ะห ว่ า ง อ ดี ต กั บ ปัจ จุบัน มี

“สรปุ แนวคิด” กระบวนการไปสู่แฟ้มนั้น การจดจาสิ่งต่างๆ และการนึก

1. แนวคดิ ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน ย้อน ต้องมีการใช้เรือ่ งของความสัมพันธเ์ ชอ่ื มโยง ระหวา่ ง

การบริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการตื่นตัว เวลากับส่งิ ท่ีจา
ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกกิ่งก้านสาขา เซลล์สมอง
ส่ือสารกันมากขึ้น มีการเช่ือมโยงเซลล์ประสาทสมอง ตวั อยำ่ งเกม 1. กจิ กรรม ศิลปะติดแปะรปู ภาพ
แขง็ แรงข้ึน และเมอื่ เซลลส์ มองแข็งแรงข้นึ
ตัวอยำ่ งเกม 1. กจิ กรรมแนะนาตัว (ถามทวนช่ือ) 2. กิจกรรมจับคภู่ าพที่หายไป

2. กิจกรรมจบั คูก่ คู้ วามจา 3. กจิ กรรม WaterSortPuzzle
3. กจิ กรรมเตมิ เขม็ นาฬกิ า
4. กจิ กรรม 12 เดอื น 4. เกม “Escape Car”
5. กิจกรรม วาดรูปทายภาพ
6. กจิ กรรม การพบั พดั 5. กิจกรรมจัดกล่มุ ภาพ

2. นวิ โรบคิ ส์เอก็ เซอรไ์ ซส์ 6. กจิ กรรม เกมสลับตัวอักษร

การจัดกิจกรรมส่งเสรมิ ความจาเพอื่ ชะลอภาวะสมอง 5. กำรทำงำนของควำมคดิ และประสทิ ธิภำพของ
เสอ่ื ม การทากิจกรรมโดยปรบั ใช้ประสาทสมั ผสั ท้งั 5 รวม
กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นให้เนื้อเยื่อประสาทต่ืนตัว แขนง สมองรว่ มกับกำรรบั รู้
เซลล์ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา ทาให้สมองเกิดการหลั่ง
สารนวิ โรโทฟนิ ส์ ทาให้เซลลส์ มองแข็งแรงขนึ้ และทางาน กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ
ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ ซึ่งครอบคลุม
ตวั อยำ่ งเกม 1. กิจกรรมตบมือ ตบอก ตบไหล่
2. กิจกรรม โปง้ กอ้ ย เน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การจดจา ความใส่ใจ การ

3. ปรชั ญำมอนเตสซอร่ี คานวณ ภาษาและการระลึกได้

พัฒนาจากการจดั กิจกรรมใหเ้ ด็กกล่มุ สมาธิสน้ั โดยให้ ตัวอยำ่ งเกม 1. กิจกรรม Monica
ความสาคัญกับศักยภาพ รายบุคคลมีการพัฒนาอย่าง
สมดลุ เปน็ องค์รวม เน้นเร่ืองการมีอสิ ระตามระยะเวลา 2. เกมวาดรปู จากวสั ดธุ รรมชาติ
ตวั อยำ่ งเกม 1. กจิ กรรม เกมจบั คู่
3. เกมใบ้คาชาเยน็

4. กจิ กรรม ซโู ดกุ ก้สู มอง

5. ดูให้ดี มีให้จา

6. กำรบำบดั ด้วยกำรรบั รู้ตำมควำมเปน็ จรงิ

เป็นกิจกรรมบาบัดท่ีช่วยส่งเสริมการรับรสู้ ถานการณ์

ท่ีเป็นจรงิ โดยมุง่ เนน้ ให้ผสู้ ูงอายุได้เรียนรู้ส่ิงตา่ งๆ รอบตวั

ไดใ้ หมอ่ ีกครง้ั หนง่ึ

ตวั อยำ่ งเกม 1. กิจกรรมฝกึ สมอง “stroop test”

2. กิจกรรมย้อนวนั วาน

3. กิจกรรมเล่าเรื่องประกอบภาพ (สม้ ตา)

4. กจิ กรรม เรขาคณิต พาคดิ สุขใจ

07 7

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
1 กจิ กรรมแนะนำตวั (ถำมทวนชอ่ื )
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วัตถุประสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพื่อฝึกความจา กิ่งก้านสาขา เซลล์สมองส่ือสารกันมากข้ึน มี
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการสังเกต และ การเชื่อมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงขึ้น
และเมอื่ เซลลส์ มองแขง็ แรงขึน้
จดจา
วิธกี ำรเล่น
ประโยชนท์ ไี่ ด้ 1. แนะนาตัว “ชื่อน้อง…….” และให้
1. ไดฝ้ กึ การจดจา
2. ฝึกการสังเกตลักษณะเฉพาะ เพ่ือ ผู้สงู อายุจดจาชื่อ และใบหนา้
2. เม่ือแนะนาตัวเสร็จ ถามผู้สูงอายุว่า
จดจา
3. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ คนนี้ “ชอ่ื นอ้ ง…..” เม่ือตอบถกู จะให้รางวัล
3. ให้คนมายืน 2 คน แล้วถามผู้สูงอายุ
เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ
สงั เกตดีข้นึ ว่า คนไหน “ช่ือน้อง……” เมื่อตอบถูกจะให้
รางวัล
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที

อุปกรณ์ 1. ไมค์
2. ลาโพง

07 8

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
2 กิจกรรมจับคกู่ ูค้ วำมจำ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วตั ถปุ ระสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพ่อื ฝกึ ความจาและการวางแผน ก่ิงก้านสาขา เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มี
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการคิด และ การเชื่อมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงขึ้น
และเมอ่ื เซลล์สมองแขง็ แรงขึ้น
จดจา
วิธีกำรเล่น
ประโยชน์ท่ีได้ 1. คว่าแผ่นการ์ดจานวน 30 แผน่ ไมใ่ ห้
1. ไดฝ้ ึกการมองเห็น
2. ฝึกความจา ฝึกการคดิ เชื่อมโยง และ มองเห็นภาพ สลบั แผน่ การ์ด
2. วางการ์ดเรียง 5 แถว แถวล่ะ 6
การวางแผน
3. ช่วยกระตุ้นสมองด้านการรู้คิดและ บรรทดั
3. เปิดการ์ดได้ทลี ะ 2 ครัง้
เพ่ิมประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ 4. อาจจะเรมิ่ ตน้ เล่น จาก 10 แผ่น
บริหารจัดการดขี ้ึน
(5 คู่) ถ้าทาได้ให้เพิ่มจานวนการ์ดข้ึนเร่ือย ๆ
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10-15 นาที เชน่ เป็น 12, 16, 20 แผน่ ตามลาดบั

