MAKSUD ISTILAH SPM

ISTILAH-ISTILAH DALAM BAB IBADAT TINGKATAN 4

BIL ISTILAH MAKSUD / PENGERTIAN

1. Haji Mengunjungi Baitullah al-Haram di
Mekah kerana mengerjakan ibadat
2 Umrah tertentu pada masa tertentu dengan
syarat-syarat tertentu.
3 Upah haji Menziarahi Baitullah al-Haram kerana
4 Wukuf mengerjakan ibadat tertentu pada bila-
bila masa mengikut syarat-syarat yang
5 Tawaf ditetapkan.
6 Tawaf Qudum Melakukan ibadat haji bagi pihak orang
7 Tawaf Ifadhah lain.
8 Tawaf Widak Berada di Padang Arafah pada 9
Zulhijjah selepas gelincir matahari
sehingga terbit fajar 10 Zulhijjjah.
Mengelilingi Baitullah sebanyak 7 kali
dengan syarat-syarat tertentu untuk
beribadat kepada Allah.
Tawaf selamat datang.
Tawaf rukun yang wajib ditunaikan oleh
mereka yang menunaikan ibadat haji.
Tawaf yang wajib ditunaikan oleh orang
yang hendak meninggalkan Mekah.

9 Tawaf Sunat Tawaf yang boleh dikerjakan pada bila-
bila masa.

Berjalan berulang alik dari Bukit Sofa ke

10 Saei Bukit Marwah sebanyak 7 kali dengan

syarat tertentu.

Bercukur atau bergunting sekurang-

kurangnya tiga helai. Dilakukan setelah
11 Bercukur/gunting

selesai saie bagi menamatkan ibadat

haji.

Dilaksanakan mengikut susunan dengan

12 Tertib mendahului niat ihram daripada rukun-

rukun yang lain.

Amalan yang wajib dilakukan oleh setiap

orang yang mengerjakan ibadat haji.

13 Wajib haji Jika tertinggal salah satu daripada wajib
haji, hajinya sah tetapi dikenakan dam

atau didenda mengikut kadar yang

ditentukan.

Sempadan tempat atau masa yang

14 Miqat ditentukan utk berniat ihram haji &

umrah.

Sempadan masa bagi jemaah haji

15 Miqat zamani memulakan niat ihram.

16 Miqat Makani Sempadan tempat bagi jemaah haji
memulakan niat ihram.

Berada di Muzdalifah selepas tengah

Bermalam di malam ke-10 Zulhijjah (selepas waktu
wukuf di Arafah dan sebelum terbit
17
Muzdalifah

fajar)

Melontar 7 biji anak batu di Jamratul

Aqabah.

Waktu  bermula selepas tengah malam
Melontar

18 10 Zulhijjah hingga terbenam
Jamratul Aqabah

matahari 13 Zulhijjah.

Waktu afdhal  selepas terbit fajar 10

Zulhijjah.

Bermalam di Berada di Mina pada sebahagian besar
malam-malam 11, 12, 13 Zulhijjah (Hari
19 Tasyrik)
Mina

Melontar di Jamratul Ula, Jamratul

Wusta dan Jamratul Aqabah dengan

menggunakan 7 biji anak batu setiap

Melontar ketiga- tempat .

20 Waktu  selepas gelincir matahari hari

tiga Jamrah

11, 12, 13 Zulhijjah (hari Tasyrik) hingga

terbit fajar kecuali pada 13 Zulhijjah

hingga terbenam matahari.

21 Haji Ifrad Mengerjakan amalan haji dan umrah
secara berasingan. Haji dilakukan dalam
22 Haji Tamattu’ musim haji , sementara Umrah dilakukan
23 Haji Qiran di luar musim haji , samada sebelum atau
selepas musim haji .
24 Dam Mengerjakan Haji dan Umrah dalam
musim haji. Umrah dilakukan terlebih
25 Dam Takhyir dahulu pada musim haji diikuti dengan
26 Dam Takdir mengerjakan haji.
27 Dam Ta’dil Mengerjakan ibadat Haji dan Umrah
secara serentak dalam musim haji
Bahasa  darah
Istilah  denda yang dikenakan kepada
jemaah yang melakukan kesalahan
semasa mengerjakan haji atau umrah
kerana meninggalkan perkara-perkara
wajib haji atau wajib umrah, atau
melakukan perkara-perkara yang
dilarang semasa ihram.
Dibayar dgn cara memilih mana-mana
jenis dam yang ditetapkan oleh syarak.
Dibayar mengikut kadar yang ditetapkan
mengikut kemampuan.
Dibayar mengikut nilaian harga dam.

