คู่มือ ฝึกสมองผู้สูงวัย เล่นอย่างไรไม่ให้สมองเสื่อม

คม่ ู ือ

ฝึ กสมองผสู้ งู วยั เลน่ อยา่ งไร?

ไมใ่ หส้ มองเส่อื ม

(สาหรบั ผสู้ งู อาย ุ และประชาชนท่ีสนใจ)

โดย นกั ศึกษาพยาบาลศาสตรช์ นั้ ปี ที่ 3 รน่ ุ ที่ 32
กลม่ ุ ท่ี 12

อาจารยช์ ยั วฒั น์ อ่อนไธสง
(อาจารยป์ ระจากลม่ ุ )

คานา

ภาวะสมองเส่ือมในผู้สูงอายุ เปน็ ภาวะของสมองที่แสดงออกถึงการเส่ือมถอยด้านเชาวป์ ัญญา (cognitive
function) และทางด้านสติปัญญา (intellectual function) ของบุคคลท่ีมีอายุตั้งแต่ 60 ปี ข้ึนไป ซ่ึงมีพฤตกิ รรม
การแสดงออกที่ผิดปกติทางการรับรู้ ความจา จินตนาการ การคิดการใช้เหตุผล การคิดคานวณ การตัดสินใจและ
การใช้ภาษา เมือ่ การดาเนนิ ของโรครุนแรงมากขน้ึ จะพบบุคลกิ ภาพและ ระดบั ความร้สู กึ ตวั เปล่ยี นแปลงสง่ ผลต่อ
การทางานและการใช้ชีวิตประจาวัน

หนงั สืออิเลก็ ทรอนกิ ส์ E-book เร่อื ง ฝกึ สมองผู้สูงวัย เล่นอยา่ งไร? ไมใ่ ห้สมองเสื่อม จัดทาข้ึนเพอ่ื พัฒนา
หรือกระตุ้นการทางานของสมอง เพ่ือนาเสนอแนวทางการส่งเสริมความจาและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ โดยผ่าน
คู่มือ E-book “ฝึกสมองผู้สูงวัย เล่นอย่างไรไม่ให้สมองเส่ือม” เพ่ือป้องกันภาวะสมองเสื่อม เพื่อสารวจความพึง
พอใจในการใช้งานในแต่ละช่วงอายุ เพศ และระดับการศึกษา ซ่ึงข้อมูลในหนงั สือเล่มน้ีประกอบด้วยสมองทางาน
อย่างไร? ความจาในผู้สูงอายุ แนวทางส่งเสริมความจา การออกแบบเกมฝึกสมอง การกระตุ้นสมอง Executive
Function และเกมพฒั นาสมอง

คณะผ้จู ัดทาหวังวา่ รายงานเล่มน้ีจะเปน็ ประโยชน์แกผ่ ทู้ ่ตี อ้ งการศกึ ษา และสนใจในการป้องกนั สมองเส่อื ม
ในผู้สูงอายุ และนาเกมที่เก่ียวกับการฝึกสมองผู้สูงวัยไปปรับใช้ให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ หากมีข้อผิดพลาด
ประการใด กลมุ่ ของพวกเราก็ต้องขออภัยมา ณ ทีน่ ี้

คณะผู้จัดทา

สารบญั

เรอ่ื ง หนา้

สมองทำงำนอย่ำงไร…………………………………………………………………………………………...1
ควำมจำในผ้สู ูงอำยุ…………………………………………………………………………………………….2
แนวทำงสง่ เสริมควำมจำ…………………………………………………………………………………....3
กำรออกแบบเกมฝึกสมอง……………………………………………………………………………….....4
กำรกระต้นุ สมอง (Executive function)……………………………………………………...…..5
สรปุ แนวคิด……………………………………………………………………………………………………….6
เกมพัฒนำสมอง………………………………………………………………………………………………...7

กิจกรรมแนะนาตวั (ถามทวนชื่อ)…………………………………………………………………………….7
กิจกรรมจบั คู่กู้ความจา………………………………………………………………………………………….8
กจิ กรรมเล่าเรื่องประกอบภาพ (ส้มตา)…………………………………………………………………...9
กจิ กรรมเตมิ เข็มนาฬิกา…………………………………………………………………………………………10
กจิ กรรม 12 เดอื น……………………………………………………………………………………………….11
กิจกรรมฝึกสมอง “stroop test”………………………………………………………………………….12
กจิ กรรมศิลปะ ติดแปะรูปภาพ………………………………………………………………………………13
กจิ กรรม “Monica”…………………………………………………………………………………………….14
กจิ กรรมโปง้ กอ้ ย………………………………………………………………………………………………….15
กิจกรรมวาดรูปทายภาพ……………………………………………………………………………………….16
กจิ กรรมพบั พดั …………………………………………………………………………………………………….17
กิจกรรมเรขาคณติ พาคดิ สขุ ใจ………………………………………………………………………………18
กิจกรรมยอ้ นวนั วาน……………………………………………………………………………………………..19
กิจกรรมจบั คู่ภาพทหี่ ายไป…………………………………………………………………………………….20

สารบญั (ต่อ)

เรอ่ื ง หนา้

กิจกรรมตบมอื ตบอก ตบไหล…่ …………………………………………………………………………….21
กจิ กรรม “Water Sort Puzzle”…………………………………………………………………………..22
กจิ กรรมเกม “Escape Car”…………………………………………………………………………………23
กจิ กรรมเกมจบั ค…ู่ ……………………………………………………………………………………………….24
กิจกรรมวาดรูปจากวัสดุธรรมชาต…ิ ……………………………………………………………………….25
กิจกรรมเกมใบค้ าชาเยน็ ……………………………………………………………………………………….26
กจิ กรรมดูให้ดี มีให้จา…………………………………………………………………………………………..27
กจิ กรรมจดั กล่มุ ภาพ…………………………………………………………………………………………….28
กิจกรรมซโู ดกุ ก้สู มอง………………………………………………………………………………………….29
กิจกรรมเกมสลบั ตัวอกั ษร…………………………………………………………………………………….30
บรรณำนุกรม……………………………………………………………………………………………………………….31

01

สมองทางานอยา่ งไร?

ในชวี ิตประจาวนั ขณะที่มนษุ ย์กาลงั คดิ ทาหนา้ ท่คี วบคุมการคดิ การหาเหตผุ ล
จะพบว่าสมองท้ังสองซีกทางานร่วมกัน แต่จะ การแสดงออกเชิงนามธรรมท่ีเน้นรายละเอียด
แสดงลักษณะเด่นออกมาแตกต่างกันไปตาม เช่น การนับจานวนเลข การบอกเวลา เป็นต้น
ความถนดั ของแต่ละคน เพ่ือวิเคราะห์แปลความหมายข้อมูลจัดระบบแต่
ละขั้นตอนอย่างมีเหตุผล และสร้างข้อสรุปจาก
ข้อมูลท่เี ปน็ สัญลกั ษณ์

นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า “สมองแห่ง สมองซีกขวำ (right hemisphere)
เหตุผล” (Rational Brain) สมองด้านนี้มักจะ นักวิทยาศาสตร์เรียกว่า “สมองแห่งสหัช
เป็นสมองด้านเด่นควบคุมเก่ียวกับภาษา (พูด
เขียนอ่าน) ควบคุมเก่ียวกับทักษะท่ีเป็น ญาณ” (Intuitive Brain) จะทาหน้าท่ีเก่ียวกับ
motor Skill ความคิดสร้างสรรค์ การจินตนาการ การใช้
ประโยชน์จากรูปแบบ และรูปทรงเรขาคณิต
ดังนั้น การท่ีคนเราสามารถคิดสร้างสรรค์สิ่ง
ตา่ งๆ

02 2

ความจาในผสู้ งู อาย ุ กระบวนกำรเกดิ ควำมจำ
1 . ก า ร บั น ทึ ก ค ว า ม จ า ( Record /
ควำมจำ เป็นความสามารถของสมอง ใน
การเก็บสะสมข้อมูล โดยข้ึนอยู่กับระยะเวลาใน Registration) จั ด เ ป็ น ขั้ น ต อ น แ ร ก ข อ ง
การเก็บสะสม ความจาทาหนา้ ทค่ี อยจัดระเบียบ กระบวนการของความจา จะต้องอาศัยการ
ขอ้ มูล สิ่งท่ีเกิดขน้ึ ภายในจติ ใจ ทางานของตวั รบั ความรู้สึก

