แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร
พ.ศ. 2565 – 2569
.
สำนักงานสภาเกษตรกรจงั หวัดสมทุ รสาคร
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
ก
คำนำ
การจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. 2565 - 2569 สภาเกษตรกร
จังหวัดสมุทรสาคร มีวัตถุประสงค์เพือ่ ได้ทิศทางการพฒั นาด้านการเกษตรของจังหวัดสมทุ รสาคร ที่เกดิ จาก
การสะท้อนปัญหาและความต้องการของเกษตรกรผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างแท้จริง เพื่อจัดทำแผนพัฒนา
เกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ. 2565 – 2569 ใหเ้ ป็นแนวทางการดำเนนิ งานโดยสอดคล้องกับนโยบาย
ยุทธศาสตรท์ เ่ี ก่ยี วข้องกบั ภาคการเกษตร ทัง้ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน หรอื ภาคส่วนที่เก่ียวข้อง เพ่ือจดั ทำ
ขอ้ เสนอเชงิ นโยบายเพือ่ พัฒนาแกไ้ ขปัญหาดา้ นการเกษตร
สภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร ใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายจากทุกภาค
ส่วนทีเ่ กยี่ วข้อง โดยผ้มู ีสว่ นไดส้ ่วนเสีย ท้งั ภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน และเครือขา่ ยภาคการเกษตรท่ี
เกี่ยวข้อง โดยการนำกรอบทิศทางการพัฒนาประเทศ ยุทธศาสตร์ 20 ปี แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
แห่งชาติ ฉบับที่ 12 แผนพฒั นาจงั หวดั 5 ปี (พ.ศ. 2561 - 2565) จงั หวัดสมทุ รสาคร เพ่ือกอ่ ใหเ้ กดิ ผลสมั ฤทธิ์
ตอ่ การพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาครให้เกดิ ดุลยภาพมีความสอดคล้องกบั บรบิ ททกุ ๆด้าน และนำไปสู่
การปฏบิ ตั ิไดอ้ ยา่ งแท้จรงิ รวมทงั้ เกษตรกรมกี ารพัฒนาดา้ นอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ให้ดี
ขึน้ นำไปสกู่ ารพัฒนาภาคเกษตรกรรมและระบบเศรษฐกจิ โดยรวมของประเทศอย่างยั่งยนื ในอนาคต
ในการนี้ สภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร ขอขอบคุณท่านประธานสภาเกษตรกรจังหวัด
สมุทรสาคร รองประธานสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร สมาชิกสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร ผู้แทน
เกษตรกร ระดับตำบล ระดับหมู่บ้าน เกษตรกรในพื้นท่ีเป้าหมาย ภาคราชการและภาคเอกชน ที่ได้ให้ขอ้ มูล
ความคิดเห็น ข้อเสนอแนะ แนวทางในการแก้ไขปญั หา ในการจดั ทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร
พ.ศ. 2565 – 2569 หวังว่าโครงการแผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. 2565 – 2569 จะเป็น
กรอบแนวทางการขับเคลื่อนงานด้านเกษตรกรรมของสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร และหน่วยงานท่ี
เกยี่ วขอ้ ง ตอ่ ไป
สภาเกษตรกรจงั หวดั สมทุ รสาคร
พฤษภาคม 2564
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
ข
สารบญั
คำนำ ก
สารบัญ
สารบญั ตาราง ข
สารบัญรปู ภาพ
สว่ นท่ี 1 ค
ส่วนท่ี 2 ง
สว่ นที่ 3
บทนำ
หลกั การและเหตผุ ล 1
วัตถปุ ระสงค์ 2
เป้าหมาย 2
พื้นทด่ี ำเนินการ 2
งบประมาณโครงการ 2
หนว่ ยงานรบั ผดิ ชอบ 2
ขน้ั ตอนและวิธีการดำเนินงาน 3
ระยะเวลาดำเนินการ 6
ตวั ชีว้ ดั 6
ผลท่ีคาดว่าจะได้รับ 6
ข้อมูลทวั่ ไปของจงั หวัดสมทุ รสาคร 7
การเชื่อมโยงยุทธศาสตร์ดา้ นการเกษตร 20
สถานการณ์ดา้ นการเกษตรของจงั หวดั สมทุ รสาคร 29
การวเิ คราะหศ์ กั ยภาพและสภาพแวดล้อมด้านการเกษตร
วิเคราะหส์ ภาพแวดล้อมภายในดา้ นการเกษตร (จดุ ออ่ น - จดุ แข็ง) 57
วิเคราะหส์ ภาพแวดล้อมภายนอกด้านการเกษตร (โอกาส - อปุ สรรค) 58
สาระสำคญั ปญั หาทไี่ ด้จากการทำแผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัด 58
ทิศทางการพัฒนาด้านการเกษตรของจังหวดั
วสิ ัยทศั น์ 67
พนั ธกจิ 67
ประเดน็ การพฒั นาที่ 1 67
เปา้ ประสงค์เชิงยทุ ธศาสตร์ 67
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
สารบญั (ต่อ)
ตัวชี้วัด 67
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 – 2569 68
สว่ นท่ี 4 การจดั ทำแบบสรุปโครงการ ตามประเด็นการพฒั นาย่อย
ภาคผนวก
ประเดน็ การพัฒนายอ่ ยที่ 1 การส่งเสริมความม่นั คง ในการประกอบ 70
อาชีพเกษตรกรรมของเกษตรกร
ประเดน็ การพฒั นาย่อยที่ 2 การสง่ เสริมประสทิ ธิภาพ การผลิตสินคา้ 76
เกษตร โดยการใช้เทคโนโลยี นวัตกรรม และยกระดบั สมู่ าตรฐาน
ประเด็นการพัฒนาย่อยที่ 3 การสง่ เสริมการเพ่ิมมลู ค่า สินคา้ เกษตร 78
และเพม่ิ ขดี ความสามารุในการแขง่ ขัน ทสี่ อดคล้องกับความตอ้ งการ
ของตลาด
ประเดน็ การพัฒนาย่อยท่ี 4 การคมุ้ ครองสทิ ธขิ องเกษตรกรให้มีทด่ี ิน 80
ด้านการเกษตร
ภาพกิจกรรม 82
98
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
ค
สารบญั ตาราง
หน้า
ตารางท่ี 1-1 พ้นื ทจ่ี งั หวดั สมทุ รสาคร 8
ตารางท่ี 1-2 แสดงอณุ หภูมสิ งู สดุ -ตำ่ สดุ และอณุ หภมู ิเฉลี่ยจงั หวัดสมทุ รสาคร ปี 2558-2562 9
ตารางที่ 1-3 แสดงขอ้ มลู สภาพภมู ิอากาศในพน้ื ทล่ี ุ่มนำ้ ท่าจนี 10
ตารางท่ี 1-4 แสดงสถติ ิปริมาณน้ำฝนและจำนวนวันทฝ่ี นตกในจงั หวัดสมทุ รสาคร 10
ปี 2558 – 2562
ตารางที่ 1-5 แสดงสถิติความชนื้ สัมพทั ธ์ของพน้ื ทจ่ี ังหวัดสมทุ รสาคร ปี 2558 – 2562 11
ตารางที่ 1-6 เน้ือที่ของกลุม่ ชดุ ดินและพนื้ ทเ่ี บ็ดเตลด็ จงั หวดั สมทุ รสาคร 12
ตารางที่ 1-7 เนอื้ ท่ขี องกลุม่ ชดุ ดินเป็นรายอำเภอ 12
ตารางที่ 1-8 แสดงจำนวนประชากรของจงั หวัดสมุทรสาคร ปี พ.ศ.2563 จำแนกรายอำเภอ 19
ตารางท่ี 1-9 แสดงจำนวน อำเภอ ตำบล หมบู่ า้ น เทศบาล และ อบต.ในจังหวดั สมุทรสาคร 19
ตารางที่ 1-10 แสดงพนื้ ท่ีการทำเกษตรจงั หวัดสมุทรสาคร ปี 2562 30
ตารางท่ี 1-11 สนิ คา้ เกษตรด้านพืชท่มี ศี กั ยภาพของจงั หวดั สมุทรสาคร ปี 2563 31
ตารางที่ 1-12 ขอ้ มูลศูนยเ์ รียนรชู้ ุมชนดา้ นการเกษตร 31
ตารางที่ 1-13 ข้อมลู พน้ื ฐานทางการผลิตดา้ นพชื ทส่ี ำคัญ ป2ี 563 รายอำเภอเมืองสมทุ รสาคร 32
ตารางท่ี 1-14 ขอ้ มูลพน้ื ฐานทางการผลิตดา้ นพืชทส่ี ำคญั ปี 2563 รายอำเภอกระท่มุ แบน 33
ตารางท่ี 1-15 ขอ้ มลู พื้นฐานทางการผลิตด้านพืชทส่ี ำคัญ ปี 2563 รายอำเภอบา้ นแพว้ 34
ตารางท่ี 1-16 สินค้าประมงทมี่ ีศกั ยภาพของจงั หวดั สมุทรสาคร ปี 2562 36
ตารางที่ 1-17 ข้อมลู การทำประมงชายฝ่ังหรอื ประมงพน้ื บา้ น 36
ตารางที่ 1-18 จำนวนเกษตรกรผเู้ พาะเลี้ยงสัตวน์ ้ำ และผปู้ ระกอบการตอ่ เนือ่ งจากการทำการ 37
ประมงจังหวดั สมทุ รสาคร ปี 2562
ตารางที่ 1-19 ขอ้ มลู พื้นฐานทางการผลิตด้านประมงทส่ี ำคญั ปี 2562 อำเภอเมอื งสมทุ รสาคร 38
ตารางท่ี 1-20 ข้อมูลพื้นฐานทางการผลติ ด้านประมงทส่ี ำคญั ปี 2562 อำเภอกระทุ่มแบน 39
ตารางท่ี 1-21 ขอ้ มูลพน้ื ฐานทางการผลิตด้านประมงทสี่ ำคญั ปี 2562 อำเภอบา้ นแพว้ 40
ตารางท่ี 1-22 แสดงสถิติด้านปศุสัตวจ์ ังหวดั สมุทรสาคร ปี 2562 41
ตารางที่ 1-23 ข้อมูลพ้ืนฐานทางการผลติ ด้านปศุสัตว์ ที่สำคญั ปี 2562 อำเภอเมอื งสมทุ รสาคร 42
ตารางที่ 1-24 ขอ้ มลู พ้นื ฐานทางการผลิตดา้ นปศุสตั ว์ ท่ีสำคญั ปี 2562 อำเภอกระทุม่ แบน 43
ตารางท่ี 1-25 ข้อมลู พ้ืนฐานทางการผลติ ดา้ นปศสุ ตั ว์ ท่สี ำคญั ปี 2562 อำเภอบา้ นแพ้ว 44
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
สารบญั ตาราง (ตอ่ )
หน้า
ตารางท่ี 1-26 แสดงจำนวนเกษตรกรผู้ทำนาเกลอื ในจงั หวัดสมุทรสาคร 2561/2562 45
ตารางท่ี 1-27 ข้อมลู ปรมิ าณการผลติ เกลอื ในจงั หวดั สมทุ รสาคร ปี 2562 45
ตารางที่ 1-28 มูลคา่ สนิ คา้ สนิ ค้าเกษตร ปี2562 46
ตารางที่ 1-29 จำนวนครัวเรอื นภาคเกษตรปี 2563 46
ตารางท่ี 1-30 การถือครองที่ดินทางการเกษตรของเกษตรกร ปี 2562 47
ตารางที่ 1-31 สนิ ค้าเกษตรสำคญั ทางเศรษฐกจิ ทปี่ ระสบปญั หาด้านราคาขาย 47
ตารางท่ี 1-32 การนำนวตั กรรมและเทคโนโลยีทเ่ี หมาะสมไปใช้ประโยชนท์ างการเกษตร 48
และเกษตรอุตสาหกรรม
ตารางที่ 1-33 การค้นควา้ วจิ ยั และพฒั นาภมู ิปญั ญา พันธุกรรมพชื และสตั วท์ ้องถน่ิ และการ 49
ถา่ ยทอดองค์ความรู้เพือ่ ประโยชน์ทางเกษตรกรรมและเกษตรอุตสาหกรรม
ตารางท่ี 1-34 การสรา้ งเครอื ขา่ ยองคก์ รเกษตรกรร่วมมอื กบั ภาครฐั และเอกชน 50
ตารางท่ี 1-35 การสนับสนนุ สง่ เสรมิ การให้การศกึ ษา อบรม ถา่ ยทอดความรู้เทคโนโลยี 51
ด้านเกษตรกรรมและการจัดการแกเ่ กษตรกรและยวุ เกษตรกร
ตารางที่ 1-36 การบรหิ ารจดั การกองทนุ ทเ่ี กยี่ วข้องกบั การเกษตรในพ้ืนท่ี 52
ตารางท่ี 1-37 การค้นคว้าวิจัยและพฒั นาภูมปิ ัญญา พันธกุ รรมพชื และสัตวท์ อ้ งถน่ิ และการ 53
ถ่ายทอดองค์ความรเู้ พื่อประโยชน์ทางเกษตรกรรมและเกษตรอตุ สาหกรรม
ตารางที่ 1-38 จำนวนกลมุ่ /องคก์ รท่ีดำเนินงานตามแนวปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง ปี 2564 54
ตารางท่ี 1-39 การเข้าถึงแหลง่ นำ้ สทิ ธิในท่ีดนิ ทำกิน และแหลง่ เงินทนุ เพอ่ื ประกอบการเกษตร 55
ตารางที่ 1-40 หนสี้ ินของเกษตรกรในปี 2564 56
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
สารบญั รูปภาพ ง
ภาพที่ 1-1 แสดงอาณาเขตจงั หวัดสมทุ รสาคร หน้า
ภาพที่ 1-2 โครงการชลประทานในเขตจังหวัดสมทุ รสาคร 8
15
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
1
สว่ นท่ี 1
บทนำ
1. หลักการและเหตผุ ล
ตามพระราชบัญญัติสภาเกษตรกรแห่งชาติ พ.ศ. 2553 มาตรา 41 การจัดทำแผนแม่บทเพื่อพฒั นา
เกษตรกรรม โดยผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งเชื่อมโยงกับแผนแม่บทระดับ
จังหวัด โดยการพัฒนาศักยภาพ การส่งเสรมิ และการสนับสนุนการรวมกลุ่มของเกษตรกร องค์กรเกษตรกร
กลุ่มเกษตรกร และยุวเกษตรกร ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การสร้างเครือข่ายองค์กรเกษตรกร
เชือ่ มโยง และพฒั นาความร่วมมอื ในดา้ นการผลติ ทางเกษตรกรรม การแปรรูป การตลาด และการบรโิ ภคเพ่ือ
การยงั ชพี ระหวา่ งเครอื ข่ายองคก์ รเกษตรกรกบั ภาครัฐและภาคเอกชน การสนบั สนุน ส่งเสริมการให้การศึกษา
อบรม ถ่ายทอดความรู้ เทคโนโลยีดา้ นเกษตรกรรม และการจัดการ แกเ่ กษตรกรและยุวเกษตรกรประกอบกับ
มาตรา 33 (4) กำหนดให้สภาเกษตรกรจังหวัด มีอำนาจหน้าที่เสนอแผนพัฒนาเกษตรกรรมระดับจังหวัด
ต่อสภาเกษตรกรแห่งชาติ เพื่อบูรณาการเป็นแผนแมบ่ ทเสนอต่อคณะรัฐมนตรีตอ่ ไป กรอบแนวคิดของการ
จัดทำแผนแม่บทเพ่อื พัฒนาเกษตรกรรม เพอื่ ใหไ้ ดป้ ัญหาหรอื จดุ เด่นของภาคการเกษตรในพื้นที่ และข้อเสนอ
ปัญหาความตอ้ งการจากเกษตรกรระดับล่างเชอ่ื มโยงจดั ทำเป็นแผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั
ทั้งนี้ ตามพระราชบัญญัติสภาเกษตรกรแห่งชาติ พ.ศ. 2553 มาตรา 38 และมาตรา 20 กำหนดให้
สำนักงานสภาเกษตรกรจังหวัด มีหน้าที่รับผิดชอบงานด้านธุรการและทำหน้าที่เป็นเลขานุการของสภา
เกษตรกรจังหวดั รวมทั้งมีหน้าที่รวบรวม ศึกษา วิจัย และวิเคราะห์ขอ้ มูลต่างๆ เกี่ยวกับการดำเนินงานของ
สภาเกษตรกรจังหวัด ดังนั้น จึงควรศึกษาแนวทางวิธีดำเนินการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัด
เพ่ือสร้างความเขา้ ใจวัตถปุ ระสงคข์ องการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัด
การจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. 2565 - 2569 สภาเกษตรกรจังหวัด
สมุทรสาคร ใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทั้งภาครัฐ
ภาคเอกชน ภาคประชาชน และเครือข่ายภาคการเกษตรที่เกี่ยวข้อง โดยการนำกรอบทิศทางการพัฒนา
ประเทศ ยุทธศาสตร์ 20 ปี แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 แผนพัฒนาจังหวัด 5 ปี
(พ.ศ. 2561 - 2565) จังหวัดสมุทรสาคร ซึ่งจะก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ต่อการพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัด
สมทุ รสาครให้เกิดดลุ ยภาพมีความสอดคล้องกับบริบททกุ ๆ ด้าน นำไปส่กู ารปฏิบัตไิ ด้อย่างจริงจงั เกษตรกรมี
การพัฒนาในด้านอาชพี และยกระดบั คุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกรให้ดีขึ้น อันจะนำไปสู่การพัฒนา
ภาคเกษตรกรรมและระบบเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศอยา่ งยง่ั ยนื ในอนาคต
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
2
2. วตั ถปุ ระสงค์
2.1 เพื่อไดท้ ิศทางการพัฒนาด้านการเกษตรของจังหวัดสมุทรสาคร ทเ่ี กิดจากการสะท้อนปัญหาและ
ความต้องการของเกษตรกร ผมู้ สี ่วนได้สว่ นเสยี อย่างแทจ้ ริง
2.2 เพื่อจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. 2565 – 2569 ให้เป็นแนวทางการ
ดำเนินงานโดยสอดคล้องกับนโยบาย ยุทธศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับภาคการเกษตรของหน่วยงานภาครัฐ
ทเ่ี กยี่ วขอ้ ง
2.3 เพอื่ จัดทำขอ้ เสนอเชงิ นโยบายเพื่อพัฒนาแกไ้ ขปัญหาดา้ นการเกษตร
3. เปา้ หมาย
3.1 สมาชิกสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร ผู้แทนเกษตรกรระดับหมู่บ้าน ผู้แทนเกษตรกรระดบั
ตำบล เกษตรกร จำนวน 100 คน วิทยากรกระบวนการ หน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
หนว่ ยงานภาครฐั ภาคเอกชน และเจา้ หนา้ ทีท่ เ่ี ก่ยี วขอ้ ง จำนวน 50 คน รวมท้ังสนิ้ 150 คน
3.2 จัดทำสรุปสาระสำคญั ท่ีตอ้ งการจากแผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัด เพอื่ นำไปเช่อื มโยงจดั ทำเป็น
แผนแมบ่ ทเพ่ือพฒั นาเกษตรกรรม (มาตรา 41)
3.3 จัดทำสรุปสาระสำคัญตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมที่ได้จากการจัดทำแผนพัฒนา
เกษตรกรรมจังหวดั อย่างนอ้ ย 5 เร่ือง
3.4 จัดทำข้อเสนอเชงิ นโยบายเพ่ือพัฒนาแกไ้ ขปญั หาดา้ นการเกษตร อยา่ งน้อย 1 เรื่อง
4. พื้นที่ดำเนินการ
จังหวัดสมทุ รสาคร
5. งบประมาณโครงการ
งบประมาณของสำนักงานสภาเกษตรกรจงั หวดั สมทุ รสาครประจำปงี บประมาณ พ.ศ. 2564
6. หนว่ ยงานรบั ผิดชอบ
หนว่ ยงานหลกั
1. สภาเกษตรกรจงั หวัดสมทุ รสาคร
2. สำนักงานสภาเกษตรกรจงั หวดั สมุทรสาคร
3. คณะผปู้ ฏบิ ัตงิ านสภาเกษตรกรระดบั ตำบล
หน่วยงานสนบั สนุน
1. วทิ ยาลยั ชุมชนสมุทรสาคร
2. หน่วยงานในสังกดั กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