อปุ กรณ์
รปู ภาพตา่ ง ๆท่ีเหมอื นกัน รปู ละ 1 คู่

07 9

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ดว้ ยกำรรับรู้ตำมควำมเป็นจริง
3 กิจกรรมเลำ่ เรือ่ งประกอบภำพ (ส้มตำ)
เป็นกิจกรรมบาบัดที่ช่วยส่งเสริมการรับรู้
วัตถุประสงค์ สถานการณ์ท่ีเป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุ
1. เพื่อฝึกความจา กระตุ้นการทางาน ไดเ้ รียนรสู้ ิ่งตา่ งๆ รอบตัวไดใ้ หม่อกี คร้ังหนึ่ง

ของสมองอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ วิธกี ำรเลน่
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ 1. ให้คนมายืนถือรูปภาพ เช่น ถือรูป

เป็นขน้ั ตอน “ครก” แล้วถามผู้สูงอายุว่า สามารถนาไปใช้
ในการตาสม้ ตาได้หรือไมถ่ อื รูป “หมวก” แล้ว
ประโยชนท์ ไ่ี ด้ ถามผู้สูงอายุว่า สามารถนาไปใช้ในการตา
1. ฝึกการวิเคราะห์เป็นข้ันตอน เพื่อ ส้มตาได้หรือไม่

จดจาทาให้สมองทางานได้อยา่ งมีประสิทธิภาพ 2. เมื่อถามเสร็จ ผู้สูงอายุสามารถตอบ
ส่งผลตอ่ การฟื้นฟคู วามจาระยะสน้ั ถกู จะมีรางวัลให้

2. ช่วยกระตุ้นสมองด้านการรู้คิดและ 3. เม่ือเลือกอุปกรณ์ตาส้มตาได้แล้ว ก็
เพ่ิมประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ จะเป็นการจัดเรียงภาพว่าขั้นตอนการตา
สังเกตดขี ึ้น ส้มตาขั้นตอนแรก ต้องเตรียมอะไรบ้าง ไป
จ น ถึ ง ขั้ น ต อ น สุ ด ท้ า ย ข อ ง ก า ร ต า ส้ ม ต า
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10-15 นาที ตวั อยา่ งเชน่ เตรียม ครก-ตาพรกิ -ตากระเทียม
จนถงึ ขั้นตอนสดุ ทา้ ยเป็นตน้
อุปกรณ์
1. รูปภาพท่ีเกี่ยวข้องกับการตาส้มตา

และทไี่ ม่เกย่ี วข้องกับการตาสม้ ตา
2. ลาโพง ไมค์

07 10

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
4 กิจกรรมเติมเข็มนำฬิกำ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วัตถุประสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก ก่ิงก้านสาขา เซลล์สมองสื่อสารกันมากข้ึน มี
การเช่ือมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน
ทักษะในการจา และเมอื่ เซลล์สมองแข็งแรงขน้ึ
2. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะการ วิธกี ำรเลน่

วางแผน 1. นาภาพนาฬิกา และดินสอ ให้
3. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก ผู้สงู อายุ

ทักษะในการคิด 2. เป็นเพลงพาผู้สูงอายเุ ตน้ ให้เกิดความ
บันเทิง
ประโยชน์ท่ีได้
1. ได้ฝึกการช่วยฟื้นความจาในเร่ือง 3. ให้ผู้สูงอายุจับหู ถ้าเพลงหยุดให้รีบ
เตรยี มจบั ดนิ สอ
การรบั ร้เู รื่องเวลา
2. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ 4. ปิดเพลงแล้วบอกเวลา อย่างช้าๆ
แล้วให้ผู้สูงอายุเติมเขม็ นาฬกิ าลง
เพมิ่ ประสิทธิภาพดา้ นความจา
3. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ 5. ถ้าหากผู้สูงอายุคนไหนทาเสร็จก็จะ
ใหย้ กมือ แลว้ ทวนซ้าวา่ เวลาน้ีคอื เวลาเทา่ ไหร่
สมองเสอื่ ม หรอื โรคที่เกย่ี วข้องกับสมอง
6. ถ้าตอบไม่ถูกก็จะให้เพ่ือนร่วมทีม
อปุ กรณ์ ไมค,์ ลาโพง, ภาพนาฬกิ า, ดินสอ อธบิ ายและให้ความรเู้ พ่ือเป็นการทบทวนและ
ชว่ ยฟ้ืนคนื ความจาในการรบั รเู้ วลา

07 11

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
5 กิจกรรม 12 เดอื น
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการตืน่ ตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
1. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มีการเช่ือมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเมื่อเซลล์
ทักษะในการจา สมองแขง็ แรงขนึ้
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท
วธิ กี ำรเล่น
สัมผสั ทางการฟัง 1. เปดิ เพลง 12 เดือนให้ผ้สู งู อายฟุ งั 3 รอบ
3. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก 2. พาผู้สูงอายุ ท่อง เดือน ท้ัง 12 เดือน

ทักษะในการคิด พร้อมกนั ประมาณ 2 รอบ
3. เปิดเพลง12เดือนคลอเบาๆจากน้ันส่ง
ประโยชน์ที่ได้
1. ไดฝ้ ึกการจดจา กระปอ๋ งแป้งให้ผู้สงู อายุ
2. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ 4. ปิดเพลงแล้วถามผู้สูงอายุว่า เช่น เดือนนี้

เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ เดอื นมิถนุ ายน แลว้ เดอื นต่อไปเดอื นอะไร.....
สังเกตดขี นึ้ 5. ถ้าหากผู้สูงอายุไม่สามารถตอบได้ เราก็

3. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ พาทวนเดือนท้งั 12 เดอื นอีกคร้ัง
สมองเส่ือม หรือโรคท่เี กี่ยวข้องกับสมอง 6. หลังจากเล่นกิจกรรม 12 เดือนเสร็จ ก็