ประเภทของควำมจำ 2. การเก็บความจา (Storage) เป็นสว่ นท่ีมี
1. ความจาท่ีประสาทสัมผัส (Sensory ประสิทธิภาพสูงสุดของความจา การเก็บข้อมลู
นนั้ จดั เปน็ วิธีการแบบ Active process
memory) การรบั ขอ้ มลู จากประสาทสมั ผัส 3. การระลึกความจา (Recall) ต้องอาศัย
2 . ค ว า ม จ า ร ะ ย ะ ส้ั น ( Short-term กลไกการทางานของสมองหลายอย่างสาหรับ
ค้นหาความจาท่ีได้เก็บไว้ แต่ปัจจุบันยังไม่
memory) ความจาหรอื การรับร้ขู ้อมลู ท่ไี ด้รับ สามารถอธิบายกลไกไดช้ ดั เจน
3 . ค ว า ม จ า ร ะ ย ะ ย า ว ( Long-term
ปจั จยั ที่เก่ยี วขอ้ งกับควำมจำในผู้สูงอำยุ
memory) ความจาหรือข้อมูลท่ีมีการคงอยู่ได้ 1. ระบบประสาทการรบั รู้
ยาวนานตลอดชวี ิต 2. ความไม่ใสใ่ จทีจ่ ะเริม่ เรยี นรู้สง่ิ ใหม่ๆ
3. สภาพจิตใจและอารมณ์

03 3

แนวทางสง่ เสรมิ ความจา 3 ด้ำนกำรเชื่อมโยง การท่ีมนุษย์จะ

1 ด้ำนกำรคำนวณ การคานวณ จดจาสิ่งใดส่ิงหนึ่ง ข้ันแรกจะต้องการใช้
ประสาทสมั ผัสรบั รสู้ ิ่งน้ัน และองค์ประกอบอีก
คณิตศาสตร์แบบง่าย เพื่อฝึกกระบวนการคิด อย่างคือ เวลา การจดจาเร่ืองใดเรื่องหน่ึงหรือ
สามารถใช้เทคนิค และทักษะกระบวนการทาง ส่ิงที่จาเป็นเหมือนแฟ้มงาน ซึ่งมีหลายอัน
คณิตศาสตร์ในการเล่น มีการฝึกฝน และ เชอ่ื มโยงกัน
ทบทวนสม่าเสมอจะช่วยทางด้านการส่งเสริม
ความจา ยบั ย้งั การเส่อื มของสมอง 4 ดำ้ นจนิ ตนำกำรหรือกำรสร้ำงภำพ

2 ด้ำนกำรจัดระเบียบ การจัด ในใจ การสรา้ งภาพในใจหรือจินตนาการสมอง
จะสร้างการเช่ือมโยงข้ึนมา เพื่อทาความเข้าใจ
ระเบียบสื่อ การจัดการสิ่งเร้าหลายๆ สิ่งให้เป็น ส่ิงต่างๆ การหาความสัมพันธ์ การนึกภาพน้ัน
ระเบียบ ง่ายต่อการเก็บรักษาข้อมูล การวาง ห า ก น า ข้ อ มู ล อ ย่ า ง ห น่ึ ง ไ ป เ ชื่ อ ม โ ย ง กั บ
การคดิ ใหเ้ ปน็ ระบบ แนวความคดิ หรือสง่ิ ท่ีค้นุ เคย

5 ดำ้ นกำรใชร้ หัสช่วยจำ

ก า ร ใ ช้ สั ญ ลั ก ษ ณ์ ห รื อ ร หั ส ช่ ว ย จ า ส่ิ ง ข อ ง
บางอย่างจะช่วยให้ง่ายในการจา การสร้างรหัส
ช่วยจา เพื่อให้เกิดการเช่ือมโยงช่วยในการ
ลาดับกระบวนการจาให้จดจาข้อมูลได้ง่ายข้ึน
และสะดวกสาหรับการจาง่ายต่อการเชื่อมโยง
ซึ่งสามารถอ้างอิงจุดได้ง่ายเพ่ือได้ใช้กับเร่ือง
ใดๆ กระตนุ้ ความจา

04 4

การออกแบบเกมฝึ กสมอง 3. เกมจะต้องมีโครงสร้า งโหมด กา ร
ฝึกอบรม ประกอบด้วย คาแนะนาในการเล่น
การออกแบบเกมฝึกสมองสาหรับผู้สูงอายุ เกม วธิ กี ารเลน่ กฎกตกิ า
ใ ห้ มี ค ว า ม ค ร อ บ ค ลุ ม เ นื้ อ ห า ใ น ด้ า น ข อ ง
กระบวนการจา โดยมีหลักเกณฑ์ในการ 4. ด้านการออกแบบเกมฝึกสมองสาหรับ
ออกแบบเกมฝึกสมองสาหรบั ผสู้ งู อายุตามความ ผ้สู ูงอายุ
เหมาะสมกบั ขอ้ จากดั ของผู้สูงอายุ ดังนี้
4.1 รูปแบบตัวอักษรควรเหมาะสาหรับ
1. ค า นึ ง ถึ ง ค ว า ม ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ ก า ร แสดงผลทางหน้าจอคอมพิวเตอร์ ตัวอักษรที่
เปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายของผู้สูงอายุ โดย เหมาะสมสาหรบั ผ้สู ูงอายุ
รูปแบบของเกมควรมีความง่ายต่อการใช้งาน มี
ความยดื หยนุ่ และเหมาะสมกับผ้สู งู อายดุ ้วยการ 4.2 สีตัวอักษรแตกต่างจากสีพ้ืนหลัง
ใช้ภาพ และสัญลักษณ์ไม่ซับซ้อน ยากต่อการใช้ อย่างชัดเจน
งานของผู้สงู อายุ
4.3 ปุ่มกดขนาดท่ีเหมาะสม มีลักษณะ
2. เนื้อหาของเกมเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง วงกลม สเี่ หลี่ยม หรือลูกศร
ในการดาเนินชีวิตประจาวัน กระตุ้นสมองให้
จดจา ให้ผู้สูงอายุเกิดการปฏิสัมพันธ์กับบุคคล
รอบข้าง โดยเกมมีการปรับระดับความยากง่าย
ในการเรียนรู้

5

05

“การกระตนุ้ สมอง”

Executive Function

หน้า ท่ีบริหา รจัดกา รข อ งสมอ ง เ ป็ น จัดกำรของสมองประกอบด้วยทักษะ
กระบวนการทางานของสมองในหลายๆ ส่วน สำคญั 9 ดำ้ น ไดแ้ ก่
เชื่อมโยงกันในการจัดการกระบวนการทางการ
รคู้ ดิ เกย่ี วขอ้ งกบั การทางานของสมอง เปน็ การ 1) ความมงุ่ ม่ัน มเี ปา้ หมาย
ทางานของสมองส่วนหน้า และการทางาน 2) การริเริ่มและลงมือทา
ประสานกันของสมอง เป็นบริเวณของสมองที่ 3) คิดยดื หยนุ่ และการปรบั ตัว
ท า ห น้ า ที่ ส า คั ญ ท่ี สุ ด ซ่ึ ง เ ก่ี ย ว ข้ อ ง กั บ 4) ความจาทางาน
กระบวนการคิด ความรู้สึก การกระทาต่างๆ มี 5) การวางแผนและจัดระบบดาเนินการ
ความมุ่งม่ันท่ีจะทาให้สาเร็จ อดทนและรู้จัก 6) การกากับและตรวจสอบตนเอง
แกป้ ัญหา ความสามารถในการควบคุมความคิด 7) การยับยั้ง ขม่ ใจ
ตนเอง รวมถงึ การทางานทซ่ี บั ซ้อนจนสาเรจ็ 8) สมาธิ จดจอ่
9) การควบคมุ อารมณ์

ห น้ า ท่ี บ ริ ห า ร จั ด ก า ร ข อ ง ส ม อ ง มี
ค ว า ม ส า คั ญ ต่ อ ม นุ ษ ย์ เ นื่ อ ง จ า ก เ ป็ น
กระบวนการพ้ืนฐานที่จาเป็นและเก่ียวข้องกับ
ความสามารถของสมอง หน้าที่บริหารจัดการ
จะมกี ารพัฒนาแตกต่างกันไปในแต่ละช่วงวยั

4. ด้ำนกำรเช่ือมโยง 6

06 ค ว า ม สั ม พั น ธ์ กั น ร ะห ว่ า ง อ ดี ต กั บ ปัจ จุบัน มี

“สรปุ แนวคิด” กระบวนการไปสู่แฟ้มนั้น การจดจาสิ่งต่างๆ และการนึก

1. แนวคดิ ทฤษฎีแอคคินสัน และชฟิ ฟรนิ ย้อน ต้องมีการใช้เรือ่ งของความสัมพันธเ์ ชอ่ื มโยง ระหวา่ ง

การบริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการตื่นตัว เวลากับส่งิ ท่ีจา
ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกกิ่งก้านสาขา เซลล์สมอง
ส่ือสารกันมากขึ้น มีการเช่ือมโยงเซลล์ประสาทสมอง ตวั อยำ่ งเกม 1. กจิ กรรม ศิลปะติดแปะรปู ภาพ
แขง็ แรงข้ึน และเมอื่ เซลลส์ มองแข็งแรงข้นึ
ตัวอยำ่ งเกม 1. กจิ กรรมแนะนาตัว (ถามทวนช่ือ) 2. กิจกรรมจับคภู่ าพที่หายไป

2. กิจกรรมจบั คูก่ คู้ วามจา 3. กจิ กรรม WaterSortPuzzle
3. กจิ กรรมเตมิ เข็มนาฬกิ า
4. กจิ กรรม 12 เดือน 4. เกม “Escape Car”
5. กิจกรรม วาดรูปทายภาพ
6. กจิ กรรม การพบั พดั 5. กิจกรรมจัดกล่มุ ภาพ

2. นวิ โรบคิ ส์เอก็ เซอรไ์ ซส์ 6. กจิ กรรม เกมสลับตัวอักษร

การจัดกิจกรรมส่งเสรมิ ความจาเพ่ือชะลอภาวะสมอง 5. กำรทำงำนของควำมคดิ และประสทิ ธิภำพของ
เสอ่ื ม การทากิจกรรมโดยปรบั ใช้ประสาทสมั ผสั ท้งั 5 รวม
กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นให้เนื้อเยื่อประสาทตื่นตัว แขนง สมองรว่ มกับกำรรบั รู้
เซลล์ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา ทาให้สมองเกิดการหลั่ง
สารนวิ โรโทฟนิ ส์ ทาให้เซลลส์ มองแข็งแรงขนึ้ และทางาน กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ
ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ ซึ่งครอบคลุม
ตวั อยำ่ งเกม 1. กิจกรรมตบมอื ตบอก ตบไหล่
2. กิจกรรม โปง้ ก้อย เน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การจดจา ความใส่ใจ การ

3. ปรชั ญำมอนเตสซอร่ี คานวณ ภาษาและการระลึกได้

พัฒนาจากการจดั กิจกรรมให้เดก็ กลมุ่ สมาธิสน้ั โดยให้ ตัวอยำ่ งเกม 1. กิจกรรม Monica
ความสาคัญกับศักยภาพ รายบุคคลมีการพัฒนาอย่าง
สมดลุ เปน็ องค์รวม เน้นเร่ืองการมอี สิ ระตามระยะเวลา 2. เกมวาดรปู จากวสั ดธุ รรมชาติ
ตวั อยำ่ งเกม 1. กจิ กรรม เกมจบั คู่
3. เกมใบ้คาชาเยน็

4. กจิ กรรม ซโู ดกุ ก้สู มอง

5. ดูให้ดี มีให้จา

6. กำรบำบดั ด้วยกำรรบั รู้ตำมควำมเปน็ จรงิ

เป็นกิจกรรมบาบัดท่ีช่วยส่งเสริมการรับรสู้ ถานการณ์

ท่ีเป็นจรงิ โดยมุง่ เนน้ ให้ผสู้ ูงอายุได้เรียนรู้ส่ิงตา่ งๆ รอบตวั

ไดใ้ หมอ่ ีกครง้ั หนง่ึ

ตวั อยำ่ งเกม 1. กิจกรรมฝกึ สมอง “stroop test”

2. กิจกรรมย้อนวนั วาน

3. กิจกรรมเล่าเรื่องประกอบภาพ (สม้ ตา)

4. กจิ กรรม เรขาคณิต พาคดิ สขุ ใจ

07 7

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
1 กจิ กรรมแนะนำตวั (ถำมทวนชอ่ื )
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วัตถุประสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพื่อฝึกความจา กิ่งก้านสาขา เซลล์สมองส่ือสารกันมากข้ึน มี
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการสังเกต และ การเชื่อมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงขึ้น
และเมอื่ เซลลส์ มองแขง็ แรงขึน้
จดจา
วิธกี ำรเล่น
ประโยชนท์ ไี่ ด้ 1. แนะนาตัว “ชื่อน้อง…….” และให้
1. ไดฝ้ กึ การจดจา
2. ฝึกการสังเกตลักษณะเฉพาะ เพ่ือ ผู้สงู อายุจดจาชื่อ และใบหนา้
2. เม่ือแนะนาตัวเสร็จ ถามผู้สูงอายุว่า
จดจา
3. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ คนนี้ “ชอ่ื นอ้ ง…..” เม่ือตอบถกู จะให้รางวัล
3. ให้คนมายืน 2 คน แล้วถามผู้สูงอายุ
เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ
สงั เกตดีข้นึ ว่า คนไหน “ช่ือน้อง……” เมื่อตอบถูกจะให้
รางวัล
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที

อุปกรณ์ 1. ไมค์
2. ลาโพง

07 8

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
2 กิจกรรมจับคกู่ ูค้ วำมจำ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วตั ถปุ ระสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพ่อื ฝกึ ความจาและการวางแผน ก่ิงก้านสาขา เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มี
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการคิด และ การเชื่อมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงขึ้น
และเมอ่ื เซลล์สมองแขง็ แรงขึ้น
จดจา
วิธีกำรเล่น
ประโยชน์ท่ีได้ 1. คว่าแผ่นการ์ดจานวน 30 แผน่ ไมใ่ ห้
1. ไดฝ้ ึกการมองเห็น
2. ฝึกความจา ฝึกการคดิ เชื่อมโยง และ มองเห็นภาพ สลบั แผน่ การ์ด
2. วางการ์ดเรียง 5 แถว แถวล่ะ 6
การวางแผน
3. ช่วยกระตุ้นสมองด้านการรู้คิดและ บรรทดั
3. เปิดการ์ดได้ทลี ะ 2 ครัง้
เพ่ิมประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ 4. อาจจะเรมิ่ ตน้ เล่น จาก 10 แผ่น
บริหารจัดการดขี ้ึน
(5 คู่) ถ้าทาได้ให้เพิ่มจานวนการ์ดข้ึนเร่ือย ๆ
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10-15 นาที เชน่ เป็น 12, 16, 20 แผน่ ตามลาดบั

อปุ กรณ์
รปู ภาพต่าง ๆท่ีเหมอื นกัน รปู ละ 1 คู่

07 9

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ดว้ ยกำรรับรู้ตำมควำมเป็นจริง
3 กิจกรรมเลำ่ เรือ่ งประกอบภำพ (ส้มตำ)
เป็นกิจกรรมบาบัดที่ช่วยส่งเสริมการรับรู้
วัตถุประสงค์ สถานการณ์ท่ีเป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุ
1. เพื่อฝึกความจา กระตุ้นการทางาน ไดเ้ รียนรสู้ ิ่งตา่ งๆ รอบตัวไดใ้ หม่อกี คร้ังหนึ่ง

ของสมองอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ วิธกี ำรเลน่
2. ช่วยกระตุ้นกระบวนการคิดวิเคราะห์ 1. ให้คนมายืนถือรูปภาพ เช่น ถือรูป

เป็นขน้ั ตอน “ครก” แล้วถามผู้สูงอายุว่า สามารถนาไปใช้
ในการตาสม้ ตาได้หรอื ไมถ่ อื รูป “หมวก” แล้ว
ประโยชนท์ ไ่ี ด้ ถามผู้สูงอายุว่า สามารถนาไปใช้ในการตา
1. ฝึกการวิเคราะห์เป็นขั้นตอน เพื่อ ส้มตาได้หรือไม่

จดจาทาให้สมองทางานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2. เมื่อถามเสร็จ ผู้สูงอายุสามารถตอบ
ส่งผลตอ่ การฟื้นฟคู วามจาระยะสัน้ ถกู จะมีรางวัลให้

2. ช่วยกระตุ้นสมองด้านการรู้คิดและ 3. เม่ือเลือกอุปกรณ์ตาส้มตาได้แล้ว ก็
เพ่ิมประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ จะเป็นการจัดเรียงภาพว่าข้ันตอนการตา
สังเกตดขี ึ้น ส้มตาขั้นตอนแรก ต้องเตรียมอะไรบ้าง ไป
จ น ถึ ง ขั้ น ต อ น สุ ด ท้ า ย ข อ ง ก า ร ต า ส้ ม ต า
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10-15 นาที ตวั อยา่ งเชน่ เตรียม ครก-ตาพรกิ -ตากระเทียม
จนถงึ ขั้นตอนสดุ ทา้ ยเป็นตน้
อุปกรณ์
1. รูปภาพท่ีเกี่ยวข้องกับการตาส้มตา

