ทรัพย์ในดินจังหวัดลพบุรี

หอยฝาเดียว (Gastropod) ปะการัง สกุล Ipciphyllum

ไครนอยด์ (Crinoid) ฟองน้ำ�ำ�
หรอื พลับพลงึ ทะเล และหอยสองฝา

3. แหล่่งบ้้านปากช่อ่ งสาริกิ า ตำ�ำ บลช่่องสาริิกา อำ�ำ เภอพััฒนานิคิ ม
เป็น็ บ่่อน้ำ��ำ เก่่ามีโี ขดหิินปููนโผล่่อยู่�่ใต้้บ่่อเป็็นจำำ�นวนมาก อยู่่�ที่่�ราบระหว่่างเขา
อยู่่�ในยุุคเพอร์์เมีียนตอนต้้นถึึงตอนกลาง (ประมาณ 299 - 259 ล้้านปีีก่่อน)
พบซากดึึกดำ�ำ บรรพ์ข์ องสิ่�ง่ มีชี ีีวิิตในทะเล ได้แ้ ก่่ ฟิวิ ซููลิินิิด (คตข้า้ วสาร) สโตรมาโทไลต์์
(หิินสาหร่่าย) ฟองน้ำำ�� หอยสองฝา หอยฝาเดียี ว แบรคิิโอพอด (หอยตะเกีียง) ปะการััง
แอมโมนอยด์์ และไครนอยด์์ (พลับั พลึึงทะเล)

47 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

เทเหางลธ่งทรณอ่ งีวเิททยี่ยาว



เ.ข..า..ถ..ำ้.�.เ.อ...ร.า..ว..ัณ..

ตั้้�งอยู่�่ในเขตตำ�ำ บลช่่องสาริิกา อำำ�เภอพััฒนานิิคม จัังหวััดลพบุุรีี
เขาถ้ำ�ำ�เอราวััณเป็็นภููเขาหิินปููนลููกโดดขนาดเล็็กที่่�มีีความลาดชัันปาน
กลางภายในมีีถ้ำ�ำ� ขนาดกลางและขนาดเล็็กหลายแห่่ง มีีหิินงอกหิินย้้อย
สวยงาม
ธรณีวี ิทิ ยาเขาถ้ำ��ำ เอราวัณั เป็น็ หิินปููนสีเี ทา-เทาอ่่อน พบซากดึึกดำ�ำ บรรพ์์
หลายชนิิด ได้แ้ ก่่ ฟิิวซููลิินิิด ปะการังั ไครนอยด์์ แบรคิิโอพอด แกสโตรพอด
และสาหร่่าย หิินปููนอยู่�่ในช่่วงอายุุเพอร์เ์ มียี น (ประมาณ 286-245 ล้า้ นปีี)
ปััจจุุบัันถ้ำ��ำ ทั้้ง� หมดภายในเขาถ้ำ��ำ เอราวัณั มีลี ักั ษณะเป็น็ ถ้ำ��ำ แห้ง้ /ถ้ำ��ำ ตาย แต่่ยังั พบ
การพอกเกิิดของตะกอนถ้ำ��ำ บางโดยเฉพาะในฤดููฝน เช่่น หิินย้้อยหิินงอก
หลอดหิินย้อ้ ย เสาหิิน หิินปููนฉาบ และม่่านหิินย้อ้ ย

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 50

51 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

สวน.ร.ุก..ข.ช..า.ต..ิว.ั.ง.ก..้า.น..เ.ห.ลือง

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 52

ธรณีีวิทิ ยา น้ำำ�� ตกวังั ก้้านเหลืืองและตาน้ำ�ำ�ผุดุ ห้ว้ ยมะกอก อยู่ใ่� นที่่ร� าบตะกอน
ตะพัักลำ�ำ น้ำ�ำ� บริิเวณต้้นน้ำำ��ตกเป็็นต้้นห้้วยที่่�กััดเซาะลึึกลงในแนวดิ่่�ง ไม่่มีีหิินโผล่่ใด ๆ
นอกจากคราบหิินปููน ทำำ�ให้้สัันนิิษฐานว่่าต้้นกำำ�เนิิดของน้ำำ��ตกน่่าจะเป็็นน้ำำ��ใต้้ดิิน
ที่่�ไหลมาตามโพรงในหิินปููนที่่ว� างตัวั อยู่ใ�่ ต้ต้ ะกอนตะพักั ลำ�ำ น้ำ��ำ บริิเวณที่่เ� ป็น็ น้ำ��ำ ตกอาจเป็็น
หลุุมยุุบหรืือพื้้�นหิินบางส่่วนในบริิเวณนั้้�นถล่่มลง เกิิดเป็็นแอ่่งและบางส่่วนบางตอน
มีีระดัับต่่างกััน น้ำำ�� ใต้้ดิินที่่�ไหลมาขัังในแอ่่ง เมื่�อไหลล้้นออกไปจึึงปรากฏเป็็นลัักษณะ
ของน้ำำ��ตก

