ການພັດທະນາພື້ນທີ່ຍຸດທະສາດປ້ອງກັນຊາດ ເຂດຈຸດສຸມຄັງວຽງ ເມືອງໝອກ ແຂວງຊຽງຂວາງ

37 ຃ບຌ, ຾ຂທຄຘະນທຌັຌະຽຂຈ ເຌຎ 2010 ນາຎ 2017 ຾ຖະ 3) ຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ ຅າກ ກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄກາຌຌາໍ ເຆ຋ໄໃ ຈິຌຂບຄຍາໄຌໜບຄຍທ຺຋າໃ , ຽຓບ ຄຘບຄ຃ບຌ, ຾ຂທຄຘະນທຌັຌະຽຂຈ. ຽຆໃິຄຽຎັຌກາຌຘຶກຘາ຿ຈງກາຌຌາໍ ເຆທໄ ິ຋ ກາຌຘຶກຘາ຋າຄ຃ຌຸ ຌະຑາຍ ປທໃ ຓກຍັກາຌເຆຖໄ ະຍຍ຺ຘາຖະ ຘຌ຺ຽ຋ຈ຋າຄຑຓູ ຘ າຈ; ກຸຓໃ ຽຎ຺ໄາໝາງ຋ໃ ເຆເໄຌກາຌຘຶກຘາ຃ຄັໄຌ ໄຓ 12 ຋ໃາຌ; ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ ໃ ເຆເໄຌກາຌ ຽກັຍກາໍຂໍຓໄ ຌູ ຾ຓຌໃ ຾ຍຍຘາໍຑາຈ; ກາຌທິຽ຃າະ຾ຓຌໃ ກາຌເຆທໄ ິ຋ ທິຽ຃າະຽຌບ ໄ ເຌບາໄຄບ ຄເຘຂໃ ໍໄຓຌູ ຋ໃ ແຈໄ ຅າກກາຌຘາໍຑາຈ, ກາຌຘຄັຽກຈ ຾ຖະ ຽບກະຘາຌຉາໃ ຄໂ຋ໃ ກຼໃ ທຂບໄ ຄ ຽຆໃິຄຏຌ຺ຂບຄກາຌຘຶກຘາຑຍ຺ທາໃ ກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິຂບຄຍາໄຌໜບຄຍທ຺຋າໃ , ຽຓບ ຄຘບຄ຃ບຌ, ຾ຂທຄຘະນທຌັຌະຽຂຈ ແຈຓໄ ກ າຌຎໃຼຌ຾ຎຄ ຃ : ຋ໃ ຈຌິກະຘິກາໍນຸົຈຖຄ຺ 32.03 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈຌິຎໃາແຓນໄຸົຈຖຄ຺ 23.64 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈຌິບຈຸ ຘານະກາໍນຸົຈ ຖຄ຺ 1.92 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈຌິທຈັ຋ະຌະ຋າໍນຸົຈຖຄ຺ 1.64 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈຌິຎກຸ ຘາໄຄຽຑໃ ຓຂຶໄຌ 31.73 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈິຌຍໍຖິຽທຌຌາໍໄຽຑໃ ຓຂຶໄຌ 21.62 ຽປັກຉາ, ຋ໃ ຈິຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຽຑໃ ຓຂຶໄຌ 5.88 ຽປັກຉາ ຾ຖະ ຋ໃ ຈິຌ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺຾ຓຌໃ ຍໃໍຓກ າຌຎໃຼຌ຾ຎຄ. ຎຈັ ແ຅຋ໃ ຑາເນໄຽກ ຈກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄ ກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິຂບຄຍາໄຌໜບຄຍທ຺຋າໃ , ຽຓບ ຄຘບຄ຃ບຌ, ຾ຂທຄຘະນທຌັຌະຽຂຈ ຎະກບຍຓ 05 ຎຈັແ຅຃ : ຎຈັແ຅຋າຄຈາໄຌກາຌຽຑໃ ຓຂຶໄຌຂບຄຎະຆາກບຌ, ຎຈັແ຅຋າຄຈາໄຌກາຌຎຸກຘາໄຄ, ຎຈັແ຅ ຋າຄຈາໄຌກາຌຂະນງາງຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺, ຎຈັແ຅຋າຄຈາໄຌກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ ຾ຖະ ຎຈັ ແ຅຋າຄຈາໄຌຖາ຃າ຋ໃ ຈິຌ. ຅າກກາຌຘຶກຘາກຼໃ ທກຍັຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ ຅າກກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄ ກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິຂບຄຍາໄຌໜບຄຍທ຺຋າໃ , ຽຓບ ຄຘບຄ຃ບຌ, ຾ຂທຄຘະນທຌັຌະຽຂຈ ຽນັຌທາໃ ຋ໃ ຈຌິ຋ໃ ຓ ກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄຘທໃ ຌເນງ຾ໃ ຓຌໃ ຅ະຓຏ ຌ຺ຉບຍປຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ ຋ໃ ຈ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄ ກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິ ຽຑໃ ບກາຌຏະຖິຈຘິຌ຃າໄກະຘິກາໍ ຾ຖະ ກາຌຎໃຼຌ຾ຎຄກາຌຌາໍ ເຆ຋ໄໃ ຈິຌຽຑໃ ບຏະຖິຈ ຘິຌ຃ໄາບຈຸ ຘານະກາໍ . ເຌຌຌັໄ, ກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາແຈກໄ າງຽຎັຌຎຈັ ແ຅ໜໃຶຄ຋ໃ ຘາໍ ຃ຌັຽປັຈເນໄ ຽຘຈຊະກຈິ ຂບຄຍາໄຌຌຍັຓຌ ໄ ຍັຈ ຂຶໄຌ ຿ຈງກາຌຎຼຍ຋ຼຍດໃາຄຽນັຌແຈຆໄ ຈັຽ຅ຌ຅າກຍຈ຺ຘະນຸົຍຂບຄ ຍາໄຌເຌຎ 2010 ຏະຖິຈຉະຑຌັຑາງເຌຖທຓ (GDP) ຾ຓຌໃ 800 ຿ຈຖາ/຃ຌ຺/ຎ ຽຆໃິຄເຌຎ 2017 ຾ຓຌໃ ແຈຽໄຑໃ ຓຂຌຶໄ ຽຎັຌ 1,200 ຿ຈຖາ/຃ຌ຺/ຎ . ຽນັຌທາໃ ຎະຆາຆຌ຺຾ຓຌໃ ຓຖ າງປຍັ ຾ຖະ ຆທ ຈິກາຌຽຎັຌ ດູໃ຋ໃ ຈ ຂຶໄຌ. ຋າຄຈາໄຌ຋ໃ ດູໃບາແຘ, ຑານະຌະປຍັເຆໄ຾ຖະ ບຎຸ ະກບຌປຍັເຆເໄຌຆ ທິຈຎະ຅າໍທຌັ ກໍຓ ກາຌຽຑໃ ຓຂຌຶໄ . ຅າກກາຌຘຶກຘາກຼໃ ທກຍັຏຌ຺ ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌ ຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ ຋ຸກກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋າຄຈາໄຌຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ຃ຓ຺ເຌ຾ຉຖໃ ະຑ ໄຌ຋ໃ ຌຌັໄ ຋ໃ ຈິຌ ຉບໄ ຄຓກ າຌຎໃຼຌ຾ຎຄແຎຉາຓຽຎ຺ໄາໝາງຂບຄກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຽຑໃ ບຽປັຈເນກໄ າຌຑຈັ຋ະຌາຌຌັໄຓຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ຽໝາະຘຓ຺ ຾ຖະ ຽຎັຌ຋າໃ ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈຘິຌ຃າໄບ ກຈທໄ ງ.

38 4. ຂບຍຽຂຈ຾ຌທ຃ິຈກາຌຘຶກຘາ ຏາໃ ຌກາຌ຋ຍ຺຋ທຌ຅າກ຾ຌທ຃ທາຓ຃ິຈ, ຋ິຈຘະຈ, ຌຉິ ິກາໍ ຾ຖະ ກາຌຘຶກຘາຉາໃ ຄໂ຋ໃ ກຼໃ ທ ຂບໄ ຄ ຂາໄຄຽ຋ິຄ ຏຘໄູ ຶກຘາ຅ໃຄຶແຈທໄ າຄຂບຍຽຂຈ຾ຌທ຃ິຈກາຌຘຶກຘາຈຄໃັຖຸຓໃ ຌ: ໄ ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຏຌ຺ແຈປໄຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ-ຘຄັ຃ຓ຺ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃງ ຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ - ກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ - ຈາໄຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ - ຈາໄຌຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺ - ຈາໄຌກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄ ຎະຆາຆຌ຺ - ຈາໄຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າ - ຈາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ - ຈາໄຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຄຸ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ - ຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ

39 5. ຃ທາຓໝາງຂບຄ຃າໍຘຍັຘະຽຑາະ຋ໃ ເຆເໄຌກາຌຘກຶຘາ ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ: ໝາງຽຊຄິກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋າຄຈາໄຌຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺, ຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຆຸຓຆຌ຺, ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺, ຘຌູ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຽຂຈ຅ຸຈ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຽຑໃ ບຽປັຈເນຑໄ ໄຌ຋ໃ ຓ຃ ຌຸ ຌະຑາຍຈ ເນ຾ໄ ຋ຈຽໝາະກຍັກາຌ ຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຾ຉຖໃ ະຎະຽຑຈ, ຽປັຈເນຓໄ ຘ ະຓຈັຉະຑາຍກາຌຏະຖິຈ ຾ຖະ ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຓ຃ ຌຸ ຌະຑາຍຽຑໃ ຓ ຂຌຶໄ . ຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຋າຄຈາໄຌຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺: ໝາງຽຊຄິຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄຈາໄຌຆ ທິຈກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄ ຎະຆາຆຌ຺, ຃ທາຓຘະນຄຍ຺, ຈາໄຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ, ຈາໄຌກາຌຂຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺, ຈາໄຌກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ, ຈາໄຌທຼກຄາຌກາຌຘຶກຘາ-ກຖິ າ, ຈາໄຌທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ , ຈາໄຌທຼກຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ. ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ: ໝາງຽຊຄິ຅ຈຸ ຘຓຸ ໜໃຶຄ຋ໃ ຂຌຶໄ ກຍັຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຽຎັຌກາຌ຿ປຓ ຽບ຺າຍາໄຌຌບໄ ງຽຂ຺ໄາຽຎັຌຍາໄຌເນງໃ ຾ຖະ ກາງຽຎັຌຉທ຺ຽຓບ ຄຌບໄ ງດູໃຆຌ຺ຌະຍຈ຺ ຽຑໃ ບ຾ກແໄຂຘະຑາຍ ຽຂຈ຋ໃ ຖໃໍ຾ນົຓ ຾ຖະ ຅ຈັເຌຽຂຈ຋ໃ ຉບໄ ຄ຾ກແໄຂຘະຑາຍຉາຓ຋ິຈ຋າຄ຾ຏຌກາຌຂບຄກະຆທຄຎໄບຄກຌັ ຎະຽ຋ຈ. ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺: ໝາງຽຊຄິຽຘັໄຌ຋າຄກາຌຽຂ຺ໄາຽຊຄິ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ນົ ຽຘັໄຌ຋າຄ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຂຌ຺ຘໃຄ຺, ກາຌຽຈຌ ຋າຄແຎ-ຓາ ຑາງເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. ຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺: ໝາງຽຊິຄຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຎຸກຘາໄ ຄຽປ ບຌ, ປາໄຌ຃າໄ, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍ, ນບໄ ຄກາຌ, ຾ຖະ ຘໃິຄຎຸກຘາໄຄບໃ ຌໂຑາງເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງຖທຓຽຊິຄຍາໄຌ ຉາໃ ຄໂ຋ໃ ດເູໃ ຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ . ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺: ໝາງຽຊິຄຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌ ຋ະນາຌຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຑ ໄຌ຋ໃ ຑາງເຌ຃າໄງກບຄຑຌັຌບໄ ງ 257, ຑ ໄຌ຋ໃ ຑາງເຌກບຄຑຌັເນງໃ ຾ຖະ ຎໄບຓຘປູໄ ຍ຺ເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຑາງເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. ຘຌູ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ: ໝາງຽຊຄິຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຎກູ ຐຄັ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັຑາງເຌຂບຍຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ດູໃຑາງເຌຘູຌຏະຖິຈ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຘູຌຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ ຾ຖະ ຘູ ຺ ຌຏະຖິຈນທງໄ ນກ຺.

40 ຆ ທິຈກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ໝາງຽຊິຄກາຌຓ຋ ໃ ດູໃບາແຘ, ຓຑ ານະຌະປຍັເຆໄ຾ຖະ ຓ ບຎຸ ະກບຌປຍັເຆ, ໄ ຃ທາຓຎບຈແຑ ຾ຖະ ຘໃິຄບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກຉາໃ ຄໂເຌຆ ທິຈຎະ຅າໍທຌັຂບຄ ຎະຆາຆຌ຺ເຌຂບຍຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ : ໝາງຽຊຄິຘະນຄ຺ຍເຌຘຄັ຃ຓ຺ ຾ຖະ ຃ທາຓຎບຈແຑຉໃໍກຍັຆທ ຈິ ຾ຖະ ຆຍັ ຘິຌຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ຾ຖະ ຖຈັຑາງນົຄັ຋ໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຎັຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ. ກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ: ໝາງຽຊິຄກາຌຐຶກບຍ຺ປຓ຺ກຼໃ ທກຍັກາຌຎູກຐຄັ-ຖຼໄຄຘຈັ ເນ຾ໄ ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ ຿ຈງບ ຄເຘ຋ໃ າໃ ຾ປຄ, ຓກ າຌຉບຍຘະໜບຄ຋ຶຌ, ຓກ າຌຆທໃ ງຽນົ ບ຋າຄຈາໄຌທິຆາ ກາຌ, ຅ຈັຉຄັໄຉະນົາຈຆ ໄ-ຂາງ ຽຑໃ ບປບຄປຍັຏະຖິຈຉະຑຌັກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຘຶກຘາ຃ທາຓຽຎັຌແຎແຈໄ ເຌກາຌຘາໄຄຉຄັໄ຿ປຄຄາຌບຈຸ ຘານະກາໍຂະໜາຈຌບໄ ງ ຽຑໃ ບຎຄຸ ຾ຉຄໃ ຏະຖິຈຉະຑຌັກະຘິກາໍດກູໃ ຍັ຋ໃ . ກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺: ໝາງຽຊຄິກາຌຎກຸ ຖະຈຓ຺ເນຎໄ ະຆາຆຌ຺ຓກ າຌຉໃ ຌ ຉທ຺ຘໄາຄຽຘຈຊະກິຈ, ຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ຖທຓຽຊິຄກາຌ຾ກເໄນໄຉກ຺ ຃ບຍ຃ທ຺຋ໃ ຋ກຸ ງາກຑາງເຌກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ. ຈາໄຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກິຖາ: ໝາງຽຊິຄກາຌຖຶຍຖໄາຄ຃ທາຓຍໃໍປໜູໄ ຄັຘ ເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ ຍຌັຈາຽຏໃ຺າຑາງເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ, ກາຌກໃຘໍ າໄຄ຿ປຄປຼຌ, ຎຍັຎຸຄຊກັ຾ຊທ຃-ູບາ຅າຌ ຘິຈຘບຌເນຓໄ ຃ຌຸ ຌະຑາຍ ຾ຖະ ຑຼຄຑໍ ຖທຓຽຊຄິກາຌຘຌັນາຖະຍຍ຺ກາຌປຼຌ-ກາຌຘບຌ຾ຍຍເໝຽໃ ຂ຺ໄາເຌກາຌຘກຶ ຘາ. ຈາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ : ໝາງຽຊຄິຓກ າຌຎະກບຍຑະຌກັຄາຌທິຆາກາຌຈາໄຌຉາໃ ຄໂ຋ໃ ຘຓ຺຃ທຌ ຓບ ຎຸ ະກບຌກາຌ຾ຑຈຍາຄຈາໄຌ຋ຌັຘະແໝ, ຓກ າຌ຿຃ຘະຌາຘຂຸ ະຘຶກຘາຽຎັຌຎກ຺ກະຉິ, ຎໄບຄກຌັ ຾ຖະ ຽຐ຺ໄາຖະທຄັກາຌຽກຈ ຑະງາຈຖະຍາຈເຌ຃ຌ຺ ຾ຖະ ຘຈັ. ຈາໄຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ: ໝາງຽຊິຄກາຌງກ຺ຘຄູ ຃ຌຸ ຌະຑາຍຆ ທິຈ຋າຄຈາໄຌ຅ຈິ ເ຅ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ເນຘໄ ຄູ ຂຌຶໄ , ບະຌປຸ ກັຓຌູ ຽຆບ ໄ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ-ຎະຽຑຌຂ ບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ. ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຸຄກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓ຺຃ຄັທຼຄ: ໝາງຽຊຄິ຾ຌທ຋າຄເຌຉໃໍໜາໄ຋ໃ ຅ະ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺, ຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຆຸຓຆຌ຺, ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຾ຖະ ຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ.

41 ຑາກ຋ III ທ຋ ິ ກາຌຘກ ຶ ຘາ 1. ປຍູ ຾ຍຍກາຌຘກຶ ຘາ ກາຌຘຶກຘາເຌຽຖໃ ບຄກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄ ໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຽຎັຌກາຌຘຶກຘາ຿ຈງກາຌຌາໍ ເຆທໄ ິ຋ ກາຌຘຶກຘາ຋າຄ຃ຌຸ ຌະຑາຍ ຽຑໃ ບທິ ຽ຃າະ ຾ຖະ ຾ຎຏຌ຺. ທ຋ິ ກາຌຘຶກຘາ຋າຄ຃ຌຸ ຌະຑາຍ຃ຄັໄຌ ໄ຾ຓຌໃ ກາຌຌາໍ ເຆປໄ ຍູ ຾ຍຍກາຌຘຄັຽກຈ ຾ຖະ ຘາໍຑາຈຽບ຺າຂໍຓໄ ຌູ ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຾ຖະ ຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຉາຓຉທ຺ຆ ໄທຈັ຋ໃ ແຈກໄ າໍຌຈ຺ ແທຂໄ ບຍຽຂຈ຾ຌທ຃ິຈກາຌຘຶກຘາ. 2. ຎະຆາກບຌ ຾ຖະ ຽຎ຺າໄໝາງຏເໄູນຂໄ ຓໍໄ ຌູ 2.1 ກາຌກາໍຌຈ຺ຎະຆາກບຌ ຎະຆາກບຌ຋ໃ ເຆເໄຌກາຌຘຶກຘາ຃ຄັໄຌ຾ ໄ ຓຌໃ ຽຌັຌໄ ເຘກໃ ຸຓໃ ຎະຆາກບຌ຋ໃ ກຼໃ ທຂບໄ ຄກຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຿ຈງຘະຽຑາະ ຾ຓຌໃ ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ , ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຂບຄຽຓບ ຄ, ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຑາງເຌຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ. 2.2 ກາຌກາໍຌຈ຺ຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ ກາຌກາໍຌຈ຺ກຸຓໃ ຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ ຾ຓຌໃ ເຆທໄ ິ຋ ກາຌກາໍຌຈ຺ຉທ຺ດໃາຄ຾ຍຍຽ຅າະ຅ຄ຺ ຅າໍຌທຌ 14 ຋າໃ ຌ ຈຄໃັຖາງຖະບຼຈຖຸຓໃ ຌ: ໄ 1) ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ 7 ຋າໃ ຌ. 2) ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຂບຄຽຓບ ຄ 1 ຋າໃ ຌ 3) ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ 6 ຋າໃ ຌ. 3. ຽ຃ໃບ ຄຓ ຾ຖະ ທ຋ິ ຽກຍັກາໍຂຓໍໄ ຌູ 3.1 ຂໍຓໄ ຌູ ຾ຖະ ຾ນົຄໃ ຂໍຓໄ ຌູ ຂໍຓໄ ຌູ ຋ຉຸ ິງະຑຓູ : ຾ຓຌໃ ແຈ຅ໄ າກກາຌຘຶກຘາຽບກະຘາຌຉາໃ ຄໂ຋ໃ ກຼໃ ທຂບໄ ຄຽຆໃັຌ: ຅າກຍຈ຺ຖາງຄາຌ, ທາຖະຘາຌ, ບິຌຽຉ ຽຌັຈ, ກຈ຺ໝາງ, ຌະ຿ງຍາງ, ຾ຏຌ຋ໃ ກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິ , ຑາຍຊາໃ ງ຋າຄບາກາຈ.