และทไี่ ม่เกย่ี วข้องกับการตาส้มตา
2. ลาโพง ไมค์

07 10

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
4 กิจกรรมเติมเขม็ นำฬิกำ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการ
วตั ถุประสงค์ ตื่นตัว ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตก
1. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก ก่ิงก้านสาขา เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มี
การเช่ือมโยงเซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน
ทกั ษะในการจา และเมอ่ื เซลล์สมองแข็งแรงขน้ึ
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะการ วิธกี ำรเลน่

วางแผน 1. นาภาพนาฬิกา และดินสอ ให้
3. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก ผู้สูงอายุ

ทกั ษะในการคิด 2. เป็นเพลงพาผู้สูงอายเุ ตน้ ให้เกิดความ
บันเทงิ
ประโยชนท์ ีไ่ ด้
1. ได้ฝึกการช่วยฟื้นความจาในเรื่อง 3. ให้ผู้สูงอายุจับหู ถ้าเพลงหยุดให้รีบ
เตรยี มจบั ดนิ สอ
การรับร้เู ร่ืองเวลา
2. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ 4. ปิดเพลงแล้วบอกเวลา อย่างช้าๆ
แล้วใหผ้ ู้สูงอายุเติมเขม็ นาฬกิ าลง
เพ่ิมประสิทธิภาพดา้ นความจา
3. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ 5. ถ้าหากผู้สูงอายุคนไหนทาเสร็จก็จะ
ใหย้ กมอื แลว้ ทวนซ้าวา่ เวลาน้ีคอื เวลาเท่าไหร่
สมองเสอื่ ม หรอื โรคที่เกย่ี วข้องกบั สมอง
6. ถ้าตอบไม่ถูกก็จะให้เพื่อนร่วมทีม
อปุ กรณ์ ไมค,์ ลาโพง, ภาพนาฬิกา, ดนิ สอ อธบิ ายและให้ความรเู้ พ่ือเป็นการทบทวนและ
ชว่ ยฟน้ื คนื ความจาในการรบั รเู้ วลา

07 11

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
5 กิจกรรม 12 เดอื น
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการตืน่ ตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
1. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มีการเช่ือมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเมื่อเซลล์
ทักษะในการจา สมองแขง็ แรงขนึ้
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท
วธิ กี ำรเล่น
สัมผสั ทางการฟัง 1. เปดิ เพลง 12 เดือนให้ผ้สู งู อายุฟงั 3 รอบ
3. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก 2. พาผู้สูงอายุ ท่อง เดือน ท้ัง 12 เดือน

ทักษะในการคิด พร้อมกนั ประมาณ 2 รอบ
3. เปิดเพลง12เดือนคลอเบาๆจากน้ันส่ง
ประโยชน์ที่ได้
1. ไดฝ้ ึกการจดจา กระปอ๋ งแป้งให้ผู้สงู อายุ
2. ช่วยกระตุ้น สมองด้านการรู้คิดและ 4. ปิดเพลงแล้วถามผู้สูงอายุว่า เช่น เดือนนี้

เพิ่มประสิทธิภาพด้านความจา และด้านการ เดอื นมิถนุ ายน แลว้ เดอื นต่อไปเดอื นอะไร.....
สังเกตดขี นึ้ 5. ถ้าหากผู้สูงอายุไม่สามารถตอบได้ เราก็

3. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ พาทวนเดือนท้งั 12 เดอื นอีกคร้ัง
สมองเส่ือม หรือโรคท่เี กี่ยวข้องกับสมอง 6. หลังจากเล่นกิจกรรม 12 เดือนเสร็จ ก็

4. ลดภาวะซึมเศร้า พาผู้สงู อายุทวนเดอื นอีก 1 ครง้ั

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 10-15 นาที

อุปกรณ์ ไมค์, ลาโพง, เพลง 12 เดือน,
กระปกุ แป้ง

07 12

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ดว้ ยกำรรับรู้ตำมควำมเป็นจริง
6 กจิ กรรมฝกึ สมอง “stroop test”
เป็นกิจกรรมบาบัดที่ช่วยส่งเสริมการรับรู้
วัตถปุ ระสงค์ สถานการณท์ เี่ ปน็ จริง โดยมุง่ เนน้ ให้ผู้สงู อายุได้
1. เพื่อกระตุ้นการทางานของสมอ งให้ เรยี นร้สู งิ่ ตา่ งๆ รอบตวั ได้ใหม่อีกครัง้ หนึง่
วิธีกำรเลน่
ผ้สู งู อายุไดพ้ ฒั นาความจา
2. เพื่อเป็นการป้องกันการเกิดอัลไซเมอร์ใน 1. ตั้งสตใิ ห้ดี
2. ดทู ส่ี ีเป็นหลัก ไมอ่ า่ นตามคา
ผู้สูงอายุ 3. อ่านออกเสียง ตามสีที่เห็น (เช่น เห็นสี
เขยี ว ก็อ่าน สเี ขียว)
ประโยชน์ท่ไี ด้ 4. โดยจะเล่นทั้งหมด 2 ครงั้
1. กระตุ้นประสาทความคิดร่วมกับ การ

มองเหน็
2. ช่วยฟนื้ ฟคู วามทรงจาในคนวัยผู้สงู อายุ
3. ช่วยพฒั นาเร่ืองความทรงจา ให้สามารถ

จดจาส่ิงตา่ งๆ ได้ดียง่ิ ข้นึ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 10-15 นาที

อุปกรณ์ กระดานบอรด์ รูปภาพสตี ามการอ่าน

07 13

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ด้ำนกำรเชื่อมโยง ความสัมพันธ์กัน
7 กิจกรรมศลิ ปะติดแปะรูปภำพ
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่
วตั ถปุ ระสงค์ แฟ้มน้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน
เพือ่ กระตุ้นสมองและความจาเพิ่มสมาธิ ต้องมีการใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เช่ือมโยง
ระหว่างเวลากับสิง่ ทจี่ า
ประโยชน์ที่ได้ วิธกี ำรเลน่
1. กระตุ้นประสาทความคิดร่วมกับ การ
1. ตัดกระดาษสตี ่าง ๆ เป็นเส้นยาว ๆ เตรยี ม
มองเหน็ ไว้ก่อนเพ่ือง่ายต่อการให้ผู้สูงอายุฉีกในข้ันตอน
2. ฝึกความคิดสร้างสรรค์ ต่อไป
3. ส่งเสรมิ การใชก้ ล้ามเนอ้ื มัดเล็ก
2. ให้ผู้สูงอายุ ฉีกหรือตัดกระดาษออกมา
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที เป็นชิ้นๆ ผู้ดูแลอาจเตรียมถ้วยหรือแก้วไว้
ผู้สงู อายใุ ส่กระดาษสีท่ฉี กี หรอื ตดั แลว้ โดยแยกสี
อุปกรณ์ 1. ภาพวาดไมม่ สี ี ให้ชัดเจน เพ่ือจะง่ายต่อการหยิบสีและกระดาษ
2. กระดาษสี กจ็ ะไมป่ ลวิ
3. กาว
3. เม่ือเตรียมอุปกรณ์เสร็จแล้ว ให้ผู้สูงอายุ
ทากาวลงบนภาพทีละสว่ น แลว้ นากระดาษท่ีฉีก
เตรยี มไวม้ าปะลงไปบนภาพวาด

4. นาชิ้นงานไปตาก หรอื รอจนกาวแห้ง

แนวคิด 14

07 ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ

“เกมพฒั นาสมอง” ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้

8 กจิ กรรม Monica กระบวนการการทางานของสมอง ดา้ นความคิด

วัตถปุ ระสงค์ ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซ่ึง
1. เพ่ือพัฒนาความสามารถในการสร้าง
ครอบคลุมเน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลท่ีเรียนรู้ใหม่กับ
ขอ้ มลู เก่า จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ

2. เพื่อกระตุน้ ส่งเสริมกระบวนการจา ระลกึ ได้

ประโยชนท์ ไ่ี ด้ วธิ ีกำรเลน่
1. ด้ า น ก า ร เ ช่ื อ ม โ ย ง เ พ่ื อ พั ฒ น า
เกมจะเน้นการใช้ภาพ หรือไอคอนง่ายๆ
ความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ระหว่าง
ข้อมูลทีเ่ รียนรู้ใหมก่ ับขอ้ มลู เก่า เพอื่ ให้งา่ ยตอ่ การจดจา