53 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

แจหังลห่งวทัด่อลงพเทบี่ยุรวี







พระปรางคส์ ามยอด

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 58

พระปรางค์สามยอด

เป็น็ โบราณสถานและแหล่่งท่่องเที่่ย� วทางประวัตั ิิศาสตร์แ์ ละโบราณคดีที ี่่ส� ำำ�คัญั
แห่่งหนึ่ง�่ ของจัังหวััดลพบุรุ ีี ปราสาทศิิลาแลงแบบเขมรเรียี งต่่อกันั 3 องค์์ เชื่อ� มต่่อกััน
ด้้วยมุขุ กระสััน ภายในบริิเวณนอกจากปราสาททั้้ง� 3 องค์น์ ี้้แ� ล้ว้ ทางด้า้ นทิิศตะวัันออก
ของปราสาทประธานมีีการต่่อเติิมวิิหารก่่ออิิฐถืือปููนเชื่ �อมต่่อกัับปราสาทประธานเพื่่�อ
ประดิิษฐานพระพุทุ ธรููปในรัชั สมัยั สมเด็จ็ พระนารายณ์ม์ หาราช (ครองราชย์์ พ.ศ. 2199
-2231)

ประวตั ิพระปรางค์สามยอด

ลัักษณะเป็็นปราสาทเขมรในศิิลปะบายน (พ.ศ. 1720 – 1773) โครงสร้้าง
เป็น็ ศิิลาแลงประดับั ปููนปั้�น สร้า้ งขึ้น� ในรัชั สมัยั พระเจ้า้ ชัยั วรมันั ที่่� 7 (ครองราชย์์ พ.ศ. 1724 –
ประมาณ 1757) เพื่่อ� เป็น็ พุทุ ธสถานในลัทั ธิิวัชั รยานประจำ�ำ เมืืองละโว้ห้ รืือลพบุรุ ี ี ปััจจุบุ ันั
กรมศิิลปากรได้ป้ ระกาศขึ้�นทะเบียี นเป็น็ โบราณสถานที่่�สำ�ำ คัญั แห่่งหนึ่�่ง

พระปรางค์สามยอด

เปดิ ใหเ้ ขา้ ชมทุกวนั ยกเว้นวันจันทร-์ อังคาร
อัตราค่าเข้าชม ชาวไทย 10 บาท ชาวต่างประเทศ 50 บาท
โดยบตั รน้ี สามารถเข้าชม
- วดั พระศรรี ัตนมหาธาตุ

- พระท่นี ั่งไกรสรสหี ราชพระปรางคส์ ามยอด
- บา้ นหลวงวชิ าเยนทร์

59 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

.ศ..า..ล..พ...ร..ะ.ก...า.ฬ...