28 Dam Tertib Dibayar mengikut susunan .
29 Sembelihan Menghilangkan nyawa binatang yang halal
30 Qurban dimakan dengan cara memutuskan urat
31 Akikah halkum dan urat mari’ dengan
32 Jual beli menggunakan alat yang tajam dengan
niat kerana Allah.
33 Sewa Sembelihan binatang an’am yang
dilakukan pada hari Idil Adha atau hari-
hari Tasyrik dengan tujuan beribadat
kepada Allah.
Penyembelihan binatang an’am yang
dilakukan sempena kelahiran bayi
sebagai tanda kesyukuran kepada Allah
kerana dikurniakan anak.
Menukarkan barang dengan barang
mengikut cara tertentu.
Satu perjanjian untuk memiliki manfaat
atau faedah dari sesuatu barang yang
diterima daripada orang lain dengan
bayaran yang sesuai dengan perjanjian
yang telah ditentukan.

34 Gadaian Bahasa : menahan sesuatu
35 Syarikat Syarak : sesuatu barang bernilai yang
36 Hutang dijadikan cagaran ole pemiliknya untuk
mendapatkan pinjaman.
37 Insurans Bahasa : bercampur atau berkongsi.
Istilah : perjanjian perkongsian
terhadap sesuatu perkara yang
dilaksanakan antara dua pihak atau lebih.
Memberikan sesuatu barang atau
manfaatnya kepada seseorang , barang
atau manfaat itu perlu dikembalikan
dengan syarat orang yang berhutang itu
akan membayar atau mengembalikan
barang tersebut dengan jumlah yang
sama.
Satu faedah, iaitu apabila satu kumpulan
berikrar untuk mengumpul dan
mengembeling usaha serta sumber, bagi
mengadakan pakatan untuk saling
bekerjasama dan tolong menolong
apabila ditimpa musibah. Melalui pakatan
ini orang yang dilanda malang akan
mendapat manfaat perlindungan yang
biasanya berbentuk kewangan.

38 Saham Sejenis terbitan yang dikeluarkan oleh
syarikat sebagai alat pemilikan. Sebuah
syarikat boleh beroperasi apabila dua
orang atau lebih bergabung untuk
menjalankan perniagaan.

ISTILAH-ISTILAH DALAM IBADAT TINGKATAN 5

BIL ISTILAH MAKSUD / PENGERTIAN

1. Perkahwinan Akad yang menggunakan lafaz nikah atau

bahasa-bahasa lain yang memberi makna nikah

yang menghalalkan lelaki dan perempuan

melakukan persetubuhan.

2 Merisik Langkah awal dalam proses memilih calon

isteri yang sesuai seta menepati ciri-ciri yang

dikehendaki oleh seseorang suami

3 Meminang Lamaran daripada seseorang lelaki kepada

seseorang perempuan untuk dijadikan isteri.

4 Wali Orang yang berkuasa mengahwinkan seseorang

perempuan .

5 Wali Mujbir Wali yang berhak mengahwinkan pengantin

perempuan yang masih gadis tanpa

persetujuannya terlebih dahulu. Contohnya

bapa dan datuk

6 Wali Hakim Mereka yang diberi kuasa oleh sultan /

pemerintah untuk mengahwinkan perempuan

ketika ketiadaan wali, keengganan atau hilang

kelayakan wali nasab, untuk mengahwinkannya

7 Wali Akrab Wali yang hampir dengan perempuan tersebut

termasuk datuk dan bapa.

8 Sekufu’ Setaraf dari segi keturunan, pendidikan ,

pekerjaan dan lain-lain.

9 Ijab Lafas yang diucapkan oleh wali .

10 Qabul Jawapan penerimaan yang diucapkan oleh

bakal suami.

11 Mahar Suatu pemberian wajib daripada suami kepada

isteri samada dalam bentuk wang atau sesuatu

yang bernilai selepas akd nikah.

12 Mahar Mahar yang ditentukan kadarnya dan

Musamma dipersetujui oleh kedua-kedua belah pihak

13 Mahar Misil Mahar yang ditentukan kadarnya mengikut

kadar mahar saudara-saudara perempuan

sebelah isteri.

14 Walimatul Kenduri atau jamuan yang diadakan untuk

Urus meraikan perkahwinan.

15 Talak Melepaskan ikatan perkahwinan dengan lafaz

talak/cerai/bermaksud talak.