4. ลดภาวะซึมเศร้า พาผู้สงู อายุทวนเดอื นอีก 1 ครง้ั

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 10-15 นาที

อุปกรณ์ ไมค์, ลาโพง, เพลง 12 เดือน,
กระปกุ แป้ง

07 12

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ดว้ ยกำรรับรู้ตำมควำมเป็นจริง
6 กจิ กรรมฝกึ สมอง “stroop test”
เป็นกิจกรรมบาบัดที่ช่วยส่งเสริมการรับรู้
วัตถุประสงค์ สถานการณท์ เี่ ปน็ จริง โดยมุง่ เนน้ ให้ผู้สงู อายุได้
1. เพื่อกระตุ้นการทางานของสมอ งให้ เรยี นร้สู งิ่ ตา่ งๆ รอบตวั ได้ใหม่อีกครัง้ หนึ่ง
วิธีกำรเลน่
ผ้สู งู อายไุ ดพ้ ฒั นาความจา
2. เพ่ือเป็นการป้องกันการเกิดอัลไซเมอร์ใน 1. ตั้งสตใิ ห้ดี
2. ดทู ส่ี ีเป็นหลัก ไมอ่ า่ นตามคา
ผู้สูงอายุ 3. อ่านออกเสียง ตามสีที่เห็น (เช่น เห็นสี
เขยี ว ก็อ่าน สเี ขียว)
ประโยชน์ท่ไี ด้ 4. โดยจะเล่นทั้งหมด 2 ครงั้
1. กระตุ้นประสาทความคิดร่วมกับ การ

มองเหน็
2. ช่วยฟนื้ ฟคู วามทรงจาในคนวัยผสู้ ูงอายุ
3. ช่วยพฒั นาเรื่องความทรงจา ให้สามารถ

จดจาส่ิงตา่ งๆ ได้ดียิง่ ข้ึน

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10-15 นาที

อปุ กรณ์ กระดานบอร์ดรปู ภาพสีตามการอ่าน

07 13

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ด้ำนกำรเชื่อมโยง ความสัมพันธ์กัน
7 กิจกรรมศลิ ปะติดแปะรูปภำพ
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่
วตั ถปุ ระสงค์ แฟ้มน้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน
เพือ่ กระตุ้นสมองและความจาเพิ่มสมาธิ ต้องมีการใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เช่ือมโยง
ระหว่างเวลากับสิง่ ท่จี า
ประโยชน์ที่ได้ วิธกี ำรเลน่
1. กระตุ้นประสาทความคิดร่วมกับ การ
1. ตัดกระดาษสตี ่าง ๆ เปน็ เสน้ ยาว ๆ เตรยี ม
มองเหน็ ไว้ก่อนเพ่ือง่ายต่อการให้ผู้สูงอายุฉีกในข้ันตอน
2. ฝึกความคิดสร้างสรรค์ ต่อไป
3. ส่งเสรมิ การใชก้ ล้ามเนอ้ื มัดเล็ก
2. ให้ผู้สูงอายุ ฉีกหรือตัดกระดาษออกมา
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที เป็นชิ้นๆ ผู้ดูแลอาจเตรียมถ้วยหรือแก้วไว้
ผู้สงู อายใุ ส่กระดาษสีท่ฉี กี หรอื ตดั แล้ว โดยแยกสี
อุปกรณ์ 1. ภาพวาดไมม่ สี ี ให้ชัดเจน เพ่ือจะง่ายต่อการหยิบสีและกระดาษ
2. กระดาษสี กจ็ ะไมป่ ลวิ
3. กาว
3. เม่ือเตรียมอุปกรณ์เสร็จแล้ว ให้ผู้สูงอายุ
ทากาวลงบนภาพทีละสว่ น แลว้ นากระดาษที่ฉีก
เตรยี มไวม้ าปะลงไปบนภาพวาด

4. นาชิ้นงานไปตาก หรอื รอจนกาวแหง้

แนวคิด 14

07 ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ

“เกมพฒั นาสมอง” ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้

8 กจิ กรรม Monica กระบวนการการทางานของสมอง ดา้ นความคิด

วัตถปุ ระสงค์ ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซ่ึง
1. เพ่ือพัฒนาความสามารถในการสร้าง
ครอบคลุมเน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลท่ีเรียนรู้ใหม่กับ
ขอ้ มลู เก่า จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ

2. เพื่อกระตุน้ ส่งเสริมกระบวนการจา ระลกึ ได้

ประโยชนท์ ไ่ี ด้ วธิ ีกำรเลน่
1. ด้ า น ก า ร เ ช่ื อ ม โ ย ง เ พ่ื อ พั ฒ น า
เกมจะเน้นการใช้ภาพ หรือไอคอนง่ายๆ
ความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่าง
ข้อมูลทีเ่ รียนรู้ใหมก่ ับขอ้ มลู เก่า เพอื่ ให้งา่ ยตอ่ การจดจา

2. ด้านจินตนาการหรือสร้างภาพในใจ 1. แบ่งผู้เล่นออกเป็น 2 ทีม เพื่อทาการ
โดยการจับคู่ส่ิงต่างๆในภาพให้เป็นคู่ โดย
พิจารณาจากความคล้ายคลึงท่ีผู้ใช้คิดว่ามี แข่งขนั
เหตผุ ลมากทส่ี ดุ
2. ผู้ควบคุมเกมจะเปิดภาพท่ี 1 ให้
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที
ผู้สูงอายุดูและจดจาภาพ เปิดภาพท่ี 2 ให้
อปุ กรณ์ โทรศพั ทม์ อื ถอื /ไอแพด
ผ้สู งู อายุ เปรียบเทียบกับภาพท่ี1