2. ด้านจินตนาการหรือสร้างภาพในใจ 1. แบ่งผู้เล่นออกเป็น 2 ทีม เพื่อทาการ
โดยการจับคู่ส่ิงต่างๆในภาพให้เป็นคู่ โดย
พิจารณาจากความคล้ายคลึงท่ีผู้ใช้คิดว่ามี แข่งขนั
เหตผุ ลมากทส่ี ดุ
2. ผู้ควบคุมเกมจะเปิดภาพท่ี 1 ให้
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที
ผู้สูงอายุดูและจดจาภาพ เปิดภาพท่ี 2 ให้
อปุ กรณ์ โทรศพั ทม์ อื ถอื /ไอแพด
ผ้สู งู อายุ เปรียบเทียบกับภาพท่ี1

3. แต่ละทีมเปรียบเทียมความเหมือน

หรือแตกต่างของภาพ

5. หากเหมือนให้ทีมยกเคร่ืองหมายถูก

หากแตกต่างใหย้ กเครอ่ื งหมายผดิ

07 15

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
นิวโรบิคส์เอ็กเซอร์ไซส์ การจัดกิจกรรม
9 กิจกรรมโปง้ กอ้ ย
ส่งเสรมิ ความจาเพื่อชะลอภาวะสมองเส่ือม การ
วตั ถปุ ระสงค์ ทากิจกรรมโดยปรับใชป้ ระสาทสัมผัสท้ัง 5 รวม
1. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นให้เน้ือเยื่อประสาท
ตนื่ ตัว แขนง เซลลป์ ระสาทแตกก่ิงก้านสาขาทา
ทักษะในการจา ให้สมองเกิดการหลั่งสารนิวโรโทฟินส์ ทาให้
2. เพื่อให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท เ ซ ล ล์ ส ม อ ง แ ข็ ง แ ร ง ขึ้ น แ ล ะ ท า ง า น อ ย่ า ง มี
ประสิทธิภาพ
สมั ผสั ทางการมอง
3. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท วิธกี ำรเลน่
1. ท่าโป้งก้อย มือซ้ายชูน้ิวโป้ง มือขวาชนู ้วิ กอ้ ย
สมั ผัสทางการฟัง แลว้ ใหส้ ลบั เปลี่ยนเปน็ มือซ้ายชูนวิ้ กอ้ ย มอื ขวา
ชูน้วิ โปง้ ทาสลับกนั เรือ่ ย ๆ
ประโยชนท์ ่ีได้ 2. ท่ากาแบ มือซ้ายกา มือขวาแบ แล้วสลับ
1. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ สมอง เปลี่ยนเป็น มือซ้ายแบ มือขวากา ทาสลับกัน
เรือ่ ย ๆ
เสือ่ ม หรอื โรคทเี่ ก่ยี วข้องกับสมอง
2. ลดภาวะซึมเศรา้
3. ชว่ ยกระตนุ้ กระบวนการคดิ และจดจา

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 10 นาที

อุปกรณ์ ไมม่ ี

07 16

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
10 กิจกรรมวำดรปู ทำยภำพ
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการต่ืนตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
1. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกสมาธิและฝึก เซลล์สมองส่ือสารกันมากข้ึน มีการเชื่อมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเมื่อเซลล์
ทกั ษะในการคิด สมองแข็งแรงขึน้
2. เพ่ือให้ผู้สูงอายุได้ฝึกทักษะประสาท
วิธกี ำรเลน่
สัมผัสทางการมอง 1. แบ่งกลุ่มกลุ่มละ 5 - 10 คน เลือก

ประโยชนท์ ่ีได้ หัวหน้ากลุ่มและแจกกระดาษให้หัวหน้ากลุ่ม 1
1. ช่วยกระตนุ้ กระบวนการคิด และจดจา ใบ
2. ได้กระต้นุ หรอื พฒั นา
2. ให้กับหัวหน้ากลุ่มวาดรูปตามคาส่ังท่ี
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที ได้รับ

อุปกรณ์ 1. กระดาษไว้สาหรับวาดรปู 3. ใหส้ มาชกิ ในกลุ่มทายว่าเปน็ รูปอะไร
2. ปากกาสี

07 17

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ทฤษฎีแอคคินสัน และชิฟฟริน การ
11 กิจกรรมกำรพับพดั
บริหารสมอง ทาให้สมองทุกส่วนเกิดการตื่นตัว
วตั ถุประสงค์ ทาให้แขนงเซลล์ ประสาทแตกก่ิงก้านสาขา
เ พื่ อ ช ะ ล อ ก า ร เ ค ลื่ อ น ไ ห ว ท่ี ติ ด ขั ด ไ ม่ เซลล์สมองสื่อสารกันมากขึ้น มีการเช่ือมโยง
เซลล์ประสาทสมองแข็งแรงข้ึน และเม่ือเซลล์
ราบเรียบ ทางานไม่ประสานกันหรือเคล่ือนไหว สมองแข็งแรงข้นึ
ชา้ ลงในชวี ติ ประจาวันของผสู้ งู วยั วิธกี ำรเล่น

ประโยชน์ทีไ่ ด้ 1. แจกกระดาษและปากกาใหผ้ สู้ ูงอายุ
1. ด้านการกะระยะทางสายตา หากมี 2. นากระดาษมาพับ เป็นใบพัด โดยมี
ตวั อยา่ งสาธติ ให้ดู
ปัญหาทางสายตามากสามารถใช้สีเมจิกสีดา
ลากเส้นให้พับตามแนวสามารถเพ่ิมความยาก
งา่ ยดว้ ยการเพ่มิ หรือลดขนาดชอ่ งว่างได้

2. สหสัมพันธ์ของการใช้แขนและมือสอง
ข้างให้สามารถใช้แขนและมือในชีวิตประจาวัน
ได้อย่างไมต่ ิดขัดในข้ันตอนของการพบั กระดาษ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที
อปุ กรณ์ การดาษ A4

07 18

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
กำรบำบัดดว้ ยกำรรบั รูต้ ำมควำมเป็นจริง
12 กิจกรรมเรขำคณติ พำคิดสุขใจ
เ ป็ น กิ จ ก ร ร ม บ า บั ด ท่ี ช่ ว ย ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร รั บ รู้
วตั ถุประสงค์ สถานการณ์ท่ีเป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุได้
เพ่ือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการจดจา เรียนรู้สิ่งต่างๆ รอบตัวได้ใหมอ่ กี คร้งั หนึ่ง

ช่วยผ่อนคลายความตงึ เครียด วธิ กี ำรเล่น
1. นาภาพ รูป วงกลม, สามเหลี่ยม, ห้า
ประโยชน์ทีไ่ ด้
1. ช่วยกระตุ้นการทางานของสมอง เหล่ียม, สี่เหล่ียม นามาโชว์ให้ผู้เล่นได้เห็นแต่ละ
ภาพแล้วบอกชอื่ ของแต่ละภาพว่าเปน็ รูปอะไร
ด้านซา้ ยไดด้ มี ากยิ่งขึ้น
2. มสี มาธมิ ากข้นึ 2. แจกกระดาษ A4 ให้กับผู้เล่นพร้อมกับ
3. เปน็ การปรับอารมณ์ มีความใจเย็น ไม่ ปากกาสี

โมโหฉนุ เฉียวหรอื ใจร้อน 3. ให้ผู้เล่นวาดภาพตามรูปที่ให้ดู โดยให้ผู้
เล่นใช้มือท้ัง 2 ขา้ งในการวาดภาพ
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 15-20 นาที
อุปกรณ์

1. กระดาษรูปภาพ วงกลม, สามเหลี่ยม,
หา้ เหลี่ยม, สีเ่ หลี่ยม จานวน 4 ใบ

2. กระดาษA4 จานวน 10 – 15 ใบ
3. ปากกาสี

07 19

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
กำรบำบดั ด้วยกำรรบั รตู้ ำมควำมเปน็ จริง
13 กิจกรรมย้อนวนั วำน
เ ป็ น กิ จ ก ร ร ม บ า บั ด ที่ ช่ ว ย ส่ ง เ ส ริ ม ก า ร รั บ รู้
วตั ถุประสงค์ สถานการณ์ที่เป็นจริง โดยมุ่งเน้นให้ผู้สูงอายุได้
เพ่ือชะลอความเส่ือมของสมอง และ เรยี นรสู้ งิ่ ต่างๆ รอบตวั ไดใ้ หมอ่ ีกครัง้ หนึง่

