NOTA RINGKAS PI SPM KSSM ( FEKAH )

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 1
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 2
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

JENIS SOLAT PENGERTIAN HUKUM BIL. RAKAAT CARA PELAKSANAAN HIKMAH
Sunat
SOLAT SUNAT DHUHA Solat sunat yang Muakkad 2 / 4 / 6 atau Digalakkan secara 1. Mendekatkan diri kepada
dilakukan pada waktu 8 rakaat bersendirian Allah
antara naik matahari Sunat
selepas subuh hingga Muakkad 2 rakaat Bacaan dalam solat 2. Membuktikan ketaatan
sebelum gelincir Rakaat pertama kepada Allah
matahari Sunat ▪ Surah Al Fatihah
▪ Surah Al Syams atau 3. Mendapat rahmat dan
SOLAT SUNAT Solat sunat yang surah lain rezeki
GERHANA dilakukan ketika berlaku Rakaat kedua
gerhana matahari atau ▪ Surah al Fatihah 1. Menginsafi kekuasaan
TARIKH gerhana bulan dengan ▪ Surah Al Dhuha atau Allah terhadap
PENSYARIATAN cara yang tertentu surah lain penciptaan alam semesta
• Gerhana matahari : Menyempurnakan rukun-
tahun ke-2 hijrah rukun solat yang lain 2. Memohon keampunan
• Gerhana bulan : sehingga memberi salam atas segala dosa
tahun ke-5 hijrah
Digalakkan secara 3. Memberi peringatan
berjemaah agar manusia tidak buat
kerosakan
AMALAN SEMASA
GERHANA
• Solat sunat gerhana
• Istighfar
• Berdoa
• Bertakbir
• Bersedekah

SOLAT SUNAT Solat sunat yang 2 rakaat Bersendirian 1. Meningkatkan
ISTIKHARAH dilakukan untuk keimanan kepada Allah
memohon petunjuk
Allah SWT dalam 2. Mendidik umat Islam
menentukan pilihan bagi agar memohon
sesuatu perkara sesuatau hanya kepada
Allah

3. Menjauhkan perbuatan
syirik dengan
memohon bantuan
bomoh

SOLAT SUNAT TASBIH Solat sunat yang 4 rakaat Bersendirian atau 1. Mendapat keampunan
mengandungi bacaan dengan 2 berjemaah
tasbih sebanyak 300 Sunat salam (waktu 2. Meraih ganjaran yang
kali pada keseluruhan malam) besar
solat
ATAU 3. Memberi ketenangan

4 rakaat jiwa
dengan 1 •
salam (waktu

siang)

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 3
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

TING 4 : PELAJARAN 13 : HAJI DAN UMRAH

IBADAH SYARAT WAJIB RUKUN PERKARA WAJIB
1. NIAT IHRAM DI MIQAT
Haji • Islam 1. NIAT IHRAM
• Baligh  Berniat ihram di miqat
MAKSUD : • Berakal 2. WUKUF DI ARAFAH ialah ketentuan
• Bahasa : Tujuan • Merdekaa  Berada di Arafah walaupun tempat atau masa
• Berkemampuan :Istito’ah seketika untuk berniat ihram
 Waktu bermula masuk waktu haji
Zohor 9 Zulhijjah
 Waktu tamat masuk waktu Jenis Miqat
subuh pada 10 Zulhijjah ▪ Zamani
Ketentuan masa bagi seseorang
dan maksud Ciri-Ciri Berkemampuan 3. TAWAF DI KAABAH untuk berniat ihram haji
• Istilah : • Cukup perbelanjaan pergi  Mengelilingi Kaabah sebanyak 7 bermula 1 Syawal hingga 10
mengunjungi dan balik kali Zulhijjah
Baitullahil haram di • Cukup keperluan asas  Tempat permulaan : Garisan
Mekah pada bulan- tanggungan yang Hajarul Aswad ▪ Makani
bulan haji untuk ditinggalkan  Berakhir di sudut yang sama Ketentuan tempat untuk
mengerjakan • Ada kenderaan pergi dan  Tawaf mengikut syarat yang berniat ihram
ibadat tertentu balik ditentukan
menurut syarat- • Aman perjalanan Lima tempat miqat bagi
syaratnya • Sihat tubuh badan 4. SAIE Jemaah haji di luar kota Mekah
 Berjalan ulang alik sebanyak 7 ▪ Zatu Irqin : dari arah Iraq
Ciri Berkemampuan kali ▪ Qarnul Manazil : Dari arah
Khusus Bagi  Bermula di Bukit Safa Asia Tenggara
 Berakhir di Bukit Marwa ▪ Yalamlam : Dari arah Yaman
 Saie mengikut syarat yang ▪ Juhfah : Dari arah Mesir dan
ditetapkan Tunisia
▪ Zulhulaifah : Dari arah
Perempuan 5. BERGUNTING/BERCUKUR Madinah
• Mendapat keizinan suami  Sekurang-kurangnya 3 helai
2. BERMALAM DI
atau wali rambut MUZDALIFAH
• Ditemani oleh mahram  Sunat bercukur bagi lelaki  Berada di Muzdalifah
selepas tengah malam
atau kumpulan perempuan 10 Zulhijjah hingga
terbit fajar
yang dipercayai
3. MELONTAR JAMRAH
6. TERTIB AQABAH
 o Melakukan perbuatan  Melontar 7 biji anak
batu
mengikut urutan  Masa melontar selepas
tengah malam 10
Zulhijjah