3. แต่ละทีมเปรียบเทียมความเหมือน

หรือแตกต่างของภาพ

5. หากเหมือนให้ทีมยกเคร่ืองหมายถูก

หากแตกต่างใหย้ กเครอ่ื งหมายผดิ

07 15

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
นิวโรบิคส์เอ็กเซอร์ไซส์ การจัดกิจกรรม
9 กิจกรรมโปง้ กอ้ ย
ส่งเสรมิ ความจาเพื่อชะลอภาวะสมองเส่ือม การ
วตั ถปุ ระสงค์ ทากิจกรรมโดยปรับใช้ประสาทสัมผัสท้ัง 5 รวม
1. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นให้เน้ือเยื่อประสาท
ตนื่ ตัว แขนง เซลลป์ ระสาทแตกก่ิงก้านสาขาทา
ทักษะในการจา ให้สมองเกิดการหลั่งสารนิวโรโทฟินส์ ทาให้
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท เ ซ ล ล์ ส ม อ ง แ ข็ ง แ ร ง ข้ึ น แ ล ะ ท า ง า น อ ย่ า ง มี
ประสิทธิภาพ
สมั ผสั ทางการมอง
3. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท วิธกี ำรเลน่
1. ท่าโป้งก้อย มือซ้ายชูน้ิวโป้ง มือขวาชนู ว้ิ กอ้ ย
สมั ผัสทางการฟัง แลว้ ใหส้ ลบั เปลี่ยนเปน็ มือซ้ายชูนวิ้ กอ้ ย มอื ขวา
ชูน้วิ โปง้ ทาสลับกนั เรือ่ ย ๆ
ประโยชนท์ ่ีได้ 2. ท่ากาแบ มือซ้ายกา มือขวาแบ แล้วสลับ
1. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ สมอง เปลี่ยนเป็น มือซ้ายแบ มือขวากา ทาสลับกัน
เรือ่ ย ๆ
เสือ่ ม หรอื โรคทเี่ ก่ยี วข้องกับสมอง
2. ลดภาวะซมึ เศร้า
3. ชว่ ยกระตุ้นกระบวนการคดิ และจดจา

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 10 นาที

อุปกรณ์ ไมม่ ี

07 16

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
10 กิจกรรมวำดรปู ทำยภำพ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการต่ืนตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
1. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก เซลล์สมองส่ือสารกันมากข้ึน มีการเชื่อมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเมื่อเซลล์
ทกั ษะในการคิด สมองแข็งแรงขึน้
2. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท
วิธกี ำรเลน่
สัมผัสทางการมอง 1. แบ่งกลุ่มกลุ่มละ 5 - 10 คน เลือก

ประโยชนท์ ่ีได้ หัวหน้ากลุ่มและแจกกระดาษให้หัวหน้ากลุ่ม 1
1. ช่วยกระตนุ้ กระบวนการคิด และจดจา ใบ
2. ได้กระต้นุ หรอื พฒั นา
2. ให้กับหัวหน้ากลุ่มวาดรูปตามคาส่ังท่ี
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที ได้รับ

อุปกรณ์ 1. กระดาษไว้สาหรับวาดรปู 3. ใหส้ มาชกิ ในกลุ่มทายว่าเปน็ รูปอะไร
2. ปากกาสี

07 17

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
11 กิจกรรมกำรพับพัด
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการต่ืนตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
เ พื่ อ ช ะ ล อ ก า ร เ ค ล่ื อ น ไ ห ว ท่ี ติ ด ขั ด ไ ม่ เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มีการเชื่อมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเมื่อเซลล์
ราบเรียบ ทางานไม่ประสานกันหรือเคล่ือนไหว สมองแข็งแรงข้นึ
ชา้ ลงในชวี ติ ประจาวันของผู้สูงวยั วิธกี ำรเล่น

ประโยชน์ทีไ่ ด้ 1. แจกกระดาษและปากกาใหผ้ สู้ ูงอายุ
1. ด้านการกะระยะทางสายตา หากมี 2. นากระดาษมาพับ เป็นใบพัด โดยมี
ตวั อยา่ งสาธติ ให้ดู
ปัญหาทางสายตามากสามารถใช้สีเมจิกสีดา
ลากเส้นให้พับตามแนวสามารถเพ่ิมความยาก
งา่ ยดว้ ยการเพ่มิ หรือลดขนาดชอ่ งว่างได้

2. สหสัมพันธ์ของการใช้แขนและมือสอง
ข้างให้สามารถใช้แขนและมือในชีวิตประจาวัน
ได้อย่างไมต่ ิดขัดในข้ันตอนของการพบั กระดาษ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที
อปุ กรณ์ การดาษ A4

07 18

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
กำรบำบัดดว้ ยกำรรบั รูต้ ำมควำมเป็นจริง
12 กิจกรรมเรขำคณติ พำคิดสุขใจ
เ ป็ น กิ จ ก ร ร ม บ า บั ด ท่ี ช่ ว ย ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร รั บ รู้
วตั ถุประสงค์ สถานการณ์ท่ีเป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุได้
เพ่ือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจดจา เรียนรู้สิ่งต่างๆ รอบตัวได้ใหมอ่ กี คร้งั หนึ่ง

ช่วยผ่อนคลายความตงึ เครียด วธิ กี ำรเล่น
1. นาภาพ รูป วงกลม, สามเหลี่ยม, ห้า
ประโยชน์ทีไ่ ด้
1. ช่วยกระตุ้นการทางานของสมอง เหล่ียม, สี่เหล่ียม นามาโชว์ให้ผู้เล่นได้เห็นแต่ละ
ภาพแล้วบอกชอื่ ของแต่ละภาพว่าเปน็ รูปอะไร
ด้านซา้ ยไดด้ มี ากยิ่งขึ้น
2. มสี มาธมิ ากข้นึ 2. แจกกระดาษ A4 ให้กับผู้เล่นพร้อมกับ
3. เปน็ การปรับอารมณ์ มีความใจเย็น ไม่ ปากกาสี

โมโหฉนุ เฉียวหรอื ใจร้อน 3. ให้ผู้เล่นวาดภาพตามรูปที่ให้ดู โดยให้ผู้
เล่นใช้มือท้ัง 2 ขา้ งในการวาดภาพ
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 15-20 นาที
อุปกรณ์

1. กระดาษรูปภาพ วงกลม, สามเหลี่ยม,
หา้ เหลี่ยม, สีเ่ หลี่ยม จานวน 4 ใบ

2. กระดาษA4 จานวน 10 – 15 ใบ
3. ปากกาสี

07 19

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ด้วยกำรรับรตู้ ำมควำมเปน็ จริง
13 กิจกรรมย้อนวนั วำน
เ ป็ น กิ จ ก ร ร ม บ า บั ด ที่ ช่ ว ย ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร รั บ รู้
วตั ถุประสงค์ สถานการณ์ที่เป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุได้
เพ่ือชะลอความเส่ือมของสมอง และ เรยี นรสู้ งิ่ ต่างๆ รอบตวั ไดใ้ หมอ่ ีกครัง้ หนึ่ง