42 ຂໍໄຓຌູ ຎະຊຓ຺ຓະຑຓູ : ແຈ຅ໄ າກກາຌຘາໍຑາຈ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ , ຃ະຌະ ຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ , ຎະຆາຆຌ຺ຑາງເຌຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ ຾ຖະ ແຈ຅ໄ າກກາຌຘາໍນົທຈຑ ໄຌ຋ໃ ຉທ຺ ຅ຄິ. 3.2 ຽ຃ໃ ບຄຓກ າຌຽກຍັກາໍຂໍຓໄ ຌູ ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ ໃ ເຆເໄຌກາຌຘຶກຘາ຃ຄັໄຌຘ ໄ າໍຖຍັກາຌຘຶກຘາ຋າຄ຃ຌຸ ຌະຑາຍ ຾ຓຌໃ ເຆ຾ໄ ຍຍຘາໍຑາຈເຌ ກາຌຽກຍັກາໍຂໍຓໄ ຌູ ຽຆໃິຄ຾ຍຄໃ ບບກຽຎັຌ 3 ຾ຍຍ຃ : ຾ຍຍຘາໍຑາຈຘາໍຖຍັ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ, ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຂບຄຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຘາໍຖຍັ຃ະຌະ ຎກ຺຃ບຄຍາໄຌ. 1). ຾ຍຍຘາໍຑາຈຘາໍຖຍັ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຎະກບຍຈທໄ ງ V ຑາກ຃ : - ຑາກ຋ I ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ - ຑາກ຋ II ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຑາກ຋ III ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຑາກ຋ IV ຏຌ຺ແຈປໄຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຑາກ຋ V ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຄຸ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ 2). ຾ຍຍຘາໍຑາຈຘາໍ ຖຍັ຃ະຌະ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຂບຄຽຓບ ຄ ຎະກບຍຈທໄງ V ຑາກ຃ : - ຑາກ຋ I ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ - ຑາກ຋ II ປຍູ ຾ຍຍກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິ - ຑາກ຋ III ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ - ຑາກ຋ IV ຏຌ຺ແຈ຋ໄ າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຑາກ຋ V ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຄຸ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ 3). ຾ຍຍຘາໍຑາຈຘາໍຖຍັ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຎະກບຍຈທໄງ VI ຑາກ຃ : - ຑາກ຋ I ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ - ຑາກ຋ II ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຍາໄຌ - ຑາກ຋ III ປຍູ ຾ຍຍກາຌຌາໍເຆ຋ໄໃ ຈຌິຂບຄຍາໄຌ - ຑາກ຋ IV ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຂບຄຍາໄຌ - ຑາກ຋ V ຏຌ຺ແຈ຋ໄ າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ - ຑາກ຋ VI ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຄຸ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ

43 ຘາໍຖຍັບຎຸ ະກບຌ຋ໃ ເຆຎໄ ະກບຍຓຽ ຃ໃ ບຄຍຌັ຋ຶກຘຼຄ, ບຎຸ ະກບຌກາຌຂຼຌ ຾ຖະ ກບໄ ຄຊາໃ ງຑາຍ ຽຑໃ ບຍຌັ຋ຶກຑາຍເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຘຶກຘາ; ກາຌຘຶກຘາຈາໄຌຽຉັກຌິກ຾ຓຌໃ ເຆ຾ໄ ຏຌ຋ໃ ຅າກຑາຍຊາໃ ງ຋າຄ ບາກາຈຎະກບຍຽຂ຺ໄາກຍັກາຌຘາໍນົທຈຑ ໄຌ຋ໃ . 3.3 ທ຋ິ ກາຌຽກຍັກາໍຂໍຓໄ ຌູ ທ຋ິ ຽກຍັຂໍຓໄ ຌູ ຈທໄ ງກາຌຘາໍຑາຈ 1) ຘາໍຑາຈ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຑໃ ບຘາໍຑາຈຽບ຺າຂໍໄຓຌູ ກຼໃ ທ ກຍັຂໍໄຓຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຎ຺ໄາໝາງຏໄເູ ນໄຂໍໄຓຌູ ; ຂໍໄຓຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ; ຂໍໄຓຌູ ຋າຄຈາໄຌ ຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄຑາງເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ; ບາຆ ຍ, ຘະຑາຍ ຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺ ຾ຖະ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ; ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ; ຏຌ຺ ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. 2) ຘາໍຑາຈ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌ ຽຑໃ ບເນແໄຈຓໄ ຌູ ກຼໃ ທກຍັຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍໄ ຓຌູ ; ຂໍໄຓຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຍາໄຌ; ປູຍ຾ຍຍກາຌຌາໍ ເຆ຋ໄໃ ຈິຌຂບຄຍາໄຌ; ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ຈິຌ ຂບຄຍາໄຌ; ຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. 3) ກາຌຘາໍຑາຈຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ ຾ຓຌໃ ຘາໍຑາຈຽ຋ໃ ບຖະ຃ຌ຺ ຈທໄ ງກາຌກາໍຌຈ຺ຎະຽຈັຌ຃າໍ ຊາຓກທາໄຄໂຽຎັຌ຃າໍຊາຓຎາງຽຎ ຈ ຽຑໃ ບເຆເໄຌກາຌຘາໍຑາຈ຾ຖກຎໃຼຌຂໍຓໄ ຌູ ນົກັ຋ໃ ຘາໍ຃ຌັຉາຓ຅ຸຈຎະ ຘຄ຺ກາຌຘຶກຘາ. 4) ຘຶກຘາຂໍຓໄ ຌູ ຉາຓຽບກະຘາຌ຋ໃ ຓກ າຌຑທ຺ຑຌັຽຊິຄຎະນທຈັ຃ທາຓຽຎັຌຓາ, ຘະຑາຍກາຌ ຑຈັ຋ະຌາ຋າຄຈາໄຌຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺ ຾ຖະ ຋າໃ ຾ປຄເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຈາໄຌຉາໃ ຄໂ. 4. ກາຌທຽິ຃າະ ຾ຖະ ຾ຎຏຌ຺ຂຓໍໄ ຌູ ກາຌທຽິ຃າະ ຾ຖະ ຾ຎຏຌ຺ຂໍຓໄ ຌູ ຅າກກາຌຘາໍຑາຈ຃ຄັໄຌ ໄຏຘໄູ ຶກຘາ຃ຌ຺ໄ຃ທາໄ຾ຓຌໃ ແຈປທຍ ໄ ປທຓຽບ຺າ ຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃ ແຈ຅ໄ າກກາຌຘາໍຑາຈ ຾ຖະ ກາຌຘຄັຽກຈຉາຓ຅ຈຸ ຎະຘຄ຺ຂບຄກາຌຘຶກຘາ ຽຆໃິຄຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃ ຽຎັຌ຃າໍ ຽທ຺ໄາ ຾ຖະ ຃ທາຓ຃ິຈຽນັຌ ຅ະຌາໍຓາ຾ຎຏຌ຺ຂໍຓໄ ຌູ ຈທໄ ງກາຌ຅ຈັຽຎັຌໝທຈໝ຿ູໃ ຈງຓກ າຌ຅າໍ຾ຌກຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃ ຃າໄງ຃ ກຌັ ນົ ຾ຉກຉາໃ ຄກຌັ. ຅າກຌຌັໄຌາໍຓາຂຼຌຖາງຄາຌຉາຓ຾ຉຖໃ ະ຅ຈຸ ຎະຘຄ຺຃ ຌາໍຽບ຺າຂໍຓໄ ຌູ ຅າກ ກາຌຘາໍຑາຈຓາຎະກບຍ ຾ຖະ ບະ຋ິຍາງດ ຌດຌັຏຌ຺ກາຌທິຽ຃າະຂໍຓໄ ຌູ ຾ຖະ ຂຼຌບະ຋ິຍາງຽຊິຄຏຌ຺ ແຈປໄຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺ຉາຓ຅ຈຸ ຎະຘຄ຺຋ ຘບຄຂບຄກາຌຘຶກຘາ຃ຄັໄຌ. ໄ

44 ຑາກ຋ IV ຏຌ຺ກາຌຘກ ຶ ຘາ ຾ຖະ ບະຑ ິຎາງຏຌ຺ 1. ຘະຑາຍ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຘຶກຘາ 1.1 ຎະນທຈັ຃ທາຓຽຎັຌຓາຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈປໄ ຍັກາຌຘາໄຄຉຄັໄຂຶໄຌ ຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັເນໄ ຾ຌທ຋າຄຌະ຿ງຍາງຂບຄຑກັ ຾ຖະ ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ຃ຓ຺ຂບຄຖຈັຊະຍາຌແຈປໄ ຍັ ກາຌ຅ຈັຉຄັໄຏຌັຂະນງາງຽຂ຺ໄາເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຆຌ຺ຌະຍຈ຺ ຽຑໃ ບ຾ກແໄຂ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ເນໄແຈ຿ໄ ຈງຑ ໄຌຊາຌ ຾ຖະ ນຸົຈຑຌ຺ໄ ບບກ຅າກຎະຽ຋ຈຈບໄ ງຑຈັ຋ະຌາ. ເຌຎ 2011 ຖຈັຊະຍາຌ ຘຎຎ ຖາທ ແຈຉໄ ກ຺ຖຄ຺ປບຄປຍັຽບ຺າງຈຸ ຋ະຘາຈຽຑໃ ບກາຌຽຉ ຍ຿ຉ ຾ຖະ ຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ຾ນຄໃ ຆາຈ ຅ຈຸ ຎະຘຄ຺ຉຌ຺ໄຉໍ຾ຓຌໃ ຽຑໃ ບຽຆໃ ບຓ຿ງຄ຾ຏຌຄາຌ ຾ຖະ ຿຃ຄກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ຽຂ຺ໄາ ເຌ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາຽຘຈຊະກິຈ-ຘຄັ຃ຓ຺຾ນໃຄຆາຈ. ເຌຖະນທາໃ ຄຽຈ ບຌ ຽຓຘາ 2012 ແຈຓໄ ກ າຌ ຎຶກຘານາຖ ດໃາຄຽຎັຌຽບກະຑາຍກຌັ ຖະນທາໃ ຄ ຃ະຌະທິຆາກາຌ຋ໃ ກຼໃ ທຂບໄ ຄຂບຄກະຆທຄຎໄບຄກຌັ ຎະຽ຋ຈ, ຑະ຾ຌກກາຌຉາໃ ຄໂຂບຄ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຾ຖະ ບາໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຽຓບ ຄໝບກ ຉະນົບຈປບຈຎະຆາຆຌ຺ກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຽຆໃຄິຘະ຾ຈຄເນຽໄນັຌກຼໃ ທກຍັຘະຑາຍຖທຓຂບຄກຸຓໃ ຍາໄຌຽທ຺ໄາ ຖທຓ ຽທ຺ໄາຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ຍຌັຈາ຋າໃ ຾ປຄ, ຂໍຘໄ ະຈທກ, ຂໍນໄ ງຸຄໄງາກ ຾ຖະ ຘໃິຄ຋ໄາ຋າງຂບຄຍຌັຈາ ຿຃ຄກາຌຍຖູ ິຓະຘິຈ຾ກແໄຂ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ເຌກຸຓໃ ຍາໄຌ (ກຓ຺ຘປູໄ ຍ຺, 2012). 1.2 ຂໍຓໄ ຌູ ຋າຄຈາໄຌ຋າໍຓະຆາຈ 1.2.1 ຘະຑາຍ຋ໃ ຉຄັໄ, ຽຌບ ໄ ຋ໃ ຾ຖະ ຽຂຈ຾ຈຌ ຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຂຌຶໄ ກຍັຽຓບ ຄໝບກ, ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຓ຋ ໃ ຉຄັໄນາໃ ຄ຅າກຽ຋ຈຘະຍາຌຽຓບ ຄໝບກ ຎະຓາຌ 23 ກ຿ິຖ຾ຓຈັ , ນາໃ ຄ຅າກຽ຋ຈຘະຍາຌ຾ຂທຄ ຆ ຼ ຄຂທ າ ຄ ຎະຓ າຌ 160 ກິ຿ຖ ຾ຓັຈ ຾ຖະ ນໃາຄ຅າກຌະ຃ບຌນົທຄທຼຄ຅ຌັ ແຎ຋າຄ ຋ິຈຉາຽທັຌບບກ ຎະຓາຌ 270 ກິ຿ຖ຾ຓັຈ. ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຓຽ ຌ ໄບ຋ໃ ຋ຄັໝຈ຺ 54,321.64 ຽປັກຉາ ຽຆໃິຄຓຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ 18,141.01 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຎຸກຘາໄ ຄ 290.17 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ 17.08 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຎໃາແຓໄ34.867.29 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ 222.28 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຍໍຖິຽທຌຌາໍໄ 673.74 ຽປັກຉາ, ຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓ ຘະນຄຍ຺ 110.07 ຽປັກຉາ. ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຓ຋ ິຈຽໜ ບຉິຈກຍັຽ຋ຈຘະຍາຌຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄ ຆຼຄຂທາຄ, ຋ິຈເຉຉໄ ິຈກຍັຽຓບ ຄທຼຄ຋ບຄ ຾ຂທຄຍໍຖິ຃າໍ ແຆ, ຋ິຈຉາຽທັຌບບກຉິຈກຍັກຸຓໃ ຍາໄຌຌາໍໄ ນຄາຈ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ, ຋ິຈຉາຽທັຌຉກ຺ຉິຈກຍັຽຓບ ຄ຋າໃ ຿຋ຓ ຾ຂທຄແຆຘຓ຺ຍຌູ .

45 1.2.2 ຘະຑາຍ຾ທຈຖບໄ ຓ຋າຄ຋າໍຓະຆາຈ 1) ຘະຑາຍຑຓູ ບ າກາຈ ຘະຑາຍຑຓູ ບ າກາຈຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງ຋ໃທ຺ ແຎ຾ຖໄທກໍຓຖ ກັຘະຌະ຃າໄງ຃ ກຌັກຍັຑ ໄຌ຋ໃ ຉາໃ ຄໂຑາງເຌຽຓບ ຄໝບກ. ຑຓູ ບ າກາຈເຌຽຂຈຌ ໄ຅ະຓ ຖກັຘະຌະຆຸຓໃ ຽດັຌ ຾ຖະ ຓຖ ຓ຺ຑຈັຏໃາຌຉະນົບຈຎ ຿ຈງ຅ະຓ຃ ທາຓ຾ຉກຉາໃ ຄແຎຉາຓຖະຈູກາຌ ຽຆໃຄິຖະຈຐູ ຌ຺຅ະຽຖໃ ຓ຾ຉຽໃ ຈບ ຌຽຓຘາ ນາ ຽຈບ ຌຉຖຸ າ ຽຈບ ຌ຋ໃ ຓຏ ຌ຺ຉກ຺ນົາງ຾ຓຌໃ ຽຈ ບຌ ຑຶຈຘະຑາ, ຽຈ ບຌຓຊ ຸຌາ, ຽຈ ບຌກໍຖະກຈ຺, ຽຈ ບຌຘິຄນາ ຾ຖະ ຽຈ ບຌກຌັງາ. ຖະຈູ຾ຖຄໄ ຅ະຽຖໃ ຓ຾ຉຽໃ ຈ ບຌ ຑະ຅ກິ ນາ ຽຈບ ຌຓຌ າ ຂບຄ຾ຉຖໃ ະຎ (ນບໄ ຄກາຌຆຍັຑະງາກບຌ຋າໍຓະຆາຈ ຾ຖະ ຘໃິຄ຾ທຈຖບໄ ຓ ຽຓບຶຄໝບກ, 2020) - ຎະຖິຓາຌຌາໍໄຐຌ຺ ຘະຽຖໃງ ເຌຎ 2012 ນາຎ 2019 ຎະຖິຓາຌຌາໍໄຐຌ຺ຘະຽຖໃງຉໃາໍ ຘຸຈ 125.2mm ເຌຎ 2019 ຾ຖະ ຎະຖິຓາຌຌາໍໄຐຌ຺ຘະຽຖງໃ ຘຄູ ຘຈຸ 184.7mm ເຌຎ 2018. - ບຌຸ ນະຑຓູ ຘະຽຖງໃ ເຌຎ 2012 ນາຎ 2019 ບຌຸ ນະຑຓູ ຘະຽຖງໃ ຉາໃໍຘຈຸ 29.3 ເຌຎ 2018 ຾ຖະ ບຌຸ ນະຑຓູ ຘະຽຖງໃ ຘຄູ ຘຈຸ 30.7 ເຌຎ 2015. 2) ຾ນົຄໃ ຌາໍໄ຋າໍຓະຆາຈ ຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ໜໃຶຄ຋ໃ ຓ຾ ນົຄໃ ຌາໍໄ຋າໍຓະຆາຈ ນົາງ ຽຆໃິຄຓຌ າໍໄໝບກ ຾ຖະ ຌາໍໄ຿ປຄແນົຏາໃ ຌຉະນົບຈຎ ຌບກຌຌັໄງຄັຓນ ໄທງ, ປບໃ ຄຌບໄ ງເນງ຅ໃ າໍ ຌທຌນົາງ຋ໃ ຓຌ າໍຖ ຌແນົຏາໃ ຌ ຽຆໃຄິເຌແຖງະຏາໃ ຌຓາກາຌຌາໍຂຌັໄຉາໃ ຄໂແຈຽໄນັຌຽຊຄິ຃ທາຓຘາໍ຃ຌັຂບຄ ຾ນົຄໃ ຌາໍໄຈໃຄັກາໃ ທ ຅ໃຄຶຽປັຈຓກ າຌ ໝຌູ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌຆ ທິຈຎະ຅າໍທຌັນົາງຂຶໄຌ ຽຆໃິຄເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌຓ ໄ ຑ ໄຌ຋ໃ ຈຌິຍໍຖິຽທຌຌາໍໄ຋ຄັໝຈ຺ 673.74 ຽປັກຉາ ຌຌັໄຘະ຾ຈຄເນຽໄນັຌ ຽຊຄິ຃ທາຓບຈຸ ຓ຺ຘຓ຺ຍຌູ ຂບຄ຾ນົຄໃ ຌາໍໄ.