3. องค์การปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น
4. ธนาคารเพอื่ การเกษตรและสหกรณก์ ารเกษตร
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
3
7. ขนั้ ตอนและวธิ ีดำเนนิ งาน
ขั้นตอนการเตรียมความพร้อมกลไกดำเนินโครงการ สภาเกษตรกรจังหวัดสมทุ รสาครจัดประชุม
คณะทำงานด้านกิจการสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร ครั้งที่ 1/2563 เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2563
พิจารณาแนวทางการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมระดับจังหวัด พ.ศ. 2565 - 2569 เพื่อเตรียมเชื่อมโยง
ข้อมูลจัดทำแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม และสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร เสนอที่ประชุมสภา
เกษตรกรจงั หวัดสมุทรสาคร ครั้งที่ 7/2563 เมื่อวนั ที่ 21 ธันวาคม 2563 พิจารณาอนุมตั กิ ารจัดทำโครงการ
แผนพัฒนาเกษตรกรรมระดับจังหวัด พ.ศ. 2565 – 2569 โดยมีการกำหนดวัตถุประสงค์ เป้าหมาย พื้นท่ี
ดำเนินงาน วิธีดำเนินงาน แผนการปฏิบัติงาน ตลอดจนงบประมาณดำเนินงาน ให้ที่ประชุมสภาเกษตรกร
จงั หวดั สมุทรสาครพจิ ารณา
7.1 จัดประชุมชแ้ี จงแนวทางดำเนินการจดั ทำแผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั
วตั ถปุ ระสงค์
เพื่อสรา้ งความรู้ความเข้าใจขั้นตอนและวธิ ีการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัด ใหแ้ ก่
เจ้าหน้าท่ี ผูแ้ ทนเกษตรกร และวิทยากรกระบวนการ รว่ มดำเนนิ การจดั ทำแผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั
เป้าหมาย
เจ้าหน้าที่สำนกั งานสภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร / ผู้แทนสมาชิกสภาเกษตรกรจังหวัด
สมุทรสาคร และวทิ ยากรกระบวนการ จำนวน 20 ราย
วิธีดำเนนิ การ
1) กำหนดบุคลากรเปา้ หมายที่จะเขา้ รบั การอบรม
2) กำหนดเนื้อหาวิชาที่จะช้ีแจง และหรือฝึกปฏิบตั เิ กี่ยวกับการจัดเกบ็ ข้อมูล การวิเคราะห์
ขอ้ มูล การประมวลผลขอ้ มูล การวิเคราะห์ศักยภาพภาคการเกษตรของจังหวัด การจัดเวทีระดมความคิดเห็น
การกำหนดทิศทางการพัฒนาภาคเกษตรของจังหวัด และการจำแนกข้อมูลสาระสำคัญของแผนแม่บทเพือ่
พฒั นาเกษตรกรรม (มาตรา 41) รวมท้ังการจดั ทำขอ้ เสนอเชิงนโยบาย
3) ประสานเชญิ วิทยากรบรรยายช้ีแจง และกำหนดวนั เวลา สถานที่จัดประชมุ ช้แี จง
4) จดั ประชุมชแี้ จง
7.2 ขัน้ จัดเก็บ รวบรวม ประมวลผล และวิเคราะห์ข้อมูลด้านการเกษตรในจังหวดั
วตั ถุประสงค์
เพื่อจดั เก็บข้อมูลด้านการเกษตรที่สำคัญ นำไปประมวลผลและวิเคราะห์ให้เขา้ ใจอย่างง่าย
เพอ่ื จะนำไปใช้ในการประชมุ ระดมความคิดเห็นกำหนดทิศทางการพฒั นาดา้ นการเกษตรในจงั หวัดขนั้ ตอ่ ไป
เปา้ หมาย
1) จัดเก็บข้อมูลด้านการเกษตร ได้แก่ ข้อมูลพื้นฐานด้านการเกษตรที่สำคัญ และข้อมูล
สาระสำคัญตามแผนแม่บทเพือ่ พัฒนาเกษตรกรรม (มาตรา 41)
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
4
2) สำรวจข้อมูลจากเกษตรกรด้านสภาพเศรษฐกจิ ของครวั เรอื น และปญั หาความตอ้ งการของ
เกษตรกร
3) ประมวลผลและวิเคราะหข์ อ้ มูลด้านการเกษตรให้เขา้ ใจอย่างงา่ ย
วธิ ดี ำเนินการ
1) รวบรวมขอ้ มูลสาระสำคัญตามแผนแม่บทเพอ่ื พัฒนาเกษตรกรรม และข้อมูลพื้นฐานด้าน
การเกษตรที่สำคัญของจังหวัดจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำไปใช้ประกอบการวิเคราะห์ศักยภาพด้าน
การเกษตร ได้แก่ ข้อมูลสาระสำคญั ตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม ข้อมูลจำนวนเกษตรกร จำนวน
ครวั เรือนเกษตรกร และการใชป้ ระโยชนท์ ่ดี ินทางการเกษตร เป็นตน้ พร้อมทำการประมวลผลวิเคราะห์ข้อมูล
เพ่อื ประเมนิ เรือ่ งท่ีเป็นจดุ ออ่ น และจุดแข็งดา้ นการเกษตรเบ้อื งตน้
2) สำรวจข้อมูลจากเกษตรกรและกลุม่ ผู้มีส่วนได้สว่ นเสีย โดยสำรวจข้อมลู ตามแบบจดั เก็บ
ข้อมูล เพื่อประกอบการบรู ณาการแผนพัฒนาเกษตรกรรมชมุ ชน เพื่อสร้างความเขม้ แข็งเกษตรกรเศรษฐกิจ
ฐานรากแบบมีสว่ นร่วม (แผนพัฒนาเกษตรกรรมตำบล) ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลสภาพเศรษฐกจิ ของครวั เรือน
และปัญหาความต้องการของเกษตรกร รวมท้ังขอ้ มูลสาระสำคญั ตามแผนแมบ่ ทเพอ่ื พฒั นาเกษตรกรรมอย่าง
น้อย 11 เร่ือง แลว้ ทำการประมวลผล วิเคราะหข์ อ้ มูล พรอ้ มจัดลำดบั ความสำคญั ของปัญหาและแนวทางแกไ้ ข
ปัญหา ตามความต้องการและข้อเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาด้านการเกษตรในจังหวัด เรื่องใดเป็นความ
เดอื ดรอ้ นเรง่ ด่วน ทีต่ ้องการใหแ้ ก้ไขและเรือ่ งดว่ นลำดบั รองลงไป
7.3 ขั้นตอนการวิเคราะห์ศกั ยภาพดา้ นการเกษตรในจงั หวดั
วตั ถปุ ระสงค์
เพอ่ื วิเคราะห์ศกั ยภาพดา้ นการเกษตรในจังหวดั ซ่ึงสามารถดำเนนิ การได้หลายวธิ ี แต่เทคนิค
ท่ีนิยมใช้ ได้แก่ SWOT Analysis โดยวเิ คราะห์สภาพแวดลอ้ มภายในและภายนอกภาคเกษตร
เปา้ หมาย
ได้ผลการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายในของภาคเกษตรเพื่อทราบจุดอ่อน - จุดแข็ง และ
สภาพแวดล้อมภายนอกของภาคเกษตร เพื่อทราบโอกาส ข้อจำกัด โดยยึดสาระสำคัญตามแผนแม่บท เพ่ือ
พฒั นาเกษตรกรรม (มาตรา 41) เปน็ หลัก
วธิ ดี ำเนินการ
1) นำข้อมูลสาระสำคัญของเรื่องตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม (มาตรา 41)
มาวิเคราะหป์ จั จยั ภายในว่า แตล่ ะเรือ่ งเปน็ จุดแขง็ หรอื จดุ อ่อน จากนนั้ วิเคราะห์ปจั จัยภายนอกวา่ แตล่ ะเร่ือง
เป็นโอกาสหรืออุปสรรค ทั้งนี้ การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมภายนอกทั่วไปที่มีผลกระทบต่อภาคการเกษตร
ระยะยาว ได้แก่ สภาพเศรษฐกจิ สังคม นโยบาย กฎหมาย เทคโนโลยี และอ่นื ๆ
2) จำแนกสาระสำคัญของเรื่องตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม (มาตรา 41) ที่เป็น
ปญั หาความต้องการใหแ้ กไ้ ขในจังหวัดอยา่ งนอ้ ย 5 เร่อื ง ว่าเร่อื งใดเปน็ จุดแขง็ เรอื่ งใดเปน็ จุดอ่อน เร่อื งใดเป็น
โอกาส และเร่อื งใดเปน็ อุปสรรค
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
5
7.4 การจัดเวทีประชาคมระดมความคิดเห็น
วตั ถปุ ระสงค์
1) สร้างการมีส่วนร่วมของเกษตรกรและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ในการรับรู้ข้อมูลปัญหาความ
ต้องการของเกษตรกร สภาพแวดล้อมภายใน (จุดออ่ น - จดุ แขง็ ) สภาพแวดล้อมภายนอก (โฮกาส - ขอ้ จำกัด)
ของภาคการเกษตรของจงั หวดั
2) รว่ มกนั กำหนดทิศทางการพฒั นาภาคการเกษตรของจงั หวัด
เปา้ หมาย
จัดเวทีระดมความคิดเห็น โดยเชิญเกษตรกรและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเข้าร่วมประชุม ได้แก่
เกษตรกร หนว่ ยงานภาครฐั ภาคเอกชน ผู้แทนคณะผู้ปฏิบตั งิ านสภาเกษตรกรระดับตำบล/อำเภอ สมาชิกสภา
เกษตรกรจงั หวดั สถาบันการศึกษา ผ้นู ำทอ้ งถิ่น/ท้องที่ เป็นตน้
วธิ ีดำเนนิ การ
1) จัดเตรียมเอกสารผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้านการเกษตร เพื่อชี้แจงให้เกษตรกรเข้าใจ
อย่างงา่ ย
2) กำหนดประชุมระดมความคิดเห็น โดยกรณีจังหวัดใหญ่ สามารถกำหนดจัดประชุม
แบง่ เปน็ โซนอำเภอ เชน่ โซนพื้นทรี่ าบลุ่ม โซนพน้ื ที่ดอน โซนพน้ื ท่ีสูง เป็นตน้
3) จดั เวทีประชมุ ระดมความคิดเห็น โดยชแี้ จงข้อมลู ผลการวเิ คราะหส์ ถานการณ์เกษตรของ
จังหวัด เพื่อให้ที่ประชุมเพิ่มเติมแก้ไข จากนั้นเสนอให้ที่ประชุมพิจารณากำหนดทิศทางการพัฒนาภาค
การเกษตรของจังหวัด
4) ทิศทางการพัฒนาภาคการเกษตรของจงั หวดั ควรมอี งคป์ ระกอบ ได้แก่ วสิ ัยทัศน์ พนั ธกิจ
ประเด็นการพัฒนา (ยุทธศาสตร์) เป้าประสงค์ ตัวชี้วัด และค่าเป้าหมาย ประเด็นการย่อยพัฒนา (กลยุทธ)์
และโครงการทส่ี ำคญั (ถา้ มี)
7.5 การจำแนกขอ้ มูลทีไ่ ด้จากการจดั ทำแผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั
วัตถปุ ระสงค์
เพ่ือจำแนกขอ้ มูลทีไ่ ด้จากการจดั ทำแผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั ได้แก่ ข้อมลู ประเด็นการ
พัฒนา (ยุทธศาสตร์) และข้อมูลสาระสำคัญตามแผนแมบ่ ทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม (มาตรา 41) เพื่อเตรียม
นำไปประกอบการจดั ทำแผนแม่บทเพ่อื พฒั นาเกษตรกรรมระดบั ชาติ
เปา้ หมาย
1) จำแนกขอ้ มูลประเด็นการพัฒนา (ยุทธศาสตร)์ ท่ีไดจ้ ากการจดั ทำแผนพฒั นาเกษตรกรรม
จงั หวัด อยา่ งน้อย 3 ประเด็นการพฒั นา
2) จำแนกข้อมูลสาระสำคัญตามแผนแมบ่ ทเพ่ือพัฒนาเกษตรกรรม (มาตรา 41) พร้อมจัด
เรยี งลำดบั ความสำคญั อยา่ งน้อย 5 เร่อื ง
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
6
วิธดี ำเนนิ การ
1) จำแนกประเดน็ การพฒั นา (ยทุ ธศาสตร์) ทแ่ี สดงความสมั พันธก์ ับการนำเรื่องสาระสำคัญ
ตามแผนแมบ่ ทเพอ่ื พัฒนาเกษตรกรรมเรอื่ งใดมากำหนดไว้ในประเด็นการพฒั นา
2) จำแนกประเด็นการพฒั นาย่อย (กลยุทธ์) ที่แสดงความสมั พันธก์ ับการนำเรอื่ งสาระสำคัญ
ตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมเรื่องใดมากำหนดไว้ในประเด็นการพัฒนาย่อย หรือในแนวทางการ
พฒั นา
3) จำแนกข้อมูลสาระสำคัญตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม อย่างน้อย 5 เรื่อง
ที่นำมาประกอบการจัดทำแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัด โดยนำผลวิเคราะหข์ อ้ มูลจากแบบสอบถามปญั หา
ความต้องการของเกษตรกรและข้อมลู สาระสำคัญตามแผนแม่บทเพอ่ื พฒั นาเกษตรกรรม และจากแหล่งข้อมลู
อื่นๆ นำมาสรุปเพื่อจำแนกข้อมูลสาระสำคัญตามแผนแม่บทเพื่อพัฒนาเกษตรกรรม แล้วจัดเรียงลำดับ
ความสำคัญของเรื่องจากมากไปหาน้อย พร้อมรายละเอียดสาระสำคัญของแต่ละเรื่อง ซึ่งประกอบด้วย
3 ประเดน็ หลัก ได้แก่ (1) สภาพปัญหาหรือจุดเด่นด้านการเกษตรที่ประสบความสำเร็จ สามารถนำไปขยาย
ผลได้ (2) แนวทางการพัฒนาแกไ้ ขปัญหา (3) เปา้ หมายการแกไ้ ขปัญหา (พื้นท/ี่ จำนวนเกษตรกร/กลุม่ องค์กร)
8. ระยะเวลาดำเนินการ
เดอื นมกราคม - มีนาคม 2564
9. ตวั ชี้วัด พิจารณาจาก
ข้อมูลจากการจัดทำเวทีประชาคมรับฟังปัญหา ข้อเสนอแนะ และแนวทางการแก้ไขปัญหาของ
เกษตรกรในจังหวดั สมุทรสาคร สภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาครประสานความรว่ มมือหน่วยงานท่ีเก่ียวขอ้ ง
ดำเนินการจดั ทำโครงการ/กจิ กรรม จำนวน 2 โครงการ/กจิ กรรม
10. ผลที่คาดวา่ จะไดร้ ับ
สภาเกษตรกรจังหวัดสมุทรสาคร เกิดการบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ
ภาคเอกชน และภาคประชาชน ได้ข้อมูลแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ. 2565 – 2569
ทเ่ี กดิ จากการสะทอ้ นปญั หาและความต้องการของเกษตรกร ผูม้ สี ว่ นไดส้ ว่ นเสียอยา่ งแทจ้ รงิ
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
7
11. ข้อมูลท่ัวไปของจังหวดั สมุทรสาคร
จังหวดั สมุทรสาครเป็นจงั หวัดชายทะเล ต้งั อย่ปู ากแม่น้ำท่าจนี จากหลักฐานทางประวตั ศิ าสตร์กล่าว
ไว้ว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา มีชุมชนขนาดใหญ่ตั้งอยู่บริเวณปากอ่าวไทย ซึ่งมีชาวจีนนำเรือสำเภาเข้ามา
จอดเทยี บท่าค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าและพักอาศยั อยูเ่ ป็นจำนวนมากจึงเรียนว่า บ้านท่าจีน ในสมัยแผ่นดิน
สมเด็จพระมหาจกั รพรรดิ (พ.ศ.2099) ไดโ้ ปรดให้ยกฐานะ “บา้ นท่าจนี ” ข้ึนเปน็ “เมืองสาครบรุ ี” เพื่อเปน็ หัว
เมืองสำหรับเรียกระดมพลเวลาเกิดสงคราม และเป็นเมืองด่านหน้าป้องกนั ข้าศึกศัตรูที่จะเข้ามารุกรานทาง
ทะเล
ต่อมาในสมัยกรุงรตั นโกสนิ ทร์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกลา้ เจา้ อยูห่ วั รัชกาลที่ 4 ทรงโปรดใหเ้ ปลยี่ น
ชื่อ “เมืองสาครบุรี” เป็น “เมืองสมุทรสาคร” ซึ่งมีความหมายว่า “เมืองแห่งทะเลและแม่น้ำ” ต่อมา
ในปี พ.ศ.2456 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รชั กาลที่ 6 โปรดเกล้าให้ทางราชการเปลี่ยนคำวา่
เมือง เป็นจงั หวดั ทัว่ ทุกแหง่ ในพระราชอาณาจักร เมืองสมทุ รสาคร จึงไดเ้ ปล่ยี นเป็น จังหวดั สมทุ รสาคร ตง้ั แต่
บดั นัน้ เป็นต้นมาถงึ ปจั จบุ นั
ส่วนคำว่า มหาชัย ที่คนทั่วไปชอบเรียกกันนั้น เป็นชื่อคลองที่สมเด็จพระสรรเพชญ์ ที่ 8
แห่งกรุงศรีอยุธยาโปรดให้ขุดคลองลัดจากเมืองธนบุรี เป็นแนวตรงไปออกปากน้ำเมืองสาครบุรี แทนคลอง
โคกขามที่คดเคี้ยว แต่ขุดคลองยังไม่ทันแล้วเสรจ็ ก็ทรงสวรรคตเสียก่อน จนถึงสมัยสมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 9
(ขนุ หลวงท้ายสระ) โปรดให้ขุดคลองต่อจนแลว้ เสร็จ และได้พระราชทานนามว่าคลองมหาชัย ซ่งึ ตอ่ มาบริเวณ
ฝงั่ ซา้ ยปากคลองเกิดชุมชนขนาดใหญ่ขนึ้ ว่า มหาชยั จึงเปน็ ท่ีนยิ มเรยี กขานตง้ั แตน่ ัน้ เปน็ ตน้ มา
อนึ่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ทรงปฏิรูปการปกครอง
มกี ารจัดระบบการบริหารราชการสว่ นภมู ภิ าคเปน็ มณฑลเทศาภิบาล และทรงได้มีพระราชดำรทิ ี่จะสร้างสรรค์
ความเจริญให้แก่ท้องถิ่น โดยใช้การปกครองรูปแบบสุขาภิบาลได้มีพระบรมราชโองการให้ยกฐานะ ตำบล
ท่าฉลอม เป็น สุขาภิบาลท่าฉลอม เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ.2448 จึงถือได้ว่าสุขาภิบาลท่าฉลอม
เป็นสขุ าภิบาลที่ตง้ั ขึน้ ในหวั เมืองเป็นแห่งแรกของประเทศไทย
11.1 ลกั ษณะทางภมู ิศาสตร์
11.1.1 ท่ตี ัง้ /อาณาเขต จังหวัดสมทุ รสาครเป็นจงั หวดั ชายทะเลต้ังอยูร่ มิ ฝง่ั แม่นำ้ ทา่ จีนในเขตพน้ื ท่ี
ภาคกลางตอนลา่ งของประเทศไทย ระหวา่ งเสน้ รุ้งท่ี 130 องศาเหนือ และเสน้ แวงท่ี 100 องศาตะวนั ออก เป็น
จังหวัดปริมณฑล หา่ งจากกรงุ เทพมหานครตามทางหลวงแผน่ ดนิ หมายเลข 35 (ถนนพระราม 2) ประมาณ 30
กิโลเมตร
ทิศเหนอื ตดิ ตอ่ กับจังหวัดนครปฐม
ทศิ ใต้ ติดตอ่ กับทะเลอ่าวไทย
ทศิ ตะวนั ออก ตดิ ต่อกบั กรุงเทพมหานคร
ทิศตะวันตก ติดตอ่ กับจังหวัดสมทุ รสงครามและจงั หวดั ราชบรุ ี
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
8
ภาพที่ 1 - 1 แสดงอาณาเขตจงั หวดั สมทุ รสาคร
11.1.2 พื้นท่ีจังหวดั สมุทรสาคร มพี ้นื ทที่ ้ังสิ้น 827.347 ตารางกิโลเมตร หรอื ประมาณ 545,216 ไร่
ตารางท่ี 1 - 1 พ้ืนท่จี งั หวดั สมุทรสาคร
อำเภอ ขนาด (ตร.กม.) รอ้ ยละ หา่ งจากจังหวัด (กม.)