กระตนุ้ ความทรงจาระยะสนั้ วธิ กี ำรเลน่
1. แบ่งกลุ่มออกเป็น 4 กลุ่ม กลมุ่ ละเทา่ ๆ
ประโยชนท์ ่ไี ด้
1. เพื่อช่วยกระชับความสัมพันธ์และ กัน
2. แจกรูปภาพผลไม้ให้แตล่ ะกลุม่
เสรมิ สร้างความสามคั คี 3. ให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมาเล่าว่าเมื่อ
2. เพอ่ื ชว่ ยชะลอความเสื่อมของสมอง
3. เพอ่ื ช่วยกระตุ้นความทรงจาระยะสนั้ เห็นภาพที่ให้ดูแล้วนึกถึงอะไร อาจจะเป็นส่ิงท่ี
เ ค ย ท า ม า ใ น อ ดี ต ห รื อ นึ ก ถึ ง ส า ย พั น ธ์ ที่
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 20 นาที หลากหลายของผลไม้ชนิดนั้นๆ เป็นการกระตุ้น
อุปกรณ์ รูปภาพผลไม้ชนิดต่าง ๆ คือ ส้ม ให้เขาคดิ ตอ่ ยอดต่อไป
มะนาว มะละกอ กล้วย แตงโม มะม่วง

07 20

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
14 กิจกรรมจบั คู่ภำพท่หี ำยไป
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถปุ ระสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
เ พื่ อ ก ร ะ ตุ้ น ส่ ง เ ส ริ ม ก ร ะ บ ว น ก า ร คิ ด การใช้เรื่องของความสัมพันธ์เช่ือมโยง ระหว่าง
เวลากบั ส่งิ ท่ีจา
กระบวนการจา และการวางแผน วิธีกำรเล่น

ประโยชน์ทีไ่ ด้ 1. จะแจกรูปภาพทไ่ี มส่ มบรู ณ์คนละ
1. กระตุ้นสมองให้เกิดกระบวนการคิด 1 ภาพ

ความจา 2. ใหผ้ สู้ งู อายุหาคูท่ ่ไี ดภ้ าพเดยี วกนั
2. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ สมอง 3. นาภาพมาต่อกันให้เป็นภาพท่ีสมบูรณ์
บอกว่าเปน็ ภาพอะไร
เส่อื มหรอื โรคท่เี กี่ยวข้องกบั สมอง
3. อารมณ์ดีเบิกบาน สดชื่นกระฉับกระเฉง

สนุกสนาน คลายเครียด

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที
อุปกรณ์ รูปภาพ

07 21

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
นิวโรบิคส์เอ็กเซอร์ไซส์ การจัดกิจกรรม
15 กิจกรรมตบมอื ตบอก ตบไหล่
ส่งเสริมความจาเพ่ือชะลอภาวะสมองเสื่อม การ
วตั ถุประสงค์ ทากิจกรรมโดยปรับใช้ประสาทสัมผัสท้ัง 5 รวม
เพอื่ กระต้นุ ความจาระยะสั้น กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นใหเ้ นื้อเย่ือประสาทตืน่ ตัว
แขนง เซลล์ประสาทแตกก่งิ กา้ นสาขาทาให้สมอง
ประโยชนท์ ไ่ี ด้ เกิดการหลั่งสารนิวโรโทฟินส์ ทาให้เซลล์สมอง
1. เพื่อช่วยกระชับความสมั พนั ธ์และ แข็งแรงขึน้ และทางานอย่างมีประสทิ ธภิ าพ
วิธีกำรเลน่
เสริมสร้างความสามัคคี
2. เพื่อช่วยชะลอความเสื่อมของสมอง 1. จัดแถวผู้สูงอายุให้เรียบร้อยเป็นแถว
ตอนลึก หรือแถวหน้ากระดาน
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที
อปุ กรณ์ ไม่มี 2. นักศึกษาแสดงตัวอย่างการตบมือ ตบ
อก ตบไหล่ เขา้ จงั หวะ ให้ผสู้ ูงอายุดูเปน็ ตัวอย่าง

3. เร่ิมกิจกรรมตบมือ ตบอก ตบไหล่ เข้า
จงั หวะแบบเดย่ี ว

4. จับคู่ผู้สูงอายุด้วยกันและมีนักศึกษา
ร่วมจับคูด่ ้วย

5. เร่ิมกิจกรรมตบมือ ตบอก ตบไหล่ เข้า
จังหวะแบบคู่

07 22

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
16 กิจกรรม Water Sort Puzzle
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วตั ถุประสงค์ นั้น การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
ด้ำนกำรเช่ือมโยง เพ่ือนาเสนอแนว การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เช่ือมโยง ระหว่าง
เวลากับส่ิงทจี่ า
ทางการส่งเสริมความกระบวนการคิดวิเคราะห์ วิธกี ำรเล่น
อย่างเป็นระบบของผู้สูงอายุโดยเกมฝึกสมอง
ผ่านโปรแกรม Water Sort Puzzle 1. แตะแกว้ ใดกไ็ ดเ้ พอื่ เทนา้ ลงในแก้วอีกใบ
2. ต้องเทน้าใหเ้ ช่ือมโยงกับสเี ดยี วกนั และมี
ประโยชน์ที่ได้ พื้นท่ีเพยี งพอบนแก้ว
1. พัฒนาสมองด้านการคิดวิเคราะห์ 3. เเก้วเเต่ละใบจะต้องมีสีเดยี วเท่านั้น

อย่างเปน็ ระบบ
2. เพอื่ ช่วยชะลอความเสอื่ มของสมอง
3. เพื่อพัฒนาทักษาการวางแผน การ