ศาลพระกาฬ เดิมิ เรียี กว่า่ ศาลสูงู เป็็นที่่ป� ระดิิษฐานเจ้า้ พ่่อพระกาฬ
เทวรููปโบราณยุุคขอมเรืืองอำำ�นาจ เป็็นโบราณสถานและศาสนสถานที่่�ตั้้�ง
อยู่่�กลางวงเวียี น “วงเวียี นศรีสี ุนุ ทร” บนถนนนารายณ์ม์ หาราช ตั้ง�้ อยู่ท่� างด้า้ น
ทิิศตะวัันออกของพระปรางค์์สามยอด และเส้้นทางรถไฟสายเหนืือ
ศาลพระกาฬเป็น็ เทวสถานเก่่าของขอมสร้้างด้้วยศิิลาแลงเรีียงซ้้อนกัันเป็น็
ฐานสููง ที่่ท� ับั หลังั ซึ่ง่� ทำำ�ด้ว้ ยศิิลาทรายสลักั เป็น็ รููปพระนารายณ์บ์ รรทมสิินธุ์� อายุุ
ราวพุุทธศตวรรษที่่� 16 วางอยู่�่ติิดฝาผนัังวิิหารหลัังเล็็กชั้�นบน ณ ที่่�นี้้�ได้้พบ
หลัักศิิลาจารึึกแปดเหลี่ �ยมจารึึกอัักษรมอญโบราณ ด้้านหน้้าเป็็นศาลที่่�สร้้าง
ขึ้�นเมื่�อ พ.ศ. 2494 โดยสร้้างทัับบนรากฐานเดิิมที่่�สร้้างไว้้ในรััชสมััยสมเด็็จ
พระนารายณ์ม์ หาราช ภายในวิิหารประดิิษฐานพระนารายณ์ย์ ืืน ทำำ�ด้ว้ ยศิิลา
2 องค์์ เป็็นประติิมากรรมแบบลพบุุรีี แต่่พระเศียี รเดิิมหายไปภายหลังั มีผี ู้้�นำำ�
พระเศียี รพระพุทุ ธรููปศิิลาทรายสมัยั อยุธุ ยามาสวมต่่อไว้เ้ ป็น็ ที่่เ� คารพสักั การะ
ของประชาชนทั่่ว� ไป

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 60

61 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

เข่ือ..น..ป...่า..ส..ัก..ช..ล..ส..ทิ. ธ์ิ



เข่ือนปา่ สกั ชลสิทธิ์

เป็็นโครงการตามพระราชดำ�ำ ริิของพระบาทสมเด็จ็ พระบรมชนกาธิิเบศร
มหาภููมิิพลอดุุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิิตร ที่่�ทรงดำำ�ริิให้้สร้้างเขื่ �อนเพื่่�อ
เก็็บกัักน้ำ�และแก้้ไขปััญหาน้ำ�ท่่วม เป็็นเขื่ �อนดิินที่่�ใหญ่่ที่่�สุุด ในประเทศไทย
โดยพระบาทสมเด็จ็ พระบรมชนกาธิิเบศร มหาภููมิิพลอดุลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิิตร
ได้พ้ ระราชทานนามว่่า “เขื่่�อนป่่าสัักชลสิิทธิ์ �” และเสด็็จทรงเปิิดเขื่ �อนฯ เมื่อ�
วัันที่่� 25 พฤศจิิกายน 2542
ย้อ้ นกลับั ไปเมื่อ� วนที่่� 19 กุุมภาพันั ธ์์ พ.ศ. 2532 พระบาทสมเด็็จพระบรม
ชนกาธิิเบศร มหาภููมิิพลอดุลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพิิตร ทรงมีพี ระราชดำ�ำ ริิให้้
กรมชลประทาน ดำ�ำ เนิินการศึึกษาความเหมาะสมของโครงการเขื่อ� นกักั เก็บ็ น�ำ้ แม่่น�ำ้
ป่า่ สักั อย่่างเร่่งด่่วน เพื่่อ� แก้ป้ ััญหาความขาดแคลนน�ำ้ เป็น็ ประโยชน์ต์ ่่อพื้น�้ ที่่เ� พาะปลููก
และบรรเทาอุทุ กภัยที่่�เกิิดขึ้ �น โครงการนี้้ใ� ช้เ้ วลาก่่อสร้า้ ง 5 ปี ี ระหว่่าง พ.ศ. 2537
- 2542 เขื่ �อนป่่าสัักชลสิิทธิ์ � ได้้เริ่่�มเก็็บกัักน้ำ�ครั้ �งแรกเมื่่�อวัันที่่� 15 มิิถุุนายน
พ.ศ. 2541 ซึ่ง�่ พระบาทสมเด็จ็ พระเจ้้าอยู่�่หััวฯ และสมเด็็จพระเทพรัตั นราชสุุดาฯ
สยามบรมราชกุุมารีี ได้้ทรงพระกรุณุ าเสด็จ็ พระราชดำ�ำ เนิินมาทรงเป็น็ ประธาน
ในพิิธีี
เขื่อ� นป่่าสัักชลสิิทธิ์� ตั้�ง้ อยู่�บ่ ้า้ นหนองบััว อำำ�เภอพัฒั นานิิคม จัังหวััดลพบุุรีี
เป็็นเขื่�อนดิินที่่ย� าวที่่ส� ุดุ ในประเทศไทย ซึ่ง�่ แม่่น�้ำ ป่า่ สักั มีขี นาดใหญ่่เป็น็ อัันดัับที่่� 13
ในจำำ�นวน 25 ลุ่่�มนำ้�ของประเทศไทย เป็็นพื้�้นที่่�ลุ่�มน้ำ��ำ ประมาณ 14,520 ตาราง
กิิโลเมตร มีีลัักษณะของลุ่�มน้ำ�แคบเรีียวยาว แหล่่งต้้นน้�ำ อยู่�่จัังหวััดเลย ลำ�ำ น้�ำ มีี
ความยาว 513 กิิโลเมตร ไหลผ่่านจัังหวััดเพชรบููรณ์์ ลพบุุรีี สระบุุรีี และมา
บรรจบกัับแม่่น้ำ�เจ้้าพระยาที่่จ� ัังหวัดั พระนครศรีอี ยุุธยา มีีปริิมาณนำ�้ ท่่าเฉลี่ย�
ประมาณ 2,400 ล้้านลููกบาศก์์เมตรต่่อปีี