1. เมืองสมุทรสาคร 492.04 56 0.5
2. กระทุ่มแบน 135.276 16 14
3. บ้านแพว้ 245.031 28 23
872.347 100 -
รวมจังหวดั
(ท่ีมาของขอ้ มูล : ที่ทำการปกครองจังหวัด )
11.2 ลกั ษณะภูมปิ ระเทศ
ลักษณะภูมิประเทศจังหวัดสมุทรสาคร มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มชายฝั่งทะเลสูง
จากระดับน้ำทะเลประมาณ 1.00 - 2.00 เมตร มีแม่น้ำท่าจีนไหลผ่านตอนกลางจังหวัด ไหลคดเคี้ยว
ตามแนวเหนือใต้ลงสู่อ่าวไทยที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร ระยะทางยาวประมาณ 70 กิโลเมตร พื้นที่ตอนบน
ในเขตอำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบนมีความอุดมสมบูรณ์ของดินและมีโครงข่ายแม่น้ำลำคลอง
เชื่อมโยงถึงกันกระจายอยู่ทัว่ พ้ืนที่กว่า 170 สาย จึงเหมาะท่ีจะทำการเพาะปลูกพชื นานาชนิด และบางส่วน
เป็นย่านธุรกิจ อุตสาหกรรมและที่อยู่อาศัยพ้ืนที่ตอนล่างของจังหวัดในเขตอำเภอเมืองสมุทรสาคร
อยู่ตดิ ชายฝ่ังทะเลยาว 41.8 กิโลเมตร จงึ เหมาะทีจ่ ะประกอบอาชพี ประมงทะเล เพาะเล้ียงสัตว์น้ำชายฝัง่ และ
ทำนาเกลือ
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
9
11.3 ลักษณะภูมอิ ากาศ
จังหวัดสมุทรสาคร มีลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบฝนเมืองร้อน (Tropical Climate) เนื่องจาก
ได้รับอิทธิพลจากลมบก ลมทะเล และมีลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทง้ั
พายุดีเปรสชั่นที่พัดผ่านมาจากทะเลจีนใต้ จึงทำให้มีความชื้นในอากาศสูง มีฝนตกปานกลาง ปริมาณเฉลย่ี
ทั้งปีอยูท่ ี่ 988.1 มิลลิเมตรต่อปี อุณหภูมิเฉล่ียประมาณ 27.8 องศาเซลเซยี ส มีความชื้นสัมพทั ธเ์ ฉลี่ยต่ำสุด
50 % สูงสุด 95 % สภาวะอากาศทั่วไป จังหวดั สมทุ รสาครอยู่ภายใตอ้ ทิ ธพิ ลของลมมรสุมซึง่ พัดประจำเปน็
ฤดูกาล 2 ชนดิ โดยพดั จากทศิ ตะวันออกเฉยี งเหนอื ในฤดูหนาว เรียกว่า ลมมรสมุ ตะวนั ออกเฉยี งเหนือ อทิ ธิพล
ของลมนี้ทำให้บริเวณจังหวัดสมุทรสาครมีอากาศหนาวเย็น และแห้งแล้ง กับมรสุมอีกชนิดหนึ่งคือมรสุม
ตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งพัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้เปน็ ส่วนใหญ่ในฤดูฝน ทำให้อากาศชุ่มชื้นและมีฝนตกทั่วไป
ฤดูกาล พิจารณาตามลักษณะลมฟ้าอากาศของประเทศไทย แบ่งฤดูกาลของจังหวัดสมุทรสาคร
ออกเป็น 3 ฤดู ดังนี้ ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่กลางเดือนตุลาคมถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นฤดูมรสุม
ตะวันออกเฉียงเหนือ จะมีลมเย็นและแห้งจากทิศตะวนั ออกเฉียงเหนือพัดผา่ น ทำให้อากาศเย็นทัว่ ไป โดยมี
อากาศหนาวจัดในช่วงเดือนธันวาคมและมกราคม ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือน
พฤษภาคม ในระยะนี้เป็นช่วงว่างของฤดูมรสุม จะมีลมจากทิศใต้และตะวันออกเฉียงใต้พัดปกคลุมทำให้
มีอากาศร้อนอบอ้าวท่ัวไป โดยมีอากาศร้อนที่สุดในเดือนเมษายน ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่กลางเดือนพฤษภาคม
ถึงกลางเดือนตุลาคม ซ่ึงเป็นฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้จะมีลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นลมที่พัดจาก
มหาสมุทรอนิ เดีย น้ำฝนและความชมุ่ ชื้นเขามายังประเทศไทย จงึ ทำใหม้ ีฝนชกุ ทัว่ ไป เดอื นที่มีฝนตกมากท่ีสุด
คือเดอื นกนั ยายน
ตารางท่ี 1 - 2 แสดงสถิติอณุ หภมู สิ งู สุด - ตำ่ สดุ และอณุ หภูมเิ ฉล่ยี จงั หวัดสมุทรสาคร ปี 2558-2562
ปี พ.ศ. อุณหภูมสิ ูงสดุ อุณหภูมิตำ่ สดุ อุณหภูมเิ ฉลีย่
2558 40.0 13.0 28.85
2559 41.4 11 28.94
2560 38.8 13.5 28.49
2561 38.9 15.6 28.21
2562 40.5 14.2 28.76
(ทมี่ าของข้อมูล : สถานีอตุ นุ ยิ มวิทยาของจงั หวดั นครปฐม ข้อมูล ณ เดอื น ธันวาคม 2562)
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
10
11.4 สภาพอุตนุ ยิ มวิทยาและอทุ กวิทยา
ข้อมูลภูมิอากาศจากสถานีตรวจอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยาที่อยูใ่ นพื้นที่ลุ่มน้ำท่าจีนและพื้นที่
ข้างเคยี ง รวมถงึ สรุปข้อมูลภูมิอากาศท่สี ำคัญประกอบด้วย อุณหภูมคิ วามชื้นสมั พัทธ์ เมฆปกคลุม ความเรว็ ลม
และปรมิ าณการระเหยถาด รวมถึงปริมาณการคายระเหยของพืชอา้ งองิ ท่คี ำนวณจากวิธี Modified Penman
สำหรับพื้นที่ลมุ่ นำ้ ท่าจนี สรุปได้ดังนี้
ตารางที่ 1 - 3 แสดงขอ้ มลู สภาพภูมิอากาศในพน้ื ทลี่ มุ่ นำ้ ท่าจีน
ข้อมลู ภูมอิ ากาศทีส่ ำคญั หนว่ ย ชว่ งพสิ ยั คา่ รายเดอื นเฉลย่ี คา่ เฉลย่ี รายปี
อณุ หภูมิ องศาเซลเซยี ส 24.7 – 30.1 27.8
ความช้ืนสมั พัทธ์ เปอรเ์ ซ็นต์ 71.5 – 81.5 75.9
ความเรว็ ลม 1.5 – 2.60 2.1
เมฆปกคลุม น็อต 3.0 – 9.00 5.6
0-10 ออ็ กตา้
(ท่มี า : สถานตี รวจอากาศ กรมอตุ นุ ิยมวิทยา ข้อมูล ณ ปี พ.ศ. 2561)
11.5 ปรมิ าณน้ำฝน
จังหวัดสมทุ รสาครเป็นจงั หวดั ทีม่ ฝี นอยใู่ นเกณฑน์ อ้ ย ปริมาณฝนเฉลี่ยตลอดปี 1,200 – 1,400
มิลลิเมตร และมจี ำนวนวันฝนตกเฉลย่ี 120 – 130 วนั เดือนทีม่ ฝี นมากสดุ คือเดือนกนั ยายน มปี รมิ าณฝน
เฉล่ยี 200 – 300 มลิ ลเิ มตร และมจี ำนวนฝนตก 19 – 21 วนั
ตารางท่ี 1 - 4 แสดงสถิติปริมาณนำ้ ฝนและจำนวนวันทฝ่ี นตกในจังหวัดสมทุ รสาคร ปี 2558-2562
ปี พ.ศ. ปรมิ าณนำ้ ฝน จำนวนวนั ท่ฝี นตก
(มลิ ลเิ มตร) (วัน)
พ.ศ.2558 1,175.1 105
พ.ศ.2559 115
พ.ศ.2560 790.6 125
พ.ศ.2561 1,227.9 116
พ.ศ. 2562 1,081.6 87
694.1
(ทมี่ าของขอ้ มลู : สถานีอุตุนยิ มวิทยาของจังหวัดนครปฐม ขอ้ มูล ณ ธันวาคม 2562)
ความชน้ื สัมพัทธ์ ระหวา่ งปี 2558 - 2562 มคี า่ เฉล่ียร้อยละ 70 ความชน้ื สัมพทั ธ์สงู สุด เม่ือปี 2558 - 2562
รอ้ ยละ 100 และความชืน้ สัมพัทธ์ต่ำสดุ ปี 2562 รอ้ ยละ 21
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
11
ตารางที่ 1 - 5 แสดงสถติ คิ วามชน้ื สมั พทั ธ์ของพ้ืนทีจ่ ังหวัดสมทุ รสาคร ปี 2558 – 2562
ปี พ.ศ. ความช้ืนสัมพทั ธ์ ความชื้นสมั พัทธ์ ความชืน้ สมั พัทธ์
สงู สดุ รอ้ ยละ (%) ตำ่ สดุ รอ้ ยละ (%) เฉลีย่ ร้อยละ (%)
2558 100 25 69.62
2559 100 22 69.54
2560 100 28 70.37
2561 100 28 71.87
2562 100 21 68.58
(ทม่ี าของข้อมลู : สถานีอุตุนยิ มวิทยาของจังหวดั นครปฐม ข้อมูล ณ ธันวาคม 2562)
11.6 ลกั ษณะดนิ
การสำรวจและจำแนกดนิ เพอ่ื จดั ทำแผนที่ดิน มาตราสว่ น 1: 25,000
จากการสำรวจ ศกึ ษาลกั ษณะและคุณสมบตั ขิ องดินในจังหวดั สมทุ รสาคร ไดจ้ ำแนกดนิ ออกเป็น 3
กลุ่มชดุ ดนิ มเี นือ้ ท่ีประมาณ 322,668 ไร่ หรือร้อยละ 59.18 ของเนอื้ ทท่ี งั้ หมด และเปน็ หนว่ ยพื้นที่เบ็ดเตล็ด
3 หน่วย ได้แก่ พื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ที่อยู่อาศัย และพื้นที่น้ำ มีเนื้อที่ประมาณ 222,548 ไร่ หรือร้อยละ
40.82 ของเนือ้ ทที่ ัง้ หมด สำหรับหน่วยแผนท่ีทัง้ หมดท่แี สดงไวใ้ นภาคแผนที่ มี 6 หน่วย โดยเป็นหนว่ ยเดย่ี ว 5
หนว่ ย แผนทแ่ี ละหนว่ ยปะปนของกลมุ่ ชุดดนิ 1 หน่วย แบ่งเป็นประเภทของกลุ่มชุดดิน 3 ประเภท และหน่วย
พ้นื ที่ เบด็ เตลด็ 3 หนว่ ย
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
12
ตารางที่ 1 - 6 เน้อื ทีข่ องกลุ่มชดุ ดินและพืน้ ทเ่ี บด็ เตล็ดจังหวดั สมทุ รสาคร
ลำดบั สัญลักษณ์ คำอธบิ าย เนอื้ ท่ี
หนว่ ยแผนที่ ไร่ รอ้ ยละ
159,509 29.25
1 1 8-3 กลมุ่ ชดุ ดินท่ี 8-3 (80:20) 126,253 23.16
2 8 กลุ่มชุดดินที่ 8 36,906 6.77
3 12 กลุ่มชดุ ดินที่ 12 167,535 30.73
4 FB พ้ืนทเี่ พาะเลยี้ งสัตวน์ ้ำ 45,438 8.33
5 U ทีอ่ ยู่อาศยั โรงเรยี น วัด สถานท่ีราชการ 9,575 1.76
6 W พืน้ ท่ีน้ำ 545,216 100
เน้อื ทร่ี วม
(ทม่ี า : สถานีพัฒนาทด่ี ินสมุทรสาคร)
ตารางที่ 1 - 7 เนอื้ ที่ของกล่มุ ชุดดนิ เปน็ รายอำเภอ
กล่มุ ชดุ ดนิ กระทุม่ แบน อำเภอ เมืองสมทุ รสาคร รวมเนือ้ ท่ี (ไร่)
13,044 บ้านแพ้ว 19,233
8 42,816 939,976 47,013 126,253
8-3 69,680 36,906 159,509
12 25,185 157,843 36,906
FP 2,226 9,692 19,947 167,535
U 83,271 306 6,376 45,438
W 973 287,318 9,575
ผลรวม 174,627 545,216
(ที่มา : สถานีพัฒนาท่ดี นิ สมทุ รสาคร)
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
13
กลมุ่ ชดุ ดนิ ที่ 3
เปน็ กลุ่มชดุ ดินที่เกดิ จากวตั ถตุ ้นกำเนิดดนิ พวกตะกอนผสมระหว่างตะกอนลำนำ้ และตะกอน
นำ้ ทะเลแล้วพฒั นาในสภาพนำ้ กรอ่ ย ในบริเวณทีร่ าบลมุ่ หรือที่ราบเรยี บ บรเิ วณชายฝ่งั ทะเลหรอื หา่ งจากทะเล
ไม่มากนัก มีน้ำแช่ขังในช่วงฤดูฝน เป็นกลุ่มดินลึกที่มีการระบายน้ำเลว มีเนื้อดินเป็นดินเหนียว หน้าดิน
อาจแตกระแหงเป็นร่องในฤดูแล้ง และมีรอยถูไถลในดิน ดินบนมีสีดำ ส่วนดินล่างมีสีเทาหรือน้ำตาลอ่อน
มจี ุดประ สเี หลืองและสนี ้ำตาล บางบริเวณอาจพบจดุ ประสแี ดงปะปนหรือพบผลกึ ยปิ ซัม ส่วนดินชน้ั ลา่ งจะพบ
ช้นั ตะกอนทะเลสีเขยี วมะกอก ที่ความลึกประมาณ 100 ถงึ 150 เซนติเมตรและพบเปลือกหอยปน ปฏิกิริยา
ดินเป็นกลางถึงด่างปานกลาง มีค่าความเป็นกรดเป็นด่างประมาณ 7.0-8.5 ดินมีความอุดมสมบูรณ์
ตามธรรมชาตปิ านกลางถงึ สูง
ปัจจุบันบริเวณดังกล่าวส่วนใหญ่ใช้ทำนา หรือยกร่องปลูกพืชผักและผลไม้ ซึ่งไม่ค่อยจะมี
ปญั หาในการใชป้ ระโยชนท์ ่ดี นิ แต่ถา้ เป็นท่ีลมุ่ มากๆ จะมปี ัญหาเรอื่ งนำ้ ท่วมในฤดฝู น หรือถา้ หากอย่ใู นบริเวณ
ที่มีอิทธิพลของน้ำทะเลขึ้นลงอยู่ในรอบปี อาจพบปัญหาดินเค็มบ้าง
กลุ่มชุดดนิ ท่ี 8
เป็นกลุ่มชุดดินที่มีเนือ้ ดินเป็นกลุ่มดนิ เหนียว ดินบนมีลักษณะการทับถมเป็นชั้นๆ ของดิน
และอินทรียวัตถทุ ่ีได้จากการขุดลอกร่องน้ำ ดินล่างมีสีเทา บางแห่งมีเปลือกหอยปะปนอยู่ด้วย พบบรเิ วณท่ี
ราบลมุ่ ซ่ึงปัจจุบันเกษตรกรได้ทำการขดุ ยกร่องเพื่อทำการปลกู พืชผลตา่ งๆ ทำให้สภาพผิวดินเดมิ เปลย่ี นแปลง
ไป ตามปกติดนิ มีความอุดมสมบรู ณ์ตามธรรมชาตปิ านกลางถงึ สงู ปฏิกริ ยิ าดนิ เป็นกรดปานกลางถึงเป็นกลาง
มีค่าความเปน็ กรดเปน็ ด่างประมาณ 6.0-7.0
ดนิ ในกล่มุ นีไ้ ดร้ ับการปรับปรงุ บำรุงดินเป็นอยา่ งดี และไดท้ ำมานานแล้ว จึงถือว่าไม่มีปัญหา
แต่ประการใดในเรื่องคุณภาพของดิน แต่สำหรับดินตามชายทะเลบางแห่ง ซึ่งยกร่องใหม่ อาจมีปัญหาเร่อื ง
ความเค็ม
กล่มุ ชดุ ดนิ ท่ี 12
เป็นกลุม่ ชดุ ดินทีเ่ กิดจากวตั ถตุ น้ กำเนดิ ดนิ พวกตะกอนนำ้ ทะเล ในบรเิ วณทร่ี าบน้ำทะเลท่วม
ถงึ และบริเวณชะวากทะเล เปน็ กลุ่มดินลกึ ทม่ี กี ารระบายน้ำเลวมาก เป็นดนิ เลนเละ ทมี่ ีเนื้อดินเป็นดินเหนียว
หรือดนิ ร่วนเหนยี วปนทรายแป้ง และพบเศษรากพืชปะปนในดนิ เป็นจำนวนมาก ดินบนมีสีดำปนเทา มจี ดุ ประ
สีน้ำตาลเล็กน้อย ส่วนดินล่างเป็นดินเลนสีเทาแก่หรือสีเทาปนเขียว มีความอุดมสมบูรณ์ตามธรรมชาติ
ปานกลางถงึ สงู ปฏกิ ริ ยิ าดินเป็นกลางถึงด่างปานกลาง มคี ่าความเปน็ กรดเป็นดา่ งประมาณ 7.0 - 8.5
ปญั หาสำคญั ในการใช้ประโยชน์ทีด่ นิ ของหน่วยแผนทน่ี ้ี ไดแ้ ก่ เป็นดินเลนมโี ครงสรา้ งเลวและ
เป็นดินเคม็ ไม่เหมาะท่ีจะนำมาใชป้ ระโยชนท์ างการเกษตร
นอกจากนนั้ บรเิ วณดังกล่าวยังคงมีน้ำทะเลท่วมถงึ อยูเ่ ปน็ ประจำในช่วงน้ำทะเลข้ึน ปัจจุบัน
บรเิ วณดงั กล่าวมลี ักษณะเปน็ ป่าชายเลน มีท้งั ทเี่ ป็นป่าเส่ือมโทรมและป่าสมบรู ณบ์ างแหง่ เปลี่ยนสภาพมาเป็น
บ่อเลย้ี งปลากะพง เลย้ี งก้งุ หรอื ทำนาเกลือ
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
14
11.7 แหลง่ น้ำธรรมชาติของจงั หวัด
จังหวัดสมุทรสาครได้รับนำ้ ส่วนใหญม่ าจากแม่น้ำทา่ จีนซึง่ เปน็ แม่น้ำสายหลักทีส่ ำคัญของจังหวัด
ไหลผา่ นพื้นที่ตอนกลางของจังหวดั ยาวประมาณ 70 กิโลเมตร เป็นสาขาหน่ึงของแม่น้ำเจ้าพระยา โดยแยก
จากแม่นำ้ เจา้ พระยามาจากปากคลองมะขามเฒ่า อำเภอวดั สงิ ห์ จังหวัดชัยนาท แลว้ ไหลคดเคย้ี วไปตามแนว
เหนอื ใต้ ขนานกบั แม่นำ้ เจ้าพระยา ผา่ นจังหวัดสุพรรณบุรี เรยี กว่าแม่นำ้ สพุ รรณ ผา่ นจังหวดั นครปฐม เรียก
แม่น้ำนครชัยศรี ผ่านอำเภอกระทุ่มแบน จังหวัดสมุทรสาคร เรียกแม่น้ำท่าจีน แล้วไหลลงสู่อ่าวไทยที่
ตำบลท่าฉลอม อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร และแม่น้ำเจ้าพระยา การชลประทานใช้น้ำจาก
แหลง่ น้ำในลำคลองชลประทาน 10 สาย คลองธรรมชาติกวา่ 262 สาย
แหล่งน้ำชลประทาน จังหวัดสมทุ รสาคร มีระบบการชลประทานที่ดี มีพื้นที่อยู่ในเขตชลประทาน
จำนวน 331,842 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 55.60 ของพื้นที่จังหวัด ซึ่งครอบคลุมพื้นที่การเกษตรทั้ง 3 อำเภอ
ซึ่งพื้นที่ชลประทานดังกล่าวอยู่ในความรับผิดชอบของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาภาษีเจริญ จำนวน
128,705 ไร่ โครงการสง่ น้ำและบำรุงรักษาดำเนินสะดวก จำนวน 90,193 ไร่ โครงการส่งนำ้ และบำรงุ รกั ษา
นครชุม จำนวน 29,464 ไร่ และโครงการส่งน้ำและบำรงุ รักษานครปฐม จำนวน 54,780 ไร่ และโครงการ
ชลประทานสมทุ รสาคร (โครงการแกม้ ลิงอันเน่ืองมาจากพระราชดำร)ิ จำนวน 28,700 ไร่ และมพี ืน้ ทีต่ อนลา่ ง
ของจังหวัดซึ่งเป็นพื้นที่นอกเขตชลประทาน จำนวน 213,374 ไร่ อยู่ในความรับผิดชอบของโครงการ
ชลประทานสมทุ รสาคร ดังน้ี
- อำเภอเมอื งสมทุ รสาคร ได้แก่ แมน่ ำ้ ทา่ จนี , คลองมหาชัย, คลองพทิ ยาลงกรณ,์
คลองสุนขั หอน
- อำเภอกระทุ่มแบน ไดแ้ ก่ แม่น้ำทา่ จีน, คลองภาษีเจรญิ , คลองบางยาง
- อำเภอบ้านแพว้ ไดแ้ ก่ คลองดำเนนิ สะดวก
แหล่งนำ้ ใตด้ ิน ในพืน้ ทจ่ี ังหวดั สมทุ รสาคร สภาพของทรัพยากรน้ำใตด้ ินมี 2 ลักษณะ คอื
1. สภาพแหล่งน้ำใต้ดินที่ให้ปริมาณน้ำมาก (ประมาณ 50-100 ลบ.ม./ชม.) โดยทั่วไปน้ำมี