จดั การและการมองเหน็ ภาพรวมของเปา้ หมาย

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 3 นาที

อุ ป ก ร ณ์ เ ก ม Water Sort Puzzle ใ น สื่ อ
โทรศพั ท์หรอื เเทปเลต็

07 23

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ด้ำนกำรเชื่อมโยง ความสัมพันธ์กัน
17 กิจกรรมเกม “Escape Car”
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถุประสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพื่อนาเสนอแนวทางการส่งเสริม การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เชื่อมโยง ระหว่าง
เวลากบั สิง่ ที่จา
ความจาและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโดยเกมฝึก
สมองผ่านโปรแกรมApplication Escape Car วิธกี ำรเล่น
1. ให้หาทางที่ทาให้รถคันสีแดงของเรา
2. เพ่ือประเมินผลการส่งเสริมความจา
และระดบั ความเครยี ดของผู้สูงอายุหลงั จากการ สามารถออกจากทางวงกตให้ได้อย่างปลอดภัย
เ ล่ น เ ก ม ฝึ ก ส ม อ ง ผ่ า น โ ป ร แ ก ร ม Application โดยจะเห็นว่ามีรถต่างๆหลายคันอยู่เยอะแยะไป
Escape Car หมด เราจะต้องเอารถพวกน้ีเล่ือนออกไปตาม
แนวทีร่ ถจอดอยแู่ ล้ว
ประโยชนท์ ่ีได้
1. เป็นเคร่ืองมือสาหรับส่งเสริมการ 2. คลิกท่ีรถคันสีแดงของเราจากนั้นลาก
เพื่อเล่ือนรถ เพ่ือหลีกเส้นทางและทาให้รถคันสี
กระตุน้ ของสมองและลดความเครยี ดในผูส้ ูงอายุ แดงของเราออกไปจากทางออกให้ได้ เพ่ือท่ีจะ
2. เป็นแนวทางให้ผู้สูงอายุใช้เวลาว่างให้ ผ่านไประดบั ตอ่ ไป

เป็นประโยชน์ ลดความเครียด และนาประโยชน์
ที่ได้รับจากเกมฝึกสมอง Escape Car มา
ประยุกต์ใช้ในชวี ติ ประจาวนั

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10 นาที

อุปกรณ์ 1. Application Escape Car
2. Ipad 1 เคร่อื ง

07 24

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ปรัชญำมอนเตสซอร่ี พัฒนาจากการจัด
18 กิจกรรมเกมจบั คู่
กิจกรรมให้เด็กกลุ่มสมาธิส้ัน โดยให้ความสาคัญ
วัตถุประสงค์ กับศักยภาพ รายบุคคลมีการพัฒนาอย่างสมดุล
1. เพ่ือพัฒนาความสามารถในการสร้าง เปน็ องค์รวม เนน้ เรื่องการมอี สิ ระตามระยะเวลา

ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลท่ีเรียนรู้ใหม่กับ วธิ ีกำรเล่น
ขอ้ มูลเก่า แบ่งผู้เล่นเป็นสองฝ่าย เริ่มเล่นโดยการสบั

2. เพอ่ื กระตนุ้ ส่งเสริมกระบวนการจา บัตรภาพที่เตรียมไว้ให้ปนกัน แล้วคว่าบัตรภาพ
ลงบนพื้นท่ีท่ีกาหนดไว้สาหรับเล่นเกม แล้วให้ผู้
ประโยชนท์ ีไ่ ด้ เล่นฝ่ายหนึ่งเริ่มเล่นก่อน โดยหยิบบัตรภาพ
1. ด้ า น ก า ร เ ช่ื อ ม โ ย ง เ พื่ อ พั ฒ น า ขึ้นมาสองใบ ถ้าได้ภาพตรงกันให้เก็บไว้ และมี
สิทธิ์เล่นอีก แต่ถ้าจับข้ึนมาแล้วบัตรภาพไม่
ความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ระหวา่ ง ตรงกันให้วางบัตรภาพคว่าลงไปบนพ้ืนทเ่ี ล่นเกม
ข้อมูลที่เรียนรู้ใหม่กับขอ้ มูลเก่าเหมือนแฟ้มงาน อีกคร้ัง แล้วเปลี่ยนให้ผู้เล่นอีกฝ่ายได้เล่นโดย
ทม่ี ีหลายอันแต่เช่ือมโยงดว้ ยกนั กติกาเดียวกัน เล่นจนบัตรภาพหมด ฝ่ายท่ีจับคู่
บัตรภาพไดม้ ากที่สดุ เป็นฝ่ายชนะ
2. ด้านจินตนาการหรือสร้างภาพในใจ
โดยการจับคู่สิ่งต่างๆในภาพให้เป็นคู่ โดย
พิจารณาจากความคล้ายคลึงท่ีผู้ใช้คิดว่ามี
เหตผุ ลมากท่ีสดุ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที

อปุ กรณ์ ภาพท่มี ีรปู สง่ิ ต่างๆ

07 25

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
19 กิจกรรมวำดรปู จำกวัสดุธรรมชำติ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
เพื่อเสริมสร้างสมาธิ ความอดทน ลด ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซึ่ง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ความเครียด ความว้าวุ่น ความวิตกกังวลลงไป จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
ได้ รวมถงึ ลดโรคซมึ เศร้าในผสู้ งู อายุ ระลกึ ได้
ประโยชนท์ ีไ่ ด้
วิธกี ำรเลน่
1. เพื่อใหเ้ กดิ ความผอ่ นคลาย สรา้ งความ 1. แจกกระดาษ สี
เบกิ บาน 2. สาธิตวิธรการพิมพ์ภาพวัสดุธรรมชาติ

2. ฟน้ื ฟสู มรรถภาพด้านการสมั ผัส การ โดยเลือกวัสดุธรรมชาติท่ีต้องการกดลงพิมพ์บน
เคล่ือนไหว การมองเหน็ กระดาษ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที 3. ผ้สู ูงอายุลงมอื ปฏบิ ัตกิ ิจกรรม โดยเลือก
วัสดุธรรมชาติทต่ี นเองสนใจ
อปุ กรณ์ กระดาษ สีนา้ พกู ัน จานสี ใบไม้ (วสั ดุ
จากธรรมชาติ)

07 26

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
20 กจิ กรรมเกมใบ้คำชำเย็น
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วัตถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
1. เพื่อส่งเสริมความจาและสุขภาพจิต ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าท่ีซ่ึง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ข อ ง ผู้ สู ง อ า ยุ โ ด ย เ ก ม ฝึ ก ส ม อ ง ใ บ้ ค า ผ่ า น จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
โปรแกรมประยุกต์เว็บ ระลกึ ได้

2. เพ่อื ฝึกกระบวนการทางานเป็นกลุ่ม วิธกี ำรเลน่
ประโยชนท์ ่ีได้ แบ่งทีมออกเป็น 2 ทมี เป่ายงิ ชบุ หาผทู้ ่ีเร่มิ