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 64

65 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

วัดพ.ร.ะ.ศ.ร.ีร.ั.ต.น.ม..ห.า.ธาตุ

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 66

วดั พระศรีรัตนมหาธาตุ

วัดั พระศรีรี ัตั นมหาธาตุุ สร้า้ งในสมัยั ใดไม่่ปรากฏหลักั ฐานแน่่ชัดั มีกี ารปรับั ปรุงุ
ซ่่อมแซมหลายครั้�ง ทั้้�งในสมัยั สมเด็จ็ พระนารายณ์์มหาราช สมเด็จ็ พระราเมศวร และ
สมเด็จ็ พระมหาจักั รพรรดิิ ภายในวัดั มีสี ิ่ง่� น่่าสนใจ ได้แ้ ก่่ ศาลาเปลื้อ้� งเครื่อ� ง เป็น็ ที่่ส� ำ�ำ หรับั
พระเจ้า้ แผ่่นดิินเปลื้อ้� งเครื่อ� งทรงก่่อนที่่จ� ะเข้า้ พิิธีที างศาสนา วิิหารหลวง เป็น็ วิิหารขนาด
ใหญ่่มากประตููทำ�ำ เป็็นเหลี่�ยมแบบไทย พระอุุโบสถขนาดย่่อม เป็็นประตููหน้้าต่่างเป็็น
แบบฝรั่่ง� เศสทั้้ง� หมด พระปรางค์ป์ ระธาน องค์ใ์ หญ่่ที่่ส� ููงที่่ส� ุดุ ในลพบุรุ ีี สร้า้ งเป็น็ พุทุ ธเจดียี ์์
ก่่อด้้วยศิิลาแลงโบกปููน มีีเครื่ �องประดัับลวดลายเป็็นพระพุุทธรููปและพุุทธประวัตั ิิ
ที่่�ลายปููนปั้�น หน้า้ บัันพระปรางค์แ์ สดงถึึงอิิทธิิพลของพุทุ ธศาสนา นิิกายมหายาน และ
ซุ้้�มโคปุุระของปรางค์อ์ งค์ใ์ หญ่่เป็น็ ศิิลปะละโว้้ มีลี ายปููนปั้�นที่่�ถืือว่่างามมาก ปรางค์์องค์์นี้้�
เดิิมบรรจุุพระพุุทธรููปไว้้เป็็นจำำ�นวนมาก ที่่�ขึ้ �นชื่ �อคืือ พระเครื่ �องสมััยลพบุุรีี เช่่น
พระหููยาน พระร่่วง ปรางค์ร์ ายทางทิิศตะวัันตกเฉีียงเหนืือที่่ม� ุมุ กลีบี มะเฟือื งทุกุ มุุมปั้้�น
เป็็นรููปเทพพนมหันั ออกรอบทิิศ พระพักั ตร์์เป็็นสี่�เหลี่�ยม พระขนงต่่อกััน ลัักษณะเป็น็
ศิิลปะแบบอู่ท�่ อง ชฎาเป็น็ ทรงสามเหลี่ย� มมีรี ัศั มีอี อกไปโดยรอบ เป็น็ ศิิลปะที่่ม� ีคี วามงาม
แปลกตาหาดููยากในเมืืองไทย