คุณภาพดี แต่บางพื้นที่น้ำกร่อยและมีตะกอนของสนิมเหล็กเจือปน ครอบคลุมพื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว อำเภอ
กระทุม่ แบน และอำเภอเมืองสมทุ รสาคร บางสว่ น
2. สภาพแหล่งน้ำใต้ดินที่ให้ปริมาณน้ำน้อย (ประมาณ 1-30 ลบ.ม./ชม.) โดยทั่วไปน้ำมี
คณุ ภาพดี แต่บางพนื้ ท่มี คี ณุ ภาพปานกลาง น้ำกร่อยและมตี ะกอนของสนิมเหล็กเจอื ปน ครอบคลมุ พื้นทอี่ ำเภอ
เมืองสมุทรสาคร
แหล่งน้ำธรรมชาติ จังหวัดสมุทรสาครมีแหล่งน้ำธรรมชาติคือแม่น้ำท่าจีน และแม่น้ำ
เจ้าพระยา โดยแม่น้ำทา่ จีน เป็นแหล่งน้ำธรรมชาติที่สำคัญของจังหวัด เป็นแหล่งน้ำทีใ่ ช้ในการเกษตรกรรม
ของประชากรทอ่ี าศยั อยู่ตามรมิ ฝ่งั แม่น้ำ และลำคลอง ภายในจังหวัดและจงั หวัดใกล้เคียง แหลง่ น้ำธรรมชาติ
ของจงั หวดั สมทุ รสาคร มจี ำนวนประมาณ 262 สาย
(ท่มี า : สำนักงานทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดสมุทรสาคร)
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
15
11.8 พื้นท่ชี ลประทานและระบบชลประทานของจังหวัดสมุทรสาคร
ระบบชลประทานในเขตจังหวัดสมุทรสาคร อยู่ในเขตชลประทานและโครงการส่งน้ำและ
บำรุงรักษา รวม 5 โครงการ ดังนี้
๑) โครงการชลประทานสมทุ รสาคร
๒) โครงการสง่ น้ำและบำรงุ รักษาภาษเี จรญิ
๓) โครงการสง่ น้ำและบำรงุ รักษาดำเนนิ สะดวก
๔) โครงการสง่ นำ้ และบำรงุ รกั ษานครปฐม
๕) โครงการสง่ น้ำและบำรงุ รักษานครชมุ
ภาพท่ี 1 - 2 โครงการชลประทานในเขตจังหวัดสมทุ รสาคร
(ทีม่ า : โครงการชลประทานสมุทรสาคร)
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
16
พืน้ ท่ฝี ัง่ ตะวนั ออกของแม่นำ้ ทา่ จนี
พื้นที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำท่าจีนเป็นที่ตั้งของตัวจังหวัด ศาลากลาง ศูนย์ราชการต่างๆ โรงเรียน
ย่านธุรกิจการค้าด้านอาหารทะเล ทั้งทีเ่ ป็นของทะเลสดและร้านอาหาร เขตเทศบาลนครสมุทรสาคร ชุมชน
ท่ีพักอาศัย นอกจากนย้ี ังเปน็ ท่าเทยี บเรอื ประมง แหล่งอุตสาหกรรมดา้ นการสง่ ออกอาหารทะเลแปรรูปต่างๆ
กระจายอยู่ในเขตพื้นที่อำเภอเมือง พื้นที่ฝั่งตะวันออกรับน้ำจากโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาภาษีเจริญ
ผา่ นทางคลองภาษเี จรญิ คลองสีว่ าพาสวสั ดิ์ คลองคอกกระบอื คลองบางน้ำจดื และคลองท่เี ชอื่ มต่อตามแนว
เหนือ-ใต้ จากกรงุ เทพมหานครผา่ นทางคลองมหาชัย-สนามชัย มีโครงการท่สี ำคัญได้แก่ โครงการแกม้ ลงิ คลอง
มหาชัย-สนามชยั อันเน่อื งมาจากพระราชดำริ เป็นโครงการทีช่ ่วยระบายนำ้ เพอ่ื บรรเทาปัญหานำ้ ท่วมกรงุ เทพฯ
และปริมณฑล โดยโครงการก่อสร้าง 1/11 ได้ดำเนินงานการก่อสร้างอาคารชลประทานต่างๆ ในส่วนของ
กรมชลประทานทีร่ ับผิดชอบในพ้ืนท่ีจังหวัดสมุทรสาคร ประกอบด้วย คันกั้นน้ำเค็มที่เชื่อมต่อระหวา่ งประตู
ระบายนำ้ ประตรู ะบายนำ้ และสถานสี บู นำ้ คลองมหาชยั -สนามชยั ประตูระบายนำ้ คลองพระราม(คลองหลวง)
ประตูระบายนำ้ คลองเจก๊ ประตูระบายนำ้ คลองสหกรณ์สาย 3 ประตรู ะบายน้ำคลองโคกขามเก่า ประตรู ะบาย
น้ำคลองโคกขาม ประตูระบายน้ำคลองสหกรณส์ าย 4 ประตรู ะบายน้ำคลองสหกรณ์ สาย 5 ประตูระบายน้ำ
คลองลัดตะเคียน ประตูระบายน้ำคลองแสมดำ ส่วนประตูระบายน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วมในเขตเทศบาลนคร
สมุทรสาคร ได้แก่ ประตูระบายน้ำคลองจาก ประตูระบายน้ำคลองหวายลิง ประตรู ะบายน้ำคลองหวายลิงใหญ่
ประตูระบายนำ้ คลองขา้ งวัดเจษฎาราม ประตรู ะบายนำ้ คลองตาขนุ ประตรู ะบายน้ำคลองยม ประตรู ะบายน้ำ
คลองลดั ปอ้ ม ซ่ึงไดด้ ำเนนิ การกอ่ สร้างประตูระบายนำ้ แล้วเสร็จทัง้ ระบบสามารถช่วยในด้านการระบายนำ้ โดย
Gravity ได้ ประมาณวันละ 3 ล้าน ลบ.ม. และใช้เครื่องสูบน้ำระบายน้ำได้ วันละ 1.5 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งใช้ชว่ ย
การระบายน้ำในระบบแก้มลิงเพื่อบรรเทาปัญหาอุทกภัย ปกป้องพื้นที่นิคมอุตสาหกรรมสินสาคร หมู่บ้าน
จัดสรรต่างๆ ในส่วนของเขตเทศบาลนครสมุทรสาคร ได้ดำเนินการก่อสร้างกำแพงป้องกันน้ำท่วมริมคลอง
มหาชัย ปัจจุบันดำเนินการแล้วเสรจ็ ต้ังแต่บรเิ วณท้ายประตูระบายนำ้ และสถานสี บู น้ำคลองมหาชัย-สนามชัย
ถึงสะพานข้ามคลองมหาชยั และอยู่ระหว่างดำเนินการก่อสร้าง บริเวณปากคลองมหาชยั บรเิ วณสะพานปลา
นอกจากนี้ในพื้นที่ฝั่งตะวันออก ยังได้ดำเนินการปรับปรุงอาคารชลประทานบริเวณปากคล องที่เชื่อมต่อกบั
แมน่ ำ้ ท่าจนี เพ่อื ป้องกันบรรเทาปัญหานำ้ ท่วมในพ้ืนที่เศรษฐกิจ พืน้ ทีภ่ าคการเกษตร และทีอ่ ยูอ่ าศยั
พื้นที่ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำท่าจีน เขตชุมชนท่าฉลอม (เป็นสุขาภิบาลแห่งแรกของประเทศไทย)
ส่วนใหญ่เป็นที่ตั้งของบ้านเรือนย่านธุรกิจการค้าอาหารทะเล มีท่าเทียบเรือประมงในการนำอาหารทะเลมา
ขึ้นฝั่ง และเหนือถนนพระราม 2 เป็นนิคมอุตสาหกรรมสมุทรสาคร พื้นที่อำเภอเมืองบางส่วนเป็นพื้นท่ี
การเกษตรกรรม ในพื้นที่อำเภอบ้านแพ้วส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม มีคลองที่สำคัญ คือคลองดำเนิน
สะดวก และคลองสุนัขหอน ซึ่งเป็นคลองเชื่อมต่อในแนวตะวันออก-ตะวันตก ระหว่างแม่นำ้ ทา่ จีนกับแม่น้ำ
แมก่ ลอง คลองดำเนนิ สะดวกเป็นคลองท่รี ับน้ำจากแมน่ ้ำแมก่ ลองมาใชใ้ นภาคการเกษตร ส่วนคลองสุนัขหอน
เป็นคลองที่รับการระบายน้ำ จากคลองระบายน้ำสายต่างๆในเขตพื้นที่โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาดำเนิน
สะดวก เช่น ประตูระบายดี 2 ดี 3 ดี 4 ดี 7 และประตรู ะบายคลองท่าแรง้ พื้นทีใ่ ต้แนวถนนพระราม 2 ส่วน
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
17
ใหญ่เป็นพื้นที่ทำการเพาะเลีย้ งสัตว์น้ำทะเล และนาเกลือ มีคลองเชื่อมต่อ ระหว่างคลองสุนัขหอนกับทะเล
เช่น คลองบางสีคต คลองบางยี่พระ คลองบางขุด คลองนิคม1 โดยใช้ประโยชน์ในการนำน้ำทะเล
มาทำนาเกลือ
พ้ืนทขี่ า้ งตน้ เปน็ พ้ืนทไี่ ดร้ บั อิทธพิ ลจากการขึ้น-ลง ของนำ้ ทะเล ประสบปัญหาเร่ืองนำ้ ท่วมในช่วงน้ำ
ทะเลหนุนมาโดยตลอด เนื่องจากเป็นพื้นที่ลุ่มต่ำและเป็นพื้นที่รับน้ำจากการระบายน้ำโดยตรง ปัจจุบัน
โครงการชลประทานสมุทรสาครได้ดำเนนิ การขดุ ลอกคลองสุนัขหอนบางสว่ น เพื่อช่วยในการระบายน้ำจาก
พื้นทีต่ อนบน ทั้งนพี้ ้ืนทีโ่ ครงการส่งนำ้ ฯ ดำเนินสะดวกจะเกิดปัญหาอทุ กภยั ในเขตอำเภอ บ้านแพว้ ในกรณที ม่ี ี
ปริมาณฝนในพ้ืนที่มากกวา่ 80 มลิ ลเิ มตร เนอื่ งจากลกั ษณะทางภมู ิประเทศเป็นทลี่ ุ่มตำ่ ประกอบกบั การหนุน
ของนำ้ ทะเลทำใหก้ ารระบายนำ้ เป็นไปตามจงั หวะการขน้ึ -ลงของน้ำทะเล โครงการชลประทานสมทุ รสาครยัง
ไดด้ ำเนนิ การกอ่ สร้างระบบป้องกันน้ำทว่ มเปน็ ประตรู ะบายนำ้ ริมแมน่ ้ำท่าจีนและทอ่ ระบายนำ้ รมิ แมน่ ้ำทา่ จีน
และก่อสร้างทำนบชั่วคราวป้องกันน้ำท่วมตามคลองสาขาที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำท่าจีนเพื่อป้องกันน้ำท่วมจาก
การหนนุ ของนำ้ ทะเล
(ทมี่ าของขอ้ มลู : โครงการชลประทานสมทุ รสาคร)
11.9 พื้นท่ีป่าไม้ เพ่อื การอนรุ กั ษ์ในท้องท่ีจงั หวดั สมทุ รสาคร แบ่งเป็น 3 ประเภท ดงั นี้
ป่าสงวนแห่งชาติ คณะรัฐมนตรีมีมติกำหนดให้พื้นที่ป่าชายเลนตลอดแนวชายฝั่งทะเลในท้องที่
จงั หวดั สมทุ รสาคร เปน็ พื้นทีป่ ่าไม้ถาวรจำนวน 2 ป่า ได้แก่ 1) ปา่ ไม้ถาวรป่าชายทะเลทอ้ งท่จี งั หวดั สมทุ รสาคร
แปลงที่ 1 และ 2) ปา่ ไมถ้ าวรป่าชายทะเลท้องที่จังหวัดสมุทรสาคร แปลงที่ 2 ซงึ่ ต่อมาพ้ืนท่ปี า่ ไม้ถาวรท้ัง 2
แห่ง ได้ถูกกำหนดให้เป็นเขตป่าสงวนแห่งชาติตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 โดยมี
รายละเอียด ดังน้ี
- ป่าสงวนแห่งชาตปิ า่ อ่าวมหาชัยฝ่งั ตะวันออก ตัง้ อยู่บรเิ วณตลอดแนวริมชายฝ่ังทะเลในเขต
ท้องที่ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลโคกขาม ตำบลพันทา้ ยนรสิงห์ อำเภอเมอื งสมุทรสาคร จังหวัดสมทุ รสาคร
มีแนวเขตตั้งแต่ปากอ่าวมหาชยั ฝัง่ ซ้ายตำบลบางหญ้าแพรก ถึงคลองบางเสาธง ตำบลพันท้ายนรสิงห์ ติดตอ่
เขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ มีพื้นที่ 7,343 ไร่ ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวงฉบับที่ 1,194 (พ.ศ.2529)
ออกตามความในพระราชบัญญตั ปิ า่ สงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507
- ป่าสงวนแหง่ ชาตปิ ่าอา่ วมหาชัยฝ่ังตะวันตก ต้ังอยูบ่ ริเวณริมชายฝ่ังทะเลในเขตทอ้ งที่ตำบล
นาโคก ตำบลกาหลง ตำบลบ้านบ่อ ตำบลบางโทรัด ตำบลบางกระเจ้า และตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอ
เมืองสมทุ รสาคร มีแนวเขตตัง้ แตเ่ ขตตดิ ต่อจงั หวัดสมทุ รสงครามถึงปากอา่ วมหาชยั ฝ่งั ขวาตำบลบางหญา้ แพรก
มีพื้นที่ 8,865 ไร่ภายในแนวเขตตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ 1,202 (พ.ศ. 2530) ออกตามความใน
พระราชบญั ญัตปิ า่ สงวนแหง่ ชาติ พ.ศ. 2507
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
18
พ้นื ทีเ่ ขตห้ามลา่ สัตวป์ า่
เขตห้ามล่าสัตว์ป่าพันท้ายนรสิงห์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลโคกขาม
ตำบลพันท้ายนรสิงห์ ตำบลบางกระเจ้า ตำบลบ้านบ่อ ตำบลบางโทรัด ตำบลกาหลง ตำบลนาโคก
อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร มีพื้นที่ประมาณ 14,426 ไร่ ตามแนวเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ปา่ อ่าวมหาชัยฝ่ังตะวันออกและป่าอา่ วมหาชยั ฝ่ังตะวนั ตก ยกเว้นพ้ืนที่บางสว่ นบริเวณตำบลบางหญา้ แพรกทม่ี ี
การครอบครองใช้ประโยชน์พ้ืนท่ีมามากกวา่ 20 ปี ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม
เรื่อง กำหนดพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าอ่าวมหาชัยฝั่งตะวันออก และป่าสงวนแห่งชาติป่าอ่าวมหาชัย
ฝง่ั ตะวนั ตก ทอ้ งที่ ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลโคกขาม ตำบลพนั ท้ายนรสิงห์ ตำบลบางกระเจา้ ตำบลบา้ นบอ่
ตำบลบางโทรัด ตำบลกาหลง ตำบลนาโคก อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร ให้เป็นเขตห้ามลา่
สัตวป์ ่า ตามพระราชบัญญตั สิ งวนและคุม้ ครองสตั ว์ป่า พ.ศ. 2535 ลงวันท่ี วันท่ี 8 กนั ยายน พ.ศ. 2554
พื้นที่ป่าชายเลน ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 15 ธันวาคม 2530, มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่
22 สงิ หาคม 2543 และมตคิ ณะรฐั มนตรเี มื่อวนั ที่ 17 ตลุ าคม 2543
ตามมติคณะรัฐมนตรีเมอ่ื วันที่ 15 ธันวาคม 2530 กำหนดเขตพน้ื ทท่ี ี่มนี ำ้ ทะเลท่วมถงึ ตลอดจนรมิ
ฝั่งแม่น้ำลำคลองในท้องที่จังหวัดสมุทรสาคร ให้เป็นเขตพื้นที่ป่าชายเลนเพื่อการอนุรักษ์มีเนื้อที่รวมทั้งส้ิน
164,621.77 ไร่ พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในเขตอำเภอเมืองสมุทรสาครและมีบางส่วนอยู่ตอนล่าง ในเขตอำเภอ
บ้านแพว้ จงั หวดั สมทุ รสาคร โดยเปน็ การประกาศทบั พน้ื ทดี่ ินกรรมสทิ ธพิ์ ้นื ที่สาธารณะ ห้วย หนอง คลอง บึง
ทั่วไป วัตถุประสงค์เพื่อยับยั้งมิให้มีการออกเอกสารสิทธิ์เพิ่มเติมในเขตพื้นที่ที่ประกาศและเพื่อสงวนไว้ซึง่
สภาพปา่ ชายเลนนอกเขตทีด่ ินกรรมสิทธท์ิ ่ีมอี ยู่
(ทมี่ า : สำนกั งานทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อมจงั หวัดสมุทรสาคร)
11.10 ขอ้ มูลประชากร/การปกครอง
จังหวัดสมุทรสาคร เป็นจังหวัดปรมิ ณฑลกรุงเทพมหานคร มีสภาพสงั คมแบบกึ่งชนบทกึ่งเมอื ง
ประชากรทอี่ าศัยอยใู่ นเขตเมอื งส่วนใหญ่จะตง้ั บ้านเรอื นกระจุกตัวอยรู่ ิมถนนสายหลักและสายรองมีลักษณะ
ครอบครัวเดี่ยว ส่วนการตั้งบ้านเรือนของประชากรในชนบทจะกระจายอยู่ตามริมแม่น้ำลำคลอง ประชากร
ของจงั หวดั สว่ นใหญเ่ ป็นคนไทยเชอื้ สายจีน และเช้อื สายรามญั
ปัจจุบันประชากรตามทะเบียนราษฎรของจังหวัดสมุทรสาคร ณ วันที่ 30 กรกฎาคม 2563
มี จำนวนรวม 587,338 คน เป็นเพศชาย 283,525 คน เพศหญิง 303,813 คน ความหนาแน่น เท่ากับ
673 คนตอ่ ตารางกิโลเมตร อำเภอท่ีมีประชากรมากทส่ี ดุ คือ อำเภอเมอื งสมุทรสาคร มีประชากร 304,563 คน
รองลงมาคือ อำเภอกระทมุ่ แบนมปี ระชากร 174,005 คน และอำเภอบา้ นแพ้ว มีประชากร 100,559 คน
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
19
ตารางท่ี 1 - 8 แสดงจำนวนประชากรของจงั หวดั สมุทรสาคร ปี พ.ศ.2563 จำแนกรายอำเภอ
สำนักทะเบยี น ชาย (คน) หญิง (คน) รวม (คน) ครัวเรอื น
อำเภอเมืองสมุทรสาคร 97,120 105,820 202,940 112,705
เทศบาลตำบลนาดี 13,256 14,741 27,997 16,512
เทศบาลตำบลบางปลา 3,348 3,567 6,915 4,318
เทศบาลนครสมุทรสาคร 33,108 33,952 67,060 18,905
รวมท้ังอำเภอ 146,832 158,080 304,912 152,440
อำเภอกระทุม่ แบน 31,844 33,906 65,750 38,047
เทศบาลตำบลสวนหลวง 17,281 17,446 34,727 21,251
เทศบาลเมืองกระทุม่ แบน 13,598 14,259 27,857 6,374
เทศบาลนครออ้ มน้อย 25,716 28,276 53,992 48,927
รวมทัง้ อำเภอ 88,439 93,887 182,326 114,599
อำเภอบ้านแพ้ว 24,058 26,162 50,220 15,419
เทศบาลตำบลเกษตรพัฒนา 2,438 2,633 5,071 1,552
เทศบาลตำบลบ้านแพว้ 1,553 1,684 3,237 1,052
เทศบาลตำบลหลักห้า 20,413 21,661 42,074 10,265
รวมทง้ั อำเภอ 48,462 52,140 100,602 28,288
(ที่มา : ท่ที ำการปกครองจังหวดั สมุทรสาคร, สงิ หาคม 2563)
เขตการปกครอง จังหวัดสมทุ รสาครแบง่ เขตการปกครองออกเปน็ 3 อำเภอ 40 ตำบล 290 หมบู่ ้าน ได้แก่
1) อำเภอเมืองสมทุ รสาคร มี 18 ตำบล 116 หมบู่ ้าน
2) อำเภอกระทุม่ แบน มี 10 ตำบล 76 หมู่บ้าน
3) อำเภอบา้ นแพว้ มี 12 ตำบล 98 หมูบ่ า้ น
ตารางท่ี 1 - 9 แสดงจำนวน อำเภอ ตำบล หมบู่ า้ น เทศบาล และ อบต. ในจังหวัดสมุทรสาคร
อำเภอ พื้นที่ ตำบล หมู่บา้ น เทศบาล อบต. หมายเหตุ
(ตร.กม.)