16 Talak Sunni Talak yang sesuai dengan peraturan syarak,

iaitu suami menceraikan isteri dengan talak

satu atau dua ketika isteri suci daripada haid,

nifas dan tidak disetubuhi.

17 Talak Bid’i Talak yang menyalahi peraturan syarak, iaitu

suami menceraikan isteri ketika haid , nifas

atau ketika suci yang disetubuhi.

18 Talak Raj’ie Talak satu atau dua yang belum tamat

idahnya, Suami boleh merujuk kembali isteri

semasa idah tanpa perlu kepada akad dan

mahar yang baru.

19 Talak Bain Talak yang tidak boleh dirujuk , perlu akad

nikah dan mahar yang baru.

20 Talak Bain Talak yang tidak membolehkan suami merujuk

Sughra isterinya kecuali dengan akad dan mahar yang

baru (contoh cerai cara Khuluk, Fasakh, talak

1 / 2 yang tamat idah)

21 Talak Bain Talak tiga yang mengharamkan bekas suami

Kubra mengahwini semula isterinya kecuali selepas

isterinya berkahwin dengan lelaki lain dan

diceraikan setelah berlaku persetubuhan.

22 Talak Takliq Talak yang disandarkan kepada sesuatu

syarat. Terbahagi kepada dua iaitu Taklik

Biasa dan Taklik Secara Khuluk.

23 Talak Taklik Talak yang dilafazkan dalam keadaan biasa

Biasa seperti suami berkata kepada isterinya”Jika

engkau keluar dari rumah ini maka engkau

tertalak dengan talak satu”

24 Talak Taklik Lafaz Taklik yang termaktub dalam Surat

Khuluk Akuan Nikah

25 Rujuk Mengambil semula isteri yang telah diceraikan

sebelum habis tempoh iddah.

26 Iddah Tempoh masa larangan berkahwin yang wajib

dipatuhi oleh isteri selepas bercerai dengan

suami.

27 Fasakh Pembatalan ikatan perkahwinan disebabkan

syarat-syarat yang tidak dipenuhi semasa

akad atau disebabkan masalah yang berlaku

didalam rumahtangga

28 Khuluk Perceraian antara suami isteri dengan lafaz

talak atau khuluk yang memerlukan bayaran

tertentu

29 Nusyuz Keengganuan isteri menunaikan kewajipan

terhadap suami tanpa alasan yang munasabah

mengikut hukum syarak

30 Zihar Suami menyamakan isteri atau mana-mana

anggotanya dengan ibunya @ dengan mana-

mana perempuan yang haram dengannnya

31 Li’an Sumpah suami yang disertakan dengan laknat

Allah untuk menolak hukum qazaf disebabkan

tuduhan zina terhadap isteri @ untuk

menafikan nasab

32 Poligami Lelaki yang beristeri lebih daripada seorang

tetapi tidak lebih daripada empat orang pada

satu masa

33 Undang- Undang-undang yang memperuntukkan tentang

undang hal-hal yang berkaitan dengan perkahwinan,

Keluarga perceraian dan perkara yang berkaitan dengan

Islam kedua-duanya di kalangan orang Islam

34 Anak Angkat Anak yang dipelihara oleh bukan ibu bapa

kandungnya

35 Hadhadah Hak penjagaan anak yang masih kecil yang

belum mumayyiz dan tidak mampu

menguruskan diri sendiri

ISTILAH-ISTILAH DALAM BAB AQIDAH TINGKATAN 4

BIL ISTILAH MAKSUD / PENGERTIAN

1 Iman Membenarkan di hati, berikrar dengani lidah
2 Syirik
3 Kufur dan mengamalkan dengan anggota badan
4 Riddah
5 Khurafat Orang yang menyengutukan Allah dengan

6 Sihir sesuatu pada zat, sifat dan af’al.
7 Nifak
Orang yang mengingkari prinsip aqidah dalam

al-Quran dan Hadis / orang yang tidak

percaya kepada Allah serta mengingkari

ajaran yang disampaikan oleh Nabi Muhamad

Berpaling/ keluar daripada agama Islam

Kepercayaan dan perbuatan karut yang

dianggap mempunyai hubungan dengan agama

Islam sedangkan pada hakikatnya

bertentangan dengan konsep tauhid dan

syariat Islam.