กระตนุ้ ความทรงจาระยะสนั้ วธิ กี ำรเลน่
1. แบ่งกลุ่มออกเป็น 4 กลุ่ม กลุม่ ละเทา่ ๆ
ประโยชนท์ ่ไี ด้
1. เพื่อช่วยกระชับความสัมพันธ์และ กัน
2. แจกรูปภาพผลไม้ให้แตล่ ะกลมุ่
เสรมิ สร้างความสามคั คี 3. ให้ตัวแทนแต่ละกลุ่มออกมาเล่าว่าเมื่อ
2. เพอ่ื ชว่ ยชะลอความเสื่อมของสมอง
3. เพอ่ื ช่วยกระตุ้นความทรงจาระยะสนั้ เห็นภาพที่ให้ดูแล้วนึกถึงอะไร อาจจะเป็นส่ิงท่ี
เ ค ย ท า ม า ใ น อ ดี ต ห รื อ นึ ก ถึ ง ส า ย พั น ธ์ ที่
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 20 นาที หลากหลายของผลไม้ชนิดนั้นๆ เป็นการกระตุ้น
อุปกรณ์ รูปภาพผลไม้ชนิดต่าง ๆ คือ ส้ม ให้เขาคดิ ตอ่ ยอดต่อไป
มะนาว มะละกอ กล้วย แตงโม มะม่วง

07 20

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
14 กิจกรรมจบั คู่ภำพท่หี ำยไป
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถปุ ระสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
เ พื่ อ ก ร ะ ตุ้ น ส่ ง เ ส ริ ม ก ร ะ บ ว น ก า ร คิ ด การใช้เรื่องของความสัมพันธ์เช่ือมโยง ระหว่าง
เวลากับส่งิ ท่ีจา
กระบวนการจา และการวางแผน วิธีกำรเล่น

ประโยชน์ทีไ่ ด้ 1. จะแจกรูปภาพทไ่ี มส่ มบรู ณ์คนละ
1. กระตุ้นสมองให้เกิดกระบวนการคิด 1 ภาพ

ความจา 2. ใหผ้ สู้ งู อายุหาคูท่ ่ไี ดภ้ าพเดยี วกนั
2. ชะลอการเกิดอาการอัลไซเมอร์ สมอง 3. นาภาพมาต่อกันให้เป็นภาพท่ีสมบูรณ์
บอกว่าเปน็ ภาพอะไร
เส่อื มหรอื โรคท่เี กี่ยวข้องกบั สมอง
3. อารมณ์ดีเบิกบาน สดชื่นกระฉับกระเฉง

สนุกสนาน คลายเครียด

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที
อุปกรณ์ รูปภาพ

07 21

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
นิวโรบิคส์เอ็กเซอร์ไซส์ การจัดกิจกรรม
15 กิจกรรมตบมอื ตบอก ตบไหล่
ส่งเสริมความจาเพ่ือชะลอภาวะสมองเส่ือม การ
วตั ถุประสงค์ ทากิจกรรมโดยปรับใช้ประสาทสัมผัสท้ัง 5 รวม
เพอื่ กระต้นุ ความจาระยะสั้น กับอารมณ์ เพ่ือกระตุ้นใหเ้ น้ือเย่อื ประสาทตืน่ ตัว
แขนง เซลล์ประสาทแตกก่งิ กา้ นสาขาทาให้สมอง
ประโยชนท์ ไ่ี ด้ เกิดการหลั่งสารนิวโรโทฟินส์ ทาให้เซลล์สมอง
1. เพื่อช่วยกระชับความสมั พนั ธ์และ แข็งแรงขึน้ และทางานอย่างมีประสิทธภิ าพ
วิธีกำรเลน่
เสริมสร้างความสามัคคี
2. เพื่อช่วยชะลอความเสื่อมของสมอง 1. จัดแถวผู้สูงอายุให้เรียบร้อยเป็นแถว
ตอนลึก หรือแถวหน้ากระดาน
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 20 นาที
อปุ กรณ์ ไม่มี 2. นักศึกษาแสดงตัวอย่างการตบมือ ตบ
อก ตบไหล่ เขา้ จงั หวะ ให้ผสู้ งู อายุดูเปน็ ตัวอย่าง

3. เร่ิมกิจกรรมตบมือ ตบอก ตบไหล่ เข้า
จงั หวะแบบเดย่ี ว

4. จับคู่ผู้สูงอายุด้วยกันและมีนักศึกษา
ร่วมจับคูด่ ้วย

5. เร่ิมกิจกรรมตบมือ ตบอก ตบไหล่ เข้า
จังหวะแบบคู่

07 22

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
16 กิจกรรม Water Sort Puzzle
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วตั ถุประสงค์ นั้น การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
ด้ำนกำรเช่ือมโยง เพ่ือนาเสนอแนว การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เช่ือมโยง ระหว่าง
เวลากับส่ิงทจี่ า
ทางการส่งเสริมความกระบวนการคิดวิเคราะห์ วิธกี ำรเล่น
อย่างเป็นระบบของผู้สูงอายุโดยเกมฝึกสมอง
ผ่านโปรแกรม Water Sort Puzzle 1. แตะแกว้ ใดกไ็ ดเ้ พอื่ เทนา้ ลงในแก้วอีกใบ
2. ต้องเทน้าใหเ้ ช่ือมโยงกับสเี ดยี วกนั และมี
ประโยชน์ที่ได้ พื้นท่ีเพยี งพอบนแก้ว
1. พัฒนาสมองด้านการคิดวิเคราะห์ 3. เเก้วเเต่ละใบจะต้องมีสีเดยี วเท่านั้น

อย่างเปน็ ระบบ
2. เพอื่ ช่วยชะลอความเสอื่ มของสมอง
3. เพื่อพัฒนาทักษาการวางแผน การ

จดั การและการมองเหน็ ภาพรวมของเปา้ หมาย

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 3 นาที

อุ ป ก ร ณ์ เ ก ม Water Sort Puzzle ใ น สื่ อ
โทรศพั ท์หรอื เเทปเลต็

07 23

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ด้ำนกำรเชื่อมโยง ความสัมพันธ์กัน
17 กิจกรรมเกม “Escape Car”
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถุประสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพื่อนาเสนอแนวทางการส่งเสริม การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เชื่อมโยง ระหว่าง
เวลากบั สิง่ ที่จา
ความจาและสุขภาพจิตของผู้สูงอายุโดยเกมฝึก
สมองผ่านโปรแกรมApplication Escape Car วิธกี ำรเล่น
1. ให้หาทางที่ทาให้รถคันสีแดงของเรา
2. เพ่ือประเมินผลการส่งเสริมความจา
และระดบั ความเครยี ดของผู้สูงอายุหลงั จากการ สามารถออกจากทางวงกตให้ได้อย่างปลอดภัย
เ ล่ น เ ก ม ฝึ ก ส ม อ ง ผ่ า น โ ป ร แ ก ร ม Application โดยจะเห็นว่ามีรถต่างๆหลายคันอยู่เยอะแยะไป
Escape Car หมด เราจะต้องเอารถพวกน้ีเล่ือนออกไปตาม
แนวทีร่ ถจอดอยแู่ ล้ว
ประโยชนท์ ่ีได้
1. เป็นเครื่องมือสาหรับส่งเสริมการ 2. คลิกท่ีรถคันสีแดงของเราจากนั้นลาก
เพื่อเล่ือนรถ เพ่ือหลีกเส้นทางและทาให้รถคันสี
กระตุน้ ของสมองและลดความเครยี ดในผูส้ ูงอายุ แดงของเราออกไปจากทางออกให้ได้ เพ่ือท่ีจะ
2. เป็นแนวทางให้ผู้สูงอายุใช้เวลาว่างให้ ผ่านไประดบั ตอ่ ไป

เป็นประโยชน์ ลดความเครียด และนาประโยชน์
ที่ได้รับจากเกมฝึกสมอง Escape Car มา
ประยุกต์ใช้ในชวี ติ ประจาวนั

ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 10 นาที

อุปกรณ์ 1. Application Escape Car
2. Ipad 1 เคร่อื ง

07 24

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ปรัชญำมอนเตสซอรี่ พัฒนาจากการจัด
18 กิจกรรมเกมจบั คู่
กิจกรรมให้เด็กกลุ่มสมาธิสั้น โดยให้ความสาคัญ
วัตถุประสงค์ กับศักยภาพ รายบุคคลมีการพัฒนาอย่างสมดุล
1. เพ่ือพัฒนาความสามารถในการสร้าง เป็นองคร์ วม เนน้ เรื่องการมีอสิ ระตามระยะเวลา

ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลท่ีเรียนรู้ใหม่กับ วธิ กี ำรเลน่
ขอ้ มูลเก่า แบ่งผู้เล่นเป็นสองฝ่าย เริ่มเล่นโดยการสับ