เมืองสมทุ รสาคร 492.040 18 116 7 11 1 เทศบาลนคร 6 เทศบาลตำบล
กระทมุ่ แบน 135.276 10 76 6 4 1 เทศบาลนคร 2 เทศบาลเมอื ง
3 เทศบาลตำบล
บา้ นแพว้ 245.031 12 98 3 7 3 เทศบาลตำบล
รวม 872.347 40 290 16 22
(ทม่ี า : ทีท่ ำการปกครองจังหวดั สมทุ รสาคร, สงิ หาคม 2563)
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
20
12. การเชอ่ื มโยงยุทธศาสตร์ด้านการเกษตร
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั ตามพระราชบัญญตั ิสภาเกษตรกรแห่งชาติ พ.ศ. 2553 มาตรา 33 (4)
ถือเป็นบทบาทหน้าที่ของสภาเกษตรกรจังหวัดที่จะต้องดำเนินการเพื่อให้ได้ข้อมลู ปัญหา และแนวทางการ
พฒั นาดา้ นการเกษตรภาพรวมของจงั หวัด โดยเน้ือหาตอ้ งมีใจความและสาระสำคัญตามแผนแมบ่ ทเพ่อื พฒั นา
เกษตรกรรม (มาตรา 41) ซึ่งสำนักงานสภาเกษตรกรจงั หวดั ในฐานะฝ่ายเลขานกุ ารของสภาเกษตรกรจังหวัด
ตอ้ งประสานความร่วมมือกบั หนว่ ยงานทเ่ี ก่ยี วขอ้ งดำเนนิ การจดั ทำ ต้งั แต่การจดั เกบ็ ขอ้ มลู ดา้ นการเกษตร การ
ประมวลผล วเิ คราะหข์ อ้ มูล จดั เวทรี ะดมความคิดเห็นเกษตรกรและผูม้ สี ว่ นได้ส่วนเสีย เพ่ือกำหนดทศิ ทางการ
พัฒนาการเกษตรของจังหวัด รวมทั้งจำแนกข้อมูลท่ีได้จากแผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัด ได้แก่ (1) สรุป
ทิศทางการพฒั นาจากแผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดเพอื่ นำไปเชือ่ มโยงจัดทำเปน็ แผนแม่บทฯ ตอ่ ไป (2) สรปุ
สาระสำคัญตามแผนแม่บทฯ (มาตรา 41) และ (3) ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาและแก้ไขปัญหาด้าน
การเกษตร ส่งให้สำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติประมวลข้อมูลเตรียมสนับสนุนการจัดทำแผนแม่บทเพ่อื
พฒั นาเกษตรกรรมระดับชาติ ตอ่ ไป
1.ยทุ ธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580)
เป้าหมายการพัฒนาประเทศ คือ “ประเทศชาติมัน่ คง ประชาชนมคี วามสุข เศรษฐกจิ พฒั นาอย่าง
ตอ่ เนอ่ื ง สงั คมเป็นธรรม ฐานทรัพยากรธรรมชำติย่ังยืน”โดยยกระดับศักยภาพของประเทศในหลากหลายมิติ
พัฒนาคนในทุกมิติและในทกุ ช่วงวยั ใหเ้ ปน็ คนดี เกง่ และมคี ุณภาพ สรา้ งโอกาส และความเสมอภาคทางสังคม
สร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และมีภาครัฐ ของประชาชน เพื่อประชาชนและ
ประโยชน์ส่วนรวม โดยการประเมินผลการพฒั นาตามยทุ ธศาสตรช์ าติ ประกอบด้วย
1) ความอยู่ดมี ีสขุ ของคนไทยและสงั คมไทย
2) ขดี ความสามารถในการแขง่ ขนั การพัฒนาเศรษฐกจิ และการกระจายรายได้
3) การพัฒนาทรัพยากรมนษุ ยข์ องประเทศ
4) ความเท่าเทียมและความเสมอภาคของสังคม
5) ความหลากหลายทางชีวภาพ คุณภาพสง่ิ แวดล้อม และความย่งั ยนื ของทรพั ยากรธรรมชาติ
6) ประสิทธิภาพการบรหิ ารจัดการและการเข้าถึงการใหบ้ รกิ ารของภาครัฐ
แผนแม่บทภายใตย้ ทุ ธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561 - 2580) (3) ประเด็นการเกษตร โดยใน
แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติประเด็นการเกษตร จะให้ความสำคัญกับการยกระดับการผลิตให้
เข้าสู่คุณภาพมาตรฐาน ความปลอดภัย การใช้ประโยชน์จากความโดดเด่นและเอกลักษณ์ของสินค้าเกษตร
รวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพ ในแต่ละพื้นที่การพัฒนาสินค้าเกษตรและการแปรรูปสินค้าเกษตร
เพอื่ สร้างมลู คา่ และคุณค่าให้กับสนิ ค้าเกษตร การประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยีและนวัตกรรมสมัยใหมใ่ นการผลิตและ
การจดั ทำฟารม์ นอกจากน้ี ยังมีการสนบั สนนุ และส่งเสรมิ การพัฒนาระบบนเิ วศของภาคเกษตรเพ่อื เสรมิ สรา้ ง
ให้การพฒั นามีการเติบโตอย่างต่อเนอ่ื ง และเข้มแข็ง ประกอบด้วย 6 แผนย่อย โดยสรุป ดังน้ี
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
21
1) แผนย่อยเกษตรอตั ลักษณ์พ้ืนถิ่น ประกอบดว้ ยแนวทางการพัฒนา ดังน้ี
1.1 ส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรอัตลักษณ์พื้นถิ่น ด้วยการประยุกต์ใช้
ภูมิปัญญา นวัตกรรม และเทคโนโลยีการพัฒนากระบวนกรผลติ และบรรจภุ ัณฑ์ ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพ
มาตรฐาน ที่ตอบสนองตอ่ ความ ต้องการของผูบ้ รโิ ภคท่หี ลากหลาย
1.2 ส่งเสริมการพัฒนาและยกระดับความสามารถของเกษตรกรและชุมชนในการ
พัฒนาสนิ คา้ เกษตรอัตลักษณพ์ นื้ ถ่นิ
1.3 สรา้ งอัตลักษณ์หรอื นำเสนอเรื่องราวเก่ียวกบั แหลง่ กำเนดิ ใหก้ ับสนิ ค้า รวมทั้ง
การสรา้ งความแตกต่างและโดดเดน่ ของสินค้าในแตล่ ะท้องถนิ่ และสร้างตราสนิ คา้ ของเกษตรอตั ลกั ษณ์พื้นถ่ิน
ตลอดจน เช่ือมโยงไปสู่ภาคการผลติ อ่นื
เปา้ หมาย สินค้าเกษตรอตั ลักษณพ์ ้นื ถิ่นมีมูลคา่ เพม่ิ ขนึ้
ตวั ชี้วัด อัตราการขยายตัวของมลู คา่ ของสินค้าเกษตรอัตลักษณพ์ ้ืนถิน่ (เฉล่ียร้อยละ)
2) แผนย่อยเกษตรปลอดภัย ประกอบดว้ ยแนวทางการพัฒนา ดังน้ี
2.1 สนับสนุนการบริหารจัดการฐานทรัพยากรทางเกษตรและระบบการผลิตที่
เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และสง่ เสริมการผลิตในระบบเกษตรกรรมย่งั ยืน
2.2 พัฒนาระบบคุณภาพมาตรฐานความปลอดภัยและระบบการตรวจรับรอง
คุณภาพจาก สถาบันที่มีความน่าเชื่อถือในระดับต่างๆ พัฒนาคุณค่าทางโภชนาการของสินค้าเกษตรและ
อาหารและพัฒนาระบบ การตรวจสอบย้อนกลับให้เป็นทยี่ อมรับกบั ความต้องการของตลาดทั้งในประเทศและ
ต่างประเทศ
2.3 ส่งเสริมและสนับสนุนเกษตรกร ชุมชน ท้องถิ่น รวมถึงผู้ประกอบการ
ให้สามารถผลติ สนิ คา้ เกษตรและอาหารท่มี คี ุณภาพมาตรฐาน และสง่ เสรมิ การวิจัยพฒั นาสนิ คา้
2.4 สรา้ งความตระหนกั รขู้ องผูผ้ ลิตและผบู้ ริโภคถึงความสำคัญของความปลอดภัย
และการสง่ เสริมด่านการขยายตลาดการบริโภคสินคา้ เกษตรและอาหารปลอดภยั
2.5 สนับสนุนการทำเกษตรอินทรีย์วิถีชาวบ้าน ควบคู่การขยายตลาดเกษตร
อินทรยี ท์ ง้ั ใน และต่างประเทศ
เปา้ หมายท่ี 1 สินคา้ เกษตรปลอดภัยมมี ูลค่าเพิม่ ขนึ้
ตัวชวี้ ัด อัตราการขยายตวั ของมูลคา่ ของสินค้าเกษตรปลอดภยั (เฉล่ียรอ้ ยละ)
เป้าหมายที่ 2 ผลิตภัณฑ์เกษตรปลอดภัยของไทยได้รับการยอมรับด้านคุณภาพ
ความปลอดภยั และคณุ ค่าทางโภชนาการสูงขน้ึ
ตัวชี้วดั ดัชนีความเชื่อมน่ั ผู้บริโภคดา้ นคณุ ภาพและความปลอดภัยอาหาร
3) แผนยอ่ ยเกษตรชีวภาพ ประกอบด้วยแนวทางการพัฒนา ดงั นี้
3.1 สนบั สนนุ การใช้ประโยชนจ์ ากการอนรุ กั ษท์ รพั ยากรชีวภาพ พนั ธุ์พชื พนั ธ์สุ ัตว์
และเช้อื จลุ นิ ทรยี ์
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
22
3.2 ส่งเสริมและสนบั สนุนการผลิต การแปรรูป และการพัฒนาสินคา้ เกษตรและ
ผลิตภัณฑ์ จากฐานเกษตรกรรมและฐานทรัพยากรชีวภาพ ยกระดับให้เกษตรกรเป็นผู้ประกอบการวิสาหกิจ
การเกษตรขนาดกลางและเล็กและสนับสนุนให้มีการนำวัตถุดิบเหลอื ทิ้งทางการเกษตรมาใช้ในอุตสาหกรรม
และพลงั งานทเี่ กีย่ วเนื่องกับชีวภาพได้อยา่ งมปี ระสิทธิภาพ
3.3 ส่งเสริมการปลูกพืชสมุนไพรให้เป็นพืชเศรษฐกิจตามความเหมาะสม
ของสภาพแวดล้อม ในแต่ละพื้นที่ มุ่งแปรรูปเพื่อป้อนในตลาดอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร สินค้า
ประเภทโภชนาเภสชั ผลติ ภณั ฑ์ประเภทเวชสำอาง และผลิตภัณฑ์กลุ่มเครอื่ งสำอาง
3.4 ส่งเสริมการทำการตลาดผ่านการสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์
จากเกษตร ชีวภาพ ตลอดจนประโยชน์และสรรพคุณของสมนุ ไพรไทย
เปา้ หมายท่ี 1 สนิ คา้ เกษตรชีวภาพมมี ลู คา่ เพม่ิ ขึ้น
ตวั ชว้ี ดั อตั ราการขยายตวั ของมูลค่าของสนิ คา้ เกษตรชีวภาพ (เฉลีย่ รอ้ ยละ)
เป้าหมายที่ 2 วิสาหกิจการเกษตรจากฐานชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นมี
การจัดตง้ั ทุกตำบล เพิม่ ขึน้
ตัวชี้วัด จำนวนวิสาหกิจการเกษตรขนาดกลางและเล็ก และผลิตภัณฑ์จากฐาน
ชีวภาพ
4) แผนยอ่ ยเกษตรแปรรปู ประกอบดว้ ยแนวทางการพฒั นา ดังนี้
4.1 ส่งเสริมการพัฒนาและใช้วัตถุดิบและผลิตผลทางการเกษตรที่เชื่อมโยง
ไปส่กู ระบวนการแปรรูปในอตุ สาหกรรมตอ่ เน่อื งทีเ่ กี่ยวขอ้ ง
4.2 สง่ เสริมการแปรรูปโดยประยุกตใ์ ช้เทคโนโลยแี ละนวตั กรรม รวมถงึ องคค์ วามรู้
และภูมิปัญญาที่ทันสมัย มีประสิทธิภาพในการแปรรูป สร้างความแตกต่างและเพิ่มมูลค่าในผลิตภัณฑ์
และสินค้าเกษตร
4.3 สนับสนุนการนำเทคโนโลยี นวัตกรรมสมัยใหม่มาใช้ในกระบวนการผลิตหลัง
การเกบ็ เกี่ยวและการแปรรปู
4.4 ส่งเสริมการสร้างตราสินคา้ และขยายชอ่ งทางการตลาดด้วยระบบเทคโนโลยี
สารสนเทศ และการสร้างเครือ่ งหมายทางการค้าและการปกปอ้ งสิทธิในทรัพย์สินทางปญั ญา
เปา้ หมายสนิ คา้ เกษตรแปรรูปและผลติ ภัณฑ์มีมูลคา่ เพิ่มขึน้
ตัวชว้ี ดั อัตราการขยายตวั ของมูลคา่ สนิ คา้ เกษตรแปรรปู และผลิตภณั ฑ์ (เฉล่ยี ร้อยละ)
5) แผนยอ่ ยเกษตรอจั ฉรยิ ะ ประกอบด้วยแนวทางการพัฒนา ดังนี้
5.1 สง่ เสรมิ การพฒั นาพนั ธ์พุ ชื พันธุ์สตั ว์ ปจั จัยการผลติ เครอื่ งจักรกลและอุปกรณ์
การเกษตร รวมทง้ั เทคโนโลยีและนวัตกรรมการเกษตรแหง่ อนาคต
5.2 พัฒนาศักยภาพเกษตรกรในการเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี
และนวัตกรรมทางการเกษตร การจัดการภาคเกษตรที่เป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อม องค์ความรูด้ ้านการผลิตและ
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
23
การตลาด การใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ เทคโนโลยีดิจิทัล ฐานข้อมลู สารสนเทศ
ทางการเกษตรต่างๆ
5.3 สนับสนุนและส่งเสริมการทำระบบฟาร์มอัจฉริยะ ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยี
ดิจิทัล และการใช้ประโยชนจ์ ากข้อมูลในการวางแผนการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลติ สินค้าที่สอดคล้องกบั
ความต้องการของตลาด
เปา้ หมายท่ี 1 สินค้าทไี่ ดจ้ ากเทคโนโลยสี มัยใหม่/อัจฉรยิ ะมมี ูลค่าเพิ่มขน้ึ
ตวั ชวี้ ัด มูลคา่ สินคา้ ท่ีมีการใชเ้ ทคโนโลยีสมยั ใหม/่ อจั ฉริยะ (เฉลย่ี ร้อยละ)
เป้าหมายที่ 2 ผลผลิตต่อหน่วยของฟาร์มหรือแปลงที่มีการใช้เทคโนโลยี
สมยั ใหม่/อัจฉริยะ เพ่ิมขน้ึ
ตัวชี้วัด ผลผลิตต่อหน่วยของฟาร์มหรือแปลงที่มีการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่/
อจั ฉริยะ (เฉลย่ี รอ้ ยละ)
6) แผนยอ่ ยการพฒั นาระบบนเิ วศการเกษตร ประกอบด้วยแนวทางการพัฒนา ดงั น้ี
6.1 เพิ่มประสิทธิภาพและการจัดการฐานทรัพยากรทางการเกษตร อนุรักษ์
และรักษาฐานทรัพยากรทางการเกษตรทสี่ ำคัญ การค้มุ ครองทดี่ นิ การเกษตร การจัดการน้ำเพอื่ การเกษตรและ
ชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนใช้ประโยชน์จากฐานข้อมูลทรัพยากรทางการเกษตรและการบริหาร
จดั การพ้นื ทีเ่ กษตรกรรมอย่างเหมาะสม
6.2 สร้างความมน่ั คงอาหารใหก้ บั ครัวเรอื นเกษตรกรและชุมชน สนับสนุนใหช้ ุมชน
ทางการเกษตรของท้องถิ่น สง่ เสริมการทำการเกษตรตามหลกั การปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง สนับสนนุ ให้
หน่วยงานของรัฐหรอื ท้องถนิ่ ในพนื้ ทมี่ ีบทบาทดำเนนิ การให้เกิดความมัน่ คงด้านอาหารในมิติต่างๆ รวมถึงการ
ดูแลโภชนาการของประชาชนในทุกช่วงวัย สร้างเสถียรภาพด้านรายได้ของเกษตรกรและประชาชน การมี
มาตรการรองรับสำหรบั ผู้มรี ายไดน้ อ้ ยใหส้ ามารถเขา้ ถงึ สินค้าเกษตรและอาหารไดอ้ ยา่ งท่ัวถึง และการติดตาม
การเปลี่ยนแปลงของราคาอาหาร และผลกระทบ
6.3 พัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศ และการเฝ้าระวังและเตือนภัยสินค้าเกษตร
ส่งเสรมิ ให้มกี ารพัฒนาระบบฐานข้อมูลสารสนเทศการเกษตรที่มีมาตรฐานและครบวงจร ทั้งเรื่องเกษตรกร
ข้อมูลอุปสงค์และอุปทานสินค้าเกษตรที่มุ่งเน้นการตลาดนำการผลิต ข้อมูลพื้นที่เกษตรกรรม ข้อมูลมูลคา่
สินค้าเกษตร การพัฒนาระบบติดตามเฝ้าระวังและวางระบบเตือนภัย กลไกการจัดการปัญหาที่อาจจะเกดิ
ขึ้นกับสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ในมิติต่างๆ ทั้งในด้านอุปสงค์และอุปทาน รวมทั้งให้เกษตรกรและผู้ใช้
ประโยชนส์ ามารถเข้าถงึ ข้อมูลได้ง่าย ตลอดจนเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานที่มีประสิทธิภาพ วิเคราะห์
แนวโนม้ การผลติ สินคา้ เกษตร