67 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

สมเพดรจ็ .ะพ.บ.รร.ะม..นร.าา.ร.ช.าา.ยน.ณ.ุส.า์ม.ว.หราียร์ าช

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 68

พระบรมราชานุสาวรยี ์สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช

พระบรมราชานสุ าวรยี ส์ มเดจ็ พระนารายณม์ หาราช หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า
“วงเวียนพระนารายณ์มหาราช” ตั้งอยู่กลางวงเวียนเทพสตรีใกล้ศาลากลางจังหวัด
ลพบุรี บริเวณหัวถนนนารายณ์มหาราชก่อนเข้าสู่ย่านตัวเมือง อนุสาวรีย์สมเด็จ
พระนารายณ์มหาราช เป็นรูปปั้นในท่าประทับยืนผินพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก
พระหตั ถข์ วาทรงพระแสงดาบ กา้ วพระบาทซา้ ยออกมาขา้ งหนา้ เลก็ นอ้ ย พระองคท์ รง
เปน็ กษตั ริยใ์ นราชวงศป์ ราสาททององค์สุดทา้ ย
สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช ทรงพระราชสมภพ ณ กรงุ ศรอี ยธุ ยา พ.ศ. 2175
สวรรคต ณ เมืองลพบรุ ี เมื่อ พ.ศ. 2231 เเละทกุ ๆ ปี ในช่วงเดอื นกมุ ภาพนั ธ ์ จงั หวดั ลพบรุ ี
จะมีการจัดงานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์ เพ่ือเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนารายณ์
มหาราช บริเวณลานพระบรมราชานสุ าวรีย์

69 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

พระนารายณ์ราชนิเวศน์

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 70

พระ.น.า..ร.า.ย..ณ..ร์ .า.ช.น..เิ.วศน์

พระนารายณ์์ราชนิิเวศน์์ หรืือที่่�ชาวเมืืองลพบุุรีีเรีียกว่่า วัังนารายณ์์ เป็็น
พระราชวังั โบราณสมัยั กรุุงศรีอี ยุธุ ยา ที่่แ� สดงถึึงความรุ่่ง� เรืืองสููงสุดุ สมัยั หนึ่ง�่ ของเมืืองละโว้้
ปจจุุบัันเป็็นพิิพิิธภััณฑ์์ที่่�ใช้้จััดแสดงโบราณวััตถุุ และภาพประวััตศาสตร์์ต่่างๆ
ที่่เ� กี่�ยวข้้อง
วังั นารายณ์์ สร้้างขึ้�นในสมััยสมเด็็จพระนารายณ์์มหาราช เมื่�อปีี พ.ศ. 2209
สำำ�หรับั ใช้เ้ ป็น็ ที่่ป� ระทับั ล่่าสัตั ว์์ ออกว่่าราชการ และต้อ้ นรับั แขกเมืือง ต่่อมาเมื่อ� สมเด็จ็
พระนารายณ์ฯ์ เสด็จ็ สวรรคต สถานที่่�แห่่งนี้้�ถููกปล่่อยทิ้้�งร้้าง กระทั่่�งมาฟื้�นฟููอีีกครั้ง�
ในรัชั สมัยั พระบาทสมเด็จ็ พระจอมเกล้า้ เจ้า้ อยู่ห่� ัวั รัชั กาลที่่� 4 มีกี ารสร้า้ งพระที่่น�ั่่ง� พิิมาณ
มงกุุฎและหมู่่�ตึึกพระประเทีียบ ทรงพระราชทานนามว่่า “พระนารายณ์์ราชนิิเวศน์์”
ภายหลังั เปลี่่ย� นชื่อ� เป็น็ พิิพิิธภัณั ฑสถานแห่่งชาติิ สมเด็จ็ พระนารายณ์์ ในปีี พ.ศ. 2504


พระนารายณ์ราชนเิ วศน์

เปดิ ให้เข้าชมทุกวนั ตง้ั แต่เวลา 9.00-17.00 น.

71 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

วงเวียนศรีสุรโิ ยทัย

.(.ว.ง.เ.ว.ีย..น.ส..ร.ะ.เ.เ.ก.้ว.).