46 ປຍູ ຋ 1: ປຍູ ຑາຍຘາງຌາໍໄໝບກ, ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 1.3 ຂໍຓໄ ຌູ ຋າຄຈາໄຌຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺ 1.3.1 ຎະຆາກບຌ ຾ຖະ ກາຌຎກ຺຃ບຄ ຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຎະກບຍຓ 6 ຍາໄຌ຃ : ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ, ຍາໄຌຌາຽຓບ ຄ, ຍາໄຌ ຊາໍໄຘບໄ ງ, ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ຾ຖະ ຍາໄຌຌາໍໄຉາກ. ຓຎ ະຆາກບຌ຋ຄັ ໝຈ຺ 5,884 ຃ຌ຺, ຽຑຈງິຄ 2,891 ຃ຌ຺ຓ 803 ຃ບຍ຃ທ຺, ຎະກບຍຓ 03 ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ຃ : ຽຏໃ຺າຓຄ຺ໄ, ຽຏໃ຺າ ກຓຶຓຸ ຾ຖະ ຽຏໃ຺າຖາທ. ຌບກ຅າກຌຌັໄງຄັຓ຃ ບຍ຃ທ຺຃ຌ຺ຉາໃ ຄຈາໄທ 51 ຃ບຍ຃ທ຺ (ນທຼຈຌາຓ ຾ຖະ ຅ຌ ). ກາຌຈາໍ ຖຄ຺ຆ ທິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຘທໃ ຌນົາງ຾ຓຌໃ ບາແຘກາຌຽປັຈຌາ, ຊາຄຎໃາຽປັຈແປໃ , ຎູກ ຉຌ຺ໄ ແຓກໄຌິໝາກ, ຑ ຈຖຓ຺ໄຖກຸ ແຖງະຘຌັໄ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ ຽຑໃ ບ຾ກແໄຂຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດຂູໃ ບຄ ຽຂ຺າຽ຅າ຺ໄ. ເຌຌຌັໄ, ກາຌຎກ຺຃ບຄ຾ຓຌໃ ແຈ຾ໄ ຍຄໃ ບບກຽຎັຌ 05 ຑາກຘທໃ ຌ຃ : ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຆ ໄຌາໍ ຖທຓ, ບະຌກຸ າໍຓະກາຌ຾ຏຌກາຌ, ບະຌກຸ າໍຓະກາຌກາຌຽຓບ ຄ ຾ຖະ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ-ຘຄັ຃ຓ, ບະຌຸ ຺ ກາໍຓະກາຌຽຘຈຊະກຈິ ຾ຖະ ບະຌກຸ າໍຓະກາຌປຍັຎະກຌັ. 1:

47 ປຍູ ຋ 2: ປູຍຑາຍນບໄ ຄກາຌກຓຸໄຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 1.3.2 ທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘຸກ ຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຓຘ ຸກຘາຖາ຋ຄັໝຈ຺ 02 ຾ນໃຄ ຓ຾ ຑຈ຅າກຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຾ຂທຄ ຾ຖະ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຅າໍຌທຌ 15 ຃ຌ຺, ຓ ຿ປຄໝໍ 60 ຉຼຄ 01 ຾ນຄໃ . ຉະນົບຈແຖງະຏາໃ ຌຓາແຈຊໄ ຽບ຺າຂບຈຍໍຖິກາຌຈາໄຌກາຌຎໃິຌຎທ຺ ຾ຖະ ຘະໜບຄກາຌດາເນ຾ໄ ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຏ຋ໃູ ໃ ຽຂ຺ໄາຓາຎໃິຌຎທ຺ດໃາຄ຋ທ຺ຽຊິຄ ຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັກາຌ຿຃ຘະຌາຈາໄຌຘຸ ຂະຘຶກຘາ, ຘາຓາຈຎະກາຈຽຎັຌຍາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຾ຍຍດໃາຄແຈ຋ໄ ຄັໝຈ຺ 06 ຍາໄຌ ກທຓຽບ຺າ 100%, ບຈັຉາກາຌເຆຌໄ າໍໄຖິຌ 100%, ຓທ ຈິຊາໃ ງ 95%, ບຈັຉາກາຌຘກັດາກຌັຑະງາຈຎະຉິຍຈັແຈໄ 85% ຉໃໍຎ , ຘກັດາກຌັຑະງາຈໝາກ຾ຈຄຌບໄ ງ ຾ຖະ ເນງແໃ ຈໄ92% ຉໃໍຎ . 2:

48 ປຍູ ຋ 3: ປຍູ ຾ຍຍ຿ປຄໝໍຌບໄ ງ຃ຄັທຼຄ, ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 1.3.3 ທຼກຄາຌກາຌຘກຶຘາ ຾ຖະ ກຖິ າ ກາຌ຅ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາກາຌຘຶກຘາ ຾ຖະ ກຖິ າ ເຌແຖງະຏາໃ ຌຓາຽນັຌທາໃ ທຼກຄາຌຘຶກຘາ ຾ຖະ ກຖິ າ ແຈປໄ ຍັກາຌຎຍັຎຸຄ, ຑຈັ຋ະຌາຈ ຂຶໄຌຽຎັຌກາໄທໂ຿ຈງຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ກາຌຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ຂບຄຌກັປຼຌ, ຃ຘູ ບຌ ຾ຖະ ຅າໍຌທຌນບໄ ຄປຼຌ ຘະ຾ຈຄບບກເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຓ຿ ປຄປຼຌ຋ຄັ ໝຈ຺ 12 ຾ນຄໃ , ຓ຿ ປຄປຼຌຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງ 01 ຾ນຄໃ , ຿ປຄປຼຌຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ 02 ຾ນຄໃ , ຿ປຄປຼຌຎະຊຓ຺ຘຓ຺ຍູຌ 05 ຾ນຄໃ , ຿ປຄປຼຌບະຌຍຸ າຌ 04 ຾ນຄໃ . ບຈັຉາກາຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະ ງຓ຺ຉບຌຎາງຍຌັຖຸແຈໄ90%, ບຈັຉາກາຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ ຍຌັຖຸແຈໄ95%, ບຈັຉາ ກາຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຎະຊຓ຺ຍຌັຖແຸ ຈໄ90%, ບຈັຉາກາຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັບະຌຍຸ າຌຍຌັຖແຸ ຈໄ80%. ປຍູ ຋ 4: ປູຍຑາຍ຿ປຄປຼຌຎະຊຓ຺ຘຓ຺ຍຌູ ຃ຄັທຼຄ, ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 3: 4:

49 1.3.4 ທຼກຄາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ແຈຌໄ າໍເຆຍໄ ຌັຈາຓາຈຉະກາຌຽຑໃ ບຂຈຸ ຃ຌ຺ໄ ຾ຖະ ຘຓຸ ຾ນົຄໃ ຋ຶຌຉາໃ ຄໂຽຂ຺ໄາເຌກາຌຖຶຍຖາໄຄ ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ຿ຈງທ຋ິ ກາຌຘຶກຘາບຍ຺ປຓ຺, ຎກຸ ຖະຈຓ຺ ຾ຖະ ຆຸກງ຃ູໄ ບຍ຃ທ຺຋ກຸ ງາກຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌ ຎຍັຎຄຸ ຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດຈູໃ ທໄ ງຉຌ຺ຽບຄ, ຑບໄ ຓກຌັຌຌັໄກແໍ ຈຓໄ ກ າຌຆ ໄຌາໍກາໍຖຄັຖຄ຺ກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ຆທໃ ງ ຽນົ ບ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ຾ຖະ ກາໍຖຄັ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈ, ຓບຍທຈັຊຸຘໃິຄຂບຄ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ ຋ໃ ແຈປໄ ຍັ ກາຌຆທໃ ງຽນົ ບ຅າກຑາກຖຈັ ຾ຖະ ຽບກະຆຌ຺. ປຍູ ຋ 5: ປຍູ ຑາຍກາຌປຍັຆຏ ໄ ຌ຺ຏະຖິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 1.3.4 ທຼກຄາຌຎໄບຄກາຌຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ແຈຓໄ ກ າຌຽບ຺າເ຅ເຘຆໃ ຌ ໄ າໍນບໄ ຄກາຌຑາກຘະໜາຓ, ກບຄຎະຉິຍຈັຄາຌ 210, ກບຄຑຌັຌບໄ ງ ຋ະນາຌປາຍ 257 ຾ຖະ ກຓ຺ກບຄ຋ໃ ຉຄັໄ຋ຍັດູໃ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຎັຌຽ຅຺ໄາກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັບຄ຺ ກາຌຎກ຺຃ບຄ຋ບໄ ຄຊໃິຌ ຽ຃ໃ ບຌແນທກາໍ຾ໜຌໄ ຘະຑາຍກາຌ, ຍຌັຈາຽຎ຺ໄາໝາງ຋ໃ ຓ຃ ທາຓຘຍັຘຌ຺ ຉິຈ ຑຌັກຍັກາຌ຿຃ຘະຌາຎກຸ ຖະຈຓ຺ຂຌ຺ຂທາງຎະຆາຆຌ຺຾ກແໄຂຎະກຈ຺ກາຌນງໍໄ຋ໍໄ຋ໃ ຽກຈ ຂຶໄຌເຌຘຄັ຃ຓ຺ເນໄ ນຸົຈຖຄ຺ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ; ແຈ຅ໄ ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັ຾ຌທ຋າຄຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຋ໃທ຺ຎທຄ ຆຌ຺ປບຍຈາໄຌດາໃ ຄຽຎັຌຖະຍຍ຺ຉໃໍຽຌໃບ ຄ, ຎຍັຎຄຸ ຾ຖະ ຘາໄຄຉຄັໄກບຄປບໄ ງກບຄນົບຌ-ກບຄຎໄບຄກຌັຉທ຺ ແຈໄ01 ກບຄປບໄ ງ, ຅າໍຌທຌກາໍຖຄັຑຌ຺ 55 ຃ຌ຺, ຎະກບຍບາທຸຈ 10%, ຅ຈັຉຄັໄຐຶກບຍ຺ປຓ຺ຘ ຖະ ຎະງຸຈ-ງຈຸ ຋ະທ຋ິ ຂຌັໄໝູໃ , ໜທຈ; ຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັຑາກຘທໃ ຌກຼໃ ທຂບໄ ຄ ຽປັຈໜາໄ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຽທຌງາຓຍາໄຌຆບໃ ຄ, ຘະຊາຌ຋ໃ , ຽຘັໄຌ຋າຄ, ຍຌັຈາທຌັຘາໍ ຃ຌັຂບຄຆາຈ ຾ຖະ ຄາຌຍຸຌ 5:

50 ຎະຽຑຌຉ າໃ ຄໂ ຽຆໃຄິຘາຓາຈປຍັຎະກຌັ຃ທາຓຎບຈແຑຈາໄຌຆທ ຈິ ຾ຖະ ຆຍັຘິຌຂບຄຑະຌກັຄາຌ, ຋ະ ນາຌ, ຉາໍນົທຈ ຉະນົບຈປບຈຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ; ຃ຓຸໄ ຃ບຄຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄ, ກາໍ຾ໜຌໄ ກາຌຽ຃ໃ ບຌ ແນທຂບຄຎະຆາຆຌ຺, ກາຌງກ຺ງາໄງແຎ-ຓາ, ກາຌຑກັຽຆ຺າຆໃທ຺຃າທ ຾ຖະ ຉິຈຉາຓກທຈກາຌກາຌ ຽ຃ໃ ບຌແນທຉາໃ ຄໂ. 2. ຂຓໍໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຏເໄູນຘໄ າໍຑາຈ ຅າກກາຌຘາໍຑາຈ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ , ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຂບຄຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ກຼໃ ທກຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌຘາໄຄ຾ຍຍຘາໍຑາຈຽຎັຌ 03 ປຍູ ຾ຍຍ຃ : ຘາໍຖຍັ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍ ຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ ຅າໍຌທຌ 07 ຋ໃາຌ, ຘາໍ ຖຍັ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຂບຄ ຽຓບ ຄ ຅າໍຌທຌ 01 ຋າໃ ຌ ຾ຖະ ຘາໍຖຍັ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍາໄຌ ຅າໍຌທຌ 06 ຋າໃ ຌ. ຈໃຄັຌຌັໄ, ຅ໃຄຶຘາ ຓາຈຘະນຸົຍແຈ຿ໄຈງນງໍ຃ໄ : ຽຎ຺ໄາໝາງຏເໄູນຂໄ ໍຓໄ ຌູ ຎະກບຍຓ 14 ຋າໃ ຌ ຽກຌບາງຸຂບຄຏຉໄູ ບຍ຾ຍຍຘາໍ ຑາຈ຾ຓຌໃ 40-60 ຎ . ຈຄໃັ຋ໃ ແຈຘໄ ະ຾ຈຄເນຽໄນັຌເຌຉາຖາຄຖຸຓໃ ຌ: ໄ ຉາຖາຄຘະ຾ຈຄຂໍຓໄ ຌູ ຋ໃທ຺ແຎຂບຄຏເໄູນຘໄ າໍຑາຈ ຖ/ຈ ຆໃ ຾ຖະ ຌາຓຘະກຌຸ ບາງຸ ຉາໍ຾ໜຄໃ ທຌັ຋ໃ , ຽຈບ ຌ, ຎ ຘາໍຑາຈ 1 ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ ຓະກບຌ 59 ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ 29/04/2020 2 ຑທ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ ແຖ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ 60 ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌ 22/4/2020 3 ຑທ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘບຌ ຋ບຄ ຾ກທໄຖໍ຃າໍ 58 ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຘປູໄ ຍ຺ 30/4/2020 4 ຑທ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຄິ ຘະນທຈັ ຑຓ຺ຓະຘກັ 60 ປບຄ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິ ກາຌ 27/4/2020 5 ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌ ແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ 53 ປບຄ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ 20/3/2020 6 ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຈຸ ຋າ ຘ ຘະນົາຈ 49 ປບຄ ນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌກຓ຺ ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ 24/4/2020 7 ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍຌຸ ຌາໍ ຍຌຸ 51 ປບຄ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຏະຖິຈກະຘິ 29/4/2020

51 ຌະຈ ກາໍ 8 ຋າໃ ຌ ຘຓ຺ງຈ຺ ຎຌ຺຋ະທຄ຺ 45 ນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓໄ 15/5/2020 9 ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ 50 ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ 16/5/2020 10 ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດາໃ ຎໃານົໍ 40 ຌາງຍາໄຌ ຌາໍໄຽດັຌໄ 15/5/2020 11 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ 45 ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ 15/5/2020 12 ຋າໃ ຌ ແຆ ທທ ໃ 50 ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຉາກ 16/5/2020 13 ຋າໃ ຌ ຅ໍ ດາໃ ຄ 52 ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຊາໍໄຘບໄ ງ 16/5/2020 14 ຋າໃ ຌ ຅ຄໃ຺ ທາໃ ດາໃ 42 ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາຽຓບ ຄ 15/5/2020

52 3. ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈ ຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ (຾ນົໃຄຂໍຓໄ ຌູ : ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ກາຌຑຈັ຋ະຌາກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຎ 2013) ຾ຏຌ຋ໃ 11: : ຾ຏຌ຋ໃ ຘະ຾ຈຄກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ

53 ຅າກ຾ຏຌ຋ໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎບໄ ຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓ຺຃ຄັທຼຄຽນັຌທາໃ ກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ແຈ຾ໄ ຍຄໃ ບບກຽຎັຌ 04 ຑ ໄຌ຋ໃ ນົກັໂ຃ : 1) ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຎະກບຍຓ: - ຋ໃ ຈຌິ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ - ຽຂຈຘະໝາຓຍິຌປຍັເຆກໄ າຌ຋ະນາຌ 2) ຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຎະກບຍຓ: - ຽຂຈບຈຸ ຘານະກາໍ - ຽຂຈກາໍ຅ຈັຂຽ ໄນງໃ ບ - ຽຂຈທາຄ຾ຏຌເ຅ກາຄກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ - ຈຌິ຋ໃ ດບູໃ າແຘ 3) ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ. ຺ 4) ຑ ໄຌ຋ໃ ຈຌິຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຎະກບຍຓ: - ຽຂຈ຋ໃ ຈຌິຘາໍຎະ຋າຌ - ຽຂຈບາໃ ຄຽກຍັຌຌາໍໄ - ຋ໃ ຈຌິກະຘິກາໍ - ຋ໃ ຈຌິຎໃາແຓໄ 3.1 ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາ ດາໃ ຄຉໃໍຽຌໃບ ຄຌຍັ຾ຉຎໃ 2012 ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຓາ ຿ຈງກາຌຌາໍ ເຆຄໄຍ຺ຎະຓາຌຂບຄຖຈັຊະຍາຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌ ຑຈັ຋ະຌາ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຘັໄຌ຋າຄຎູດາຄຘບຄຆຌັໄ ຾ຉຍໃ າໄຌ຋າໃ ຘ ນາ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັໄຌ຋າຄຎດູ າຄຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາຌ, ກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັໄຌ຋າຄຎ຾ູ ປ຾ໃ ຉຍໃ າໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ນາ ຋ໃ ຉຄັໄຘາໍ ຌກັ ຅ໍ 584, ປບໃ ຄຖະຍາງຌາໍໄ ຾ຖະ ຘະຊາຌ ຂຌ຺ຘໃຄ຺຿ຈງຘາຌຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຑໃ ບເນໄ ຎະຆາຆຌ຺ຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທຽຑໃ ບກາຌແຎຓານາຘູໃຖະນທາໃ ຄຍາໄຌຉໃໍຍາໄຌ, ຽຓບ ຄຉໃໍຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຾ຂທຄຉໃໍ຾ຂທຄ ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓຘ ະໝາຓຍິຌຘາໍຖຍັເຆເໄຌກາຌ຋ະນາຌ ຽຆໃຄິເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັ ທຼຄ ຓກ າຌຌາໍເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺຋ຄັໝຈ຺ເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັ຾ຓຌໃ 222.28 ຽປັກຉາ.

54 (຾ນົໃຄຂໍຓໄ ຌູ : ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ກາຌຑຈັ຋ະຌາກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຎ 2013) ຾ຏຌ຋ໃ 2: ຾ຏຌ຋ໃ ຘະ຾ຈຄປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ 2:

55 ຅າກກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 20 ຓຌ າ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ ປບຄນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ທາໃ : “ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄແຈໄ ປຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄຉໃໍຽຌໃບ ຄຌຍັ຾ຉໃຎ 2012 ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຓາຉາຓ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ ຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌ຾ຍຄປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ບບກຽຎັຌ 04 ຎະຽຑຈນົກັ຃ : ຽຘັຌໄ ຋າຄຘາງຽບກ, ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງນົກັ, ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງ ຽຆໃບ ຓ ຾ຖະ ຽຘັຌໄ ຋າຄຘາງ຾຅ກ ຿ຈງກາຌຌາໍເຆຄໄຍ຺ຎະຓາຌຂບຄຖຈັຊະຍາຌຽຂ຺ໄາເຌ ກາຌຑຈັ຋ະຌາ”. ຌບກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄ ກຓ຺ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆຌ ໄ າໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄແຈປໄ ຍັ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓຌຍັ຾ຉໃຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຌ ໄຽຎັຌ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌ ຖຄ຺຋ຶຌຂບຄຖຈັ຋ະຍາຌ ເຌກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັຌໄ ຋າຄຎດູ າຄ-ຎ຾ູ ປໃ , ກາຌຘໄາຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄ ຖໃາຄ຋າຄຈາໄຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ ເຌກາຌແຎຓານາຘໃຖູ ະນທາໃ ຄຍາໄຌຉໃໍຍາໄຌ, ຽຓບ ຄຉໃໍຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຾ຂທຄຉໃໍ຾ຂທຄ ຽຆໃິຄຓ ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ 04 ປູຍ຾ຍຍ຃ : ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງຽບກ ກທາໄຄ 25 ຾ຓຈັ ຓ຃ ທາຓງາທ 4.5 ກ຿ິຖ຾ຓຈັ ຽຎັຌຽຘັໄຌ຋າຄຽທັຌໄ ຅າກຽຂຈຽ຋ຈຘະ ຍາຌ, ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງນົກັ ກທໄາຄ 20 ຾ຓັຈ ຓ຃ ທາຓງາທ 1.2 ກິ຿ຖ຾ຓຈັ ຽຎັຌ ຽຘັຌໄ ຋າຄຖະນທາໃ ຄຍາໄຌຉໃໍຍໄາຌເຌຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາຌ, ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງຽຆໃ ບຓ ກທາໄຄ 12 ຾ຓຈັ ຓ຃ ທາຓງາທ 7.9 ກ຿ິຖ຾ຓຈັ ຾ຖະ ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງ຾຅ກ ກທາໄຄ 9 ຾ຓຈັ ຓ ຃ທາຓງາທ 3.7 ກ຿ິຖ຾ຓຈັ ຿ຈງກາຌຌາໍ ເຆຄໄຍ຺ຎະຓາຌຂບຄຖຈັຊະຍາຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌ ຑຈັ຋ະຌາ”. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌ຾ຍຄປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ບບກຽຎັຌ 04 ຎະຽຑຈນົກັ ຃ : ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງຽບກ, ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງນົກັ, ຽຘັໄຌ ຋າຄຘາງຽຆໃ ບຓ ຾ຖະ ຽຘັໄຌ຋າຄຘາງ຾຅ກ ຿ຈງ ກາຌຌາໍເຆຄໄຍ຺ຎະຓາຌຂບຄຖຈັຊະຍາຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ເຌກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັໄຌ຋າຄຎູດາຄ-ຎູ຾ປໃ ,

56 ກາຌຘາໄຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖາໃ ຄ຋າຄຈາໄຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເນ຾ໄ ກໃ ຎະຆາຆຌ຺ເຌກາຌແຎຓານາຘຖູໃ ະນທາໃ ຄຍາໄຌຉໃໍຍາໄຌ, ຽຓບ ຄຉໃໍຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຾ຂທຄຉໃໍ຾ຂທຄ. 3.2 ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓຖາໍ ຈຍັຂບຄ຾ຏຌຄຍ຺ຎະຓາຌກາຌຖຄ຺຋ຶຌຂບຄຖຈັ ຽຑໃ ບກໃໍຘາໄຄ ຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖາໃ ຄຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຋ໃ ທາຄແທໄ຅າໍຌທຌ 24 ຿຃ຄກາຌ ຽຆໃິຄເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັຽນັຌ ທາໃ ຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຘໃິຄບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທງເຌຆຸຓຆຌ຺ຓ຋ າໃ ບຼໃ ຄຽຑໃ ຓຂຶໄຌນົາງ ຽຓໃບ ຋ຼຍກຍັ ແຖງະກບໃ ຌຽຎັຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຈຄໃັ຋ໃ ຽນັຌທາໃ ຓກ າຌຎກຸ ຘາໄຄ຋ໃ ດບູໃ າແຘ, ປາໄຌ຃າໄ, ປາໄຌບານາຌ, ຉະນົາຈ, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍ, ຘາໍຌກັຄາຌ຃ະຌະຑຈັ຋ະຌາ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ, ນບໄ ຄກາຌ ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ຽຆໃຄິ ເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັຓກ າຌຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄ ຄ ຾ຖະ ຑຈັ຋ະຌາຆຸຓຆຌ຺ເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຋ຄັໝຈ຺ 290.17 ຽປັກຉາ ຾ຖະ ຓກ າຌຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ເຌ຾ຉຖໃ ະຎ ຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ . ປູຍ຋ 6: ປຍູ ຑາຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 6:

57 (຾ນົໃຄຂໍຓໄ ຌູ : ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ກາຌຑຈັ຋ະຌາກຸຓໃ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຽຓບ ຄໝບກ ຾ຂທຄຆຼຄຂທາຄ ຎ 2013) ຾ຏຌ຋ໃ 33: : ຾ຏຌ຋ໃ ຘະ຾ຈຄປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺

58 ຽຆໃຄິ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄ ຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜໄາ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈໄເນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັປູຍ຾ຍຍກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ທາໃ : “ປູຍ຾ຍຍຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ດໃູຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ເຌເຌແຖງະ ຏໃາຌຓາ຾ຓຌໃ ແຈບໄ ຄເຘ຾ໃ ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ຂບຄກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຽຎັຌນົກັ ຓກ າຌກາໍຌຈ຺ຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄບາ຃າຌຊາທບຌ ຾ຖະ ຽ຃ໃິຄຊາທບຌດໃາຄ຅ະ຾຅ຄໄ ກາຌ ຂະນງາງຉທ຺ຂບຄຆຸຓຆຌ຺຾ຓຌໃ ຉໄບຄຂະນງາງແຎຉາຓ຋ິຈ຋າຄ຋ໃ ທາຄແທເໄຌ຾ຏຌ຾ຓຌໃ ຍຈ຺ ຍໃໍເນໄຓກ າຌຎກຸ ຘາໄຄ຾ຍຍກະ຾຅ກກະ຅າງ ຑະຌກັຄາຌກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌ຋ໃ ຎະ຅າໍເຌ ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌເຌກາຌເນໄ຃າໍ຾ຌະຌາໍ ຾ຖະ ເນໄ຃າໍຎຶກຘາ຾ກບໃ າໍຌາຈກາຌ ຎກ຺຃ບຄຂບຄຍາໄຌຉະນົບຈຽຊຄິຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ ເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ຂບຄຉຌ຺”. ເຌທຌັ຋ 20 ຓຌ າ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ ປບຄ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທ ກຍັປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ເຌ຾ຉໃຖະຍໄາຌຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄທບໃ ຄແທ ຾ຖະ ຽຎັຌແຎຉາຓ຾ຏຌຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ທາຄແທໄຎະ ຆາຆຌ຺ ຾ຖະ ບາໍຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄ຋ໄບຄຊໃິຌຓຘ ະຉິເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘໃິຄຎຸກ ຘາໄຄຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາ຅າກຽ຃ໃິຄຊາທບຌ ຽຎັຌຊາທບຌນົາງຂຌຶໄ ”. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄ ຄ ຾ຖະ ຆຸຓຂຌ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌກາໍ ຌຈ຺ຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄ ຄບາ຃າຌຊາທບຌ ຾ຖະ ຽ຃ໃິຄ ຊາທບຌດາໃ ຄ຅ະ຾຅ຄໄ ກາຌຂະນງາງຉທ຺ຂບຄຆຸຓຆຌ຺຾ຓຌໃ ຉບໄ ຄຂະນງາງແຎຉາຓ຋ິຈ຋າຄ຋ໃ ທາຄແທໄ ເຌ຾ຏຌ຾ຓຌໃ ຍຈ຺ ຍໃໍເນຓໄ ກ າຌຎກຸ ຘາໄຄ຾ຍຍກະ຾຅ກກະ຅າງ ຘໃິຄບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທງເຌຆຸຓຆຌ຺ຓ ຋າໃ ບຼໃ ຄຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ນົາງ ຽຓໃບ ຋ຼຍກຍັແຖງະກບໃ ຌຽຎັຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຈໃຄັ຋ໃ ຽນັຌທາໃ ຓກ າຌຎຸກຘາໄຄ ຋ໃ ດບູໃ າແຘ, ປາໄຌ຃າໄ, ປາໄຌບານາຌ, ຉະນົາຈ, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍ, ຘາໍຌກັຄາຌ຃ະຌະຑຈັ຋ະຌາ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ, ນບໄ ຄກາຌ ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ . 3.3 ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຽຑໃ ບຌາໍເຆຽໄຂ຺ໄາເຌທຼກຄາຌຂບຄຂຄ຺ຽຂຈຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄ ກຌັ຃ທາຘະນຄຍ຺ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌກໃໍຘາໄຄຘາໍຌກັກບຄຑຌັເນງໃ 584, ກໃຘໍ າໄຄຘາໍຌກັກບຄຑຌັຌບໄ ງ

59 257, ນໄບຄກາຌຉາໍ ນົທຈກຸຓໃ ຃ຄັທຼຄ, ຎໄບຓງາຓ ຾ຖະ ຽຂຈກາຌຽ຃ໃ ບຌແນທຂບຄກາໍ ຖຄັຎໄບຄ ກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກາຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຽຆໃິຄເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຓກ າຌຌາໍ ເຆໄຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄ ກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺຋ຄັໝຈ຺ 110.07 ຽປັກຉາ. ປຍູ ຋ 7: ປຍູ ຑາຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020) ຈຄໃັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ທາໃ : “ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຽຑໃ ບຌາໍ ເຆໄຽຂ຺ໄາເຌທຼກຄາຌຂບຄຂຄ຺ຽຂຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຽຆໃັຌ: ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຎັຌກບຄຑຌັເນງໃ 584, ກບຄຑຌັຌໄບງ 257, ນໄບຄກາຌຉາໍ ນົທຈກຸຓໃ ຃ຄັທຼຄ, ຎໄບຓງາຓ ຾ຖະ ຽຂຈກາຌ ຽ຃ໃ ບຌແນທຂບຄກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກາຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌ ຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັບຄ຺ກາຌຎກ຺຃ບຄ຋ໄບຄຊໃິຌຽ຃ໃ ບຌແນທກາໍ຾ໜໄຌຘະຑາຍກາຌ ຾ຖະ 7:

60 ທາຄ຾ຏຌກາຌ຾ຏຌຄາຌ ຽຑໃ ບຑຈັ຋ະຌາເຌ຾ຉໃຖະແຖງະດໃາຄຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ ຃ບໃ ຄກຍັ຾ຏຌງຈຸ ຋ະຘາຈ”. ເຌທຌັ຋ 30 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘບຌ຋ບຄ ຾ກທໄຖໍ຃າໍ ນທ຺ໜາໄ ກຓ຺ຘປູໄ ຍ຺ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄບະຌກຸ າໍຓະກາຌ຾ຏຌກາຌ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັປູຍ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄກບຄກາໍຖຄັ຋ກຸ ຑາກຘໃທຌ຾ຓຌໃ ແຈຽໄຎັຌຽ຅຺າໄກາຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຋ໃ ຉຄັໄຂບຄຉຌ຺ດໃາຄຉຄັໄໜໄາ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘຌູ ຏະຏິຈຂບຄກບຄ຋ຍັ ເນໄຘາຓາຈຏະຖິຈຘະຍຼຍບານາຌເນໄຑຼຄຑໍ, ຋ໃ ຉຄັໄກບໄ ຌກາໍ ຖຄັຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາ ຖະຍຍ຺ຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄເນໄຽໝາະຘຓ຺ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເຌກາຌຎະຉິຍຈັ ໜໄາ຋ໃ ທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຓ຃ ທາຓຎບຈແຑ”. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຌ ໄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຎັຌກບຄຑຌັເນງໃ 584, ກບຄຑຌັຌບໄ ງ 257, ນບໄ ຄກາຌຉາໍນົທຈກຸຓໃ ຃ຄັທຼຄ, ຎໄບຓງາຓ ຾ຖະ ຽຂຈກາຌຽ຃ໃ ບຌແນທຂບຄກາໍ ຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກາຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັບຄ຺ກາຌຎກ຺຃ບຄ ຋ບໄ ຄຊໃຌິ ຽ຃ໃ ບຌແນທກາໍ຾ໜຌໄ ຘະຑາຍກາຌ ຾ຖະ ທາຄ຾ຏຌກາຌ຾ຏຌຄາຌ ຽຑໃ ບຑຈັ຋ະຌາເຌ຾ຉຖໃ ະ ແຖງະດາໃ ຄຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ຃ບໃ ຄກຍັ຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈ, ກບຄກາໍຖຄັ຋ກຸ ຑາກຘທໃ ຌ຾ຓຌໃ ແຈຽໄຎັຌ ຽ຅າ຺ໄກາຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຋ໃ ຉຄັໄຂບຄຉຌ຺ດາໃ ຄຉຄັໄໜາໄ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘຌູ ຏະຏິຈ ຂບຄກບຄ຋ຍັເນຘໄ າຓາຈຏະຖິຈຘະຍຼຍບານາຌເນຑໄ ຼຄຑໍ, ຋ໃ ຉຄັໄກບໄ ຌກາໍຖຄັຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຖະຍຍ຺ ຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄເນໄ ຽໝາະຘຓ຺ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເຌກາຌຎະຉິຍຈັໜໄາ຋ໃ ທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຓ຃ ທາຓຎບຈແຑ. 3.4 ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘກິ າໍ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ກະຘິກາໍຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘາໍຖຍັເຆຽໄຎັຌຍບໃ ຌຎກູ ຐຄັ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ : ຃ຄັຄທ຺, ຃ຄັ຃ທາງ, ຌາຽຂ຺ໄາ, ແປໃ , ຘທຌນງາໄ, ຘທຌຓຌັຉຌ຺ໄ , ຘທຌໝາກຌຈັ, ຘທຌກທໄ ງ, ຘທຌຂ ໄໝ ໄຌ, ຘທຌນທ຺ຘ ແ຃ ຽຎັຌຉຌ຺ໄຽຆໃິຄເຌຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຓກ າຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ກະຘິກາໍ຋ຄັໝຈ຺ 18,141.01 ຽປັກຉາ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓຘ ຌູ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ 03 ຾ນຄໃ ຃ : ຘຌູ ຏະຖິຈ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຘຌູ ຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຘູຌຏະຖິຈນໄທງນກ຺ ຽຆໃິຄເຌແຖງະຏໃາຌຓາແຈຓໄ ກ າຌ຋ຈ຺ຖບຄຎູກແຓກໄ ິຌໝາກຽຂຈໜາທ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັຽຆໃັຌ: ຘທຌໝາກ຾ບັຍຽຎ ໄຌ, ໝາກ຃າງ, ໝາກກຼໄຄ, ໝາກບະຄຌໃຸ , ກາຽຒ, ຘາຖ , ຎູກ

61 ນງາໄຽຌງຽຎງ, ນງາໄຖູຆ , ຓກ າຌ຋ຈ຺ຖບຄຖຼໄຄຄທ຺ດູໃຘູຌຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຓກ າຌຘ ຍຉໃໍ຃ຌ຺ໄ ຃ທາໄ ທິແ຅ຽຑໃ ຓຽຉ ຓກຼໃ ທກຍັກາຌຎູກ, ກາຌຖຼໄຄຽຑໃ ບຂະນງາງ຾ຌທຑຌັຎະຽຑຈຉາໃ ຄໂ ຾຅ກດາງເຌ຾ກໃ ຎະຆາຆຌ຺ເຌບະຌາ຃ຈ຺. ປຍູ ຋ 8: ປຍູ ຑາຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຂບຄຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັຌ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020) ຽຆໃຄິ຋າໃ ຌ ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍຸຌຌາໍ ຍຸຌຌະຈ ປບຄນທ຺ໜາໄກຓ຺ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ກະຆທຄ ຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍທາໃ : “ປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄ຾ຓຌໃ ແຈຎໄ ະຉິຍຈັຉາຓ຾ຏຌງຈຸ ຋ະຘາຈກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌນົກັ ຿ຈງຓກ າຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ ກຍັນໄບຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄໝບກ ເຌກາຌ຾ຍໃຄ຃ທາຓປຍັຏິຈຆບຍ ຾ຖະ ຾ຍຄໃ ຂບຍຽຂຈກາຌຑຈັ຋ະຌາເນໄ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌດໃາຄຖະບຼຈ, ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ ຋ໃ ກາຌຏະຖິຈ຾ຓຌໃ ແຈບໄ ິຄເຘຘໃ ະຑາຍຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ທາໃ ຘາຓາຈຎູກ ຾ຖະ ຖໄຼຄນງຄັ຋ໃ ເນໄ ຎະຘິຈ຋ິຏຌ຺ນົາງ຋ໃ ຘຈຸ ”. ຌບກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຘຓ຺ງຈ຺ ຎຌັ຋ະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌກະຘິ ກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄໝບກ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັປູຍ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຘາໍຖຍັປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄ ນໄບຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄ ແຈຽໄບ຺າເ຅ເຘໃທາຄ຋ິຈ຋າຄງຸຈ຋ະຘາຈ, ທາຄ 8:

62 ຾ຏຌເຌກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ຃ບໃ ຄ ຾ຖະ ຓກ າຌ຾ຍໃຄ຃ທາຓ ປຍັຏິຈຆບຍເຌກາຌ຅ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັທຼກຄາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ຈິຌກະຘິກາໍດໃາຄ຅ະ ຾຅ຄໄ ຾ຖະ ແຈຖໄ ຄ຺ຆຸກງກໄູ າຌຏະຖິຈເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ ຉາຓຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ແຈ຅ໄ ຈັ ຘຌັຓບຍເນໄ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະ ທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆຌ ໄ າໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈ ກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄແຈໄຓ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘູຌຏະຖິຈ຅າໍຌທຌ 03 ຾ນໃຄ຃ : ຘູຌຏະຖິຈ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຘູຌ ຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຘຌູ ຏະຖິຈນໄທງນກ຺ ຿ຈງກາຌ຋ຈ຺ຖບຄຎູກແຓກໄ ຌິ ໝາກຽຂຈໜ າທ ຾ຖະ ຖໄຼຄຘຈັຽຆໃັຌ: ຘທຌໝາກ຾ບັຍຽຎ ໄຌ, ໝາກ຃າງ, ໝາກກຼໄຄ, ໝາກບະຄຌໃຸ , ກາຽຒ, ຘາຖ , ຎກູ ນງໄາຽຌງຽຎງ, ນງໄາຖູຆ , ຓກ າຌ຋ຈ຺ຖບຄຖໄຼຄຄທ຺ດໃູຘຌູ ຏະຖິຈຌາໍໄ ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຓກ າຌຘ ຍຉໃໍ຃ຌ຺ໄ ຃ທໄາທິແ຅ຽຑໃ ຓຽຉ ຓກໃຼທກຍັກາຌຎູກ, ກາຌຖໄຼຄຽຑໃ ບ ຂະນງາງ຾ຌທຑຌັຎະຽຑຈຉາໃ ຄໂ ຾຅ກດາງເຌ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ເຌບະຌາ຃ຈ຺”. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ແຈຎໄ ະຉິຍຈັຉາຓ຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌນົກັ ຿ຈງຓກ າຌ ຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັນບໄ ຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄໝບກ ເຌກາຌ຾ຍຄໃ ຃ທາຓປຍັຏິຈຆບຍ ຾ຖະ ຾ຍຄໃ ຂບຍຽຂຈກາຌຑຈັ຋ະຌາເນ຾ໄ ຉຖໃ ະຍາໄຌດໃາຄຖະບຼຈ, ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ກາຌຏະຖິຈ ຾ຓຌໃ ແຈບໄ ິຄເຘຘໃ ະຑາຍຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ທາໃ ຘາຓາຈຎກູ ຾ຖະ ຖຼໄຄນງຄັ຋ໃ ເນຎໄ ະຘິຈ຋ິຏຌ຺ນົາງ຋ໃ ຘຈຸ . ຌບກ ຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຎັຌຘູຌຏະຖິຈ຅າໍຌທຌ 03 ຾ນໃຄ຃ : ຘູຌຏະຖິຈ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຘູຌ ຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຘູຌຏະຖິຈນໄທງນກ຺ ຿ຈງກາຌ຋ຈ຺ຖບຄຎູກແຓກໄ ິຌໝາກຽຂຈໜາທ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັຽຆໃັຌ: ຘທຌໝາກ຾ບັຍຽຎ ໄຌ, ໝາກ຃າງ, ໝາກກຼໄຄ, ໝາກບະຄຌໃຸ , ກາຽຒ, ຘາຖ , ຎູກນງາໄ ຽຌງຽຎງ, ນງາໄຖຆູ , ຓກ າຌ຋ຈ຺ຖບຄຖຼໄຄຄທ຺ດຘູໃ ຌູ ຏະຖິຈຌາໍໄ຋ໃຄ຺ ຾ຖະ ຓກ າຌຘ ຍຉໃໍ຃ຌ຺ໄ຃ທາໄທແິ຅ຽຑໃ ຓ ຽຉ ຓກຼໃ ທກຍັກາຌຎກູ , ກາຌຖຼໄຄຽຑໃ ບຂະນງາງ຾ຌທຑຌັຎະຽຑຈຉາໃ ຄໂ.

63 4. ຏຌ຺ແຈປໄ ຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈ ຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈ ຸ ຘຓ ຸ ຃ຄັທຼຄ 4.1 ຈາໄຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຈາໄຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌທາໃ ກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຓ຃ ທາຓຽບ຺າເ຅ເຘຘໃ ຄູ ເຌກາຌຎກ຺ຎກັປກັຘາ ຾ຖະ ຘາໄຄຘາຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ກາຌ຾ຍຄໃ ກາໍຖຄັບບກຽຎັຌນົາງກບໄ ຌຽຑໃ ບຽ຃ໃ ບຌ ແນທຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຿ຈງກາຌຆ ໄຌາໍ຅າກຂຌັໄຽ຋ິຄຖຄ຺຅ຌ຺ຽຊິຄ຋ບໄ ຄຊໃິຌ. ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈ ເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງໃ ຑະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທ ກຍັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ເຌກາຌຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຑໃ ບຎໄບຄກຌັ຃ທາຓ ຘະນຄຍ຺ຘກຸ ເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າຌ ໄ ເຌແຖງະຏໃາຌຓາຽນັຌທາໃ ນໄບຄກາຌຑາກ ຘະໜາຓ, ກບຄຎະຉິຍຈັຄາຌ 210, ກບຄຑຌັຌບໄ ງ຋ະນາຌປາຍ 257 ຾ຖະ ກຓ຺ກບຄ ຋ໃ ຉຄັໄ຋ຍັດໃູ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຓ຃ ທາຓຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌເຌກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັບຄ຺ກາຌ ຎກ຺ ຃ບຄ຋ໄບຄຊໃິຌຽ຃ໃ ບຌແນທກາໍ ຾ໜໄຌຘະຑາຍກາຌ ຉິຈຑຌັ ກຍກາຌ຿຃ຘະຌາ ັ ຎກຸ ຖະຈຓ຺ຂຌ຺ຂທາງຎະຆາຆຌ຺຾ກແໄຂຎະກຈ຺ກາຌນງໍ຋ໄ ໍ຋ໄໃ ຽກຈ ຂຶຌໄ ເຌຘຄັ຃ຓ຺ເນໄນຸົຈຖຄ຺ ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ ຽຑໃ ບເນໄຓ຃ ທາຓປຍັຎະກຌັຈາໄຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຽທ຺ໄາຖທຓ ຽທ຺າໄຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຂບຄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັ ທຼຄ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 30 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິງາ຿຋ ຘບຌ຋ບຄ ຾ກທໄ ຖໍ຃າໍ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຘປູໄ ຍ຺ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄບະຌກຸ າໍຓະກາຌ຾ຏຌກາຌ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັ ທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຽຑໃ ບຽຎັຌກາຌຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ເນໄຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ເຌແຖງະ ຏໃາຌຓາຽນັຌທໃາ຋າຄບາໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄແຈໄຓ຅ ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັ຾ຌທ຋າຄຎໄບຄກຌັ ຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ດໃາຄຽຎັຌຖະຍຍ຺ຉໃໍຽຌໃບ ຄ, ຓກ າຌຎຍັຎຸຄ ຾ຖະ ຘໄາຄຉຄັໄ ກບຄປບໄ ງກບຄນົບຌ-ກບຄຎໄບຄກຌັຉທ຺ແຈໄ01 ກບຄປບໄ ງ, ຅ຈັຉຄັໄຐຶກບຍ຺ປຓ຺ຘ ຖະ ຎະງຸຈ-ງຸຈ຋ະທິ຋ ຂຌັໄໝໃ ,ູ ໜທຈ ຽຑໃ ບຽ຃ໃ ບຌແນທປກັຘາ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຾ຖະ ຎໄບຄ