6.4 ส่งเสริมการรวมกลุม่ เกษตรกรเชื่อมโยงไปถึงผู้ประกอบการ ภาคเอกชน และ
หน่วยงานที่เกีย่ วขอ้ ง ในการพัฒนาดา้ นการผลิตและด้านการตลาดของสนิ คา้ เกษตร และผลติ ภณั ฑ์สนับสนุน
การขยายเครือข่ายธุรกิจของวิสาหกิจชุมชนและสหกรณ์ สนับสนุนให้มโี อกาสในการเข้าถึงแหล่งทุนภายใต้
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
24
เงื่อนไขที่ผ่อนปรนมากขึ้น และมีกลไกในการดูแลให้เกษตรกรได้รับประโยชน์จากการรวมกลุ่มและการเพม่ิ
มลู ค่าสินค้าเกษตรอย่างแท้จรงิ
6.5 วิจัยพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมสนับสนุนภาคเกษตร สนับสนุนและ
ส่งเสรมิ การวิจัยพน้ื ฐาน รวมถงึ การวิจัยเชงิ ประยกุ ต์ในด้านต่างๆ พฒั นาศกั ยภาพเกษตรกรในการเขา้ ถึง องค์
ความรู้และเทคโนโลยีดา้ นการผลติ และการตลาด เทคโนโลยีดจิ ิทลั และขอ้ มลู สารสนเทศ
6.6 พัฒนาคุณภาพมาตรฐานสินค้าและผลิตภัณฑ์ ยกระดับการผลิตสินค้าและ
ผลิตภัณฑ์ ให้มีคุณภาพมาตรฐาน สอดคล้องกับความต้องการของตลาดหรือกลุ่มผู้บริโภค จัดให้มีระบบ
การตรวจรับรองคณุ ภาพมาตรฐานสินค้าเกษตรอย่างเพียงพอ มีขั้นตอนการตรวจสอบที่รวดเร็ว และมีราคา
เหมาะสม รวมถึงการวางระบบตรวจสอบย้อนกลับ
6.7 สง่ เสริมดา้ นการตลาดสนิ ค้าเกษตรและผลิตภณั ฑ์การเกษตร โดยใช้เทคโนโลยี
และเคร่ืองมอื ตา่ งๆ ในการสง่ เสริมและขยายตลาดสินค้าเกษตรและผลติ ภณั ฑเ์ กษตรในรูปแบบต่างๆ
6.8 อำนวยความสะดวกทางการค้าและพัฒนาระบบโลจิสติกส์การเกษตร
เพิ่มประสิทธิภาพ การให้บริการทางการค้าและอำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการให้มีความรวดเร็ว
และไม่เปน็ ภาระค่าใช้จ่ายในการทำธุรกรรมทางการค้า และเตรียมความพร้อมของสถานท่เี ก็บรวบรวม/รักษา
คณุ ภาพสินค้าและผลติ ภณั ฑเ์ กษตร ท่ีได้คุณภาพและมาตรฐาน
เป้าหมายที่ 1 ประสทิ ธิภาพการผลติ สนิ คา้ เกษตรตอ่ หนว่ ยมกี ารปรับตัวเพมิ่ ข้นึ
ตัวช้ีวัด มลู คา่ ผลผลิตสินค้าเกษตรต่อหน่วย (เฉลย่ี ร้อยละ)
เป้าหมายที่ 2 สถาบันเกษตรกร (สหกรณ์ วิสาหกิจชุมชน และกลุ่มเป้าหมาย)
ที่ข้นึ ทะเบยี น กับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีความเขม้ แขง็ ในระดับมาตรฐานเพ่ิมขน้ึ
ตัวชี้วัด สถาบันเกษตรกร (สหกรณ์วิสาหกิจชุมชน และกลุ่มเกษตรกร) ที่ขึ้น
ทะเบยี นกบั กระทรวงเกษตรและสหกรณม์ ีความเข้มแขง็ ในระดับมาตรฐาน (เฉลย่ี ร้อยละ)
2.แผนพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมแหง่ ชาติ ฉบับที่ 12 พ.ศ.2560-2564
ได้น้อมนำหลัก “ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” มาเป็นปรัชญานำทางในการพัฒนาประเทศอย่าง
ต่อเนื่องจากแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม ฉบับที่ 9 - 11 เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันและช่วยให้สังคมไทย
สามารถยืดหยัดอยู่ไดอ้ ย่างมัน่ คงเกดิ ภูมิคุ้มกัน และมีการบรหิ ารจดั การความเส่ยี งอยา่ งเหมาะสม ส่งผลให้การ
พัฒนาประเทศสูค่ วามสมดลุ และยง่ั ยืน
ในการจัดทำแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 ครั้งนี้ ได้จัดทำบนพื้นฐานของยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี
(พ.ศ.2561-2580) ซึ่งเป็นแผนแม่บทหลักของการพัฒนาประเทศ และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
(Sustainable Development Goals : SDGs) รวมทั้งการปรับโครงสร้างประเทศไทยไปสู่ประเทศไทย 4.0
ตลอดจนประเด็นการปฏิรูปประเทศ นอกจากนั้นได้ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของภาคี
การพัฒนาทุกภาคส่วนทั้งในระดับกลุ่มอาชีพ ระดับภาค และระดับประเทศในทุกขั้นตอนของแผนฯ
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
25
อย่างกว้างขวาง และต่อเนื่องเพื่อร่วมกนั กำหนดวิสัยทัศน์และทิศทางการพัฒนาประเทศ รวมทั้งร่วมจัดทำ
รายละเอียดยุทธศาสตรข์ องแผนฯ เพอื่ มงุ่ สู่ “ความม่ันคง ม่ังคง่ั และยง่ั ยืน” ในสว่ นของภาคการเกษตร อยใู่ น
แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศ
ยทุ ธศาสตร์ที่ 3 การสร้างความเขม้ แข็งทางเศรษฐกิจและแข่งขันไดอ้ ยา่ งยั่งยืน
- การเสริมสร้างและพัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการ
ม่งุ เน้นการสร้างความเชื่อมโยงของห่วงโซม่ ลู ค่าระหวา่ งภาคเกษตร อตุ สาหกรรม บริการ และการค้าการลงทนุ
เพื่อยกระดับศักยภาพในการแข่งขันของประเทศ สร้างรายได้และกระจายรายได้สู่คนในชุมชนอย่างทั่วถึ ง
อันจะนำมาซึง่ ความเขม้ แขง็ ของทง้ั เศรษฐกจิ ในภาพรวมและเศรษฐกจิ ฐานรากตามหลกั การพัฒนาที่ยั่งยืน โดย
มแี นวทางการพัฒนา ดงั นี้
- การพฒั นาภาคการเกษตร โดย
1) เสริมสร้างฐานการผลิตภาคเกษตรให้เข้มแข็งและยั่งยืน โดย (1) พัฒนาและ
บำรุงรักษาแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร รวมทั้งจัดระบบการปลูกพืชให้สอดคล้องปริมาณน้ำที่หาได้โดยให้
ความสำคัญกับการมสี ่วนรว่ มของประชาชนในการพฒั นาแหลง่ เก็บน้ำ แหลง่ นำ้ ในไร่นา อ่างนำ้ ขนาดเล็กและ
ขนาดกลางใหก้ ระจายตวั ตามศกั ยภาพของพนื้ ท่ี รวมท้งั ให้มีการอนรุ ักษ์และฟน้ื ฟพู ้นื ท่ีต้นน้ำและมีการผันน้ำ
จากแหล่งน้ำทมี่ ีปรมิ าณนำ้ เกินความต้องการเข้ามาเตมิ ในเขอ่ื นหรือในแหลง่ น้ำที่มปี ริมาณน้ำน้อยให้เพียงพอ
กับการทำการเกษตร การจัดทำแผนบริหารจัดการน้ำในภาคเกษตรระดับลุ่มน้ำและการเพิ่มประสิทธิภาพ
การใชน้ ้ำเพ่อื การเกษตร (2) ค้มุ ครองพ้ืนทเ่ี กษตรกรรมทมี่ ีศักยภาพและขยายโอกาสในการเข้าถึงพ้ืนที่ทำกิน
ของเกษตรกรใหม้ ากขึ้น โดยผลักดันการจัดทำพระราชบัญญัตคิ ุ้มครองพื้นทีเ่ กษตรกรรมการบริหารจัดการ
ทีด่ ินเพอื่ การเกษตรอย่างเปน็ ระบบ การรักษาพื้นทท่ี เี่ หมาะสมกับเกษตรกรรมไวใ้ หเ้ ปน็ ฐานการผลติ การเกษตร
ที่มั่นคง รวมถึงการกำหนดเขตการใช้พื้นท่ีทำการเกษตรที่เหมาะสม และการสนับสนุนให้ทำการเกษตรท่ี
สอดคลอ้ งกบั ศักยภาพพน้ื ที่ ปรมิ าณน้ำและความตอ้ งการของตลาดในพ้ืนท่ี รวมทั้งการเรง่ ฟืน้ ฟูและปรับปรุง
บำรุงดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ การฟื้นฟูพื้นที่นาร้าง และส่งเสริมการเข้าถึงปัจจัยการผลิตคุณภาพดีอย่าง
ทั่วถึงและราคาท่ีเป็นธรรม อาทิ พันธุ์พืชพันธุส์ ัตว์ ปุ๋ย และ (3) ส่งเสริมให้เกษตรกรมีความรูใ้ นการรวบรวม
คัดเลือก และปรับปรุงพนั ธกุ รรมพชื สตั ว์ สตั ว์น้ำ และจุลนิ ทรีย์ของทอ้ งถิน่
2) สร้างและถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิชาการ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและ
นวัตกรรม และภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการเกษตรแบบมีส่วนร่วม เพื่อสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากฐาน
ทรัพยากรชีวภาพ (Bio Base) และการปรบั ระบบการผลิตให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้สินค้าเกษตรมีความปลอดภัยและตอบสนองต่อความต้องการของกลุ่มผู้บริโภค
ที่หลากหลาย โดยไม่ส่งผลกระทบทางลบต่อคุณภาพชีวิตของประชาชนและส่ิงแวดล้อมของประเทศ รวมทงั้
สนับสนุนการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนโดยอาศัยกระบวนการมสี ว่ นรว่ มของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องในการศึกษา
ทางเลือกและกำหนดกระบวนการในการศึกษา วิจัย พัฒนา และกลไกการกำกับดูแลอย่างเ คร่งครัดและ
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
26
เหมาะสม โดยใหค้ วามสำคญั กบั (1) สง่ เสรมิ การวิจยั พัฒนาปัจจยั การผลิต ด้านพันธพ์ุ ืช พนั ธ์ุสัตว์ พนั ธ์ุสตั ว์น้ำ
เทคโนโลยกี ารเพาะปลกู และการวจิ ยั และพฒั นาเครอื่ งจักรกลทางการเกษตรใหส้ อดคลอ้ งกับการเปลยี่ นแปลง
สภาพภูมิอากาศและเพม่ิ ศักยภาพในการแข่งขนั (2) วจิ ัยและพัฒนาเทคโนโลยกี ารผลติ และรปู แบบผลิตภัณฑ์
เกษตรแปรรปู ใหม่ๆ เพื่อสร้างมูลคา่ เพม่ิ และความหลากหลายของสนิ ค้าทีเ่ กษตรกรและผปู้ ระกอบการสามารถ
เขา้ ถึงได้ และ (3) พัฒนารปู แบบและกระบวนการถา่ ยทอดความรู้เพ่ือปรบั ระบบการผลติ ที่เหมาะสมกบั สภาพ
พื้นทีแ่ ละการเปลีย่ นแปลงของสภาพภมู อิ ากาศใหแ้ ก่เกษตรกรอย่างเปน็ รูปธรรม อาทิ การจัดทำแปลงตน้ แบบ
ผา่ นศูนยเ์ รียนรแู้ ละศนู ย์ถ่ายทอดเทคโนโลยใี นแต่ละพนื้ ที่
3) ยกระดบั การผลิตสินค้าเกษตรและอาหารเข้าสู่ระบบมาตรฐานและสอดคล้อง
กับความต้องการของตลาดและการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ โดย (1) พัฒนาระบบมาตรฐานสินคา้ เกษตร
และอาหารให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล ทั้งในกลุ่มสินค้าที่เป็นอาหารและไม่ใช่อาหาร อาทิ สมุนไพร
ผลติ ภัณฑเ์ สริมสขุ ภาพ ยา พลงั งานทดแทน วสั ดุชีวภาพ รวมถึงการพัฒนาระบบการตรวจรบั รองคุณภาพและ
ระบบตรวจสอบยอ้ นกลบั ใหเ้ ปน็ ไปตามมาตรฐานอันเป็นทย่ี อมรบั ของตลาดภายในและต่างประเทศอย่างทว่ั ถงึ
และการกำกับดูแลให้มีการบังคับใช้กฎหมายเพื่อรักษาคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารอย่าง
เครง่ ครดั และต่อเนือ่ ง (2) ส่งเสรมิ การผลิตสินค้าเกษตรและอาหารใหไ้ ดค้ ุณภาพมาตรฐาน และความปลอดภยั
และการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ โดยให้ความรู้ด้านกระบวนการผลิตตามมาตรฐาน อาทิ หลักการปฏิบัติ
ทางการเกษตรที่ดีรวมถึงสง่ เสริมการผลิตสินค้าเกษตรและอาหารสำหรับผู้บริโภคเฉพาะกลุ่มที่มีมาตรฐาน
เฉพาะ อาทิ สินค้าเกษตรอินทรีย์ สินค้าฮาลาล และสินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการกำหนด
มาตรการจูงใจในการปรบั ปรุงการผลิต และการสง่ เสริมวางระบบการตรวจสอบย้อนกลับ รวมท้งั ส่งเสริมการ
ผลิตอาหารทมี่ คี ุณภาพและเพียงพอสำหรับเด็กในวยั เรยี นเพอ่ื เพม่ิ สขุ ภาวะและศักยภาพการเรยี นรู้ และสร้าง
ความตระหนักในการบริโภคอาหารและโภชนาการที่ส่งผลต่อสุขภาวะ และ (3) ขับเคลื่อนการผลิตสินค้า
เกษตรอินทรีย์อย่างจริงจัง โดยการสร้างแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนเข้าสู่มาตรฐานเกษตรอินทรีย์
ผ่านมาตรการทางการเงินการคลงั การสง่ เสรมิ การผลิต การยกระดับราคาสินค้าเกษตรอนิ ทรยี ์ใหแ้ ตกต่างจาก
สนิ ค้าเกษตรทใี่ ชส้ ารเคมีตลอดจนมาตรการสง่ เสรมิ การตลาด และแนวทางอ่ืนๆ เชน่ การใชห้ ลกั การคาร์บอน
เครดติ เปน็ ต้น การสร้างความรคู้ วามเขา้ ใจที่ถกู ตอ้ งใหก้ บั กลมุ่ ผบู้ รโิ ภค การพัฒนาระบบการรบั รองมาตรฐาน
และการพิสูจน์ตรวจสอบคุณภาพสินค้าเกษตรอินทรีย์การส่งเสริมกระบวนการตรวจรับรองแบบมีส่วนร่วม
รวมทงั้ การจดั ทำโซนน่งิ ระบบเกษตรอินทรยี อ์ ยา่ งเปน็ รปู ธรรม โดยนำร่องในพื้นทท่ี ่มี คี วามพร้อมและเหมาะสม
และเชือ่ มโยงไปส่กู ารท่องเท่ียวเชิงเกษตรหรอื การท่องเที่ยววถิ ีไทยเพื่อขยายฐานรายได้
4) เสริมสร้างขีดความสามารถการผลิตในห่วงโซ่อุตสาหกรรมเกษตร โดย
(1) เสริมสรา้ งศักยภาพของสถาบันเกษตรกรและการรวมกลุ่ม ให้เป็นกลไกหลักในการบริหารจัดการตลอด
ห่วงโซ่มูลคา่ ของอุตสาหกรรมเกษตร โดยอาศัยแนวคิดและกระบวนการสหกรณ์เป็นพื้นฐานในการเสริมสร้าง
ความเข้มแข็งให้ครอบคลุมเกษตรกรและประชาชนในทุกพื้นที่และขยายผลเช่ือมโยงเครอื ข่ายระบบการผลติ
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
27
การตลาดและการเงิน กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และคลัสเตอร์ที่เชื่อมโยงกับภาคอุตสาหกรรม
ต้งั แต่ระดบั ทอ้ งถิ่นถึงระดบั ชาติ รว่ มกับการขับเคลอื่ นและสนบั สนนุ การดำเนินธรุ กิจการเกษตรแบบประชารฐั
การลงทุนแบบความรว่ มมอื ภาครัฐและภาคเอกชน และการทำเกษตรพนั ธสญั ญาทม่ี คี วามรับผดิ ชอบตอ่ สังคม
และมีความเป็นธรรม (2) ส่งเสริมให้เกษตรกรผลิตพืช ปศุสัตว์ และการทำประมงให้สอดคล้องกับศักยภาพ
พื้นที่และความต้องการของตลาด (Zoning) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนการผลิต โดยเร่งส่งเสริม
การทำเกษตรแปลงใหญ่และเกษตรกรรมแม่นยำสูงในพื้นที่ที่เหมาะสม การร่วมจัดหาปัจจัยการผลิตและ
เครื่องจักรกลการเกษตร การสนับสนุนการเข้าถึงแหล่งเงินทุนเพื่อการปรับปรุงการผลิต และการพัฒนา
โครงสร้างพืน้ ฐานจำเปน็ ด้านการเกษตร อาทิ ระบบโลจิสติกส์ และระบบภูมิสารสนเทศในการวางแผนการ