วงเวียี นศรีสี ุรุิิโยทัยั หรืือชาวบ้า้ นเรียี กว่่า วงเวียี นสระแก้ว้ สร้า้ งขึ้น� สมัยั
จอมพลแปลก พิิบููลสงคราม มีีลักั ษณะเป็็นสระน้ำ��ำ ขนาดใหญ่่ สร้า้ งขึ้น� เมื่�อ
พ.ศ.2481 บริิเวณกลางสระมีสี ถาปััตยกรรมเป็น็ แท่่งเทียี นขนาดใหญ่่ตั้ง้� อยู่�่
บนพาน รอบ ๆของพานประดับั ด้ว้ ยเครื่อ� งหมายประจำ�ำ กระทรวงต่่าง ๆ ที่่ฐ� าน
พานมีที างเดิินโดยรอบและมีสี ะพานเชื่อ� ม ระหว่่างถนนรอบวงเวียี นทั้้ง� สี่ท� ิิศ
ที่่เ� ชิิงสะพานรอบวงเวียี นจะมีรี าชสีหี ์ใ์ นท่่านั่่ง� หมอบอยู่ท่� างขึ้น� สะพาน 2 ตัวั
ซ้า้ ย-ขวา สถาปััตยกรรมชิ้้น� นี้้�ถููกสร้้างขึ้�นใน ปีีพุุทธศัักราช 2481 ในสมัยั ที่่�
จอมพล ป.พิิบููลสงคราม ดำ�ำ รงตำำ�แหน่่งนายกรััฐมนตรีี ในปััจจุุบันั สถานที่่�
แห่่งนี้้น� ัับเป็น็ สถานที่่ส� ำำ�คัญั แห่่งหนึ่่�งของจัังหวััดลพบุุรีี

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 72

73 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

วัดเ..ข..า..ว.ง..พ...ร..ะ..จ..ัน..ทร์

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 74

วดั เขาวงพระจนั ทร์

ต้ังอยู่ในเขตตำ�บลห้วยโป่ง อำ�เภอโคกสำ�โรง ห่างจากตัวอำ�เภอเมืองลพบุรี
ประมาณ 28 กโิ ลเมตร บริเวณเชิงเขาจะเป็นที่ตง้ั ของวดั เขาวงพระจันทร ์ มบี นั ไดไปสู่
ยอดเขา ประมาณ 3,799 ขั้น ยอดเขานี้สูงจากระดับน้ำ�ทะเลประมาณ 650 เมตร
ถ้าวัดจากเชิงเขาถึงยอดเขาโดยแนวบันไดจะยาว 1,680 เมตร ใช้เวลาเดินทางจาก
เชิงเขาถงึ ยอดเขาประมาณ 2-3 ชั่วโมง สองขา้ งทางจะเตม็ ไปดว้ ยปา่ ไมข้ นึ้ สลบั ซบั ซอ้ น
บางแห่งเป็นที่ลาดบ้าง ชันบ้าง เมื่อขึ้นไปถึงยอดเขาวงพระจันทร์จะมองเห็นทิวทัศน์
สวยงามไกลสุดสายตา
วดั แหง่ น้ี มพี ระพทุ ธโชค หรอื “พระเชยี งแสน” เปน็ พระพุทธรูปปางมารวิชยั
ศิลปะสมยั เชียงแสนขนาดใหญท่ ส่ี ดุ ในจงั หวดั ลพบรุ ี และใหญเ่ ปน็ ล�ำ ดบั ท่ี 2 ของประเทศ
ประดษิ ฐานอยู่บริเวณริมเชิงเขาวงพระจนั ทร์ ขนาดหนา้ ตกั กวา้ ง 45 เมตร สงู 75 เมตร
เริ่มกอ่ สรา้ งตง้ั แต่ ปี พ.ศ. 2553 ใช้ระยะเวลาในการกอ่ สรา้ งองคพ์ ระ 8 ป ี และเมื่อตน้ ปี
พ.ศ. 2561 ไดจ้ ัดพิธีถวายพระนามใหม่ว่า “พระพุทธโชค”