64 ກຌັ຃ທາຓຽຎັຌຖະຍຼຍປບໄ ງເຌກາຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຌບກຌຌັໄງຄັຽນັຌແຈຽໄຊິຄ຃ທາຓຽບ຺າ ເ຅ເຘໃຂບຄກາໍຖຄັກບຄນົບຌຍໄາຌເຌກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກາໍຖຄັ຾ປຄ ຽຑໃ ບຎໄບຄກຌັ ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຍາໄຌຂບຄຉຌ຺”. ເຌທຌັ຋ 24 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຸຈ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ໜໄາ ນໄບຄກາຌກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘຸກ຅າກກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌກາຌ຃ຓໄຸ ຃ບໄ ຄຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄເນໄຓ຃ ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຌ ໄກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັ ຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຂບຄຑທກຽປ຺າແຈຽໄຎັຌຽ຅຺າໄກາຌເຌກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ ກຍັຑາກຘທໃ ຌກຼໃ ທຂບໄ ຄຽປັຈໜໄາ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຽທຌງາຓຍາໄຌຆບໃ ຄ, ຘະຊາຌ຋ໃ , ຽຘັຌໄ ຋າຄ, ຍຌັຈາທຌັຘາໍ຃ຌັຂບຄຆາຈ ຾ຖະ ຄາຌຍຌຸ ຎະຽຑຌຉ າໃ ຄໂ ຽຑໃ ບຽປັຈເນໄຘາຓາຈປຍັຎະ ກຌັ຃ທາຓຎບຈແຑຈໄາຌຆ ທິຈ ຾ຖະ ຆຍັຘິຌຂບຄຑະຌກັຄາຌ, ຋ະນາຌ, ຉາໍນົທຈ ຉະນົບຈປບຈຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ຋ໃ ບາແຘດໃເູຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຋ໃາຌ ດທ຺ະຉທ຺ດໃາ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ຾ຖະ ຋ໃາຌ ຅ຄໃ຺ ທາໃ ດໃາ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາ ຽຓບ ຄ ງຄັແຈເໄນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘຸກ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຋າຄຈາໄຌ ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ຂບຄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑາງເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ ແຈຓໄ ກ າຌຎໄບຄກຌັປທໃ ຓກຌັຖະນທາໃ ຄບາໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຂບຄຍາໄຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັກາໍ ຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຈທໄ ງ຃ທາຓ ປຍັຏິຈຆບຍຘຄູຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌຉິຈ ຉາຓກທຈກາຌ ຾ຖະ ຘະກຈັກຌັໄຍຌັຈາຎະກຈ຺ກາຌນງໍໄ຋ໃໍເຌ ຘຄັ຃ຓ຺ ຌບກຌຌັໄງຄັແຈຎໄ ໄບຄກຌັຽທຌງາຓທຌັຘາໍ຃ຌັ ຾ຖະ ກທຈກາຖາຈຉາຽທຌຉາຓ຅ຈຸ ຉາໃ ຄໂ຋ໃ ຓ ຘະຑາຍ ຽຓໃບ ຋ຼຍເຘຽໃ ຓບ ກບໃ ຌ຾ຖໄທຽນັຌທາໃ ຍາໄຌຂບຄຑທກຽປ຺າຓ຃ ທາຓຘະນຄຍ຺ນົາງຂຶໄຌ ກາຌ ແຎຓານາຘຓູໃ ຃ ທາຓຎບຈແຑ, ກາຌຈາໍຖຄ຺ຆທ ຈິຘະຈທກຘະຍາງ ຾ຖະ ຓ຃ ທາຓຘະ ນຄຍ຺ຘກຸ . ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນໄ ຽກຈ ຓ຃ ທາຓຘະນຄຍ຺ຘຸກນົາງຂຶໄຌ ກາຌຈາໍຖຄ຺ຆ ທິຈຂບຄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງ, ກາຌແຎຓານາຘຓູໃ ຃ ທາຓຎບຈແຑ ບຌັຽຌໃບ ຄຓາ຅າກກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ກາໍ ຖຄັກບຄນົບຌຂບຄ຾ຉໃຖະຍໄາຌແຈຽໄຎັຌຽ຅຺ໄາກາຌເຌກາຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຌັຽປັຈໜໄາ຋ໃ ຎໄບຄກຌັ ຽທຌງາຓຍາໄຌຆບໃ ຄ, ຘະຊາຌ຋ໃ , ຽຘັໄຌ຋າຄ, ຍຌັຈາທຌັຘາໍ ຃ຌັຂບຄຆາຈ ຾ຖະ ຄາຌຍຸຌຎະຽຑຌ ຉາໃ ຄໂ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌ຿຃ຘະຌາຎກຸ ຖະຈຓ຺ຂຌ຺ຂທາງຎະຆາຆຌ຺ ຽຑໃ ບ຾ກແໄຂຎະກຈ຺ກາຌນງໍໄ຋ໍໄ ຋ໃ ຽກຈ ຂຌຶໄ ເຌຘຄັ຃ຓ຺ເນນໄຸົຈຖຄ຺ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ.

65 4.2 ຈາໄຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ ຈາໄຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌທາໃ ຽຘັໄຌ຋າຄນົາງຽຘັໄຌຓກ າຌຂະນງາງ ຾ຖະ ຘາຓາຈຌາໍ ເຆແໄຈເໄຌ຋ຸກຖະຈູ, ຽຂຈ ຽ຋ຈຘະຍາຌຂບຄ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຓຽ ຘັໄຌ຋າຄ຋ໃ ຘະຈທກຘະຍາງ, ຽຘັໄຌ຋າຄຖະນທາໃ ຄຍາໄຌຉໃໍຍາໄຌຓ ຽຎັຌຉຌ຺ໄຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງເຌກາຌແຎຓານາຘູໃ ຽຌໃບ ຄ຅າກຓຽ ຘັໄຌ຋າຄຎູດາຄ ຾ຖະ ຎູ຾ປຽໃ ຑໃ ຓ ຂຌຶໄ ນົາງຽຘັໄຌ ຈຄໃັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 20 ຓຌ າ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ ປບຄນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆຌ ໄ າໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັ ທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄແຈໄປຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓ຾ຏຌ ຑຈັ຋ະຌາຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌຖຄ຺຋ຶຌຂບຄຖຈັ຋ະຍາຌເຌກາຌກໃຘໍ ໄາຄ ຽຘັຌໄ ຋າຄຎດູ າຄຘບຄຆຌັໄ຾ຉໃຍໄາຌ຋ໃາຘ ນາ ຍໄາຌ຃ຄັທຼຄ, ຓກ າຌກໃຘໍ ໄາຄ຋າຄຎູດາຄເຌ ຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາຌ, ຓກ າຌກໃຽໍຘັຌໄ ຋າຄຎ຾ູ ປຖໃ ະນທາໃ ຄຍາໄຌເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ບ ກ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ ຽປັຈເນໄກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺, ກາຌແຎຓານາຘໃູ ຾ຖະ ຂຌ຺ຘໃຄ຺ຘິຌ຃ໄາ ຓ຃ ທາຓຘະ ຈທກຘະຍາງ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌກທຈກາຌຽທຌງາຓຉາຓຽຘັໄຌ຋າຄຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັ ຽຊຄິ຃ທາຓຎບຈແຑເຌກາຌຽຈຌ ຋າຄບ ກຈທໄ ງ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະ ທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌ຃ຓ຺ຓະ ຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຸຈຘຸຓ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄແຈປໄຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓຌຍັ຾ຉໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຌຽ ໄຎັຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຿ຈງກາຌຖຄ຺຋ຶຌຂບຄຖຈັ຋ະຍາຌ ເຌກາຌ ກໃຘໍ າໄຄຽຘັຌໄ ຋າຄຎດູ າຄ-ຎ຾ູ ປໃ , ກາຌຘໄາຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄ຋າຄຈາໄຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຂຌ຺ຘໃຄ຺ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺຋ຄັຑາງເຌ ຾ຖະ ຌບກຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ເຌກາຌແຎຓານາຘໃູ຾ຖະ ຂຌ຺ຘໃຄ຺ຘິຌ຃າໄ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌທາຄ຾ຏຌ ຑຈັ ຋ະຌາຉາໜໃາຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຑາງເຌຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາຌ ຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄຑາງເຌຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາໄຌບ ກຈທໄ ງ”. ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ ດາໃ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ຅ຄໃ຺ ທາໃ ດາໃ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາຽຓບ ຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍ

66 ກຼໃ ທກຍັກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃິຄຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ນົຄັ຅າກ຋ໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌທາໃ ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງເຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ນົາງຂຶໄຌ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຓຽ ຘັໄຌ຋າຄ຋ໃ ຘາຓາຈ ຌາໍເຆແໄຈ຋ໄ ກຸ ຖະຈ,ູ ຽຘັໄຌ຋າຄແຎຓານາຘ຾ູໃ ຉຖໃ ະຍາໄຌຓ຃ ທາຓຘະຈທກ, ຓ ຽຘັໄຌ຋າຄເຌກາຌຂຌ຺ຘໃຄ຺ຘິຌ຃າໄແຎຂາງ ຾ຖະ ຾ຓ຃ໃ າໄຘາຓາຈຓາປຍັຆ ໄຏຌ຺ຏະຖິຈ຅າກຎະຆາຆຌ຺ຽຊິຄ ຍາໄຌແຈໄ຿ຈງຽຎັຌ຃ທາຓຘະຈທກຘະຍາງເຌກາຌຂາງຏຌ຺ຏະຖິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺຋ໃ ຍໃໍຓຑ ານະຌະເຌ ກາຌຂຌ຺ຽບ຺າຏຌ຺ຏະຖິຈແຎຂາງ ຽປັຈເນຎໄ ະຆາ ຆຌ຺຋ໃ ຍໃໍຓຑ ະນະຌະເຌກາຌຂຌ຺ຘໃຄ຺ຏຌ຺ຏະຖິຈແຎຂາງ ແຈຓໄ ຖ າງປຍັຽຑ ຓຂຌຶໄ . ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຋າໃ ຌ ຅ໍ ດໃາຄ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຊາໍໄຘບໄ ງ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ແຆ ທ ທໃ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຉາກ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈ ກຼໃ ທກຍັກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈ ເນ຾ໄ ຉຖໃ ະຍາໄຌແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋າຄຈາໄຌຽຘັໄຌ ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ກາຌແຎຓາຖະນທາໃ ຄຍາໄຌ ກຍັຽ຋ຈຘະຍາຌຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງ, ກາຌຽ຅ຍັຽຎັຌຘກຸ ຽຘ ຌກຘໍ າໄຄຓາຈແຎ຿ປຄໝໍແຈ຋ໄ ຌັຽທຖາ, ກາຌຂຌ຺ຘໃຄ຺ຘິຌ຃າໄກຘໍ ະຈທກຘະຍາງ. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນຽໄກ ຈຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະ ຍາງເຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ນົາງຂຌຶໄ ຽຌໃບ ຄ຅າກຓຽ ຘັໄຌ຋າຄຎູດາຄ ຾ຖະ ຎູ຾ປໃ ຽປັຈເນຓໄ ຽ ຘັໄຌ ຋າຄຌາໍ ເຆແໄຈ຋ໄ ຸກຖະຈູ, ກາຌແຎຓານາຘຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺ເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຓ຃ ທາຓຘະຈທກ, ຓຽ ຘັໄຌ ຋າຄເຌກາຌຂຌ຺ຘໃຄ຺ຘິຌ຃າໄແຎຂາງ ຾ຖະ ຾ຓ຃ໃ າໄກໍຘາຓາຈຓາປຍັຆ ໄຏຌ຺ຏະຖິຈ຅າກຎະຆາຆຌ຺ຽຊິຄ ຍາໄຌແຈ, ໄ ກາຌຽ຅ຍັຽຎັຌຘກຸ ຽຘ ຌກຘໍ າໄຄຓາຈແຎ຿ປຄໝໍແຈ຋ໄ ຌັຽທຖາ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຓກ າຌກທຈກາຌ ຽທຌງາຓຉາຓຽຘັໄຌ຋າຄຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັຽຊຄິ຃ທາຓຎບຈແຑເຌກາຌຽຈຌ ຋າຄບ ກຈທໄ ງ

67 ປຍູ ຋ 9: ປຍູ ຑາຍຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ເຌຽຂຈຽ຋ຈຘະຍາຌ, ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງຏໄຘູ ກຶຘາເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 4.3 ຈາໄຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ ກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ ແຈກໄ າງຽຎັຌບາຆ ຍໜໃຶຄເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຆໃິຄເຌຎຈັ ຅ຍຸ ຌັແຈຓໄ ຘ ໃິຄຽບ ໄບງບາໍ ຌທງນົາງດໃາຄ ຋ໃ ຽປັຈເນໄກາຌ ຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄຓກ າຌຂະນງາງ຿ຉຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ກາຌຎູກ-ກາຌ ຖຼໄຄ, ຓ຾ ຌທຑຌັເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺, ຓຉ ະນົາຈປບຄປຍັ ຾ຖະ ຓກ າຌຉິຈຉາຓຆຸກງູ຅ໄ າກທິຆາກາຌ ຘະຽຑາະຈາໄຌ. ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ເຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຌຌັໄ຋າຄຑາກຖຈັແຈຓໄ ກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈເຌຈາໄຌຉາໃ ຄໂເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຋າຄຈໄາຌຽຉັກຌິກເຌກາຌຎູກ ຾ຖະ ກາຌຖໄຼຄ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈໄຓກ າຌຓບຍ ຾ຌທຑຌັເນໄຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ຾ຌທຑຌັນງໄາ, ຾ຌທຑຌັຘຈັ ຾ຖະ ຘຈັເນງໃເນໄ຾ກ຃ໃ ບຍ຃ທ຺ ຋ກຸ ງາກ຋ໃ ຓຽ ຄໃບ ຌແຂເຌກາຌຖໄຼຄບ ກຈທໄງ. ຈທໄງຽນຈຌ, ໄ ຅ໃຄຶຽປັຈເນໄຎະຆາຆຌ຺ເຌຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາກາຌຏະຖິຈຂບຄຉຌ຺ຽຑໃ ບຽຎັຌຘິຌ຃າໄນົາງຂຌຶໄ ຽຆໃັຌ: ກາຌ 9:

68 ຎກູ ນງາໄຽຑໃ ບຖໄຼຄຘຈັເນງໃ , ກາຌຎກູ ຂໝ ໄ ິຌໄ , ກາຌຎກູ ນທ຺ຘ ແ຃, ກາຌຎູກຓຌັຉຌ຺ໄ, ກາຌ ຎກູ ໝາກຌຈັ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຽຑໃ ບຘາໄຄຖາງປຍັເນໄ຾ກ຃ໃ ບຍ຃ທ຺”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຘຓ຺ງຈ຺ ຎຌັ຋ະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌ ກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄໝບກ ງຄັແຈເໄນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌ ຘິຌ຃າໄ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຽຑໃ ບຽຎັຌກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑາງເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັ ທຼຄ ຌຌັໄ຋າຄນໄບຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄ ແຈຓໄ ກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓເນໄຎະຆາຆຌ຺ຓ ກາຌຏະຖິຈຘາຖ , ຂ ຄ ຾ຖະ ຽຂ຺ໄາຽຎ ບກເນໄນົາງຂຶໄຌ ຘໃທຌກາຌຖໄຼຄ຾ຓຌໃ ແຈໄຘຸຓເຘໃ ກາຌຖໄຼຄ຃ທາງ, ຄທ຺, ຾ຍໄ, ໝູ ຾ຖະ ຘຈັຎ ກ ຽຑໃ ບຘໃຄ຺ບບກຽຎັຌຘິຌ຃ໄາ ຾ຖະ ນຸົຈຏໃບຌກາຌຌາໍຽຂ຺ໄາຏະຖິຈຉະຑຌັຘຈັ຅າກຉໃາຄຎະຽ຋ຈ ຽຆໃິຄເຌຎຈັ຅ະຍຌັຽນັຌທໃາ ຎະຆາຆຌ຺ເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຓກ າຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາຽຑໃ ຓຂຶຌໄ ຽຓໃບ຋ ຼຍເຘໃຽຓໃບ ກບໃ ຌ຋ໃ ຅ະຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຌໃບ ຄ຅າກຎະຆາຆຌ຺ແຈປໄ ຍັກາຌຆຸກງໄູຘໃຄ຺ຽຘ ຓ ເຌກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຎກ຺ກະຉິ຾ຖະ ຓກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓ຾ຌທຑຌັ຋ໃ ຈດ ໃາຄຉໃໍຽຌໃບ ຄ”. ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ນົຄັ຅າກ຋ໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌແຈໄທາໃ ຎະຆາຆຌ຺ແຈຓໄ ກ າຌຎໃຼຌ ຾ຎຄປູຍ຾ຍຍຏະຖິຈນົາງຂຶໄຌ຅າກຽຓໃບ ກໃບຌ຋ໃ ຏະຖິຈຽຑໃ ບຖໄຼຄຆ ຍ ເຌຎັຈ຅ຸຍຌັ ຎະຆາຆຌ຺ຘທໃ ຌເນງແໃ ຈນໄ ຌັຓາຏະຖິຈກະຘິກາໍຽຑໃ ບຽຎັຌຘິຌ຃ໄາ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌຎູກ ຂຄ , ຎກູ ຘາຖ , ຎກູ ຽຂ຺າໄ, ຎກູ ຓຌັຉຌ຺ໄ ຾ຖະ ຎກູ ນງາໄຽຑໃ ບຖໄຼຄ຃ທາງ, ຄທ຺, ຾ຍໄ຾ຖະ ຖໄຼຄຘຈັຎ ກນົາງຂຌຶໄ ”. ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດໃາ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ງຄັແຈເໄນໄ ຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌແຖງະຏໃາຌຓາຂຌັໄຽ຋ິຄແຈຓໄ ກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈເນໄ຾ກຑໃ ໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ ຽຎັຌ ຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌຘະໜບຄ຾ຌທຑຌັຘຈັ, ຾ຌທຑຌັນງາໄ, ຾ຌທຑຌັຽຂ຺າໄ ຖທຓຽຊຄິ຾ຌທຑຌັ ຑ ຈຏກັຘທຌ຃ທ຺ ຾ຖະ ງຄັແຈຓໄ ກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ເຌກາຌຏະຖິຈເນໄ຾ກໃ ຎະຆາຆຌ຺ບ ກຈທໄ ງ”.