4. BERMALAM (MABIT) DI
MINA
 Berada di Mina pada
malam-malam hari
Tasyrik (11 – 13
Zulhijjah)

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 4
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

5. MELONTAR DI TIGA
JUMRAH
 7 biji di setiap jumrah
 Masa melontar selepas
azan subuh sehingga
terbenam matahari 13
Zulhijjah


Nama-nama Jumrah
▪ Jumrah Ula (Jumrah Sughra)
▪ Jumrah Wusta
▪ Jumrah Aqabah (Jumrah
Kubra)

Umrah 1. Niat ihram umrah 6. MENJAUHI LARANGAN
2. Tawaf IHRAM
MAKSUD : 3. Saie
• Bahasa : Ziarah 4. Bercukur 1. Berniat Ihram di Miqat
• Istilah : 5. Tertib 2. • Menjauhkan larangan
Mengunjungi
Baitullahil haram ihram
pada bila-bila masa
untuk mengerjakan MAKSUD
ibadat tertentu Mengerjakan haji dahulu kemudian mengerjakan umrah pada tahun yang sama
menurut Mengerjakan umrah dahulu dalam bulan haji , kemudian mengerjakan haji pada tahun yang sama
syarat-syaratnya Berniat mengerjakan haji dan umrah secara serentak

JENIS HAJI

• Haji Ifrad

• Haji Tamattuk

• Haji Qiran

PERSAMAAN HAJI DAN UMRAH

Aspek Persamaan Ibadah

Perkara Wajib  Mempunyai Miqat

 Larangan Ihram

Rukun  Tawaf Ifadhah
 Saie

 Bercukur

PERBEZAAN ANTARA HAJI DAN UMRAH

Aspek Perbezaan Haji Umrah
Waktu Bulan Haji Shj (Syawal,Zulkaedah,1-13 Zulhijjah) Bila-bila masa sahaja

Rukun Ada Wukuf Tiada Wukuf
Perkara Wajib Melontar Jumrah Tidak ada ibadah seperti haji
Bermalam di Muzdalifah
Bermalam di Mina

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 5
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

LARANGAN DALAM IHRAM PERKARA SUNAT / AMALAN SUNAT

Berkaitan kecantikan 1. Mandi sunat ihram : dilakukan sebelum memakai
 ▪ Menyapu minyak rambut ihram
 ▪ Mencabut bulu atau rambut
 ▪ Memotong kuku 2. Solat sunat ihram : Selepas memakai ihram
dengan sempurna
Berkaitan wangian
 ▪ Berwangi-wangi sama ada pada pakaian, badan atau 3. Talbiah : banyakkan bacaan talbiah semasa ihram
menghidunya
4. Mengutip anak batu di muzdalifah (untuk haji
Berkaitan pakaian sahaja)
 ▪ Memakai pakaian berjahit bagi lelaki
 ▪ Menutup kepada bagi lelaki 5. Solat sunat selepas tawaf (sunat dilakukan di
 ▪ Menutup muka bagi wanita belakang maqam Ibrahim)
 ▪ Memakan sarung tangan

Berkaitan alam sekitar
 ▪ Memburu binatang buruan
 ▪ Memotong atau merosakan pokok

Berkaitan hubungan seksual
 ▪ Berkahwin , mengahwinkan atau menjadi wakil
menerima akad nikah
 ▪ Melakukan perbuatan merangsang shahwat
 ▪ Persetubuhan suami isteri

TAHALLUL

 Maksud : membebaskan diri daripada larangan yang terdapat dalam ihram
 Tahallul,bagi umrah ialah bergunting selepas menunaikan saie
 Tahallul bagi haji

o Tahallul awal boleh didapati dengan melaksanakan dua daripada tiga perkara berikut
1. Melontar Jumrah Kubra
2. Tawaf dan Saie
3. Bercukur / bergunting

o Tahallul Thani ialah selepas melaksanakan tiga perkara tersebut

HIKMAH HAJI DAN UMRAH

 Aspek rohani
o Menghapuskan dosa dan meraih ganjaran pahala
o Menzahirkan ketaatan dalam melaksanakan perintah Allah

 Aspek Sosial
o Salin mengenali umat Islam di seluruh dunia

 Aspek politik
o Menzahirkan kekuatan umat Islam

 Aspek dakwah
o Menyemarakkan perkembangan dakwah ke seluruh alam

 Aspek ekonomi
o Meningkatkan taraf hidup umat Islam
o Mewujudkan sumber pendapatan baharu

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 6
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PELAJARAM 14 : SEMBELIHAN

MAKSUD • Bahasa : Memotong
• Istilah : Menyembelih haiwan yang halal di makan dagingnya dengan cara memutuskan urat Halqum
HUKUM dan merih
SEMBELIHAN
RUKUN Wajib untuk dimakan dagingnya
SEMBELIHAN
SYARAT SAH • Penyembelih
SEMBELIHAN • Haiwan sembelihan
• Alat sembelihan
PERKARA SUNAT 1) Penyembelih
SEMBELIHAN
 Beragama Islam / Ahli Kitab
- Sembelihan kanak-kanak dan orang perempuan adalah halal