2. เพอ่ื กระตนุ้ ส่งเสริมกระบวนการจา บัตรภาพที่เตรียมไว้ให้ปนกัน แล้วคว่าบัตรภาพ
ลงบนพื้นท่ีที่กาหนดไว้สาหรับเล่นเกม แล้วให้ผู้
ประโยชนท์ ีไ่ ด้ เล่นฝ่ายหน่ึงเริ่มเล่นก่อน โดยหยิบบัตรภาพ
1. ด้ า น ก า ร เ ช่ื อ ม โ ย ง เ พื่ อ พั ฒ น า ขึ้นมาสองใบ ถ้าได้ภาพตรงกันให้เก็บไว้ และมี
สิทธิ์เล่นอีก แต่ถ้าจับขึ้นมาแล้วบัตรภาพไม่
ความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ระหวา่ ง ตรงกันให้วางบัตรภาพควา่ ลงไปบนพ้ืนที่เล่นเกม
ข้อมูลที่เรียนรู้ใหม่กับขอ้ มูลเก่าเหมือนแฟ้มงาน อีกครั้ง แล้วเปลี่ยนให้ผู้เล่นอีกฝ่ายได้เล่นโดย
ทม่ี ีหลายอันแต่เช่ือมโยงดว้ ยกนั กติกาเดียวกัน เล่นจนบัตรภาพหมด ฝ่ายท่ีจับคู่
บัตรภาพไดม้ ากที่สุดเปน็ ฝา่ ยชนะ
2. ด้านจินตนาการหรือสร้างภาพในใจ
โดยการจับคู่สิ่งต่างๆในภาพให้เป็นคู่ โดย
พิจารณาจากความคล้ายคลึงท่ีผู้ใช้คิดว่ามี
เหตผุ ลมากท่ีสดุ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที

อปุ กรณ์ ภาพท่มี ีรปู สง่ิ ต่างๆ

07 25

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
19 กิจกรรมวำดรปู จำกวัสดุธรรมชำติ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
เพื่อเสริมสร้างสมาธิ ความอดทน ลด ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซึ่ง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ความเครียด ความว้าวุ่น ความวิตกกังวลลงไป จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
ได้ รวมถงึ ลดโรคซมึ เศร้าในผสู้ งู อายุ ระลกึ ได้
ประโยชนท์ ีไ่ ด้
วิธกี ำรเลน่
1. เพื่อใหเ้ กดิ ความผอ่ นคลาย สรา้ งความ 1. แจกกระดาษ สี
เบกิ บาน 2. สาธิตวิธรการพิมพ์ภาพวัสดุธรรมชาติ

2. ฟน้ื ฟสู มรรถภาพด้านการสมั ผัส การ โดยเลือกวัสดุธรรมชาติท่ีต้องการกดลงพิมพ์บน
เคล่ือนไหว การมองเหน็ กระดาษ

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15-20 นาที 3. ผ้สู ูงอายุลงมอื ปฏบิ ัตกิ ิจกรรม โดยเลือก
วัสดุธรรมชาติทต่ี นเองสนใจ
อปุ กรณ์ กระดาษ สีนา้ พกู ัน จานสี ใบไม้ (วสั ดุ
จากธรรมชาติ)

07 26

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
20 กจิ กรรมเกมใบ้คำชำเย็น
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วัตถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
1. เพื่อส่งเสริมความจาและสุขภาพจิต ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซ่ึง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ข อ ง ผู้ สู ง อ า ยุ โ ด ย เ ก ม ฝึ ก ส ม อ ง ใ บ้ ค า ผ่ า น จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
โปรแกรมประยุกต์เว็บ ระลกึ ได้

2. เพ่อื ฝึกกระบวนการทางานเป็นกลุ่ม วิธกี ำรเลน่
ประโยชนท์ ่ีได้ แบ่งทีมออกเปน็ 2 ทมี เป่ายงิ ชบุ หาผทู้ ่ีเริ่ม

1. ชว่ ยฝกึ ทักษะการคดิ วเิ คราะห์ และ เล่นเกมก่อน จากนั้นให้ทีมที่เป่ายิงชุบชนะส่ง
การใช้ภาษาในการสอ่ื สาร ตัวแทนมาถือคาศัพท์หันหน้าไปหาเพื่อนๆ ใน
กลมุ่ เพ่อื นในกลมุ่ จะตอ้ งใบ้คา โดยจะใชว้ ิธีไหน
2. ช่วยเพ่ิมความสามารถการทางานของ ก็ได้ แต่ห้ามพูดคาศัพท์หรือสะกดคาให้เพ่ือนฟัง
สมอง ถ้ากลุ่มใดพูดคาศัพท์น้ันๆ ให้ปรับแพ้ในแต่ละ
คร้ัง จนกว่าจะหมดเวลาท่ีตัง้ ไว้ หากทีมไหนทาย
3. ช่วยพัฒนาเรื่องความจาใหส้ ามารถ คาได้เยอะกว่าจะเปน็ ฝา่ ยชนะไป
จดจาส่ิงตา่ งๆ ไดด้ ขี ึน้

ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 20 นาที

อปุ กรณ์ โทรศัพทม์ ือถอื แทบ็ เลต็

07 27

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
21 กจิ กรรมดใู หด้ ี มีใหจ้ ำ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
1. เพื่อเป็นการป้องกันและชะลอการเกิด ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าท่ีซึ่ง
ครอบคลุมเนื้อหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ภาวะสมองเสอื่ ม จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
2. เพ่ือ เป็นแนวทา งปฏิ บัติส า ห รั บ ระลึกได้

หน่วยงานอื่นในการดูแลผู้สูงอายุเกี่ยวกับการ วิธีกำรเล่น
ป้องกันและชะลอการเกิดภาวะสมองเสื่อมของ 1. แบง่ กลุ่มผ้สู งู อายุกลมุ่ ละ 8-10 คน คละ
ผู้สงู อายุ
ประโยชน์ทไี่ ด้ ชายหญิงตามความสมคั รใจ
2. ใหส้ มาชกิ ดภู าพและอา่ นช่ือสง่ิ ของที่อยู่
1. เพื่อส่งเสริมสมรรถภาพการทางาน
ของสมองในผู้สูงอายใุ ห้ดีย่งิ ขน้ึ ในกระดาษแผน่ แรกพยายามจาใหไ้ ดม้ ากท่สี ดุ
3. หาสิ่งของที่จาได้ในกระดาษแผ่นที่สอง
2. เพ่ือป้องกันและชะลอการเกิดภาวะ
สมองเสื่อม วงกลมสิง่ ของทีจ่ าได้ลงในกระดาษแผน่ ท่ีสอง
4. สรุปขอ้ คิดจากการทากิจกรรม
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 15 นาที

อปุ กรณ์ ปากกา/ดนิ สอสี และกระดาษรูปภาพ

07 28

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
22 กิจกรรมจดั กลมุ่ ภำพ
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถุประสงค์ น้ัน การจดจาสิ่งต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพื่อกระต้นุ ทักษะการคิดแก้ไขปญั หา การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เชื่อมโยง ระหว่าง
2. เพ่อื กระตุ้นการใช้กล้ามเนอ้ื มัดเลก็ เวลากับสง่ิ ทจ่ี า
3. เพอ่ื กระตุ้นสหสัมพันธ์ตาและมือ วธิ กี ำรเลน่

ประโยชนท์ ่ไี ด้ 1. ให้บัตรภาพหลากหลายชนิดเก่ียวกับ
กิจกรรมการคิดแก้ปัญหาเป็นกิจกรรมที่ ส่ิงของต่างๆ โดยภาพเหล่านั้นต้องเป็นหมวดหมู่
มีความยากง่ายแตกต่างกันอยู่ปะปนกันอาจเป็น
ใช้สาหรับฝึกสมอง การคิดแก้ปัญหาเป็นการ รูปภาพ เช่น มะลิ ลาไย ทุเรียน กุหลาบ ขนุน
คิดซับซ้อนอย่างหนึ่งซึ่งเป็นหน้าที่ของสมอง โตะ๊ เก้าอ้ี ฯลฯ วางบนโตะ๊
ช้ันนอก ถือว่าเป็นทักษะพ้ืนฐานที่สาคัญที่สุด
ของการคิดทั้งมวล การคิดแก้ปัญหาเป็นส่ิง 2. ให้ผ้สู ูงอายแุ บง่ กล่มุ 3-5 คน หรอื จะทา
สาคญั ตอ่ วถิ กี ารดาเนนิ ชวี ิตในสังคมของมนุษย์ เดี่ยวก็ได้แล้วแต่ความเหมาะส ม จัดกลุ่ม
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 30 นาที หมวดหมู่รูปภาพเหล่าน้ี โดยหมวดเดียวกันไว้ใน
กองเดียวกัน เช่น หมวดผลไม้ หมวดเคร่ืองเรอื น
อุปกรณ์ บัตรภาพรูปต่างๆ เช่น รูปผลไม้ รูป หมวดดอกไม้ มี 3 กอง ท้ังน้ี อาจเพิ่มความยาก
ดอกไม้ รูปเคร่อื งเรือน เป็นตน้ โดยการจบั เวลา ใหเ้ วลา 10 นาที