69 ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌແຖງະຏໃາຌຓາ຃ະຌະປຍັຏິຈຆບຍຑຈັ຋ະຌາ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຾ຖະ ຑະຌກັຄາຌຎະ ຅າໍຍາໄຌ ແຈຖໄ ຄ຺ຆຸກງກໄູ າຌຏະຖິຈຽຎັຌເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑາງເຌຍໄາຌຂບຄຑທ຺ຽປ຺າດໃາຄ ຽຎັຌຎກ຺ກະຉິຈທໄ ງກາຌຘະໜບຄ຾ຌທຑຌັນງໄາ, ຾ຌທຑຌັຽຂ຺ໄາ ຖທຓຽຊິຄ຾ຌທຑຌັ ຑ ຈຏກັຘທຌ຃ທ຺ ຾ຖະ ຓກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ເຌກາຌຏະຖິຈ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈຓໄ ບຍຄທ຺ເນໄ຃ບຍ຃ທ຺຋ກຸ ງາກ຋ໃ ຓຽ ຄໃບ ແຂເຌກາຌຖຼໄຄ຃ບຍ຃ທ຺ຖະຘບຄ຾ຓໃ ຾ຖະ ເນໄຘໃຄ຺຃ ຌຽຓໃບ ຓກ າຌຖໄຼຄ຃ຍ຺ 5 ຎ ຽຆໃິຄຘະ຾ຈຄເນໄຽນັຌຽຊິຄ຋ໃາ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ”. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈ ເນໄກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາຌຍັຓຌ ໄ ຍັນົາງຂຶໄຌ ຎະຆາຆຌ຺ແຈປໄ ຍັກາຌຆຸກງູໄ຋າຄຈາໄຌ ຽຉັກຌກິ ເຌກາຌຎກູ ຾ຖະ ກາຌຖຼໄຄ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈຓໄ ກ າຌຓບຍ຾ຌທຑຌັເນ຾ໄ ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຾ຌທຑຌັນງາໄ, ຾ຌທຑຌັຘຈັຎ ກ ຾ຖະ ຘຈັເນງເໃ ນ຾ໄ ກ຃ໃ ບຍ຃ທ຺຋ກຸ ງາກ຋ໃ ຓຽ ຄໃບ ຌແຂເຌກາຌຖຼຄໄ ຃ບຍ຃ທ຺ຖະຘບຄ຾ຓໃ ຾ຖະ ເນຘໄ ໃຄ຺຃ ຌຽຓໃບ ຓກ າຌຖຼໄຄ຃ຍ຺ 5 ຎ ຽຆໃິຄຘະ຾ຈຄເນຽໄນັຌຽຊິຄ຋າໃ ຾ປຄ ກາຌຏະຖິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ . ປຍູ ຋ 10: ປູຍຑາຍຏຘໄູ ຶກຘາຖຄ຺ຽກຍັຂໍຓໄ ຌູ ດຉູໃ ະນົາຈ຅າໍໜາໃ ງຘິຌ຃າໄກະຘິກາໍເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ (ຊາໃ ງ຿ຈງ຋ໃາຌ ຘິຌແຆ ຍາ຃າໍ ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020) 10:

70 4.4 ຈາໄຌຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຽຑໃ ບຎະກບຍຘທໃ ຌຽຂ຺ໄາ ເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຆຌ຺ຌະຍຈ຺ ຾ຖະ ຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ຽປັຈເນຆໄ ທ ຈິກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ແຈປໄຍັກາຌຎຍັຎຄຸ ຈຂ ຌຶໄ ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ ຽຑໃ ບເນຘໄ າໍຽຖັຈຉາຓຽຎ຺ໄາໝາງຈຄໃັກາໃ ທຌຌັໄ ຉບໄ ຄແຈຘໄ ຓຸ ເຘທໃ ຼຄ ຄາຌຎຍັຎຸຄ ຾ຖະ ກໃຘໍ າໄຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖາໃ ຄ, ກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ ຾ຖະ ກາຌຖຶຍ ຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺. ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ ຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈໄເນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັຆ ທິກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺຅າກກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ແຈໄຽປັຈເນໄຽກ ຈຓ຃ ທາຓຘະຽໝ ຑາຍຖະ ນທາໃ ຄງິຄ-ຆາງເຌ຋ກຸ ຽຏໃ຺າ, ຋ກຸ ຂຄ຺ຽຂຈທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຋ໃທ຺ຘຄັ຃ຓ຺ນົາງຂຶຌໄ , ຎາຘະ ຅າກກາຌເຆໄ຃ທາຓປຸຌ຾ປຄຉໃໍ຾ຓງໃ ິຄ, ຽຈັກຌໄບງເຌ຋ຸກປູຍ຾ຍຍ, ຾ຓງໃ ິຄ ຾ຖະ ຽຈັກຌບໄ ງເນໄແຈປໄ ຍັກາຌຍໍຖິກາຌ຋ໃ ຓ຋ າຄຈາໄຌ຿ຑຘະຌາກາຌ, ກາຌຘຶກຘາ, ຘາ຋າ ຖະຌະຘຸກ, ແຈຓໄ ຃ ບຍ຃ທ຺ຏາຘກຸ ກທຓຽບ຺າ 90% ຂບຄ຅າໍຌທຌ຃ບຍ຃ທ຺຋ຄັໝຈ຺ເຌ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ. ຓກ າຌກໃຘໍ ໄາຄຆາທໜຸໃຓ ຾ຖະ ຽງ຺າທະຆຌ຺ເນໄກາງຽຎັຌຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄຈ , ຓຌ າໍໄເ຅ປກັຆາຈ, ຓຖ ະຍຼຍທິແຌປຽໄູ຃຺າຖຍ຺ກຈ຺ໝາງ, ປຎໄູ ກ຺ຎໄບຄຘິຈ ຾ຖະ ຑຌັ຋ະ ຂບຄຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄ, ຓກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓ ຾ຖະ ຂະນງາງທຈັ຋ະຌະ຋າໍບຌັຈຄ າຓຂບຄຆາຈ ຾ຖະ ຂບຄຆຌ຺ຽຏໃ຺າ, ຓກ າຌຎຸກຖະຈຓ຺ຊຌັ຾ຊທຆາທໜຸໃຓ຋ໃທ຺ແຎເນໄຉໃ ຓຉທ຺ຽຂ຺ໄາຽຎັຌ ຘະຓາຆກິ ຾ຖະ ຽຂ຺າໄປທໃ ຓຘະຓາ຃ຌ຺ຉາໃ ຄໂນົາງຂຌຶໄ ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋ໃາຌ ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຸຈ຋າ ຘ ຘະ ນົາຈ ປບຄນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັຆທ ຈິກາຌຽຎັຌ ດຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄແຈຽໄປັຈເນໄຎະຆາຆຌ຺ຓກ າຌຏະຖິຈຽຎັຌ ຘິຌ຃ໄານົາງຂຶໄຌ ຾ຖະ ຽຓໃບ ຘິຌ຃ໄາ຋ໃ ຽຑໃ ຓຂຶໄຌຌຌັໄ ກໍແຈໄຽປັຈເນໄຎະຆາຆຌ຺ຓຖ າງປຍັ ຾ຖະ ຏຌ຺ກາໍແຖ຋ໃ ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ຽຆໃຄິຽປັຈເນໄຎະຆາຆຌ຺ຓຖ າງປຍັ຋ໃ ຽຑໃ ຓຂຌຶໄ ຆທ ຈິກາຌຽຎັຌ ດໃູກຈໍ ຂຶຌໄ . ຌບກຌຌັໄ, ກາຌແຈປໄ ຍັ຿ບກາຈ຋າຄກາຌຘຶກຘາກຽໍຎັຌຘໃທຌໜໃຶຄ຋ໃ ຽປັຈເນໄ ຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ ຓກ າຌຎຍັຉທ຺ ຾ຖະ ຑຈັ຋ະຌາກາຌ຃ຍ຺຃ໄາຘະຓາ຃ຓ຺ກຌັນົາງ ຂຌຶໄ ກາຌ຾ຖກຎໃຼຌ຾ຌທ຃ທາຓ຃ິຈເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາກນໍ ົາກນົາງ ຆ ທິກກາຌຽຎັຌດໃູກໍ ຈຂ ຌຶໄ ຽຎັຌກາໄທໂ”.

71 ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋ໃາຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍໄາຌ ຍໄາຌ຃ຄັທຼຄ ຾ຖະ ຌາງຍາໄຌ຋າໃ ຌບໃ ຌເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັຆ ທິຈກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃິຄ ຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ນົຄັ຅າກຓກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຌ ໄຽຎັຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນໄ ຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດຂູໃ ບຄຎະຆາ ຆຌ຺຾ຉຖໃ ະຍາໄຌເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັ຾ຓຌໃ ຈຂ ຌຶໄ ນົາງຽທ຺ໄາຖທຓ ຽທ຺ໄາຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ຎະຆາຆຌ຺ ຋ໃ ຓກ າຌຏະຖິຈຘິຌ຃າໄ ຾ຓຌໃ ຅ະຓຆ ທ ຈິກາຌຽຎັຌດ຋ູໃ ໃ ຈຌິຂຌຶໄ ນົາງ ຽຆໃຄິຽນັຌທາໃ ຓຽ ປບ ຌດູໃ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຾ໜຌໄ ໜາ ຾ຖະ ຎບຈແຑຂຌຶໄ ນົາງ, ຋າຄຈາໄຌຑານະຌະປຍັເຆ຾ໄ ຓຌໃ ຓ຃ ທາຓຘາຓາຈເຌກາຌ ຆ ໄຖຈ຺ ຾ຖະ ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ ໃ ເຆໄຽຂ຺ໄາເຌກາຌຏະຖິຈຉໃາຄໂ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຋ຌັຘະແໝຽຑໃ ຓຂຶໄຌ, ຋າຄຈາໄ ຌ ບຎຸ ະກບຌປຍັເຆເໄຌຆ ທິຈຎະ຅າໍທຌັ຾ຓຌໃ ຽນັຌທາໃ ຾ຉຖໃ ະ຃ບຍ຃ທ຺຾ຓຌໃ ຓບ ຎຸ ະກບຌບາໍຌທງ຃ທາຓ ຘະຈທກເຌກາຌ ຈາໍ ຖຄ຺ຆ ທິຈນົາງຂຶໄຌຽຆໃັຌ: ຽ຃ໃ ບຄເຆແໄຒຒໄາເຌ຃ທ຺ຽປ ບຌ ຾ຖະ ຽ຃ໃ ບຄບາໍ ຌທງ ຃ທາຓຘະຈທກຉາໃ ຄໂ. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈຽໄປັຈເນຽໄກຈ ຓ຃ ທາຓຘະຽໝ ຑາຍຖະ ນທາໃ ຄງິຄ-ຆາງເຌ຋ກຸ ຽຏໃ຺າ, ຋ກຸ ຂຄ຺ຽຂຈທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຋ໃທ຺ຘຄັ຃ຓ຺ນົາງຂຶໄຌ. ຆາທໜຸຓໃ ຾ຖະ ຽງ຺າ ທະຆຌ຺ກາງຽຎັຌຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄຈ, ຓຌ າໍໄເ຅ປກັຆາຈ, ຓຖ ະຍຼຍທແິຌປຽູໄ຃຺າຖຍ຺ກຈ຺ໝາງ, ປຎູໄ ກ຺ຎໄບຄຘິຈ ຾ຖະ ຑຌັ຋ະຂບຄຑຌ຺ຖະຽຓບ ຄ, ຎະຆາຆຌ຺ຓຖ າງປຍັ຅າກກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ຋ໃ ຽຑໃ ຓຂຶໄຌ, ຓ ຽປບ ຌດູໃ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຾ໜໄຌໜາ ຾ຖະ ຎບຈແຑ, ຓຑ ານະຌະປຍັເຆໄ຾ຖະ ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌ ຏະຖິຈຉາໃ ຄໂ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຋ຌັຘະແໝ. 4.5 ຈາໄຌກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຾ຓຌໃ ຽຑໃ ບຎະກບຍຘທໃ ຌຽຂ຺ໄາ ເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຆຌ຺ຌະຍຈ຺ ຾ຖະ ຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ຽປັຈເນຆໄ ທ ຈິກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺ ແຈປໄຍັກາຌຎຍັຎຄຸ ຈຂ ຌຶໄ ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ ຽຑໃ ບເນຘໄ າໍຽຖັຈຉາຓຽຎ຺ໄາໝາງຈຄໃັກາໃ ທຌຌັໄ ຉບໄ ຄແຈຘໄ ຓຸ ເຘທໃ ຼຄ ຄາຌຎຍັຎຸຄ ຾ຖະ ກໃໍຘໄາຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄ, ກາຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃ໄາ ຾ຖະ ກາຌ ຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັຉບໄ ຄຘາໄຄເນແໄຈຑໄ ໄຌຊາຌທຈັຊຸຽຉັກຌກິ ຋ໃ ຅າໍ ຽຎັຌ຅າໍ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ ຽຑໃ ບປຍັເຆເໄນ຾ໄ ກກໃ າຌຑຈັ຋ະຌາ ຾ຖະ ຘາໄຄຍຌັຈາຍາໄຌ຋ໃ ຂຶໄຌກຍັເນກໄ າງຽຎັຌ ຍາໄຌຑຈັ຋ະຌາ. ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋ໃາຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຖຶຍຖໄາຄ຃ທາຓ຋ຸກງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺຅າກກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ :

72 “ຈາໄຌກາຌຖຶຍຖໄາຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ແຈຌໄ າໍ ເຆໄຍຌັຈາຓາຈຉະກາຌຽຑໃ ບຂຸຈ຃ຌ຺ໄ ຾ຖະ ຘຸຓ຾ນົໃຄ຋ຶຌຉໃາຄໂຽຂ຺ໄາເຌກາຌຖຶຍຖໄາຄ ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກ ຿ຈງທິ຋ ກາຌຘຶກຘາບຍ຺ປຓ຺, ຎຸກຖະຈຓ຺ ຾ຖະ ຆຸກງໄູ຃ທາຓ຃ທ຺຋ຸກ ງາກຽຎັຌຽ຅າ຺ໄກາຌຎຍັຎຸຄຆ ທິກາຌຽຎັຌດໃູຈທໄ ງຉຌ຺ຽບຄ, ຑໄບຓກຌັຌຌັໄກແໍ ຈຆໄ ຌໄ າໍກາໍຖຄັ ຖຄ຺ກໃຘໍ ໄາຄປາກຊາຌ ຆທໃ ງຽນົ ບ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ຾ຖະ ກາໍຖຄັ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈ, ແຈຓໄ ຓ ບຍຘໃິຄຂບຄ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ຋ໃ ແຈປໄຍັກາຌຆທໃ ງຽນົ ບ຅າກຑາກຖຈັ ຾ຖະ ຽບກະຆຌ຺ ຽຑໃ ບຽຎັຌຑ ໄຌຊາຌເນໄຑທກຽຂ຺າຽ຅າ຺ໄ຾ກແໄຂຆທ ຈິກາຌຽຎັຌດໃເູນໄຈ ຂຶຌໄ ຽ຋ໃ ບຖະກາໄທ ຽປັຈ ເນໄຉທ຺ຽຖກ຃ບຍ຃ທ຺຋ໃ ງຄັຂາຈຽຂ຺ໄາກຌິ 3-4 ຽຈ ບຌຉໃໍຎ ເຌຎ 2012 ຅າໍຌທຌ 106 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 840 ຃ຌ຺ ຓບ ຈັຉານຸົຈຖຄ຺ຽນົ ບ 18 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 108 ຃ຌ຺ (ຍໃໍຖທຓ຅າໍຌທຌ຃ບຍ຃ທ຺ດໃຎູ ໃາ຋ໃ ບບກຓາຘະຽໜ ຉທ຺ ຅າໍຌທຌ 08 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 37 ຃ຌ຺)”. ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ ກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຅ຸຈ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ : “຃ະຌະປຍັຆ ຌໄ າໍກາຌຑຈັ຋ະຌາ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄແຈໄຘ ຍຉໃໍນຌັກາໍຖຄັຖຄ຺ກໃຘໍ ໄາຄປາກຊາຌ ກາຌຽຓບ ຄ ຾ຖະ ຑຈັ຋ະຌາປບຍຈາໄຌຉິຈຑຌັກຍັທຼຄຄາຌຘາຓຘໄາຄ ຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັ ຏຌ຺ຘາໍຽຖັຈຉາຓ຋ິຈ຋າຄ຋ໃ ຑກັທາຄແທເໄຌ຾ຉໃຖະແຖງະ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈໄຘໄູຆຌ຺ຑຈັ ຋ະຌາຍໄາຌເນໄແຈໄນົາງກທໃາ 80%, ຘໄາຄ຃ບຍ຃ທ຺ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ເນໄກທຓຽບ຺າ 90% ຂບຄ຃ບຍ຃ທ຺຋ຄັໝຈ຺, ຖຶຍຖໄາຄ຃ບຍ຃ທ຺຋ກຸ ງາກ ຾ຖະ ຍໄາຌ຋ກຸ ງາກເນໄແຈໄ100% ເຌຎ 2023” ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດາໃ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ງຄັ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃິຄຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຈາໄຌກາຌຖຶຍຖາໄຄ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌເຌ ຺ ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ ຾ຓຌໃ ແຈຎະຉິຍຈັຉາຓກາຌຆຌ ໄ າໍຂບຄ ຂຌັໄຽ຋ິຄ ຿ຈງທ຋ິ ກາຌຘຶກຘາບຍ຺ປຓ຺, ຎກຸ ຖະຈຓ຺ ຾ຖະ ຆຸກງ຃ູໄ ທາຓ຃ທ຺຋ກຸ ງາກຽຎັຌຽ຅າ຺ໄກາຌຎຍັຎຄຸ ຆ ທິກາຌຽຎັຌດູໃຈທໄ ງຉຌ຺ຽບຄ, ກາຌຆທໃ ງ ຽນົ ບ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ຾ຖະ ກາໍຖຄັ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈ ຾ຖະ ແຈຌໄ າໍຽບ຺າຘໃິຄຂບຄ຅າໍຌທຌໜໃຶຄ຋ໃ ຽຎັຌຑ ໄຌຊາຌເຌກາຌແຂຆ ທິຈກາຌຽຎັຌດູໃເນໄຈ ຂຶໄຌຽ຋ໃ ບຖະ

73 ກາໄທເນ຾ໄ ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑາງເຌຍາໄຌຂບຄຑທກຽປ຺າ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ແຈຓໄ ບຍ຾ຌທຑຌັຄທ຺ເນ຃ໄ ບຍ຃ທ຺຋ໃ ຋ກຸ ງາກ ຃ບຍ຃ທ຺ຖະຘບຄ຾ຓໃ , ຾ຌທຑຌັນງາໄ, ຾ຌທຑຌັຽຂ຺ໄາ ຾ຖະ ຾ຌທຑຌັຑ ຈຏກັຉາໃ ຄໂ ຽຑໃ ບ ເນຽໄຎັຌຑ ໄຌຊາຌເຌກາຌຏະຖິຈ຾ກຽໃ ຂ຺າຽ຅າ຺ໄ. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຘາຓາຈ ນຸົຈຏບໃ ຌ຃ທາຓ຋ກຸ ງາກຂບຄຎະຆາຆຌ຺ແຈຽໄຎັຌ຅າໍຌທຌນົາງ຃ບຍ຃ທ຺ ຿ຈງທິ຋ ກາຌຘຶກຘາບຍ຺ປຓ຺, ຎຸກຖະຈຓ຺ ຾ຖະ ຆຸກງູ຃ໄ ທາຓ຃ທ຺຋ຸກງາກຽຎັຌຽ຅຺ໄາກາຌຎຍັຎຸຄຆ ທິກາຌຽຎັຌດູໃຈທໄ ງຉຌ຺ຽບຄ, ກາຌ ຆທໃ ງຽນົ ບ຋າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ຾ຖະ ກາໍຖຄັ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈ ຽຆໃຄິຽນັຌແຈທໄ າໃ ຉທ຺ຽຖກ຃ບຍ຃ທ຺຋ໃ ງຄັ ຂາຈຽຂ຺ໄາກຌິ 3-4 ຽຈ ບຌຉໃໍຎ ເຌຎ 2012 ຅າໍຌທຌ 106 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 840 ຃ຌ຺ ເຌຎຈັ ຅ະຍຌັຓບ ຈັຉານຸົຈຖຄ຺ຽນົ ບ 18 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 108 ຃ຌ຺ (ຍໃໍຖທຓ຅າໍຌທຌ຃ບຍ຃ທ຺ດູໃຎໃາ຋ໃ ບບກຓາຘະຽໜ ຉທ຺ ຅າໍຌທຌ 08 ຃ບຍ຃ທ຺, ຅າໍຌທຌຑຌ຺ 37 ຃ຌ຺). 4.6 ຈາໄຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ເຌແຖງະຏາໃ ຌຓາທຼກຄາຌ ຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກິຖາ ກໍແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄກາໄທກະ຿ຈຈ ຽປັຈເນໄຓ຿ ປຄປຼຌຉຄັໄຆຌັໄ ບະຌຍຸ າຌ຅ຌ຺ປບຈຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງ ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜໄາກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄ຃ະຌະຆຌ ໄ າໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າ ຅າກ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ເຌແຖງະຏໃາຌຓານົຄັ຅າກຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຽນັຌທໃາ ທຼກ ຄາຌຘຶກຘາ ຾ຖະ ກຖິ າ ແຈໄປຍັກາຌຎຍັຎຸຄ, ຑຈັ຋ະຌາຈ ຂຶຌໄ ຽຎັຌກາໄທໂ ຿ຈງຘະ ຽຑາະ຾ຓຌໃ ກາຌຽຑໃ ຓຂຶໄຌຂບຄຌກັປຼຌ, ຃ຘູ ບຌ ຾ຖະ ຅າໍຌທຌນໄບຄປຼຌ ຘະ຾ຈຄ ບບກເຌ຅ຈຸ ຘຓຸ ຓ຿ ປຄປຼຌ຋ຄັໝຈ຺ 12 ຾ນໃຄ, ຓ຿ ປຄປຼຌຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງ 01 ຾ນໃຄ, ຿ປຄປຼຌຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ 02 ຾ນໃຄ, ຿ປຄປຼຌຎະຊຓ຺ຘຓ຺ຍູຌ 05 ຾ນໃຄ, ຿ປຄປຼຌບະຌຸຍາຌ 04 ຾ນໃຄ. ບຈັຉາກາຌຽຂ຺າໄປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງຍຌັຖຸແຈໄ 90%, ບຈັຉາກາຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ ຍຌັຖຸແຈໄ95%, ບຈັຉາກາຌຽຂ຺ໄາ ປຼຌຆຌັໄຎະຊຓ຺ຍຌັຖແຸ ຈໄ90%, ບຈັຉາກາຌຽຂ຺າໄປຼຌຆຌັບະຌຍຸ າຌຍຌັຖແຸ ຈໄ80%” ເຌທຌັ຋ 24 ຽຓຘາ 2020 ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຈຸ ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌ ກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າ ຅າກ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉໃ ຓບ ກທາໃ :