1. ชว่ ยฝกึ ทักษะการคดิ วเิ คราะห์ และ เล่นเกมก่อน จากนั้นให้ทีมที่เป่ายิงชุบชนะส่ง
การใช้ภาษาในการสอ่ื สาร ตัวแทนมาถือคาศัพท์หันหน้าไปหาเพื่อนๆ ใน
กลมุ่ เพ่อื นในกลมุ่ จะตอ้ งใบ้คา โดยจะใชว้ ิธีไหน
2. ช่วยเพ่ิมความสามารถการทางานของ ก็ได้ แต่ห้ามพูดคาศัพท์หรือสะกดคาให้เพ่ือนฟัง
สมอง ถ้ากลุ่มใดพูดคาศัพท์น้ันๆ ให้ปรับแพ้ในแต่ละ
คร้ัง จนกว่าจะหมดเวลาท่ีตัง้ ไว้ หากทีมไหนทาย
3. ช่วยพัฒนาเรื่องความจาใหส้ ามารถ คาได้เยอะกว่าจะเป็นฝา่ ยชนะไป
จดจาส่ิงตา่ งๆ ไดด้ ขี ึน้

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 20 นาที

อปุ กรณ์ โทรศัพทม์ ือถอื แทบ็ เลต็

07 27

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
21 กจิ กรรมดใู หด้ ี มีใหจ้ ำ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
1. เพื่อเป็นการป้องกันและชะลอการเกิด ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าท่ีซึ่ง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ภาวะสมองเสอื่ ม จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
2. เพ่ือ เป็นแนวทา งปฏิ บัติส า ห รั บ ระลึกได้

หน่วยงานอื่นในการดูแลผู้สูงอายุเกี่ยวกับการ วิธีกำรเล่น
ป้องกันและชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมของ 1. แบง่ กลุ่มผ้สู งู อายุกลมุ่ ละ 8-10 คน คละ
ผู้สงู อายุ
ประโยชน์ทไี่ ด้ ชายหญิงตามความสมคั รใจ
2. ใหส้ มาชกิ ดภู าพและอา่ นช่ือสง่ิ ของท่ีอยู่
1. เพื่อส่งเสริมสมรรถภาพการทางาน
ของสมองในผู้สูงอายใุ ห้ดีย่งิ ขน้ึ ในกระดาษแผน่ แรกพยายามจาใหไ้ ดม้ ากท่สี ดุ
3. หาสิ่งของที่จาได้ในกระดาษแผ่นที่สอง
2. เพ่ือป้องกันและชะลอการเกิดภาวะ
สมองเสื่อม วงกลมสิง่ ของทีจ่ าได้ลงในกระดาษแผน่ ท่ีสอง
4. สรุปขอ้ คิดจากการทากิจกรรม
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15 นาที

อปุ กรณ์ ปากกา/ดนิ สอสี และกระดาษรูปภาพ

07 28

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
22 กิจกรรมจดั กลมุ่ ภำพ
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถุประสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพื่อกระต้นุ ทักษะการคิดแก้ไขปญั หา การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เช่ือมโยง ระหว่าง
2. เพ่อื กระตุ้นการใช้กล้ามเนอ้ื มัดเลก็ เวลากบั สิง่ ทจ่ี า
3. เพอ่ื กระตุ้นสหสมั พันธ์ตาและมือ วธิ กี ำรเลน่

ประโยชนท์ ่ไี ด้ 1. ให้บัตรภาพหลากหลายชนิดเกี่ยวกับ
กิจกรรมการคิดแก้ปัญหาเป็นกิจกรรมที่ ส่ิงของต่างๆ โดยภาพเหล่านั้นต้องเป็นหมวดหมู่
มีความยากง่ายแตกต่างกันอยู่ปะปนกันอาจเป็น
ใช้สาหรับฝึกสมอง การคิดแก้ปัญหาเป็นการ รูปภาพ เช่น มะลิ ลาไย ทุเรียน กุหลาบ ขนุน
คิดซับซ้อนอย่างหนึ่งซ่ึงเป็นหน้าที่ของสมอง โตะ๊ เกา้ อ้ี ฯลฯ วางบนโตะ๊
ช้ันนอก ถือว่าเป็นทักษะพ้ืนฐานที่สาคัญที่สุด
ของการคิดทั้งมวล การคิดแก้ปัญหาเป็นส่ิง 2. ให้ผู้สูงอายุแบ่งกลุ่ม 3-5 คน หรือจะทา
สาคญั ตอ่ วถิ กี ารดาเนนิ ชวี ิตในสังคมของมนุษย์ เดี่ยวก็ได้แล้วแต่ความเหมาะสม จัดกลุ่ม
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที หมวดหมู่รูปภาพเหล่าน้ี โดยหมวดเดียวกันไว้ใน
กองเดียวกัน เช่น หมวดผลไม้ หมวดเคร่ืองเรอื น
อุปกรณ์ บัตรภาพรูปต่างๆ เช่น รูปผลไม้ รูป หมวดดอกไม้ มี 3 กอง ทั้งนี้ อาจเพ่ิมความยาก
ดอกไม้ รูปเคร่อื งเรือน เป็นตน้ โดยการจับเวลา ให้เวลา 10 นาที

3. นาภาพในกองทั้ง 3 หมวด ท้ังหมดมา
นับว่าผู้สูงอายุสามารถจดั หมวดหมไู่ ด้

07 29

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
23 กิจกรรมซูโดกุ กสู้ มอง
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
เพ่ือฝึกรูปแบบกระบวนการคิดอย่างเป็น ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซ่ึง
ครอบคลุมเน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ระบบ และมีเหตผุ ล จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
ประโยชน์ท่ไี ด้ ระลึกได้

1. เพื่อฝึกทักษะการสังเกต และการ
วเิ คราะห์

2. เพ่ือฝึกฝนความคิดเร่ืองการจัดลาดับ
และ sense of space รวมถึงการฝึกสมาธิ และ
พฒั นาความจาระยะส้ัน
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 5 นาที