ผลิตตลอดห่วงโซ่ ตลอดจนส่งเสริมการทำเกษตรแบบประณีตที่ต้องใช้องค์ความรู้ควบคู่กับการวางแผน
และการจัดการอย่างเป็นระบบ มีความเอาใจใส่ และใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์และคุ้มค่ามากที่สุด รวมทั้ง
คำนงึ ถึง ระบบนิเวศ การพัฒนาสนิ ค้าเกษตรทไี่ ด้จดทะเบียนสง่ิ บง่ ชที้ างภมู ศิ าสตรแ์ ละการปรับเปลี่ยนการผลติ
ในพื้นทที่ ่ไี มเ่ หมาะสมไปสู่การทำเกษตรทางเลือกอืน่ ๆ รวมถึงการส่งเสรมิ ระบบและการเลย้ี งปศสุ ัตว์ และการ
ทำประมงอย่างยั่งยนื (3) วิจัยพฒั นาและใชเ้ ทคโนโลยแี ละเครอ่ื งจักรสมัยใหมใ่ นกระบวนการผลติ ทั้งก่อนการ
เก็บเกี่ยว หลังเก็บเกี่ยวและในกระบวนการแปรรูปเพื่อให้เกิดการเพิ่มประสิทธิภาพ และลดต้นทุนการผลติ
ตลอดหว่ งโซ่การผลติ (4) สนบั สนนุ การสร้างมลู คา่ เพ่มิ สนิ ค้าเกษตร และการใช้ประโยชน์จากฐาน ทรัพยากร
ชวี ภาพเพือ่ ตอ่ ยอดองคค์ วามรู้และพัฒนาผลิตภัณฑ์มลู คา่ สงู โดยนำผลการวจิ ัยและพฒั นามาใช้ ประโยชน์ใน
การสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ในเชิงพาณิชย์ที่หลากหลายและสอดคล้องกับความ ต้องการ
ของตลาดบนพื้นฐานของการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทั้งภาคเกษตรกร ภาคเอกชน และภาครัฐ
(5) บริหารจัดการผลผลิตอยา่ งเป็นระบบครบวงจร โดยมีการวางแผนการผลิตให้สอดคล้องและเชือ่ มโยงกบั
ความต้องการของภาคอุตสาหกรรมเพื่อการแปรรูปสร้างมูลค่าและความต้องการของผู้บริโภคในตลาด
เพื่อสร้างสมดุลการผลิตในทุกระดับตั้งแต่ท้องถิ่น จังหวัด ภูมิภาค และประเทศ ตลอดจนมีการเชื่อ มโยง
การผลติ ภาคเกษตรกบั ภาคการผลติ อ่นื เช่น ภาคบรกิ ารและการทอ่ งเท่ยี วเพื่อลดการพ่งึ พงิ การส่งออกสินค้า
เกษตร และเพิ่มมูลค่าทางการเกษตร (6) พัฒนากลไกจัดการความเสี่ยงที่กระทบต่อสินค้าเกษตร ได้แก่
ตลาดซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า การจัดตั้งกองทุนประกันภัยพืชผลทางการเกษตร รวมทั้งสร้างระบบ
เตือนภัยทางการเกษตรลว่ งหนา้ และ (7) สร้างความร่วมมอื ด้านการเกษตรกบั ประเทศเพือ่ นบ้าน ในการเป็น
แหล่งผลติ วัตถุดิบเพ่ือการแปรรปู สรา้ งมลู ค่าและโอกาสในด้านการตลาดจากการส่งออกทัง้ ในและนอกภูมิภาค
อาเซียน
5) ส่งเสริมและเร่งขยายผลแนวคิดการทำการเกษตรตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง โดย (1) ส่งเสริมให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายการเกษตร มีส่วนร่วมคิด
ร่วมทำ และเป็นเจ้าของในการพัฒนาการเกษตรของตน โดยภาครัฐสนับสนุนด้านปัจจัยพื้นฐานที่จำเป็น
และเชื่อมโยงการดำเนินการกับศูนย์เรียนรู้ตา่ งๆ ในพื้นที่ (2) ส่งเสริมขยายผลและพัฒนาการผลิตในระบบ
เกษตรกรรมยั่งยืน ทั้งในรูปแบบเกษตรทฤษฎีใหม่ เกษตรผสมผสาน วนเกษตร เกษตรอินทรีย์ เกษตร
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
28
ธรรมชาติ รวมถึงการทำเกษตรกรรมตามหลักการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีโดยสนับสนุนบทบาท
เครอื ขา่ ย ปราชญช์ าวบ้านในการขบั เคลื่อน และการปรบั กลไกและโครงสรา้ งพ้นื ฐานด้านการเกษตรที่จำเป็น
ในการทำเกษตรกรรมยงั่ ยืน อาทิ การพฒั นาระบบขอ้ มูลเกษตรกรรมยงั่ ยนื การสรา้ งองค์ความรูก้ ารสนับสนนุ
เงินทุนในลักษณะสินเชื่อสีเขียวที่จูงใจการผลิตและการส่งเสริมการตลาด และ (3) ควบคุ มการใช้สารเคมี
การเกษตรที่เป็นอันตรายตอ่ สุขภาพและสิ่งแวดล้อมอย่างเคร่งครดั โดยเฉพาะสารเคมกี ำจัดศัตรูพืช ส่งเสริม
การใชผ้ ลติ ภณั ฑ์ชวี ภาพทดแทนสารเคมกี ารเกษตรให้เพิม่ ขึ้นอย่างตอ่ เน่อื ง รวมทั้งใชส้ ารเคมีการเกษตรอย่าง
เหมาะสมตามหลักวิชาการเพื่อลดผลกระทบด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม ตลอดจนกำหนดมาตรการ
ทางการเงินการคลงั ในการกำกบั ดแู ลการผลิต การนำเขา้ และการใชส้ ารเคมีการเกษตร
6) พฒั นาปจั จัยสนบั สนุนในการบริหารจดั การภาคเกษตรและสนบั สนุน เกษตรกร
รนุ่ ใหม่ โดย (1) พัฒนาฐานข้อมูลดา้ นอปุ สงค์และอุปทานด้านการเกษตรให้มคี วามถูกตอ้ ง แม่นยำ เชื่อถือได้
และสามารถนำมาใช้ประโยชน์สำหรับการวางแผนด้านการเกษตรโดยใช้การตลาดนำ รวมถึงการส่งเสริมให้
เกษตรกรสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์จากข้อมูลและเทคโนโลยีได้อย่างทั่วถึง และการพัฒนาระบบ
เตือนภัยการเกษตรที่มีประสิทธิภาพ (2) สร้างบุคลากรด้านการเกษตร โดยการผลิตเกษตรกรรุ่นใหม่หรือ
ดำเนินนโยบายบณั ฑิตคนื ถิ่น การจัดทำหลกั สตู รการศกึ ษาทเี่ นน้ การเรียนรจู้ ากภาคปฏบิ ัตเิ พ่อื สรา้ งเกษตรกรที่
มีความรู้และมีความสามารถในการยกระดับการผลิต แปรรูป การตลาดและการบริหารจัดการ ที่สามารถ
ปรับตัวได้ทันตามการเปลี่ยนแปลงของโลก การสนับสนุนการสร้างและการรวมกลุ่มเกษตรกร ปราดเปรื่อง
ให้เป็นผู้บริหารจัดการธุรกิจการเกษตรตั้งแต่ต้นน้ำถึงการแปรรูปและการตลาด และเปิดโอกาสให้บุตรของ
เกษตรกรที่มีพื้นที่ทำการเกษตรมีทัศนคติและความต้องการในการสานต่องานเกษตรกรรมเป็นลำดับแรก
ตลอดจนการสร้างค่านิยมท่ีดแี ละการสร้างความมน่ั คงของเกษตรกรและสถาบนั เกษตรกร โดยเฉพาะการดูแล
สวัสดกิ ารชาวนา ควบคู่กับการสนบั สนนุ การเพิ่มรายได้จากอาชีพนอกภาคเกษตร รวมถึงการสร้างองค์ความรู้
และเขา้ ถงึ เครอื ข่ายพฒั นาความรูด้ า้ นเทคโนโลยีสารสนเทศและวางระบบบรหิ ารจดั การความรู้เพ่ือให้ เกิดการ
ถ่ายทอดองค์ความรเู้ ทคโนโลยี และ (3) ปรบั ปรงุ กฎหมายที่เกีย่ วขอ้ งกับการเกษตรใหท้ ันสมัย เช่น กฎหมาย
ด้านสารเคมี กฎหมายด้านสหกรณ์ กฎหมายดา้ นปฏิรปู ที่ดนิ กฎหมายดา้ นอาหาร และกฎหมายที่เกยี่ วขอ้ งกบั
มาตรฐานสนิ คา้ เกษตร เป็นตน้
3.แผนพัฒนาจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2561 – 2565
ประเดน็ ยทุ ธศาสตร์และแนวทางการพัฒนา จังหวดั สมุทรสาครได้กำหนดเปน็ ประเด็นยุทธศาสตร์
และแนวทางการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมขนาดย่อมของเอกชนที่มีศักยภาพทาง
การตลาดและเป็นจุดแข็งของจังหวัด กำหนดแนวทางการพัฒนาโดยมุ่งวิจัยพฒั นาและฝึกอบรมเพ่อื สง่ เสริม
ศกั ยภาพการผลติ สินคา้ เกษตรและอุตสาหกรรมขนาดย่อมทม่ี ศี ักยภาพ ยกระดับมาตรฐานการผลิตและสร้าง
โอกาสทางการตลาดเพื่อเพิ่มรายได้ประชาชนในระดับท้องถิน่ และเพ่ิมมลู คา่ การสง่ ออกของประเทศ โดยได้
กำหนดในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 2 ส่งเสรมิ ภาคการแปรรูปอาหารและการบริการ สู่ตลาดสากล เป้าประสงค์
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจังหวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
29
สินค้าทางการเกษตร การประมง และการบริการมีมูลค่าเพิ่มขึ้น และสินค้าอุตสาหกรรม สามารถแข่งขัน
ในตลาดโลก
กลยทุ ธ์
1.ส่งเสรมิ ภาคการผลิต การแปรรูปอาหารและภาคอุตสาหกรรมต่อเนื่องใหไ้ ด้มาตรฐานสากล
ตวั ช้วี ดั
1.1 ร้อยละทเ่ี พ่ิมขึ้นของผลผลิต ด้านอาหารและอุตสาหกรรมผา่ นการรบั รองมาตรฐาน
1.2 รอ้ ยละที่เพิม่ ข้ึนของ GPP ภาคผลผลติ อาหารและอุตสาหกรรม
2.เพิ่มช่องทางการตลาด การจำหน่ายสินคา้ และการบริการทั้งในประเทศและตา่ งประเทศ
2.1 จำนวนชอ่ งทางการตลาด
3.ยกระดบั คุณภาพและมาตรฐานแหล่งท่องเทีย่ วและการบริการ
3.1 พัฒนาแหลง่ ทอ่ งเที่ยวเชงิ นิเวศ ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม
3.2 ร้อยละท่ีเพิ่มข้นึ ของจำนวนนักท่องเทย่ี ว
3.3 ร้อยละที่เพิ่มข้นึ ของรายไดจ้ ากนักท่องเทย่ี ว
13. สถานการณด์ า้ นการเกษตรของจงั หวัดสมุทรสาคร
จังหวัดสมุทรสาครเป็นพื้นที่ราบลุ่มสูงกว่าระดับน้ำทะเลประมาณ 1 - 2 เมตร มีแม่น้ำท่าจีนไหล
ผ่านตอนกลางของพื้นที่จากทางด้านเหนือไหลลงสู่อ่าวไทยที่อำเภอเมืองสมุทรสาคร มีคลองชลประทาน
จำนวนมากมายกระจายอยู่ทั่วพื้นที่ เพื่อการคมนาคมและเพื่อการชลประทาน เหมาะแก่การทำการเกษตร
โดยสว่ นใหญ่จะทำการกสิกรรม การประมงและการเลยี้ งสัตว์ ทำใหก้ ารใช้ทีด่ นิ คร่ึงหนง่ึ ของจงั หวดั เป็นไปเพื่อ
การเกษตรกรรม
ทางด้านทิศเหนือของจังหวัดจะเป็นพื้นที่การเกษตร ซึ่งประกอบด้วย นาข้าวและสวนผลไม้
ซึ่งสวนผลไม้นี้จะอยู่ในบริเวณอำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน โดยเฉพาะพื้นที่ดินที่อยู่ใกล้คลอง
ดำเนินสะดวกและคลองภาษีเจริญ มีการปลกู ไมย้ ืนตน้ ผกั ผลไมเ้ ปน็ จำนวนมาก
ทางทิศใต้ เป็นบริเวณที่ราบและน้ำทะเลท่วมถึง มีสภาพเป็นป่าชายเลนและมีการทำนาเกลือ
ซึ่งในเวลาต่อมาป่าชายเลนได้ถูกทำลายลงจนเหลือพื้นที่เป็นป่าชายเลนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น และการทำ
นาเกลือ ได้เปลี่ยนมาทำการเลี้ยงกุ้งเพิ่มมากขึ้น ในส่วนของพื้นที่บริเวณที่น้ำท่วมไม่ถึงได้ทำสวนมะพร้าว
เปน็ จำนวนมาก
พื้นที่ทั้งหมดจังหวัดสมุทรสาครมีจำนวน 545,216 ไร่ พื้นที่การผลิตด้านการเกษตร ปี 2562
มีทงั้ หมด 120,779.5 ไร่ โดยจำแนกตามสดั สว่ นของการใช้พื้นท่ที ำการเกษตรได้ดงั น้ี
พน้ื ท่ที างการผลติ ดา้ นพชื 70,979 ไร่ คิดเปน็ รอ้ ยละ 13.02 ของพื้นท่ีจังหวัดทัง้ หมด
พ้นื ที่ทางการประมง 35,014.5 ไร่ คดิ เป็นร้อยละ 6.42 ของพ้ืนทีจ่ งั หวดั ทัง้ หมด
พน้ื ทน่ี าเกลอื 14,786 ไร่ คดิ เป็นรอ้ ยละ 2.71 ของพื้นท่ีจังหวัดท้งั หมด
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
30
ตารางท่ี 1 - 10 แสดงพ้นื ที่การทำเกษตรจงั หวัดสมุทรสาคร ปี 2562
ข้อมูล จงั หวัด อำเภอเมอื ง อำเภอกระทุ่มแบน อำเภอบ้านแพ้ว
545,216
พนื้ ทท่ี ้งั หมด (ไร)่ 70,979 307,525 84,547 153,144
พื้นท่กี ารเกษตรดา้ นพืช ท้ังหมด (ไร)่ 29,772 4,916 17,656 48,407
พ้นื ทก่ี ารเกษตรดา้ นประมง
ท้งั หมด (ไร่) 14,786 19,184.67 763.59 9,823.35
พ้ืนท่นี าเกลอื ทั้งหมด (ไร)่ 9,787
2,259 14,786 - -
จำนวนเกษตรกรด้านพชื (ครวั เรอื น) 1,455 2,283 6,049
210 1,003 153 1,103
จำนวนเกษตรกรดา้ นประมง (ราย)
จำนวนเกษตรกรทำนาเกลอื 3,099 210 - -
(ครวั เรอื น)
จำนวนเกษตรกรด้านปศสุ ตั ว์ (ราย) 1,258 924 917
(ท่มี า : ข้อมูลจากทะเบียนเกษตรกร สำนกั งานเกษตรจังหวดั สมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 ธนั วาคม 2562,
สำนักงานประมงจงั หวัดสมุทรสาคร, สำนักงานปศุสตั วจ์ ังหวดั สมทุ รสาคร ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562)
1. ขอ้ มลู การเกษตรด้านการเพาะปลกู พืช
พื้นที่เกษตรกรรมด้านการเพาะปลูกส่วนใหญ่อยู่ในเขตอำเภอบ้านแพ้วและอำเภอกระทุ่มแบน
พื้นท่ีอำเภอบ้านแพ้วส่วนใหญจ่ ะเปน็ นาข้าวและไมผ้ ลยนื ต้น เชน่ มะมว่ ง มะนาว มะพรา้ ว เป็นตน้ ส่วนพื้นท่ี
อำเภอกระทุ่มแบนจะเพาะปลูกไม้ดอกไม้ประดับ เช่น กล้วยไม้ เป็นต้น ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์ทั้งดิน
และแหลง่ น้ำเหมาะสมกับการเพาะปลกู พชื
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวดั สมุทรสาคร พ.ศ.2565 - 2569
31
ตารางท่ี 1 - 11 สนิ คา้ เกษตรดา้ นพชื ทม่ี ีศักยภาพของจงั หวดั สมทุ รสาคร ปี 2563
ชนดิ เกษตรกร จำนวน ผลผลติ ตน้ ทุน ผลผลติ รวม ราคาเฉลี่ย มลู ค่าผลผลติ
(ราย) พ้นื ท่ี เฉลี่ย การผลิต (กก.) (บาท/กก.) (บาท/ปี)
(ไร่) (กก./ไร่/ (บาท)
ปี,รอบ)
1. มะพร้าวนำ้ หอม 3,201 33,312 17,250 130,249,200 10.09 1,313,715,000
4,753 13,000 21,256,100 30.00 637,683,000
2. มะนาว 886 7,194 15,000 42,127,255 25.00 1,053,181,375
3,521 N/A 13,020,897 40.00 520,835,880
3. ฝรง่ั 1,417 7,971 15,000 14,566,000 20.00 291,320,000
5,351 15,450 6,667,025 50.00 333,351,250
4. กลว้ ยไม้ 489 4,897 4,590 3,494,825 6.63 23,153,639
2,659 4,950 1,958,057 6.56 12.851,683
5. มะมว่ ง 1,426 7,631
2,000
6. ลำไย 533 4,411
1,589
7. ขา้ วนาปี 63/64 222 5,040.75
693
8. ขา้ วนาปรัง 62/63 131 2,931
674
(ที่มา: สำนกั งานเกษตรจงั หวัดสมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2564)
ตารางท่ี 1 - 12 ข้อมลู ศูนยเ์ รยี นรชู้ ุมชนดา้ นการเกษตร
ข้อมูล ทงั้ จังหวัด หนว่ ย อำเภอเมอื ง อำเภอกระทุ่มแบน อำเภอบ้านแพ้ว
ศูนย์บริการและถา่ ยทอดเทคโนโลยี 36 ศูนย์ 15 9 12
ประจำตำบล (ศบกต.)