 Melakukan sembelihan kerana Allah
- Sembelihan untuk dipersembahkan kepada kubur keramat adalah haram

2) Binatang sembelihan
 Masih mempunyai hayat mustaqirrah( Hayat mustaqirrah ialah haiwan yang mampu bergerak
dengan tenaga seperti merontaronta dengan kuat selepas sembelihan
 Putus urat halqum dan merih dengan sekali sembelihan

3) Alat sembelihan
 Alat yang boleh melukakan kecuali kuku, gigi dan tulang

• Penyembelih
- Menajamkan pisau
- Menghadap kiblat
- Membaca basmalah

• Haiwan sembelihan
- Membaringkan haiwan di atas rusuk kiri
- Menghadap kiblat

• Alat sembelihan
- Alat yang tajam seperti pisau

PERKARA MAKRUH • Penyembelih
SEMBELIHAN
- Menyembelih di hadapan haiwan lain

- Menyembelih pada waktu malam
- Tidak menghadap kiblat

- Tidak membaca basmalah
• Binatang sembelihan

- Menyiksa binatang
• Alat sembelihan

- Menggunakan pisau yang tumpul

CONTOH • Memenggal leher
MENYEKSA • Mematahkan kaki
BINATANG TANPA • Mengheret kaki haiwan ke tempat sembelihan
SEBAB • Menajamkan pisau sembelihan di hadapan haiwan

HIKMAH • Membezakan daging halal dan haram
SEMBELIHAN • Menghindari penyakit akibat kuman dalam darah haiwan yang dikeluarkan
• Mempercepatkan proses kematian
MAKLUMAT • Janin yang mati selepas ibunya disembelih atau mati dalam perut adalah halal di makan
TAMBAHAN • Penggunaan water stunner dalam sembelihan ayam adalah diharuskan
SEMBELIHAN • Penggunaan electrical stunning dalam penyembelihan lembu adalah harus

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 7
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PELAJARAM 15 : UNIT 1: KORBAN

MAKSUD Menyembelih haiwan al an’am pada 10 Zulhijjah hingga akhir hari Tasyrik (13 Zulhijjah) bertujuan

mendekatkan diri kepada Allah

HUKUM KORBAN • Sunat muaakad
• Wajib jika bernazar

TAHUN Tahun ke-2 hijrah bagi mengingati peristiwa pengorbanan Nabi Ibrahim dan Nabi Ismail

PENSYARIATAN

BINATANG AL • Unta • Kambing • Biiri-biri • Kerbau • Lembu
AN’AM YANG

DIYSARIATKAN

KORBAN

1. Niat korban Ketika sembelihan

SYARAT SAH 2. Dilaksanakan dalam waktunya (selepas solat aidiladha hingga terbenam matahari 13 Zulhijjah)

KORBAN 3. Haiwan cukup umur
 Unta : 5 tahun ke atas

 Lembu dan kerbau : 2 tahun ke atas
 Kambing : 2 tahun ke atas

 Biri-biri : 1 tahun atau sudah bersalin gigi hadapan setelah berumur 6 bulan
 Haiwan bebas daripada penyakit dan kecatatan

PERKARA SUNAT • Orang yang berkorban disunatkan tidak bercukur atau memotong kuku bermula 1 Zulhijjah hingga
KORBAN
seleai sembelihan korban
• Melakukan sembelihan korban sendiri jika mampu
• Bertakbir dan berselawat

PEMBAHAGIAN • 1/3 disedekahkan kepada fakir miskin
DAGING KORBAN • 1/3 dimakan oleh orang yang berkorban dan anggota keluarganya
• 1/3 dihadiahkan kepada sahabat handai dan jiran tetangga
PEMBAHAGIAN • Haram orang yang berkorban menjual daging serta semua bahagian haiwan korban
DAGING KORBAN WAJIB semua daging korban nazar diberikan kepada fakir dan miskin
NAZAR
• Mengagungkan syiar Islam
HIKMAH KORBAN • Menghayati semangat pengorbanan Nabi Ibrahim
• Mengeratkan persaudaraan antara umat Islam
• Tanda bersyukur atas segala nikmat

UNIT 2: AKIKAH • Binatang al an’am yang disembelih sempena kelahiran bayi

MAKSUD • Sunat muaakad
• Wajib jika bernazar
HUKUM AKIKAH • Sunat : setelah sempurna kelahiran sehingga bayi baligh
• Sunat Muakkad : pada hari ke-7 kelahiran bayi
TEMPOH
PELAKSANAAN • Unta • Kambing • Biiri-biri • Kerbau • Lembu
AKIKAH
BINATANG AL 1) Niat akikah Ketika sembelihan
AN’AM YANG 2) Dilaksanakan setelah bayi lahir
DIYSARIATKAN 3) Haiwan cukup umur
AKIKAH  Unta : 5 tahun ke atas
 Lembu dan kerbau : 2 tahun ke atas
SYARAT SAH  Kambing : 2 tahun ke atas
AKIKAH  Biri-biri : 1 tahun atau sudah bersalin gigi hadapan setelah berumur 6 bulan
4) Haiwan bebas daripada penyakit dan kecatatan

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 8
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

• Berdoa Ketika hendak menyembelih • Mencukur rambut selepas

PERKARA SUNAT penyembelihan
AKIKAH
• Menyembelih Ketika matahari sedang naik • Memberi nama yang baik
PEMBAHAGIAN
DAGING AKIKAH • Dilakukan pada hari ke-7 selepas kelahiran