74 “ແຈຓໄ ກ າຌຎຍັຎຄຸ ຖະຍຍ຺ກາຌຘຶກຘາເນໄຽຂັຓໄ ຾ຂຄ ຋ກຸ ຃ຌ຺ຽຂ຺ໄາຽຊິຄກາຌຘຶກຘາ຋ໃ ຓ຃ ຌຸ ຌະຑາຍ ຽຖ ຓ຾ຉໃຂຌັໄບະຌຍຸ າຌ຅ຌ຺ຽຊິຄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງ. ຓກ າຌງກ຺ຖະຈຍັກາຌ ປຼຌ-ກາຌຘບຌ, ບຎຸ ະກບຌກາຌຘຶກຘາ຾ຉໃຖະຆຌັໄປຼຌເນໄຓ຃ ຸຌຌະຑາຍ. ຆຸກງໄູເນໄ ຎະຆາຆຌ຺ຘໃຄ຺ຖກູ ນົາຌຂບຄຉຌ຺ຽຂ຺າໄ຿ປຄປຼຌເຌບຈັຉາຘທໃ ຌ: ບຈັຉາຘທໃ ຌຽຈັກຌບໄ ງເຌ ຽກຌບາງຸ 3-5 ຎ ແຈໄ 50%, ບາງຸ 5 ຎ ແຈໄ 70%, ບຈັຉາຘໃທຌຽຈັກຽຂ຺ໄາປຼຌເຌ ຽກຌບາງຸ 6-10 ຎ ແຈໄ 99.6%, ບຈັຉາຘໃທຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ ແຈໄ 85%, ບຈັຉາຘທໃ ຌຽຂ຺າໄປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງແຈໄ75%. ຘຆໄູ ຌ຺ຖຶຍຖໄາຄ຃ທາຓຍໃໍ ປໜໄູ ຄັຘ ເນໄຎະຆາຆຌ຺ ບາງຸ 14-40 ຎ ແຈໄ99.2%. ຘາໄຄຽຄໃບ ຌແຂເນໄນໃທ຺ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຉບໄ ຄ຅ຍ຺ຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄຂຌັໄຍາໍຖຄຸ ເນໄແຈໄ100% ເຌຎ 2023. ຘໃຄ຺ຽຘ ຓເນໄ ບຈັຉາຘໃທຌຂບຄ຃ຉູ ໃໍຌກັປຼຌ, ນໄບຄປຼຌເນໄຓ຃ ທາຓຽໝາະຘຓ຺, ຂະນງາງ຿ປຄປຼຌ ຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງເນໄແຈໄນໄບຄປຼຌ 1 ນົຄັ, ຽປ ບຌຌບຌ຃ູ 1 ນົຄັ, ຽປ ບຌຌບຌ ຌກັປຼຌ 1 ນົຄັ ຾ຖະ ຿ປຄປຼຌຎະຊຓ຺, ບະຌຍຸ າຌເນໄແຈໄ1 ຾ນໃຄ. ຑຈັ຋ະຌາກຖິ າ ກາງະກາໍ ເຌ຋ໃທ຺ຽຂຈ຅ຓຸ ຘຸຓເນໄກທໄາຄຂທາຄ, ຘໃຄ຺ຽຘ ຓກິຖາຑ ໄຌຽຓບ ຄຍາຄຆະຌິຈ຋ໃ ຽໝາະຘຓ຺ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກຖິ າຉ ໝາກຂາໃ ຄ, ກຖິ າງິຄໜໄາ ຾ຖະ ບໃ ຌໂ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຾ຖະ ຍຌັຈາຌາງຍາໄຌເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນໄຘາໍ ຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄ ຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ບາໍຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຍາໄຌແຈຽໄບ຺າເ຅ເຘໃ ຆຸກງຑູໄໃໍ຾ຓຌໃ ກັປຼຌ ເນຌໄ າໍຽບ຺າຖູກນົາຌເຌຽກຌບາງຸຽຂ຺ໄາປຼຌ຃ຍ຺຋ກຸ ຃ຌ຺ເຌຆຌັໄຎະຊຓ຺ຘຶກຘາ, ຏກໄູ ກຶ ໜຄັຘ ແຈປໄຍັກາຌຘຶກຘາເຌຖະຍຍ຺ ຍາໍຖຄຸ ຅ຍ຺ຆຌັໄຎະຊຓ຺ ຾ຖະ ແຈປໄ ຍັເຍຎະກາຈ຃ຍ຺ຊທໄ ຌຉາຓຽກຌ ບາງຸຍາໍ ຖຸຄຏກໄູ ກຶ ໜຄັຘ ຽຆໃິຄເຌແຖງະຏາໃ ຌຓາຌຌັໄກຽໍນັຌແຈທໄ າໃ ຂຌັໄຽ຋ິຄແຈຘໄ ຸຓ຋ຶຌປບຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌ ກໃຘໍ າໄຄ຿ປຄປຼຌ, ຘະໜບຄບຎຸ ະກບຌ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌປຼຌ-ກາຌຘບຌຽຎັຌຎກ຺ກະຉິຽຑໃ ບເນຽໄຈັກເຌ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄເຌປຍັກາຌຘຶກຘາ຋ໃ ຈ. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນທໄ ຼກ ຄາຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກິຖາແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຂຶໄຌຽຎັຌກາໄທໂ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ບາ຃າຌປຼຌ, ບາ຃າຌ຋ໃ ຑກັ, ບຎຸ ະກບຌ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌປຼຌ-ກາຌຘບຌ, ຃ຘູ ບຌ ຽຆໃິຄຽນັຌແຈທໄ າໃ ບຈັຉາຘທໃ ຌ ຽຈັກຌບໄ ງຽຂ຺ໄາປຼຌເຌຽກຌບາງຸ 3-5 ຎ ແຈໄ 50%, ບາງຸ 5 ຎ ແຈປຼຌ ໄ 70%, ບຈັຉາຘທໃ ຌຽຈັກ ຽຂ຺ໄາປຼຌເຌຽກຌບາງຸ 6-10 ຎ ແຈໄ99.6%, ບຈັຉາຘທໃ ຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຉຌ຺ໄ ແຈໄ85%,

75 ບຈັຉາຘໃທຌຽຂ຺ໄາປຼຌຆຌັໄ ຓຈັ຋ະງຓ຺ຉບຌຎາງແຈໄ 75% ຾ຖະ ຘູຆໄ ຌ຺ຖຶຍຖໄາຄ຃ທາຓຍໃໍປູໜໄ ຄັຘ ເນໄ ຎະຆາຆຌ຺ ບາງຸ 14-40 ຎ ແຈໄ99.2%. 4.7 ຈາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌທາໃ ທຼກຄາຌ ຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄຉໃໍຽຌໃ ບຄ ຉະນົບຈແຖງະຏາໃ ຌຓາຘາຓາຈຎະກາຈຽຎັຌ ຍາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘຸກ຾ຍຍດໃາຄແຈ຋ໄ ຄັໝຈ຺ 06 ຍໄາຌ ກທຓຽບ຺າ 100%, ບຈັຉາກາຌເຆຌໄ າໍໄຖິຌ 100%, ຓທ ຈິຊາໃ ງ 95%, ບຈັຉາກາຌຘກັດາກຌັຑະງາຈຎະຉິຍຈັແຈໄ85% ຉໃໍຎ , ຘກັດາກຌັຑະງາຈ ໝາກ຾ຈຄຌບໄ ງ ຾ຖະ ເນງແໃ ຈໄ92% ຉໃໍຎ . ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈ ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັ ຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘຸກ ຅າກກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ນົຄັ຅າກຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄກຽໍນັຌແຈທໄ າໃ ທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະ ຘກຸ ຓ຃ ທາຓຘາຓາຈເຌກາຌປຍັຎະກຌັເນໄ຋ກຸ ຃ຌ຺ແຈຽໄຂ຺າຽຊິຄກາຌຍໍຖິກາຌປກັຘາຘຸ ຂະຑາຍ, ກາຌຍໍຖິກາຌ຅າກ຿ປຄໝໍກຸຓໃ ຍໄາຌ ຾ຖະ ຘກຸ ຘາຖາ, ປຍັຎະກຌັເນໄ຾ຓງໃ ິຄ ຽກຈ ຖກູ ດໃາຄຎບຈແຑ, ປຍັຎະກຌັເນໄຽຈັກຌບໄ ງແຈປໄ ຍັຘາຌບານາຌດໃາຄຑຼຄຑໍ ຾ຖະ ຊ ກນົກັບະຌາແຓ຃ຍ຺ 5 ໝທຈຉາຓນົກັ຿ຑຘະຌາກາຌ. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈຓໄ ກ າຌ ຎຍັຎຸຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄຈາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຈທໄ ງກາຌງກ຺ຖະຈຍັ຅າກຘຸກຘາຖາ ຽຎັຌ຿ປຄໝໍ 60 ຉຼຄ, ຎະກບຍບຎຸ ະກບຌກາຌ຾ຑຈ຋ໃ ຋ຌັຘະແໝຖະຈຍັເຈໜໃຶຄ ຋ໃ ຘາ ຓາຈຎໃິຌຎທ຺ ຾ຖະ ຏໃາຉຈັຂະໜາຈກາຄແຈໄຑໄບຓ຋ຄັຓກ າຌຎະກບຍຍຸກ຃ະຖາ ກບຌ ຾ຖະ ງກ຺ຖະຈຍັຑະຌກັຄາຌ຾ຑຈ, ໝໍ ເນໄຓ຃ ຌຸ ຌະຑາຍຈທໄ ງ຃ທາຓປ,ໄູ ຃ທາຓ ຘາ ຓາຈ ຾ຖະ ຅ຌັງາຍຌັ຋າຄກາຌ຾ຑຈຘຄູ . ບຈັຉາກາຌຆຓ຺ເຆໄຌາໍໄຘະບາຈ (ຌາໍໄ ຎະຎາ, ຌາໍໄຖິຌ) ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຽປັຈແຈໄ 95%, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍຽປັຈແຈໄ100%. ບຈັຉາກາຌຆຓ຺ເຆທໄ ຈິຊາໃ ງຂບຄ຃ທ຺ຽປບ ຌ, ຿ປຄໝໍ, ຿ປຄປຼຌຽປັຈແຈໄ100%. ຘໄຆູ ຌ຺ ຘາໄຄຍາໄຌ຾ຍຍດໃາຄ຋າຄຈາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ກທຓຽບ຺າ 90% ຂບຄ຅າໍຌທຌຍໄາຌ຋ຄັ ໝຈ຺”. ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຈຸ ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ໜາໄ ນບໄ ຄກາຌກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນໄກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘຸກ ຅າກກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັຉໃ ຓບ ກທາໃ :

76 “ຑາງນົຄັແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຉາຓ຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈ ທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ເຌ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ກແໍ ຈປໄຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຓາຽຎັຌກາໄທໂ ຽຆໃິຄຘະ຾ຈຄເນໄຽນັຌຽຊິຄ ກາຌຓຘ ກຸ ຘາຖາ຋ຄັໝຈ຺ 02 ຾ນໃຄ, ຓຽ ຑຈ຅າກຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຾ຂທຄ ຾ຖະ ກະ ຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຅າໍຌທຌ 15 ຃ຌ຺ ຽຑໃ ບເນໄຍໍຖິກາຌ຾ກຑໃ ໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺, ຓ຿ ປຄ ໝໍ 60 ຉຼຄ 01 ຾ນໃຄ. ຽຆໃິຄຉະນົບຈແຖງະຏໃາຌຓາກແໍ ຈໄຊ ຽບ຺າຂບຈຍໍຖິກາຌຈໄາຌ ກາຌຎໃິຌຎທ຺ ຾ຖະ ຘະໜບຄກາຌດາເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຏໄ຋ູ ໃ ຽຂ຺ໄາຓາຎໃິຌຎທ຺ແຈດໄ ໃາຄ຋ທ຺ ຽຊຄິ ຾ຖະ ແຈຓໄ ກ າຌ຿຃ຘະຌາຈາໄຌຘຂຸ ະຘຶກຘາເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ດໃາຄຽຎັຌຎກ຺ກະຉິ, ຘາຓາຈຎະກາຈຽຎັຌຍາໄຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຾ຍຍດໃາຄແຈ຋ໄ ຄັໝຈ຺ 06 ຍໄາຌ ກທຓຽບ຺າ 100%, ບຈັຉາກາຌເຆໄຌາໍໄຖິຌ 100%, ຓທ ິຈຊໃາງ 100%, ບຈັຉາກາຌຘກັດາກຌັ ຑະງາຈຎະຉິຍຈັແຈໄ 85% ຉໃໍຎ , ຘກັດາກຌັຑະງາຈໝາກ຾ຈຄຌບໄ ງ ຾ຖະ ເນງໃແຈໄ 92% ຉໃໍຎ ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດໃາ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄ ຽດັຌ ຾ຖະ ຍຌັຈາຌາງຍາໄຌເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະ ຘຸກ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃິຄຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະ ນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌແຈຽໄບ຺າເ຅ເຘຆໃ ຸກງູຘໄ ໃຄ຺ຽຘ ຓຑໃໍ຾ຓໃ ຎະຆາຆຌ຺ແຎຎໃິຌຎທ຺ຘຂຸ ະຑາຍ ຾ຖະ ກທຈຑະງາຈຉາຓຖະຈກູ າຌ ຿ຈງຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ເນ຃ໄ ທາຓປູໄ ຋າຄຈາໄຌກາຌ຋າໍ຃ທາຓຘະບາຈຽປບ ຌຆາຌຍາໄຌຆບໃ ຄ, ກາໍ຅ຈັ຾ນົຄໃ ຾ຏຑໃ ຌັຂບຄງຸຄຖາງ, ຎະຉິຍຈັ ກາຌບະຌາແຓ 3 ຘະບາຈ, ຎະຆາຆຌ຺ແຈຆໄ ຓ຺ເຆຌໄ າໍໄຘະບາຈ, ຓທ ິຈຊາໃ ງຊາທບຌ, ຾ຓໃ ຾ຖະ ຽຈັກຌບໄ ງແຈປໄຍັກາຌດບຈດາ-ຘກັງາກຌັຑະງາຈ຃ຍ຺ຉາຓ຅າໍຌທຌ຋ໃ ກາໍຌຈ຺ແທ.ໄ ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນທໄ ຼກ ຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘຸກແຈປໄຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຓາຽຎັຌກາໄທໂ ຽຆໃຄິຘະ຾ຈຄເນຽໄນັຌຽຊິຄກາຌຓຘ ກຸ ຘາຖາ ຋ຄັໝຈ຺ 02 ຾ນຄໃ , ຓຽ ຑຈ຅າກຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ຾ຂທຄ ຾ຖະ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຅າໍຌທຌ 15 ຃ຌ຺ ຽຑໃ ບເນໄຍໍຖິກາຌ຾ກຑໃ ໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺, ຓ຿ ປຄໝໍ 60 ຉຼຄ 01 ຾ນໃຄ ຾ຖະ ຘາຓາຈເຌກາຌ ປຍັຎະກຌັເນ຋ໄ ກຸ ຃ຌ຺ແຈຽໄຂ຺າຽຊິຄກາຌຍໍຖິກາຌປກັຘາຘຂຸ ະຑາຍ, ກາຌຍໍຖິກາຌ຅າກ຿ປຄໝໍກຸຓໃ ຍາໄຌ ຾ຖະ ຘກຸ ຘາຖາ, ປຍັຎະກຌັເນ຾ໄ ຓງໃ ິຄຽກຈ ຖູກດໃາຄຎບຈແຑ, ປຍັຎະກຌັເນຽໄຈັກຌບໄ ງແຈປໄ ຍັຘາຌ ບານາຌດາໃ ຄຑຼຄຑໍ ຾ຖະ ຊກ ນົກັບະຌາແຓ຃ຍ຺ 5 ໝທຈຉາຓນົກັ຿ຑຘະຌາກາຌ. 4.8 ຈາໄຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ ທຼກຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າຽຎັຌທຼກຄາຌໜໃຶຄ຋ໃ ຓຍ ຈ຺ຍາຈ຃ທາຓຘາໍ຃ຌັຘາໍຖຍັຎະຆາ ຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າຑາງເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຌໃບ ຄ຅າກຽຎັຌກາຌ

77 ຘບໃ ຄ຾ຘຄເນຽໄນັຌຽຊຄິກາຌຈາໍຖຄ຺ຆທ ຈິ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຖາທເຌ຾ຉຖໃ ະງກຸ , ຾ຉຖໃ ະຘະແໝ຋ໃ ຍຌັຑະຍູ ຖຸຈແຈຎໄ ະຉິຍຈັຘ ຍ຋ບຈກຌັຓາ຾ຉຍໃ ູປາຌ. ຈໃຄັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈ ເຌທຌັ຋ 24 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ ຋ໃາຌ ຑຌັ ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຸຈ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ໜໄານໄບຄກາຌກຓ຺ເນງໃຽຘຌາ຋ິກາຌ ກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນກໄ ຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄທາໃ : “ຑາງນົຄັຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈໄຓກ າຌຽບ຺າເ຅ເຘໃງກ຺ຘູຄ຃ຸຌ ຌະຑາຍຆທ ຈິ຋າຄຈາໄຌ຅ຈິ ເ຅ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຘຄູ ຂຶຌໄ , ຎະຆາຆຌ຺ແຈປໄ ຍັກາຌຎຈ຺ຎໃບງ ບບກ຅າກກຈ຺ຂໃ ຂໃຓ຺ຽນັຄ຋ກຸ ປຍູ ຾ຍຍ ຾ຖະ ຓຽ ຄໃບ ຌແຆຑຈັ຋ະຌາຉຌ຺ຽບຄດໃາຄປບຍ ຈໄາຌ, ຎະຆາຆຌ຺຋ຸກຆຌ຺ຽຏໃ຺າຓ຃ ທາຓຘະຽໝ ຑາຍ ຾ຖະ ຑໄບຓກຌັຂະນງາງຉທ຺. ຌບກຌຌັໄ, ງຄັແຈຓໄ ກ າຌບະຌປຸ ກັ ຾ຖະ ຽຘ ຓຂະນງາງຓຌູ ຽຆບ ໄ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ-ຎະຽຑຌ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌ຾ຉໃຖະຍໄາຌ, ຽຘ ຓຘໄາຄ຃ທາຓຘາຓກັ຃ ຎບຄຈບຄຖະ ນທາໃ ຄ ຽຏໃ຺າດໃາຄ຾ໜໄຌ຾ຒໄຌ, ປຈ ຃ບຄຎະຽຑຌບ ຌັຈ ຄາຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ, ຽຘ ຓຂະນງາງ຃ທາຓຘາຓກັ຃ ຖະນທາໃ ຄຽຏໃ຺າເນໄ຾ໜໄຌ຾ຒໄຌ ຍໃໍຓກ າຌ຅າໍ຾ຌກ ນົ ໝໃິຌ ຎະຓາຈຽຏໃ຺າຌຌັໄຽຏໃ຺າຌ. ໄ ຓກ າຌ຅ຈັຄາຌຘະຽນົ ຓຘະນົບຄຄາຌຍຸຌຎະຽຑຌຉ ໃາຄໂຽຆໃັຌ: ຍຸຌຎ ເໝໃຖາທ, ຍຸຌຍຄັໄແຒ, ຍຸຌກະຽຖ (ຽຏໃ຺າກຶຓຓ)ຸ, ຍຸຌກິຌ຅ຼຄ (ຽຏໃ຺າຓຄ຺ໄ) ຈໄທງ ຍຌັງາກາຈຒຈ຺ຒ ໄຌ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ, ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດາໃ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ງຄັ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັທຼກຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າ ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ທຼກ ຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າຑາງເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌນົຄັ຅າກຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎບໄ ຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽນັຌແຈທໄ າໃ ຍາໄຌຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາ຋າຄຈາໄຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍຘຄັ຃ຓ຺ນົາງ ຂຶໄຌ ຽຎັຌ ຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຓຖ ະຍຍ຺຿຋ຖະ຿຃ຄ, ກະຈາຌຂາໃ ທ ຽຑໃ ບປຍັເຆທໄ ຼກຄາຌກາຌຌາໍຑາຂບຄຑກັ- ຖຈັ ຾ຖະ ກາຌຽ຃ໃ ບຌ ແນທທຼກຄາຌຂບຄບາໍຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຍາໄຌ ຽປັຈເນຎໄ ະຆາຆຌ຺ແຈປໄ ຍັຂໍຓໄ ຌູ ຂາໃ ທຘາຌ, ປຍັປ຾ູໄ ຍຍ ຾ຏຌກາຌຈາໍ ຖຄ຺ຆ ທິຈຉາໃ ຄໂເຌຘຄັ຃ຓ຺ບະຌຸປກັ ຾ຖະ ຘໃຄ຺ຽຘ ຓປ ຈ຃ບຄ ຎະຽຑຌ ຾ຖະ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍບຌັຈຄ າຓຂບຄ຋ບໄ ຄຊໃຌິ ເນ຃ໄ ຌ຺ປຸຌໃ ນົຄັແຈຘໄ ຍ຋ບຈ. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽປັຈເນທໄ ຼກ ຄາຌທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າແຈຓໄ ກ າຌບະຌປຸ ກັ ຾ຖະ ຽຘ ຓຂະນງາງຓຌູ ຽຆ ໄບທຈັ຋ະຌະ຋າໍ- ຎະຽຑຌຂ ບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ, ຽຘ ຓຘາໄຄ຃ທາຓຘາຓກັ຃ ຎບຄຈບຄຖະນທາໃ ຄຽຏໃ຺າ