75 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

โครงการอนรุ ักษ์พันธกุ รรมพืช

อัน..เน..ื่อ.ง.ม.า.จ.า.ก..พ.ร.ะ.ร.า.ช.ด..ำ�ริ

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 76

ต้นจำ�ปีสิรนิ ธร

ป่า่ “ซัับจำ�ำ ปา” หรืือ “ป่่าจำ�ำ ปีสี ิริ ิินธร” อยู่่ใ� นพื้้น� ที่่ต� ำำ�บลซับั จำำ�ปา
อำำ�เภอท่่าหลวง จัังหวััดลพบุุรีี มพื้�น้ ที่่�ทั้้�งสิ้้�น 96 ไร่่ 3 งาน เป็น็ ป่่าพรุุน้ำ��ำ จืืด
มีนี ้ำำ�� ท่่วมขังั และน้ำำ��ซัับตลอดทั้้ง� ปีี เต็็มไปด้ว้ ยพันั ธุ์�ไม้น้ านาพรรณ ป่่าแห่่งนี้้�
รัับน้ำำ��จากน้ำ�ำ�ฝน และน้ำ�ำ�จากเขาหิินปููนที่่�ซึึมลงใต้้พื้้�นดิิน ก่่อนไหลรวมเป็น็ น้ำำ��
ใต้ด้ ิิน เป็น็ น้ำ�ำ�พรุขุึ้น� ในป่่าบ้้านซัับจำำ�ปาน้ำำ��บริิเวณนี้้�จึึงมีีความสมบููรณ์์กว่่า
พื้้น� ที่่�อื่น�
“จำ�ำ ปีีสิิริินธร” ถููกค้้นพบครั้�งแรกเมื่�อปีี พ.ศ. 2541 โดย ดร.ปิิยะ
เฉลิิมกลิ่น�่ นักั วิิชาการสถาบันั วิิจัยั วิิทยาศาสตร์แ์ ละเทคโนโลยีแี ห่่งประเทศไทย
ที่่เ� ดิินทางไปสำำ�รวจป่า่ พรุนุ ้ำ�ำ�จืืด ในบริิเวณพื้น�้ ที่่ป� ่า่ ซับั จำำ�ปา ค้้นพบต้น้ ไม้ล้ ำำ�ต้น้
มีเี ส้น้ ผ่่าศููนย์ก์ ลาง 40 – 100 เซนติิเมตร สููงประมาณ 15-25 เมตร แต่่ขณะนั้้น�
ยังั ไม่่ทราบแน่่ชัดั ว่่าเป็น็ ต้น้ จำ�ำ ปาหรืือต้น้ จำ�ำ ปีีเพราะยงั ไมพบดอก อีกี ทั้ง� ตามปกติิแล้ว้
ต้น้ จำ�ำ ปา หรืือต้น้ จำ�ำ ปีที ุกุ ชนิิดทั่่ว� โลกจะขึ้น� อยู่บ�่ นพื้น้� ที่่ด� อน หรืือบนภููเขาหรืือ
ตามพื้น�้ ดิินทีน่ี ้ำำ��ระบายฺฺได้้ดีี จากการสำำ�รวจทางระบบนิิเวศ พบว่่าต้้นไม้้
ที่่พ� บแตกต่่างจากต้น้ จำ�ำ ปีี และต้น้ จำ�ำ ปาชนิิดอื่น� เพราะสามารถเจริิญเติิบโตอยู่่�
ได้้ในสภาพพื้้น� ที่่ป� ่า่ พรุุได้้ดีี
กระทั่่�งเดืือนตุุลาคม 2542 คณะของ ดร. และผลแก่่ 15 - 25 ผล
เพื่่อ� ส่่งไปตรวจสอบรายละเอีียดข้้อเท็จ็ จริิง ที่่�จึึงได้ร้ ัับการยืืนยันั ว่่า ต้น้ จำ�ำ ปีนี ี้้�
เป็น็ พันั ธุ์�ไม้้ชนิิดใหม่่ของโลก หลัังจากนั้้น� จึึงกราบบัังคมทููลสมเด็จ็ พระเทพ
รััตนราชสุุดาฯ สยามบรมราชกุุมารีี ก่่อนจะทรงมีีพระราชานุุญาตให้้ใช้้พระ
นามาภิิไธยเป็น็ ชื่อ� พืืชชนิิดใหม่่ว่่า “จำ�ำ ปีสี ิริ ิินธร”

77 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

..เ..ข..า..ห..นิ...ก..ล..ิง้ ...