Ilmu yang berkaitan perbuatan secara halus

melalui pertolongan makhluk ghaib iaitu

dengan bantuan syaitan / jin bertujuan

memudarat atau mengelirukan manusia

Berpura-pura melahirkan keimanan

sedangkan hati tetap kufur kepada Allah

s.w.t

8 Dosa Balasan buruk kerana melakukan larangan
Allah dan meninggalkan suruhan-Nya

9 ‘Asi Orang yang melanggar hukum Allah

Kesalahan yang dikenakan hukuman tertentu
10 Dosa besar

di dunia dan amaran azab di akhirat

Kesalahan yang tidak diberi peruntukan

11 Dosa kecil hukuman tertentu di dunia atau amaran azab

di akhirat

Melakukan sesuatu untuk mendapatkan
Menipu dan

12 kepentingan diri sendiri atau memudaratkan
berbohong

orang lain

13 Mencuri Mengambil hak orang lain secara sembunyi
yang disimpan di tempat simpanan tanpa izin.

Mengambil hak orang lain secara kekerasan
14 Merompak

yang disimpan di tempat simpanan tanpa izin.

Faedah atau pertambahan bayaran dalam

15 Riba urusan pinjaman, hutang piutang, pertukaran
makanan yang sejenis termasuk juga mata

wang

Kanak-kanak yang kematian bapa sebelum
16 Anak yatim

umur baligh

Harta anak Harta yang diperolehi melalui pusaka , wasiat

17 dan hadiah

yatim

Perang Peperangan antara orang Islam dengan orang
kafir bagi mempertahankan kesucian agama
18 Islam
jihad

Mengatakan atau menceritakan keburukan

seseorang di masa ketiadaannya serta boleh
19 Mengumpat

menimbulkan kemarahan apabila dilakukan

dihadapannya

Melemparkan tuduhan kepada seseorang
20 Memfitnah

tanpa bukti

Minuman yang memabukkan yang diperbuat

21 Arak daripada perahan buah-buahan yang

diperam.

22 Dadah Sejenis bahan yang mengkhayalkan dan
menghilangkan daya fikiran

23 Zina Persetubuhan haram antara lelaki dan
perempuan tanpa ikatan yang sah

24 Muhsan Penzina yang telah berkahwin dengan cara
yang sah.

Ghairu Penzina yang belum berkahwin

25
Muhsan

26 Qazaf Menuduh seseorang yang baik melakukan
zina tanpa empat orang saksi lelaki yang adil

27 Liwat Hubungan jenis antara lelaki dengan lelaki

Hubungan jenis perempuan dengna
28 Musahaqah

perempuan

Membunuh Melakukan perbuatan yang boleh
29

diri memisahkan roh daripada jasad sendiri.

Kembali semua taat kepada Allah setelah

30 Taubat menyesal melanggar perintah dan larangan-

Nya

ISTILAH-ISTILAH DALAM BAB AKIDAH TING. 5

BIL ISTILAH MAKSUD / PENGERTIAN

1. Iman Membenarkan di hati, berikrar dengani lidah
dan mengamalkan dengan anggota badan

Kumpulan yang berpegang teguh dengan al-

Quran, Sunnah Rasulullah s.a.w. dan perkara
Ahli

yang dibawa oleh para sahabat baginda serta
2 Sunnnah

menentang perkara-perkara bid’ah, Mereka
waljamaah

juga dinamakan dengan Ahli al-Sunnah wal

Jamaah, al-Salaful Salih dan Ahli al-Hadis

Kumpulan yang mendokong cita-cita untuk

3 Syiah menjadikan Saidina Ali sebagai khalifah

selepas kewafatan Rasulullah s.a.w.

Al- Kumpulan yang menyokong Saidina Ali yang
berjuang menentang Muawiyah b. Abi Sufian
4 tetapi tidak menerima Majlis Tahkim
Khawarij

Orang yang mengingkari salah satu daripada

5 Kafir prinsip akidah yang telah dijelaskan dalam al-

Quran dan Hadis

Orang yang menyengutukan Allah dengan

sesuatu atau menyamakan sesuatu dengan

6 Musyrik Allah pada zat sifat atau perbuatan

7 Munafik Orang yang menzahirkan keimanan dan
menyembunyikan kekufuran di dalam hati
8 Fasiq Orang yang tidak taat kepada Allah dan
Rasulnya dengan melakukan dosa besar atau
9 Murtad berterusan melakukan dosa kecil
Orang yang keluar daripada agama Islam
10 Mulhid sama ada dengan perkataan perbuatan atau
Ajaran iktikad.
Orang yang tidak beragama
11 Ajaran atau amalan yang didakwa sebagai
sesat ajaran Islam sedangkan hakikatnya
bercanggah dengan al-Quran dan al-Sunnah.