HIKMAH AKIKAH • Tidak dipatah-patahkan tulang haiwan kecuali bahagian sendi

• Bersedekah dengan emas dan perak seberat rambut bayi yang dicukur

• Sunat dimasak manis dan disedekahkan sesudah di masak

• Masakan afdhal disedekahkan kepada fakir miskin

• Masakan sunat dimakan oleh orang yang melakukan akikah

• Menzahirkan kesyukuran atas kelahiran anak

• Menghebahkan berita kelahiran anak

• Menyuburkan sifat pemurah dan menjauhi sifat bakhil

PERBEZAAN SEMBELIHAN, KORBAN DAN AKIKAH

ASPEK SEMBELIHAN KORBAN AKIKAH
PERBEZAAN
TUJUAN Disembelih untuk makan daging Disembelih untuk mendekatkan Disembelih sempena kelahiran
HUKUM yang halal
Wajib untuk dimakan dagingnya diri kepada Allah bayi
WAKTU
Pada bila-bila masa sahaja • Sunat muaakad
PEMBAHAGIAN • Wajib jika bernazar
DAGING
10-13 Zulhijjah • pada hari ke-7 kelahiran bayi

• setelah sempurna kelahiran

sehingga bayi baligh

Tiada pembahagian daging Sunat dimasak manis dan • 1/3 disedekahkan kepada fakir
disedekahkan sesudah di masak
miskin
• 1/3 dimakan oleh orang yang
berkorban dan anggota

keluarganya
• 1/3 dihadiahkan kepada

sahabat handai dan jiran
tetangga

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 9
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PELAJARAN 16 : MUAMALAT

Maksud • Hukum syarak yang berkaitan dengan urusan kewangan seperti jual beli, sewaan, simpanan dan
sebagainya
Hukum Muamalat • Harus
Islam
Matlamat • Menunjukkan keadilan dalam mengatur kehidupan
Pensyariatan • Mengiktiraf pemilikan harta secara sah
Muamalat Dalam • Menjaga kepentingan pihak yang terlibat
Islam • Mendapat keredhaan Allah
• Ianya merupakan tuntutan dalam Islam
Kepentingan • Allah memberi ancaman kepada mereka yang meyalahi muamalat Islam
Memahami Dan • Menunjukkan Contoh keprihatinan nabi dalam menjaga muamalat Islam
Mengamalkan
Muamalat Islam MUAMALAT ISLAM KONVENSIONAL
Bersumberkn dalil al Quran dan Sunnah Bersumberkan teori manusia semata-mata
Perbandingan Mengharamkan riba Mengamalkan riba
Antara Muamalat Bebas dari unsur judi dan gharar Mengandungi unsir judi dan gharar
Islam Dan Berteraskan keimanan kepada Allah Berteraskan keuntungan dan kekayaan
Konvesional

Unsur Yang RIBA pertambahan bayaran dalam pertukaran barang dan hutang
Diharamkan Dalam JUDI Perbuatan melibatkan pertaruhan sesuatu yang berharga
Muamalat Islam GHARAR Kesamaran dalam urusan yang tidak dibenarkan syarak
DHARAR Setiap perkara yang membawa kepada kerosakan

Bahagian Riba’ o Bahagian riba o Jenis Riba menurut ulamak mazhab Syafie
▪ Riba Ad Duyun : Riba hutang ▪ Riba al fadhlu
▪ Riba Al Buyu’ : Riba jual beli ▪ Riba An Nasi’ah
▪ Riba Al Yadd

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 10
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

AKAD DALAM MUAMALAT

Maksud • Bahasa : ikatan / simpulan

• Istilah : Ijab dan qabul dalam urusan perniagaan atau kewangan

Rukun Dan Syarat • Pihak yang berakad • Sesuatu yang diakadkan • Sighah
 Lafaz yang sepadan
Akad  penjual dan pembeli  Mestilah wujud Ketika
 Lafaz ijab qabul tidak
▪ Baligh akad diikat dengan syarat

▪ Berakal  Barang / perkhidmatan  Lafaz ijab dan qabul
▪ Mampu memelihara dan dalam satu pertemuan

menjaga hartanya yang halal

 Melibatkan dua pihak dan  Dapat diserahkan Ketika
bebas membuat pilihan akad

Jenis Akad

1. Pertukaran • JUAL BELI
 Maksud : Suatu akad pertukaran barang dengan barang dengan

persetujuan penjual dan pembeli

• SEWAAN
 Maksud : Akad bagi menyerahkan sesuatu yang bermanfaat yang boleh

diberikan secara sewa dengan pembayaran tertentu

2. Perkongsian • MUSYARAKAH
 Akad yang menetapkan sesuatu harta atau perniagaan dikongsi dua

orang atau lebih

• MUDHOROBAH
 Akad yang dilakukan oleh pemodal dengan menyerahkan modalnya

kepada pengusaha untuk diniagakan dan keuntungan dibahagikan

3. Kebajikan • HIBAH
 Maksud : memberikan sesuatu secara percuma dengan rela hati ketika

pemberi masih hidup

• QARD
 Maksud : Memberi hutang wang kepada orang lain tanpa imbuhan . Perlu

dikembalikan dengan jumlah yang sama

• WAKAF
 Maksud : Mewakafkan harta yang dapat diambil fizikalnya dan

diguanakan manfaatnya

• WADI’AH
 Maksud : Memberikan sesuatu barang kepada orang lain agar dapat

disimpan dan dijaga

4. Agen • WAKALAH
 Maksud : mewakilkan pekerjaan tertentu yang boleh dikerjakan kepada

orang lain

5. Jaminan KAFALAH
 Maksud : Jaminan yang diberikan oleh penjamin kepada orang yang

dijamin atas sesuatu transaksi
• RAHN

 Maksud : Menggadaikan sesuatu barang sebagai jaminan terhadap

hutang

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 11
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