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 78

เป็น็ แหล่่งเรียี นรู้�ในท้้องถิ่น�่ ที่่ส� ามารถศึึกษาลักั ษณะของหิินภููเขาไฟจำำ�พวกหิิน
ไรโอไรต์์ และหิินแอนดีีไซต์์ ตลอดจนลัักษณะภููมิิลัักษณ์์ของภููเขาที่่�เป็็นหิินภููเขาไฟ
เขาหิินกลิ้�งเป็็นภููเขาไฟที่่�ยอดเขามีีลัักษณะ มนตั้้�งชัันอยู่�่บนฐานแผ่่กว้้างเป็็น
พื้้�นที่่�ที่่�มีี�ี ภููมิิลัักษณ์์ ของหิินภููเขาไฟสวยงามมากเกิิดจากการที่่ล� าวาไหลขึ้น� มา บนผิิวโลก
เมื่่�อประมาณ 230 ล้้านปีี (ยุุคไทรแอกสิิก) ที่่�ผ่่านมาแล้้วเย็็นตััวแข็ง็ เป็็นหิิน 2 ชนิิด
คืือหิินบะซอลติิก - แอนดีไี ซต์์ หรืือหิินแอนดีีไซต์์ที่่�มีีส่่วนประกอบเหมืือนหิินบะซอลต์์
อยู่่�บริิเวณที่่�ลาดเชิิงเขาและหิินไรโอไรต์์ อยู่่�บริิเวณยอดเขา

79 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

บ.้า..น...ว.ชิ...า.เ..ย..น..ท...ร์

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 80

บ้านวิชาเยนทร์

บ้้านวิิชาเยนทร์์ หรืือบ้้านหลวงรัับราชทููต หนึ่่�งสถานที่่�สำำ�คััญทาง
ประวัตั ิิศาสตร์ ์ ที่่ร� ับั ชมในละครแนวพีเี รียี ดเรื่อ� งบุพุ เพสันั นิิวาส สร้า้ งขึ้น� เมื่อ� ปีี พ.ศ.
2228 เพื่่อ� ใช้ต้ ้อ้ นรับั คณะทููตจากประเทศฝรั่่ง� เศสชุดุ แรกที่่เ� ข้า้ มาในกรุงุ ศรีอี ยุธุ ยา
ในสมััยแผ่่นดิินของสมเด็็จพระนารายณ์์ ทั้้�งยัังเป็็นบ้้านพัักที่่�เมืืองลพบุุรีีของ
ท้า้ วทองกีบี ม้า้ กับั สามีเี จ้า้ พระยาวิิชาเยนทร์์ (คอนสแตนติิน ฟอลคอน) สมุหุ นายก
ชาวกรีีก คนโปรดของสมเด็จ็ พระนารายณ์์
ปััจจุบุ ันั บ้า้ นวิิชาเยนทร์เ์ หลืือเพียี งซากปรักั หักั พังั ปรากฏให้เ้ ห็น็ มีอี าณาเขต
กว้้างขวาง แบ่่งออกเป็็น 3 ส่่วน ด้า้ นทิิศตะวันั ออก สัันนิิษฐานว่่าเป็น็ ที่่พ� ักั อาศัยั
ของคณะทููตชาวฝรั่่�งเศส ตอนกลางเป็็นหอระฆัังและโบสถ์์คริิสต์์ ซ�งอยู่่�ทาง
ด้้านหลััง ซุ้้�มประตููทางเข้้าเป็็น รููปจั่่�ว ด้้านทิิศตะวัันตกมีีบัันไดขึ้ �นทางด้้านหน้้า
เป็น็ รููปโค้้งครึ่�ง่ วงกลม และมีีซุ้้�มประตููทางเข้้าเป็็นรููปครึ่่�งวงกลม ด้้านหลัังเป็น็
ถังั เก็็บน้ำ��ำ และด้้านหน้้าเป็น็ สนามหญ้า้ ลัักษณะของสถาปััตยกรรมบ้้านหลวง
รับั ราชทููตบางหลังั เป็็นแบบยุโุ รปอย่่างแท้้จริิง

81 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี

บ้านวิชาเยนทร์

ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี 82

83 ทรัพย์ในดิน จ.ลพบุรี