3. นาภาพในกองทั้ง 3 หมวด ทั้งหมดมา
นับว่าผู้สูงอายสุ ามารถจดั หมวดหมู่ได้

07 29

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคดิ
ก ำ ร ท ำ ง ำ น ข อ ง ค ว ำ ม คิ ด แ ล ะ
23 กิจกรรมซูโดกุ กสู้ มอง
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ ำ พ ข อ ง ส ม อ ง ร่ ว ม กั บ ก ำ ร รั บ รู้
วตั ถปุ ระสงค์ กระบวนการการทางานของสมอง ด้านความคิด
เพ่ือฝึกรูปแบบกระบวนการคิดอย่างเป็น ความเข้าใจของผู้สูงอายุจากการทาหน้าที่ซ่ึง
ครอบคลุมเน้ือหา 6 ด้าน ได้แก่ การรับรู้ การ
ระบบ และมีเหตผุ ล จดจา ความใส่ใจ การคานวณ ภาษาและการ
ประโยชน์ท่ไี ด้ ระลึกได้

1. เพื่อฝึกทักษะการสังเกต และการ
วเิ คราะห์

2. เพ่ือฝึกฝนความคิดเร่ืองการจัดลาดับ
และ sense of space รวมถึงการฝึกสมาธิ และ
พฒั นาความจาระยะส้ัน
ระยะเวลำในกำรทำกิจกรรม 5 นาที

อุปกรณ์ ตารางซโู ดกุ ตวั เลข 1-4

วิธีกำรเล่น
ผเู้ ลน่ ต้องเลอื กเลข 1-4 ลงในตาราง โดยมี

เง่ือนไขว่าในแต่ละแถวแนวต้ังแนวนอน และ
ภายในกรอบสี่เหล่ียมย่อย ต้องมีเลข 1-4 ไม่ซ้า
กัน โดยให้เวลาเล่น 5 นาที

07 30

“เกมพฒั นาสมอง” แนวคิด
ด้ำนกำรเช่ือมโยง ความสัมพันธ์กัน
24 กจิ กรรมเกมสลบั ตวั อกั ษร
ระหว่างอดีตกับปัจจุบัน มีกระบวนการไปสู่แฟ้ม
วัตถปุ ระสงค์ น้ัน การจดจาส่ิงต่างๆ และการนึกย้อน ต้องมี
1. เพื่อกระตุ้นทกั ษะการคิดแก้ปญั หา การใช้เร่ืองของความสัมพันธ์เชื่อมโยง ระหว่าง
2. เพอื่ กระตนุ้ สหพันธ์ของตาและมือ เวลากับสิง่ ทจี่ า

ประโยชน์ทไี่ ด้ วิธกี ำรเลน่
1. เพ่ือฝึกทักษะการสังเกต และการ 1. แจกบตั รให้ผู้สูงอายุสลับคา ให้ผู้สงู อายุ

วิเคราะห์ สลับแลว้ เรียงใหถ้ กู ต้อง
2. ผู้สูงอายุมีกระบวนการคิดอย่างเป็น 2. ในการทากิจกรรมสลบั ตัวอักษร อาจใช้

ระบบและคิดอย่างเปน็ เหตุเปน็ ผล คา ประมาณ 5–10 คา ต่อ 1 กิจกรรม ท้ังน้ีอาจ
ระยะเวลำในกำรทำกจิ กรรม 15-30 นาที บอกใบ้ถึงความหมายของคา หากผู้สูงอายุมี
อุปกรณ์ บัตรตวั อักษร ความยากลาบากในการทา

แก้เป็น 3. ผู้นากลุ่มสรุปถึงกิจกรรมการคิดแก้ไข
ปัญหา

บรรณานกุ รม 31

กองส่งเสริมและพฒั นาสุขภาพจติ กรมสุขภาพจติ กระทรวงสาธารณสุข. (2562). คมู่ อื วิทยากรจัด
กิจกรรมสร้างสขุ 5 มติ ิ สาหรบั ผสู้ ูงอายุ(กิจกรรมหมวดแก้ไขปญั หา). นนทบุรี : โรงพิมพ์
ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรเเห่งประเทศ จากัด.

กรกนก นาเครือ. (ม.ป.ป.). เกมส์ฝึกสมองสาหรับผู้สูงกลุม่ เสย่ี งสมองเส่ือม. วนั ท่สี ืบคน้ 17 มีนาคม 2564.
จาก, http://apps.hpc.go.th/publish/web/publish/2019/014179-
20190121104028/09134411a03b37409332481c51e14e7e.pdf

กรมสขุ ภาพจติ .(2562). อัลไซเมอรร์ จู้ กั และเขา้ ใจกบั ชีวิตท่ไี ม่งา่ ยของคนใกล้ตัว. (ออนไลน์).สืบค้นเมอ่ื 27 มนี าคม 2564.
จาก https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=29955

กิตต์ิธเนศ สวา่ งวรนาถ และชมสภุ คั ครฑุ กะ. (2562). การพัฒนาหลักสูตรฝกึ อบรมทกั ษะทางปัญญา
ของผูส้ งู อายุ. วารสารพยาบาลทหารบก, 20 (1), 208.

จารุวรรณ ก้านศรแี ละคณะ. (ม.ป.ป.). ผลของโปรแกรมบริหารสมองต่อการเพิ่มความจาในผู้สูงอายุ
ทมี่ ีความจาพรอ่ งเลก็ น้อย. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 12(3), 176-187.

ฉัตรฤดี ศิริลาดวน และคณะ. (2563). คู่มือการป้องกนั ภาวะสมองเส่ือม. อบุ ลราชธานี: โรงพมิ พ์
มหาวิทยาลยั อุบลราชธานี.

ฐิติพร โอนนอก และดุษฎเี ทดิ บารม.ี (2560). การพัฒนาแอพพลิเคชน่ั เกมจบั คภู่ าพบาบัดโรคอัลไซเมอร์
สาหรบั ผู้สงู อายุ.สบื คน้ เมื่อ 8 มิถนุ ายน 2564.จาก://www.google.com/.
ทักษิณา สุขพทั ธ. (2559). การศึกษารูปแบบศิลปกรรมบาบัดสาหรับผูส้ ูงวยั เพื่อบาบัดภาวะซมึ เศรา้ .วารสาร

วิจยั และพัฒนา วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถมั ภ์, 12(1), 11-22.
สุกัญญา ทวมี นูญ.(2555). การฟืน้ ฟดู า้ นการกาหนดรขู้ องผูป้ ่วยโรคหลอดเลอื ดสมองทางจิตวิทยา.วารสาร

เวชศาสตร์ฟ้ืนฟสู าร.56(6) :622-623.
สุดาภร ชะตาถนอม และสวุ รี ฤกษ์จาร.ี (2559). ผลของการใช้เกมซูโดะกุพัฒนาความสามารถดา้ นการ

คิดเชงิ เหตผุ ลของเดก็ และเยาวชนท่กี ระทาผิดกฎหมาย. วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบบั วิจยั
บณั ฑติ ศึกษา มหาวทิ ยาลัยขอนแกน่ , 10(4), 138-143.
สพุ รรณี ศรปี าน. (2555). เกมสฝ์ กึ สมองสาหรบั ผู้สงู อายผุ ่านโปรแกรมประยุกต์เวบ็ เพอ่ื สง่ เสรมิ ความจาและ
สุขภาพจิต(รายงานผลการวิจยั ). สงขลา:มหาวทิ ยาลัยสงขลานครนิ ทร์.
สานักสง่ เสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2560). คู่มือวทิ ยากรจัดกิจกรรม
สร้างสขุ 5 มิติ สาหรับผู้สงู อายุในชุมชน (พิมพ์ครั้งท่ี 1). นนทบุรี: โรงพิมพ์สานกั งานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
อณั ชนา จุลศิริ และ เสรี ชดั แซ้ม. (2557). การเพิ่มความจาขณะคิดในผ้สู งู อายุ. วนั ทีส่ ืบค้น 18 มีนาคม 2564.
วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 7(1), 16-25
เนอร์สซงิ่ โฮม. (2563). ท่ากายบรหิ ารสาหรบั ผู้สูงอายุ. วันทีส่ ืบคน้ 18 มีนาคม 2564,
จาก https://www.mylucknursinghome.com