TING 5 : PELAJARAN 12: PERKAHWINAN

Maksud Akad yang menghalalkan persetubuhan antara lelaki dan perempuan menurut hukum syarak
Hukum Perkahwinan

HARUS Tiada desakan atau halangan untuk berkahwin
SUNAT Mempunyai keinginan untuk berkahwin dan mampu menyedikan
WAJIB nafkah zahir dan batin
MAKRUH Bimbang akan terjerumus ke dalam kemaksiatan sekiranya tidak
berkahwin dan mampu untuk memerikan nafkah zahir dan batin
HARAM Mempunyai keinginan untuk berkahwin tetapi tidak mampu
memberikan nafkah untuk pasangan seperti meghidap mati pucuk atau
berpenyakit
Bertujuan untuk menzalimi atau memudharatkan pasangan

Hikmah Perkahwinan

• Memenuhi tuntutan batin yang merupakan fitrah manusia
• Memelihara diri daripada keruntuhan akhlak
• Memelihara keturunan yang baik
• Mewujudkan ketenangan jiwa

WANITA YANG HARAM DIKAHWINI SELAMA-LAMANYA

1. SEBAB KETURUNAN 2.SEBAB PENYUSUAN 3.SEBAB PERSEMENDAAN

▪ Ibu ▪ Ibu susuan ▪Ibu tiri ke atas
▪ Nenek ke atas ▪ Ibu bagi ibu susuan ▪ Ibu mertua (nasab dan susuan)
▪ Anak perempuan ▪ Ibu bagi suami ibu susuan ▪ Anak tiri apabila disetubuhi ibunya
▪ Cucu perempuan ▪ Anak-anak ibu susuan ▪ Menantu perempuan ke bawah

WANITA YANG HARAM DIKAHWINI SEMENTARA

1. Menghimpunkan perempuan yang ada hubungan nasab dengan isteri dalam satu masa
2. Perempuan bersuami /masih dalam idah dengan bekas suami
3. Perempuan Musyrik sehingga dia memeluk Islam
4. Perempuan yang ditalak tiga haram dikahwini oleh bekas suaminya sehingga memenuhi syarat untuk berkahwin semula

RUKUN NIKAH

1. Bakal Suami  Maksud suami : Lelaki yang dikahwini oleh seorang perempuan
 Syarat bakal suami :

 ▪ Islam
 ▪ Lelaki yang telah dikenal pasti
 ▪ Bukan mahram kepada bakal suami
 ▪ Tidak dalam ihram haji atau umrah
 ▪ Tidak mempunyai 4 isteri pada satu-satu masa

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

2. Bakal Isteri PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 12
3. Wali NOTA RINGKAS ( FEKAH )

4. 2 Orang Saksi  Maksud isteri : Perempuan yang dikahwini oleh seorang lelaki
5. Lafaz Akad  Syarat bakal isteri

Nikah  ▪ Islam
 ▪ Perempuan yang telah dikenalpasti
 ▪ Bukan mahram kepada bakal suami
 ▪ Bukan dalam ihram haji atau umrah
 ▪ Bukan isteri orang atau dalam idah
 Maksud : Orang yang mempunyai kelayakan untuk menikahkan pengantin perempuan
 Syarat wali
 ▪ Islam
 ▪ lelaki
 ▪ Baligh
 ▪ Berakal
 ▪ Adil
 ▪ Merdeka
 ▪ Tidak dalam ihram haji atau umrah
 ▪ Tidak dipaksa
 ▪ Tiada penyakit yang mencacatkan fikiran
 ▪ Mampu memelihara harta
 Sebab perpindahan wali nasab kepada wali hakim
 ▪ Tidak mempunyai wali nasab
 ▪ Wali nasab berada jauh melebihi 2 marhalah
 ▪ Wali hilang dan tidak dapat dikesan
 ▪ Muallaf yang tiada wali nasab yang lain
 ▪ Anak tidak sah taraf
 ▪ Wali dalam ihram haji dan umrah
 ▪ Wali enggan mewalikan pernikahan
 ▪ Wali sendiri hendak berkahwin dengan pengantin (wali sepupu)
 Maksud saksi : Orang yang menyaksikan dan boleh mengesahkan akad nikah
 Syarat saksi
 ▪ Islam
 ▪ Lelaki
 ▪ Baligh
 ▪ Berakal
 ▪ Adil
 ▪ Pendengaran yang baik
 ▪ Penglihatan yang baik
 ▪ Merdeka
 Maksud Ijab : Lafaz yang diucapkan oleh wali atau wakilnya
 Maksud Qabul : Lafaz penerimaan oleh bakal suami atau wakilnya
 Syarat lafaz nikah(Sighah)
 ▪ Menggunakan lafaz nikah atau kahwin atau terjemahan yang tepat
 ▪ Lafaz hendaklah jelas (bukan Bahasa kiasan)
 ▪ Lafaz ijab qabul hendaklah berturutan( tidak diselangi perkataan lain)
 ▪ Lafaz akad nikah berkuatkuasa serta merta
 ▪ Kelayakan wali dan bakal suami berkekalan hingga selesai akad nikah
 ▪ Lafaz tidak dibataskan dengan tempoh masa