อุปกรณ์ ตารางซโู ดกุ ตวั เลข 1-4

วิธีกำรเล่น
ผเู้ ลน่ ต้องเลอื กเลข 1-4 ลงในตาราง โดยมี

เง่ือนไขว่าในแต่ละแถวแนวต้ังแนวนอน และ
ภายในกรอบสี่เหล่ียมย่อย ต้องมีเลข 1-4 ไม่ซ้า
กัน โดยให้เวลาเล่น 5 นาที

07 30

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเชื่อมโยง ความสัมพันธ์กัน
24 กจิ กรรมเกมสลับตวั อักษร
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถุประสงค์ น้ัน การจดจาสิ่งต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพอื่ กระตุ้นทกั ษะการคดิ แก้ปัญหา การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เชื่อมโยง ระหว่าง
2. เพ่ือกระตุ้นสหพันธข์ องตาและมือ เวลากับสิง่ ที่จา

ประโยชนท์ ไี่ ด้ วธิ กี ำรเล่น
1. เพ่ือฝึกทักษะการสังเกต และการ 1. แจกบัตรให้ผูส้ ูงอายสุ ลับคา ให้ผู้สูงอายุ

วเิ คราะห์ สลับแลว้ เรยี งให้ถกู ต้อง
2. ผู้สูงอายุมีกระบวนการคิดอย่างเป็น 2. ในการทากิจกรรมสลบั ตวั อักษร อาจใช้

ระบบและคิดอยา่ งเปน็ เหตุเป็นผล คา ประมาณ 5–10 คา ต่อ 1 กิจกรรม ทั้งนี้อาจ
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-30 นาที บอกใบ้ถึงความหมายของคา หากผู้สูงอายุมี
อุปกรณ์ บัตรตวั อักษร ความยากลาบากในการทา

แกเ้ ปน็ 3. ผู้นากลุ่มสรุปถึงกิจกรรมการคิดแก้ไข
ปญั หา

บรรณานกุ รม 31

กองส่งเสริมและพฒั นาสุขภาพจติ กรมสุขภาพจติ กระทรวงสาธารณสขุ . (2562). คมู่ อื วิทยากรจัด
กิจกรรมสร้างสขุ 5 มติ ิ สาหรบั ผสู้ ูงอายุ(กิจกรรมหมวดแกไ้ ขปัญหา). นนทบุรี : โรงพิมพ์
ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรเเห่งประเทศ จากดั .

กรกนก นาเครือ. (ม.ป.ป.). เกมส์ฝึกสมองสาหรับผสู้ งู กลุม่ เส่ียงสมองเสอื่ ม. วนั ท่สี ืบคน้ 17 มีนาคม 2564.
จาก, http://apps.hpc.go.th/publish/web/publish/2019/014179-
20190121104028/09134411a03b37409332481c51e14e7e.pdf

กรมสขุ ภาพจติ .(2562). อัลไซเมอรร์ จู้ กั และเขา้ ใจกบั ชีวติ ท่ีไมง่ า่ ยของคนใกล้ตัว. (ออนไลน์).สบื ค้นเมอ่ื 27 มนี าคม 2564.
จาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=29955

กิตต์ิธเนศ สวา่ งวรนาถ และชมสภุ คั ครุฑกะ. (2562). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมทกั ษะทางปัญญา
ของผูส้ งู อายุ. วารสารพยาบาลทหารบก, 20 (1), 208.

จารุวรรณ ก้านศรแี ละคณะ. (ม.ป.ป.). ผลของโปรแกรมบรหิ ารสมองตอ่ การเพมิ่ ความจาในผู้สูงอายุ
ทมี่ ีความจาพรอ่ งเลก็ น้อย. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสขุ , 12(3), 176-187.

ฉัตรฤดี ศิริลาดวน และคณะ. (2563). คู่มือการป้องกันภาวะสมองเสื่อม. อบุ ลราชธานี: โรงพมิ พ์
มหาวิทยาลยั อุบลราชธานี.

ฐิติพร โอนนอก และดุษฎเี ทดิ บารม.ี (2560). การพัฒนาแอพพลิเคชนั่ เกมจับคภู่ าพบาบัดโรคอัลไซเมอร์
สาหรบั ผู้สงู อายุ.สบื คน้ เมื่อ 8 มิถนุ ายน 2564.จาก://www.google.com/.
ทักษิณา สุขพทั ธ. (2559). การศึกษารูปแบบศิลปกรรมบาบัดสาหรบั ผสู้ งู วัยเพ่ือบาบัดภาวะซมึ เศรา้ .วารสาร

วิจยั และพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(1), 11-22.
สุกัญญา ทวมี นูญ.(2555). การฟืน้ ฟดู า้ นการกาหนดรขู้ องผ้ปู ่วยโรคหลอดเลือดสมองทางจิตวิทยา.วารสาร

เวชศาสตร์ฟ้ืนฟสู าร.56(6) :622-623.
สุดาภร ชะตาถนอม และสวุ รี ฤกษ์จาร.ี (2559). ผลของการใช้เกมซโู ดะกพุ ฒั นาความสามารถดา้ นการ

คิดเชงิ เหตผุ ลของเดก็ และเยาวชนท่กี ระทาผดิ กฎหมาย. วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบบั วจิ ยั
บณั ฑติ ศึกษา มหาวทิ ยาลัยขอนแกน่ , 10(4), 138-143.
สพุ รรณี ศรปี าน. (2555). เกมสฝ์ กึ สมองสาหรบั ผู้สงู อายุผ่านโปรแกรมประยุกตเ์ วบ็ เพอ่ื สง่ เสริมความจาและ
สุขภาพจิต(รายงานผลการวิจยั ). สงขลา:มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
สานักสง่ เสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2560). คู่มือวทิ ยากรจัดกิจกรรม
สร้างสขุ 5 มิติ สาหรับผู้สงู อายุในชุมชน (พิมพค์ รั้งท่ี 1). นนทบรุ ี: โรงพิมพ์สานกั งานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
อณั ชนา จุลศิริ และ เสรี ชดั แซ้ม. (2557). การเพมิ่ ความจาขณะคิดในผู้สูงอายุ. วนั ทีส่ ืบค้น 18 มีนาคม 2564.
วารสารการพยาบาลและการศกึ ษา, 7(1), 16-25
เนอร์สซงิ่ โฮม. (2563). ท่ากายบรหิ ารสาหรบั ผู้สูงอายุ. วนั ที่สบื ค้น 18 มีนาคม 2564,
จาก https://www.mylucknursinghome.com