ศูนยจ์ ดั การศตั รพู ืชชมุ ชน (ศจช.) 14 ศูนย์ 2 4 8
ศูนยจ์ ดั การดินปุ๋ยชมุ ชน (ศดปช.) 6 ศนู ย์ 2 2 2
1 1
ศูนยเ์ รยี นรกู้ ารเพ่ิมประสิทธิภาพ 3 แห่ง 1 18 16
การผลติ สนิ คา้ เกษตร (ศพก.)
ศูนยเ์ ครือขา่ ย ศพก. 48 ศูนย์ 14
(ที่มา: สำนักงานเกษตรจงั หวดั สมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562)
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
ตารางที่ 1 - 13 ขอ้ มลู พ้ืนฐานทางการผลติ ดา้ นพ
ลำดับที่ ช่อื สินค้า จำนวน พืน้ ที่ ปรมิ าณผลผลติ
เกษตรกร
(ไร่)
(ราย)
ปริมาณผลผลติ เฉลีย่ ปริมาณผลผ
(ตัน./ไร)่ ทงั้ หมด (ต
1. มะพร้าวนำ้ หอม 330 1,806 4,000 6,656
2. มะมว่ ง 136 338 2,000 974
3. มะนาว 17 23 3,825 57.37
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569 4. ฝรงั่ 80 322 5,800 3,282
5. ชมพู่ 12 2,400 4.8
6. กลว้ ยน้ำวา้ 70 127 2,500 292.5
7. ข้าวนาปี 6 164 656 84
8. ขา้ วนาปรงั 3 68 652 73
9. มะขามเทศ 145 649 912 537
(ทีม่ า : สำนกั งานเกษตรจังหวดั สมทุ รสาคร ข้อมูล ณ วนั ที่ 1 กุมภาพนั ธ์ 2564
: สถานพี ฒั นาทดี่ ินสมทุ รสาคร และโครงการชลประทานสมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วนั ท่ี 31 ธันว
พชื ทส่ี ำคญั ปี 2563 รายอำเภอเมืองสมุทรสาคร
สภาพดนิ (รอ้ ยละของพน้ื ทีจ่ งั หวดั ) แหลง่ นำ้
(รอ้ ยละของพ้ืนทีจ่ ังหวดั )
ผลติ เหมาะสมสงู เหมาะสม เหมาะสม ไม่ ไม่มี ในเขต นอกเขต
ชลประทาน
ตนั ) ปานกลาง นอ้ ย เหมาะสม
ข้อมลู ชลประทาน
24.06 - - 75.94 - - 100
- - - - - 100 32
- - - - - 100
- - - - - 100
- - - - - 100
- - - - - 100
6.92 - 1.25 91.83 - - 100
6.92 - 1.25 91.83 - - 100
- - - - 100 -
วาคม 2563)
ตารางท่ี 1 - 14 ขอ้ มูลพืน้ ฐานทางการผลติ ดา้
ลำดบั ที่ ช่อื สนิ คา้ จำนวน พ้ืนที่ ปรมิ าณผลผลติ
เกษตรกร
(ไร่) ปรมิ าณผลผลติ เฉล่ีย ปริมาณผลผล
(ราย)
(ตนั /ไร่) ทัง้ หมด (ตนั
554
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569 1. มะพร้าวนำ้ หอม 516 3,512 4,500 8,460
2. มะมว่ ง 137 2,657 2,000 4,244
3. มะนาว 377 599 3,750 2,550
4. ฝร่ัง 49 1,783 5,000 9,325
5. ลำไย 78 217 1,500 253
6. ชมพู่ 261 254 2,000 438
7. กล้วยนำ้ วา้ 360 736 2,000 728
8. กล้วยไม้ 119 2,884 2,500 6,965
9. ข้าวนาปี 94 2,788.50 692 1,850
10. ขา้ วนาปรงั 2,134 670 1,297
(ท่ีมา : สำนกั งานเกษตรจงั หวัดสมุทรสาคร ขอ้ มลู ณ วันท่ี 1 กุมภาพันธ์ 2564
: สถานพี ัฒนาทีด่ นิ สมทุ รสาคร และโครงการชลประทานสมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วนั ที่ 31 ธันว
านพชื ท่สี ำคญั ปี 2563 รายอำเภอกระทุ่มแบน
สภาพดนิ (ร้อยละของพ้นื ท่ีจังหวัด) แหลง่ นำ้
ลติ เหมาะสมสงู เหมาะสม เหมาะสม ไม่ ไม่มี ในเขต นอกเขต
น) ปานกลาง น้อย เหมาะสม ชลประทาน
ข้อมูล ชลประทาน
69.86 - - 30.14 - 100 -
- - - - 100 - 33
- - - - 100 -
- - - - 100 -
- - - - 100 -
- - - - 100 -
-
- - - - 100 -
-
- - - - 100
12.50 - - 87.50 - 100
12.50 - - 87.50 - 100 -
วาคม 2563)
ตารางท่ี 1 - 15 ข้อมลู พื้นฐานทางการผลติ ด
ลำดบั ที่ ชอ่ื สนิ ค้า จำนวน พื้นที่ ปรมิ าณผลผลิต
เกษตรกร
(ไร่)
(ราย)
ปริมาณผลผลติ เฉลี่ย ปริมาณผลผล
(ตัน/ไร่) ทั้งหมด (ตนั
1. มะพร้าวน้ำหอม 2,317 27,994 4,800 92,193
2. มะม่วง 774 4,636 2,000 10,978
3. มะนาว 732 6,572 3,500 18,959
4. ฝรง่ั 960 5,866 5,500 24,079
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569 5. ลำไย 480 4,187 2,000 5,514
6. ชมพู่ 94 621 2,200 1,115
7. กล้วยน้ำว้า 194 605 2,500 2,507
8. กลว้ ยไม้ 129 2,013 2,300 2,419
9. ข้าวนาปี 97 2,088.25 698 1,536
10. ขา้ วนาปรงั 34 729 686 537
(ท่มี า : สำนกั งานเกษตรจงั หวัดสมทุ รสาคร ข้อมลู ณ วนั ท่ี 1 กุมภาพนั ธ์ 2564
: สถานีพัฒนาที่ดินสมุทรสาคร และโครงการชลประทานสมุทรสาคร ขอ้ มลู ณ วนั ท่ี 31 ธันว
ดา้ นพืชท่ีสำคญั ปี 2563 รายอำเภอบา้ นแพว้
สภาพดิน (ร้อยละของพน้ื ทจี่ ังหวัด) แหล่งนำ้
ลติ เหมาะสมสูง เหมาะสม เหมาะสม ไม่ ไมม่ ี ในเขต นอกเขต
น) ปานกลาง น้อย เหมาะสม ข้อมลู ชลประทาน ชลประทาน
94.04 - - 5.96 - 100 -
- - - - 100 - 34
- - - - 100 -
- - - - 100 -
94.04 - - 5.96 100 -
- - - - 100 -
-
- - - - 100 -
- - - - 100 -
30.47 - 1.34 68.18 - 100
30.47 - 1.34 68.18 - 100 -
วาคม 2563)
35
2) ข้อมูลการเกษตร ดา้ นการเพาะเล้ียงสตั ว์นำ้
จังหวัดสมุทรสาคร เป็นจังหวัดที่มีการประกอบอาชีพทำการประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเป็น
อาชีพหลัก จึงถอื ได้ว่าเปน็ แหลง่ ธุรกิจการประมงทีส่ ำคญั ของประเทศ ผปู้ ระกอบการคา้ การประมงมที ้งั ประมง
น้ำจืดและประมงน้ำเค็ม ผลผลติ ส่วนใหญไ่ ด้รบั จากแหล่งน้ำธรรมชาติ ได้แก่ บริเวณอ่าวไทย อันดามัน และ
มหาสมุทรอินเดีย รวมทั้งทะเลด้านประเทศเวียดนาม นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งอุตสาหกรรมและธุรกิจหลาย
ประเภททเ่ี กี่ยวเนือ่ งกับการประมง เชน่ ธุรกิจเก่ยี วกับการซือ้ ขายสตั วน์ ้ำ ซง่ึ มตี ลาดจำหน่ายสินค้าดา้ นประมง
ทั้งในประเทศและต่างประเทศ จึงมีคำขวัญของจังหวัดว่า “เมืองประมง” เกษตรกรประมงและชาวประมงมี
ความกระตือรือร้น ในการพัฒนาอาชีพของตนเอง โดยแสวงหาเทคนิคใหม่ๆ เพื่อนำมาปรับปรุงกิจการของ
ตนเองอยู่เสมอ สภาพการประมงสามารถจำแนกได้ 3 ลกั ษณะ คือ การเพาะเลย้ี งสตั วน์ ำ้ จดื การเพาะเล้ียงสตั ว์
น้ำชายฝั่ง และการทำการประมงทะเล
2.1) การเพาะเลย้ี งสตั ว์น้ำจืด
จังหวัดสมทุ รสาคร มแี มน่ ำ้ ท่าจีนเปน็ แมน่ ้ำสายหลักของจังหวัด มี คู คลองธรรมชาติขนาดเล็ก
จำนวนมาก แต่ปริมาณการจบั สตั ว์นำ้ จดื จากธรรมชาตมิ นี อ้ ย เนอื่ งจากคณุ ภาพน้ำไม่ดี สัตวน์ ำ้ หลายชนิดอาศัย
ไม่ได้ ด้านการเพาะเลี้ยงน้ำจืด มีการเพาะเลี้ยงปลาสลิดมากในเขตพื้นที่อำเภอบ้านแพ้ว และเขตตำบล
ชัยมงคล อำเภอเมืองสมุทรสาคร ผลผลิตจากการเพาะเลี้ยงส่วนใหญ่จะส่งแปรรูปที่จังหวัดสมุทรปราการ
การเพาะเลี้ยงปลาสลิดมักประสบปัญหาปลาไมโ่ ต ส่วนมากจะพบปรสิตภายนอกจำพวกเห็บระฆังและพยาธิ
ใบไม้ในช่องทอ้ งเป็นจำนวนมาก ซ่งึ สถาบันวิจยั สุขภาพสัตว์น้ำ กรมประมง แจง้ วา่ ไมม่ ียาท่ีจะฆ่าเชื้อพยาธิใน
ช่องท้องได้ แต่เพื่อเป็นการบรรเทาปัญหาเกษตรกร จึงพยายามลดจำนวนหอยขมและหอยกาบในบ่อใหม้ าก
ที่สุดเท่าที่จะทำได้ และไม่ควรเลี้ยงปลาในบ่อแน่นจนเกินไป ควรมีการตากบ่อ กำจัดหอยและโรยปูนขาว
ฆา่ เชื้อ ซง่ึ จะช่วยให้การเลย้ี งปลาในรุ่นต่อไปได้ผลดขี ้นึ
2.2) การเพาะเลี้ยงสัตว์นำ้ ชายฝ่งั
การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งจังหวัดสมุทรสาคร เป็นจังหวัดในกลุ่ม 3 จังหวัด คือ
สมุทรปราการ สมุทรสาคร และสมุทรสงคราม มีการเลี้ยงกุ้งทะเล (กุลาดำ) ยุคบุกเบิกกันมาก แต่ต่อมา
เปลีย่ นเปน็ วธิ ีการเลี้ยงแบบพัฒนา ปัจจุบันสภาพนิเวศวทิ ยาเส่ือมโทรมลง การเล้ียงกุ้งกุลาดำไมไ่ ด้ผล ทำให้
ผู้ประกอบการขาดทุน พื้นทนี่ ากงุ้ ถูกปลอ่ ยใหร้ า้ งเกษตรกรบางส่วนหันมาเพาะเล้ียงก้งุ ทะเลแบบธรรมชาตแิ ทน
บางส่วนเพาะเลี้ยงสัตว์นำ้ ชนิดอืน่ ในนาก้งุ แทน เชน่ การเลย้ี งหอยแครง เลย้ี งปูทะเล เลีย้ งปลาสลดิ เล้ียงปลา
กะพงขาว เป็นต้น ปัจจุบนั มีการนำกุ้งขาวเข้ามาเล้ียงทดแทนกุ้งกุลาดำกันมากขึน้ ซึ่งประสบความสำเรจ็ มา
เป็นระยะเวลานานพอควรกอ่ นทีจ่ ะมีปัญหาโรคตายดว่ น (EMS) ทำให้เกษตรกรประสบกับปญั หาภาวะขาดทุน
อีกคร้งั
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
36
2.3) การประมงทะเล
จังหวดั สมุทรสาคร ปัจจุบันถอื ได้วา่ เปน็ ศนู ย์กลางของการประมงทะเลของประเทศไทย ซึ่งอยู่
ใกล้กรงุ เทพมหานคร สตั วน์ ้ำทะเลทจ่ี ับได้ ขน้ึ จากเรอื กเ็ ข้าห้องเย็นหรือโรงงานแปรรูปสัตว์ ท่ีมีท่ีตั้งอยู่ใน
จังหวัดหรือในเขตปริมณฑล หรือจะส่งไปยังผู้บริโภคในสภาพสดก็ได้ เมื่อเส้นทางคมนาคมสะดวกขึ้น
รัฐบาลส่งเสริมใหม้ กี ารจดั ต้งั โรงงานอตุ สาหกรรมต่างจงั หวัดมากขน้ึ ผปู้ ระกอบการจงึ หนั ไปใช้รถบรรทกุ ในการ
ขนส่งสินค้าสตั วน์ ้ำที่ขึ้นจากทา่ เทียบเรือประมงจังหวัดสมุทรสาคร แทนการขนส่งทางน้ำจากท่าเทยี บเรือ
มหาชยั เหมอื นในอดตี
(ทม่ี า : สำนักงานประมงจงั หวัดสมทุ รสาคร ข้อมูล ณ วันท่ี 31 ธนั วาคม 2562)
ตารางที่ 1 - 16 สนิ ค้าประมงทม่ี ศี ักยภาพของจงั หวดั สมุทรสาคร ปี 2562
รายการ เกษตรกร จำนวนพ้นื ท่ี (ไร่) ผลผลติ รวม ราคา/ตัน. ต้นทนุ การ มูลคา่ ผลผลิต
(ราย) (ตนั ) ผลติ (ล้านบาท)
144,000
85,000 (บาท/ตนั )
120,000
1. กุ้งขาว 974 11,827.25 11,697 35,000 118,000 1,684.37
2. ปลาสลดิ 271 4,558 8,500 90,000
3. หอยแครง 450 13,397.8 5,359 650,000 65,000 722.50
4. ปลานิล 318 3,849.7 5,985.9 20,000
5. ปลากะพงขาว 107 2,172.2 1,643.4 90,000 643.08
6. ปทู ะเล 78 1,919.1 73.5
7. หอยแมลงภู่ 54 306.5 306.5 22,000 209.50
83,000 147.90
350,000 47.77
10,000 6.13
(ทีม่ า.สำนักงานประมงจังหวัดสมทุ รสาคร ข้อมลู ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 2562)
ตารางที่ 1 - 17 ขอ้ มลู การประมงชายฝั่งหรอื ประมงพ้ืนบา้ น
ข้อมลู เกษตรกรผู้ทำการประมง จำนวน หน่วย
เกษตรกรผทู้ ำการประมงชายฝ่งั (พน้ื บา้ น) 317 ราย
จำนวนเรือประมง 245 ลำ
(ทมี่ า : สำนักงานประมงจงั หวัดสมทุ รสาคร ขอ้ มูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562)
แผนพฒั นาเกษตรกรรมจงั หวดั สมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
37
ตารางท่ี 1 - 18 จำนวนเกษตรกรผเู้ พาะเลย้ี งสัตว์นำ้ และผ้ปู ระกอบการตอ่ เน่อื งจากการทำการประมงจงั หวัด
สมทุ รสาคร ปี 2562
จำนวนเกษตรกรผเู้ พาะเลยี้ งสตั วน์ ำ้ จำนวน ( ราย)
และผปู้ ระกอบการต่อเนอ่ื งจากการทำการประมง
1. เกษตรกรผเู้ พาะเลย้ี งสัตว์นำ้ 2,343
2. ผลิตอาหารสัตว์นำ้ 22
3. ผู้ค้าปจั จัยการผลติ สัตวน์ ำ้ 9
4. แพ/ตลาดกลาง/ผรู้ วบรวม 427
5. แปรรปู เบอื้ งต้น (ลง้ ) 345
6. หอ้ งเยน็ 40
7. แปรรปู พื้นเมือง 147
8. แปรรปู สตั ว์น้ำและผลิตภณั ฑ์ 192
9. นำเข้า-ส่งออก 344
10. อ่นื ๆ 5
รวม 3,874
(ท่ีมา : สำนกั งานประมงจังหวัดสมุทรสาคร ข้อมูล ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562)
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจังหวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569
ตารางที่ 1 - 19 ข้อมลู พ้ืนฐานทางการผลติ ดา้ นป
ลำดบั ที่ ช่อื สนิ ค้า จำนวน พน้ื ท่ี ราคา/ตัน ปริมาณผ
1 กงุ้ ขาว เกษตรกร (ไร)่ 144,000
(ราย) ปรมิ าณ
3,613.00 ผลผลิตเฉล่ีย
202
(ตนั /ไร)่
0.5
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569 2 กงุ้ กลุ าดำ 240 6,154.00 250,000 0.3
3 หอยแครง 450 13,397.80 120,000 0.4
4 หอยแมลงภู่ 51 306.50 20,000 1
5 ปลากะพงขาว 87 1,986.60 80,000 0.5
6 ปลานิล 142 2,140.50 35,000 0.8
(ทีม่ า : สำนกั งานประมงจงั หวดั สมุทรสาคร, สถานพี ัฒนาทด่ี ินสมทุ รสาคร และโครงการชลประทาน
ประมงทสี่ ำคัญ ปี 2562 อำเภอเมืองสมุทรสาคร
ผลผลิต สภาพดิน (รอ้ ยละของพื้นท่ีจังหวัด) แหล่งน้ำ (ร้อยละ)
ปริมาณ เหมาะสม ไม่ค่อยเหมาะ ไมเ่ หมาะ ไม่มี ในเขต นอกเขต
ผลผลิต ข้อมลู ชลประทาน ชลประทาน
ทงั้ หมด (ตนั )
1,806.50 - - - - 100
1,846.20 - - - - 100
5,359 - - - - 100
38
306.5 - - - - 100
993.3 - - - - 100
- - 100
3424.8 - -
นสมทุ รสาคร ขอ้ มลู ณ วันที่ 31 ธนั วาคม 2562)
ตารางท่ี 1 - 20 ขอ้ มลู พนื้ ฐานทางการผลติ ดา้
ลำดบั ท่ี ชอ่ื สินค้า จำนวน พน้ื ที่ ปรมิ าณผลผลิต
เกษตรกร (ไร)่ ราคา/ตัน ปรมิ าณผลผลิต ปรมิ า
(ราย) เฉลี่ย (ตัน/ไร่) ท้งั ห
1 กงุ้ ขาว 33 292.50 144,000 1
แผนพัฒนาเกษตรกรรมจงั หวัดสมทุ รสาคร พ.ศ.2565 - 2569 2 กุ้งก้ามกราม 10 44.50 250,000 0.5
3 ปลานลิ 47 289.40 35,000 0.5
4 ปลาตะเพยี น 100 334.60 30,000 0.3
5 ปลาดุก 17 16.00 30,000 1.5
(ที่มา : สำนกั งานประมงจังหวดั สมทุ รสาคร, สถานีพัฒนาที่ดินสมุทรสาคร และโครงการชลประทา