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 13
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

 Contoh akad nikah yang tidak sah
1. Lafaz akad nikah yang kesannya tertangguh pada masa hadapan
Contoh : Wali melafazkan “Apabila tiba bulan Ramadhan , aku kahwinkan engkau dengan
anak perempuanku”
2. Lafaz Taklik
Contoh : Wali melafazkan “sekiranya anak perempuanku lulus peperiksaan, aku akan
kahwinkan engkau dengannya”

Wali pengsan setelah melafazkan ijab dan sebelum bakal suami melafazkan kabul

ISTILAH MAKSUD
Sekufu
Persamaan taraf antara lelaki dan perempuan daripada pelbagai aspek seperti o Agama dan kesolehan
• o Pekerjaan
• o Keturunan
• o Keilmuan

Merisik Proses sebelum meminang untuk mengenalpasti status bakal isteri
Meminang lamaran seorang lelaki kepada seorang perempuan untuk djadikan calon isteri menurut “uruf’ setempat
Mahar Pemberian bernilai atau berfaedah wajib diberikan oleh suami kepada isterinya dengan sebab akad nikah
Walimatul Urus Kenduri yang diadakan sempena perkahwinan

TANGGUNGJAWAB SUAMI TANGGUNGJAWAB ISTERI TANGGUNGJAWAB SUAMI ISTERI

 Menyediakan keperluan asas  Mentaati suami dalam perkara yang TANGGUNGJAWAB SUAMI ISTERI DARI SEGI
mengikut kemampuan tidak menyalahi syariat
AKIDAH
 Memberi kasih sayang dan  Menjaga kehormatan diri dan batas  Menerapkan didikan akidah yang betul
nafkah yang mencukupi pergaulan
sejak kecil
 Memberi layanan yang baik  Menjaga kemuliaan, maruah dan  Membentuk akidah keluarga
harta suami
berdasarkan Ahli Sunnah Wal Jamaah

TANGGUNGJAWAB SUAMI ISTERI DARI ASPEK

IBADAT
 Mendidik keluarga dengan

pengetahuan ibadat yang betul
 Memastikan anggota keluarga

menunaikan ibadat

TANGGUNGJAWAB SUAMI ISTERI DARI ASPEK

AKHLAK
 Menunjukkan contoh akhlak mulia
 Menyemai sikap kasih sayang antara

keluarga

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 14
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PEMBUBARAN PERKAHWINAN

1. TALAK Maksud Hukum Talak
Pembubaran perkahwinan oleh suami dengan lafaz talak o Harus ▪ Hukum asal iaitu syarak
yang jelas atau kiasan memberikan kebenaran untuk
membubarkan perkahwinan atas sebab
Jenis Talak yang munasabah
o Talak raj’I : Talak yang boleh dirujuk dalam tempoh idah
tanpa akad nikah dan mahar yang baharu o Wajib ▪ Apabila berlaku perbalahan
antara suami isteri yang tidak dapat
o Talak Bain : Talak yang tidak boleh dirujuk kecuali dengan didamaikan setelah proses mahkamah
akad nikah dan mahar yang baru
o Sunat ▪ Apabila isteri berakhlak buruk

o Makruh ▪ Apabila suami menceraikan
isteri yang berkelakuan baik atau
menceraikan isteri tanpa sebab

o Haram ▪ Apabila suami menceraikan
isteri dalam keadaan haid atau ketika suci
tetapi telah disetubuhi

2. FASAKH Maksud Sebab fasakh
3. KHULUK Pembubaran perkahwinan atas kehendak isteri dengan 1. Suami berpenyakit
4. LI’AN persetujuan membayar gantirugi kepada suami 2. Suami zalim
3. Suami hilang
Hukum fasakh 4. Suami tidak bertanggungjawab
o Harus isteri memohon fasakh dan tidak memberi nafkah

Maksud Contoh bayaran gantirugi
Pembubaran perkahwinan melalui kuasa hakim dengan
sebab-sebab tertentu o Wang tunai

Hukum khuluk o Hartanah o Manfaat
o Harus
o Emas o Saham

o Perak

o Apa-apa yang dpersetujui

Maksud Kesan Lian
Lafaz sumpah suami apabila menuduh isteri berzina tanpa o Suami isteri tidak boleh dirujuk
ada empat orang saksi atau menafikan nasab selamanya
o Anak tidak boleh dinasabkan kepada
Hukum Li’an suami , tidak berhak mendapat nafkah dan
o Wajib untuk mengelakkan suami dari hukuman qazaf harta pusaka

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 15
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

ISU DALAM PERKAHWINAN

1. IDDAH Maksud Tempoh Iddah
Tempoh masa yang perlu dilalui oleh seorang isteri Situasi
selepas pembubaran perkahwinan atau selepas Bercerai Bercerai
kematian suami Belum putus hidup mati
haid 3 kali suci
Hukum Iddah Telah putus 4 bulan 10
o Wajib haid 3 bulan hari
Belum hijrah
disetubuhi Tiada Iddah

Sedang hamil Sehingga melahirkan anak

2. RUJUK Maksud Syarat rujuk
3. NUSYUZ Hak suami untuk meyambung kembali ikatan o Kemahuan sendiri
perkahwinan dengan isteri yang diceraikannya dalam o Bukan perceraian secara fasakh atau khuluk
tempoh Idah o Bukan diceraikan talak 3
o Isteri masih dalam tempoh Idah
Hukum rujuk o Ada lafaz yang menunjukkan rujuk
o Harus
Maksud Contoh nusyuz
Keengganan isteri mentaati perintah atau permintaan 1. Isteri tidak taat
suami yang sah 2. Isteri keluar rumah tanpa izin suami
3. Isteri menolak melayan suami
Hukum Nusyuz
o Haram

5. POLIGAMI Maksud Kelayakan berpoligami
Amalan beristeri lebih daripada seorang pada satu- o Tidak melebihi empat isteri
satu masa o Bersikap adil daripada aspek lahiriah
o Mampu memberi nafkah zahir dan batin
Hukum Poligami
o Harus

6. Hadhanah Maksud Orang yang paling berhak mendapat
7. Anak Angkat Penjagaan kanak-kanak yang masih kecil dan belum hadhanah
berupaya untuk menguruskan diri sendiri o Ibu, namun terdapat sebab-sebab tertentu
yang membatalkan hadhanah
Hukum Hadhanah
O Wajib Hak anak angkat
Maksud o Nafkah dan kebajikan
Penjagaan kanak-kanak yang masih kecil dan belum o Harta hibah
berupaya untuk menguruskan diri sendiri o Harta wasiat

Hukum mengambil anak angkat
O Harus

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 16
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

PELAJARAN 14 : PENGURUSAN HARTA SELEPAS KEMATIAN (UNIT 1) : WASIAT DALAM ISLAM

MAKSUD WASIAT HIKMAH PENSYARIATAN WASIAT
Ikrar yang dibuat oleh seseorang semasa hidup, untuk mambahagikan harta 1. Mendapat ganjaran pahala yang
selepas kematiannya menurut hukum syarak berpajangan walaupun selepas
meninggaldunia
HUKUM WASIAT
Sunat 2. Menjamin kelangsungan operasi
sesebuah organisasi melalui
CARA PENGURUSAN WASIAT suntikan dana daripada wasiat
1. Harta yang diwasiat hendaklah dikira sebaik sahaja kematian pewasiat
2. Harta yang diwasiat tidak melebihi 1/3 daripada keseluruhan harta 3. Memanfaatkan harta bagi tujuan
3. Dilaksanakan stlh dilangsaikan perbelanjaan urus jenazah dan hutang si mati kebajikan masyarakat melalui wasiat

RUKUN WASIAT 4. Menjaga kebajikan orang yang
1. Pewasiat hampir dengan si mati seperti anak
2. Penerima wasiat angkat dan waris yang tidak layak
3. Harta yang diwasiatkan menerima harta pusaka
4. Sighah

CONTOH LAFAZ WASIAT

 Lafaz yang jelas

Kata Ali “ aku berwasiat rumahku kepada Zaim selepas aku mati

 Lafaz secara kiasan

Kata Ali “ Hartaku ini untuk Zahid” beserta dengan niat wasiat

PELAJARAN 14 : PENGURUSAN HARTA SELEPAS KEMATIAN (UNIT 2) : FARAID

MAKSUD FARAID PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
BAPA
 Pembahagian harta seseorang Islam yang telah meninggal dunia kepada
 1/6 sekiranya mempunyai anak lelaki
anggota warisnya menurut hukum syarak
HUKUM FARAID  Asabah: sekiranya tiada anak

 Wajib  1/6 dan Asabah sekiranya mempunyai

RUKUN DAN SYARAT FARAID anak perempuan sahaja

 Orang yang mewariskan harta PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
o Kematian yang disahkan IBU
o Sekiranya tidak disahkan , pembahagian harta pusaka tidak
 1/3 sekiranya tiada anak atau hanya
dibenarkan
terdapat hanya ada seorang saudara
 Waris lelaki atau perempuan
o Waris masih hidup
o Mengetahui status hubungan dengan si mati  1/6 sekiranya mempunyai anak atau

 Harta Pusaka terdapat lebih daripada seorang
o Dimiliki oleh si mati’ saudara lelaki atau perempuan

JENIS WARIS  1/3 daripada baki sekiranya hanya

 Ashabul Furudh mempunyai , ibu ayah, suami atau
o Waris yang memerima harta pusaka mengikut kadar yang telah isteri

ditetapkan oleh syarak

 Asabah
o Waris yang menerima baki harta pusaka selepas dibahagikan

kepada ashabul furudh

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 17
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

JENIS ASABAH PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
ANAK LELAKI
 Asabah bi Al Nafs
o Anggota waris yang terdiri daripda kaum lelaki iaitu  Seluruh harta jika tiada anak

 Bapa perempuan
 Datuk
 Anak lelaki  Asabah bi al nafsi
 Cucu lelaki daripada anak lelaki
PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
 Asabah bi Ghair ANAK PEREMPUAN
o Waris perempuan dengan sebab adanya anggota waris lelaki
 1/2 sekiranya anak tunggal
 Anak perempuan dengan anak lelaki
 Cucu perempuan dengan cucu lelaki perempuan

 Asabah Maal Ghair  2/3 sekiranya terdapat dua
o Waris perempuan dengan sebab adanya anggota perempuan
atau lebih anak perempuan
yang lain
 Asabah bi al Ghair sekiranya
 Saudara perempuan kandung
 Saudara perempuan sebapa berkongsi dengan anak perempuan atau cucu mempunyai anak lelaki
PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
perempuan SUAMI

HIKMAH PENSYARIATAN FARAID  1/2 sekiranya tiada anak
1. Mengelakkan berlakunya pertelingkahan dalam pembahagian harta  1/4 sekiranya ada anak
2. Menjamin kelangsungan hidup waris
3. Menegakkan keadilan supaya tidak ditipu PEMBAHAGIAN HARTA PUSAKA UNTUK
4. Mengekalkan kasih sayang dalam kalangan anggota keluarga ISTERI

 1/4 sekiranya tiada anak
 1/8 sekiranya mempunyai

anak

PELAJARAN 15 : JENAYAH DALAM ISLAM

MAKSUD JENAYAH DALAM ISLAM HIKMAH HUKUMAN JENAYAH DALAM
ISLAM
 Kesalahan yang dinyatakan hukumannya dalam al Quran, al Sunnah
1. Menegakkan keadilan dalam
dan sebahagiannya daripada mahkamah kalangan manusia

 2. Mendidik dan menghukum
sebarang kesalahan maksiat
HUKUM MELAKSANAKAN HUKUMAN
3. Merancak pertumbuhan ekonomi
 Wajib tanpa sebarang kebimbangan
berlaku jenayah

JENIS HUKUMAN DALAM ISLAM QISAS TAKZIR
HUDUD

Maksud Maksud Maksud
Hukuman kesiksaan Hukuman kesiksaan yang telah ditetapkan jenis dan Hukuman kesiksaan yang tidak ditetapkan jenis
yang telah ditetapkan bentuk hukumannya secara balasan yang sama dan bentuk dalam al Quran dan al Sunnah,
jenis dan bentuknya seperti dalam al Quran sebaliknya diputuskan oleh mahkamah
dalam al Quran dan
Sunnah Hukum Hukum
1. Wajib jika mangsa atau waris mengsa mahukan Hakim harus menjatuhkan hukuman
Hukum berdasarkan ijtihad dan maslahat rakyat dan
Wajib balasan yang sama negara bagi kesalahan yang tiada
2. mangsa atau waris mangsa boleh menggantikan peruntukkannya

balasan tersebut dengan DIAT atau memaafkan

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 18
NOTA RINGKAS ( FEKAH )

HUKUMAN KESALAHAN JENAYAH

HUKUMAN KESALAHAN HUKUMAN

1. HUDUD 1. Minum arak Sebat 40 kali
 Minum sebarang bahan yang memabukkan sama ada
Pelaksanaan
hukuman hudud dinamakan arak atau tidak, banyak atau sedikit
adalah di bawah
pihak berkuasa dan 2. Mencuri Potong tangan
tidak boleh  Mengambil harta orang lain secara tersembunyi (tanpa Mengembalikan barang yang dicuri
dilaksanakan oleh
orang awam kerelaan) dengan tujuan memilikinya

3. Qazaf Sebat 80 kali
 Tuduhan zina atau penafian nasab terhadap orang yang Tidak diterima kesaksian

baik akhlaknya

4. Zina Penzina bukan muhsan (belum
 Melakukan persetubuhan haram tanpa nikah yang sah
berkahwin :
antara lelaki dan perempuan  sebat 100 kali
 Buang daerah selama

setahun

Penzina muhsan (telah berkahwin)
 Rejam dengan batu

sehingga mati

5. Merompak Hukuman bagi perompak mengikut
 Melakukan serangan dengan menggunakan kategori:
1. Berlaku rampasan harta dan
kekerasan untuk merampasharta, membunuh atau
pembunuhan
menakutkan orang awam secara terbuka  Dibunuh kemudian

dipalang

2. Tidak berlaku rampasan tetapi
berlaku pembunuhan
 Dibunuh

3. Berlaku rampasan tetapi tiada
pembunuhan

 Dipotong kaki dan tangan
secara bersilang

4. Tiadak berlaku rampasan dan

tiada pembunuhan
 Buang daerah

2. QISAS 1. Pembunuhan - Mati

- Serangan yang mengakibatkan kehilangan nyawa - Diat jika dapat pengampunan

waris mangsa

2. Perbuatan yang membawa kepada kecederaan - Balasan yang sama
- Perbuatan yang mendatangkan kecederaan - Diat jika ada pengampunan

daripada mangsa atau waris
mangsa

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM

Pembunuhan menurut syariat Islam PENDIDIKAN ISLAM 1223/1 19
 Pembunuhan sengaja NOTA RINGKAS ( FEKAH )
 Pembunuhan tanpa niat
 Pembunuhan separa sengaja CONTOH HUKUMAN TAKZIIR
1. Teguran
3. TAKZIR 2. Denda
3. Penjara
4. Sebatan
5. Hukuman mati

PANITIA PENDIDIKAN ISLAM SMK TAMAN DESAMINIUM