78 ດໃາຄ຾ໜໄຌ຾ຒໄຌ, ປ ຈ຃ບຄຎະຽຑຌ ບຌັຈ ຄາຓຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ, ຽຘ ຓຂະນງາງ຃ທາຓ ຘາຓກັ຃ ຖະນທາໃ ຄຽຏໃ຺າເນ຾ໄ ໜຌໄ ຾ຒໄຌ ຾ຖະ ແຈຓໄ ກ າຌງກ຺ຘຄູ ຃ຌຸ ຌະຑາຍຆ ທິຈ຋າຄຈາໄຌ຅ຈິ ເ຅ຂບຄ ຎະຆາຆຌ຺ຘຄູ ຂຌຶໄ , ຎະຆາຆຌ຺ແຈປໄຍັກາຌຎຈ຺ຎໃບງບບກ຅າກກຈ຺ຂໃຂ ໃຓ຺ຽນັຄ຋ກຸ ປຍູ ຾ຍຍ ຾ຖະ ຓຽ ຄໃບ ຌ ແຆຑຈັ຋ະຌາຉຌ຺ຽບຄດາໃ ຄປບຍຈາໄຌ, ຎະຆາຆຌ຺຋ກຸ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າຓ຃ ທາຓຘະຽໝ ຑາຍ. 5. ຾ຌທ຋າຄຎຍັຎຄຸ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈ ຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ 5.1 ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຽຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ໜໃຶຄ ຋ໃ ຘາໍ ຃ຌັຉໃໍກຌັຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຈຄໃັຌຌັໄ, ຅ໃຄຶ຅າໍຽຎັຌຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌຄທາຄຽຑໃ ບຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາ຃ຓຸໄ ຃ບຄ ຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເນ຾ໄ ກຽໃ ຃ໃ ບຌແນທຎໄບຄກຌັກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຾ຖະ ກາຌ ແຎຓານາຘຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ ຈຄໃັກາຌເນຘໄ າໍຑາຈເຌທຌັ຋ 20 ຓຌ າ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ ປບຄນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ ກະຆທຄ ຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະ ຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ທາໃ : “ຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັຌໄ ຋າຄກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ແຈໄຊ ກຌາໍ ເຆໄຘາໍ ຖຍັກາຌກໃໍຘໄາຄຽຘັໄຌ຋າຄ, ປບໃ ຄຖະຍາງຌາໍໄ ຾ຖະ ຽຂຈຘະນຄທຌແທຽຑໃ ບຘໄາຄຽຘັໄຌ຋າຄ, ກໃໍຘໄາຄ຋າຄປບໃ ຓ ຉາຓ຾ຏຌຏຄັກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຂບຄ຾ຉໃຍໄາຌ. ຈໄທງຽນຈຌ ໄ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັ ຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຅ໃຄຶຓ຃ ທາຓຘາໍ຃ຌັຽຆໃຄິຉບໄ ຄແຈປໄທໃ ຓຓກ ຌັຌຍັ຾ຉຘໃ ຌູ ກາຄຖຄ຺ຽຊິຄ຋ໄບຄຊໃິຌ ຿ຈງຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ກາຌຌາໍ ຌຈ຺຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຾ຖະ ຎະຆາຆຌ຺ ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ ຉໄບຄແຈໄຆທໃ ງກຌັ຃ໄຓຸ ຃ບຄ, ຎໄບຄກຌັ, ຍາໍຖຸຄປກັຘາ ຾ຖະ ບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເນໄ຾ກຑໃ າກຘທໃ ຌກຼໃ ທຂບໄ ຄ຋ໃ ຽຂ຺າໄແຎຑຈັ຋ະຌາ”. ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ ກຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌຉໃໍໜໄາກາຌຌາໍ ເຆໄຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຅ະຓກ າຌຌາໍ ເຆໄນົາງຂຶໄຌຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຉາຓຌະ຿ງຍາງ 3 ຘໄາຄຂບຄຑກັ ຽຆໃິຄຉໄບຄແຈຆໄ ບກນາ຾ນົໃຄ຋ຶຌ ຽຑໃ ບຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄ ຿ຈງຘະຽຑາະ຾ຓຌໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺

79 ຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌຘາໄຄຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກທາໃ ຽຎັຌຉທ຺ຽຓບ ຄຌບໄ ງເຌຆຌ຺ຌະຍຈ຺ ເຌບະຌາ຃ຈ຺ບຌັ ເກຌໄ ໄຽຆໃິຄຉໄບຄແຈໄຘຸຓ຾ນົໃຄ຋ຶຌຽຂ຺າເຘໃຽຑໃ ບຽປັຈເນໄກາຌຑຈັ຋ະຌາຓ຃ ທາຓຉໃໍຽຌໃ ບຄ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌກໃໍຘໄາຄຽຘັໄຌ຋າຄ, ກາຌຘໄບຓ຾ຎຄ-ຍາໍຖຸຄປກັຘາ, ກາຌຂະນງາງ ຽຘັໄຌ຋າຄ ຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັເນໄກາຌຽຈ ຌ ຋າຄແຎຓາຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງ ຾ຖະ ຎບຈແຑ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 24 ຽຓຘາ 2020 ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຈຸ ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ ໜາໄນບໄ ຄ ກາຌກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາ ຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌບະຌາ຃ຈ຺ຉໃໍໜໄາກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຉໄບຄແຈຓໄ ກ າຌທາຄ຾ຏຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ດໃາຄຖະບຼຈ ຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌຂະນງາງຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ຋ໃ ຓ຋ ໃາບໃຼຄຽຑໃ ຓຂຶໄຌຽຖໃ ບງ ຈຄໃັຌຌັໄຉບໄ ຄຓຖ ະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ປບຄປຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຈຄໃັກາໃ ທ ຾ຖະ ກາຌ ຂະນງາງ຋າຄປບໃ ຓເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ ຽຑໃ ບເນໄຘາຓາຈຽຂ຺າໄຽຊຄິແຈຘໄ ະຈທກ”. ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋ໃາຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຋ໃາຌ ຅ໍ ດໃາຄ ຌາງ ຍາໄຌ ຍາໄຌຊາໍໄຘບໄ ງ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ແຆ ທ ທໃ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຉາກ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈ ຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຽຑໃ ບຽຎັຌ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ເຌ ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌເຌຉໃໍໜາໄຌຌັໄ ຎະຆາຆຌ຺ຉບໄ ຄຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌປທໃ ຓກຌັ ຿ຈງຽຖໃ ຓ຅າກກາຌບາໍຌທງ຃ທາຓ ຘະຈທກຉໃໍກາຌຑຈັ຋ະຌາຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺, ປທໃ ຓຓເ ຌກາຌຘບໄ ຓ຾ຎຄ ຾ຖະ ຍູຖະຌະ ຽຘັໄຌ຋າຄຉາຓ຋າໃ ຾ປຄ຋ໃ ຓ ຽຑໃ ບຽປັຈເນຘໄ າຓາຈຌາໍເຆແໄຈ຋ໄ ກຸ ຖະຈກູ າຌ ຌບກຌຌັໄ຾ຖທໄ ຉບໄ ຄແຈ຃ໄ າໍຌຄຶ ຽຊິຄ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຿ຈງກາຌຎຸກຖະຈຓ຺ເນໄຎະຆາຆຌ຺຋ໃ ງຄັຍໃໍ຋ຌັ ຽຂ຺ໄາເ຅ຽຊິຄ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ແຈໄຽຂ຺ໄາເ຅ ຾ຖະ ຑໄບຓກຌັ ຑຈັ຋ະຌາ ຽຑໃ ບຆທໃ ງກຌັ຃ຓຸໄ ຃ບຄປກັຘາ. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌຌາໍ ຌຈ຺຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຽຑໃ ບປບຄປຍັກາຌຑຈັ ຋ະຌາຉາຓຌະ຿ງຍາງ 3 ຘາໄ ຄຂບຄຑກັ ຽຆໃິຄຉໄບຄແຈຆໄ ບກນາ຾ນົໃຄ຋ຶຌ ຽຑໃ ບຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຑຈັ ຋ະຌາຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ກາຌກໃໍຘໄາຄຽຘັໄຌ຋າຄ, ກາຌ ຘບໄ ຓ຾ຎຄ-ຍາໍຖຄຸ ປກັຘາ, ກາຌຂະ ນງາງຽຘັໄຌ຋າຄ ຽຑໃ ບປຍັຎະກຌັເນກໄ າຌຽຈຌ ຋າຄແຎຓາຓ຃ ທາຓ ຘະຈທກຘະຍາງ ຾ຖະ ຎບຈແຑ.

80 5.2 ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຽຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ໜໃຶຄ຋ໃ ຓ຃ ທາຓຘາໍ ຃ຌັຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄ ກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຽຆໃິຄຽຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ໜໃຶຄ຋ໃ ຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາກາຌຎຸກຘາໄ ຄ຋ໃ ດູໃບາແຘ, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍ, ຘາໍ ຌກັຄາຌ, ບຄ຺ກາຌ ຾ຖະ ຘະຊາຌ຋ໃ ຘາ຋າຖະຌະຉໃາຄໂ ຈທໄ ງຽນຈຌ ໄ, ກາຌກາໍຌຈ຺ ຾ຌທ຋າຄເຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທ຅ໃຄຶຓ຃ ທາຓຘາໍ຃ຌັຉໃໍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຑໃ ບປຍັຎະກຍັ ຽຊິຄຆ ທິຈກາຌຽຎັຌດູໃຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ ຖທຓຽຊິຄຘໃິຄຎຸກຘໄາຄຉໃາຄໂ ຘາຓາຈຌາໍ ເຆແໄຈດໄ ໃາຄງ ຌງຄ຺ ຈໃຄັກາຌເນໄຘາໍ ຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋ໃາຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ ຋າຄກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ທາໃ : “຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ດໃູຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ເຌຉໃໍໜໄາ຾ຓຌໃ ຉບໄ ຄແຈບໄ ຄເຘໃ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຿ຈງເນໄຘບຈ຃ບໃ ຄກຍັຍຌັຈາກຈ຺ໝາງ຋ໃ ກຼໃ ທຂບໄ ຄ, ຑະຌກັຄາຌກໃຘໍ ໄາຄປາກຊາຌຎະ຅າໍ ເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຉບໄ ຄແຈຽໄຎັຌຽ຅າ຺ໄກາຌເຌກາຌເນໄ຃າໍ຾ຌະຌາໍ ຾ຖະ ເນໄ຃າໍຎຶກຘາ຾ກບໃ າໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຂບຄຍາໄຌຉະນົບຈຽຊຄິຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າກຼໃ ທກຍັກາຌຌາໍ ເຆໄ ຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ຽຑໃ ບຽປັຈເນໄກາຌຌາໍ ເຆໄຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກໃາທຌ ໄຓ຃ ທາຓຽຎັຌ ຖະຍຼຍ ຾ຖະ ຎບຈແຑຉາຓ຋ິຈ຋າຄຂບຄຑກັ-ຖຈັ຋ໃ ທາຄບບກ”. ເຌທຌັ຋ 20 ຓຌ າ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌັຽບກ ຎະຖິຌງາຽບກ ຘ ຑບຌແຆ ຃າໍ຋ບຄຽນິທຌ ປບຄ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ຆາໃ ຄ຾ຘຄ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທ ກຍັ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຽຑໃ ບເນໄ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘໄາຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ຂບຄ຾ຉໃຖະ ຍາໄຌຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ເນໄຽຎັຌແຎຉາຓ຾ຏຌ ຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ທາຄແທໄ ເຌຉໃໍໜໄາຎະຆາຆຌ຺ ຾ຖະ ບາໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຂຌັໄ ຋ໄບຄຊໃິຌ ຉໄບຄຓຘ ະຉິເຌກາຌຌາໍ ເຆໄຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທເນໄນົາງຂຶໄຌ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຎະຉິຍຈັ ຉາຓ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ຂບຄກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ , ຎະຉິຍຈັເນໄຘບຈ຃ໃບຄກຍັກຈ຺ໝາງ ທາໃ ຈທໄ ງ຋ໃ ຈຌິ ຾ຖະ ຖະ ຍຼຍກາຌຉາໃ ຄໂ ຽຑໃ ບຍໃໍເນໄຽກຈ ຃ທາຓຂຈັ຾ນງໃຄເຌກາຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ເຌບະຌາ຃ຈ຺”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ດຄ຺ນົ ຓທ຺ ຉໃຄ຺ຆໃໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຃ຄັທຼຄ ຋າໃ ຌ ດທ຺ະຉທ຺ດາໃ ຎໃານົໍ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຽດັຌ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ທາໃ ດາໃ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາຽຓບ ຄ ງຄັ

81 ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄ ຈຼທກຌັ ຽຆໃຄິຏຘໄູ ຶກຘາຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ແຈຊໄ ທ າໃ ຽຎັຌທຼກໜໃຶຄ຋ໃ ຘາໍ຃ຌັຂບຄຍາໄຌ ເຌຉໃໍໜາໄ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຉບໄ ຄແຈຽໄບ຺າເ຅ເຘເໃ ນນໄ ົາງຂຶໄຌ ຉໃ ຓຉໃໍກາຌຖຄ຺ຆຌ ໄ າໍ ຌາໍຑາ຅າກຑະຌກັຄາຌຂບຄຖຈັ ເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈິຌຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓ ຆຌ຺ ຉບໄ ຄບາໍ ຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເຌກາຌຽກັຍກາໍຂໍໄຓຌູ ຉາໃ ຄໂເນໄ຾ກຑໃ ະຌກັຄາຌ ຽຑໃ ບຌາໍ ແຎທາຄ ຾ຏຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຉໃໍແຎ ຽຆໃິຄເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັກາຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ຑາງເຌຍາໄຌ ຂບຄຑທກຽປ຺າຓກ າຌຌາໍ ເຆຌໄ ຍັຓຌ ໄ ຍັຽຑໃ ຓຂຶໄຌ ຈໃຄັຌຌັໄ, ຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌທາຄ຾ຏຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ດາໃ ຄຖະບຼຈຽຑໃ ບປຍັຓ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌກທຈກາກາຌກໃຘໍ າໄຄເນຊໄ ກ ຉາຓຎະຽຑຈ຋ໃ ຈິຌ, ຃ທາຓຽຎັຌ ຖະຍຼຍປຼຍປບໄ ງເຌກາຌຌາໍເຆໄຖທຓຽຊຄິ຃ທາຓຎບຈແຑ຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ. ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋ໃາຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍໄາຌ ຍໄາຌ຋ໃຄ຺ຽຎ , ຋ໃາຌ ຅ໍ ດໃາຄ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌຊາໍໄຘບໄ ງ ຾ຖະ ຋າໃ ຌ ແຆ ທ ທໃຌ າງຍາໄຌ ຍາໄຌຌາໍໄຉາກ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ແຎເຌ຋ິຈ຋າຄຈຼທກຌັ ຽຆໃິຄຏຘໄູ ຶກຘາ ຘາຓາຈຘະນຸົຍແຈທໄ າໃ : ຽຑໃ ບຽຎັຌ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ເຌຉໃໍ ໜາໄ ຂບຄຍາໄຌຑທກຽປ຺າ ຾ຓຌໃ ຉບໄ ຄແຈປໄ ທໃ ຓກຌັຂະນງາງຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ແຎຉາຓ຾ຏຌ ຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ທາຄບບກ ຍໃໍບະຌຸງາຈເນໄຎະຆາຆຌ຺ຓກ າຌຖໃທຄຖະຽຓຈ ຉໃໍກຈ຺ຍຼຍ຋ໃ ທາຄບບກ ກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທຉບໄ ຄຽຎັຌແຎຉາຓ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ຂບຄ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ດູໃຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ເຌຉໃໍໜໄາ຾ຓຌໃ ຉໄບຄແຈບໄ ຄເຘໃ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ກາຌຑຈັ຋ະຌາ, ຑະຌກັຄາຌກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌຎະ຅າໍເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຉບໄ ຄແຈຽໄຎັຌຽ຅າ຺ໄກາຌເຌກາຌເນ຃ໄ າໍ຾ຌະຌາໍ ຾ຖະ ເນໄ຃າໍ ຎຶກຘາ຾ກບໃ າໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຂບຄຍາໄຌຉະນົບຈຽຊິຄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າກຼໃ ທກຍັ ກາຌຌາໍເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຎກຸ ຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺, ຍໃໍບະຌງຸ າຈເນຎໄ ະຆາຆຌ຺ຓກ າຌຖທໃ ຄຖະຽຓຈ ຉໃໍກຈ຺ ຍຼຍ຋ໃ ທາຄບບກ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທຉບໄ ຄຽຎັຌແຎຉາຓ຾ຏຌ຾ຓຍໃ ຈ຺ຂບຄ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ 5.3 ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຽຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ຓ຃ ທາຓຘາໍ຃ຌັຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຽຆໃິຄຽຎັຌ຋ໃ ຉຄັໄຂບຄກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຽຑໃ ບຌາໍເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຎກ຺ຎກັປກັຘາ ຾ຖະ ຘາໄຄຘາຑຈັ຋ະຌາ ຽຆໃິຄເຌຎຈັ຅ຍຸ ຌັຓກ າຌຌາໍ ເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທນົາງ຅ຈຸ ເຌຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ຈໃຄັຌຌັໄກາຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທ ຅ໃຄຶແຈຓໄ ຃ທາຓຘາໍ ຃ຌັນົາງຽຑໃ ບປບຄປຍັຘະຑາຍກາຌຉາໃ ຄໂ຋ໃ ຅ະຽກຈ ຂຶໄຌ ຈໃຄັກາຌເນໄຘາໍຑາຈເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌ຺ຉ ຎະຖິຌງາຽບກ ທຄ຺຃າໍ ຑຓ຺ຓະກບຌ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ເນງຑໃ ະຖາ຋ິກາຌ

82 ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄ຃ະຌະຆ ໄຌາໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຋ໃ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌ ກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ທາໃ : “຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຑາງ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄຈາໄຌ຋າໍບິຈ຾ຓຌໃ ຉໄບຄແຈໄ ຽຑໃ ຓ຋ະທ ກາຌຽບ຺າເ຅ເຘໃຆ ຌໄ າໍນໄບຄ ກາຌຑາກຘະໜາຓ, ກບຄຎະຉິຍຈັຄາຌ 210, ກບຄຑຌັຌໄບງ຋ະນາຌປາຍ 257 ຾ຖະ ກຓ຺ກບຄ຋ໃ ຉຄັໄ຋ຍັດໃູ຅ຸຈຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ເນໄ ຽບ຺າເ຅ເຘໃຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຍັບຄ຺ກາຌຎກ຺຃ບຄ຋ໄບຄຊໃິຌຽ຃ໃ ບຌແນທກາໍ຾ໜໄຌຘະຑາຍ ກາຌ ຾ຖະ ຉໄບຄແຈໄຓ຾ ຏຌກາຌ຾ຏຌຄາຌ ຽຑໃ ບຑຈັ຋ະຌາເຌ຾ຉໃຖະແຖງະດໃາຄ ຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ຃ບໃ ຄກຍັ຾ຏຌງຈຸ ຋ະຘາຈ”. ເຌທຌັ຋ 30 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘບຌ຋ບຄ ຾ກທໄຖໍ຃າໍ ນທ຺ໜາໄ ກຓ຺ຘປູໄ ຍ຺ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ນທ຺ໜາໄບະຌກຸ າໍຓະກາຌ຾ຏຌກາຌ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຽຑໃ ບຽຎັຌ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະ ນຄຍ຺ຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌກາໍ ຌຈ຺ຂບຄຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ດໃາຄຖະບຼຈ ຑໄບຓ຋ຄັຓກ າຌ ຽຎັຌນົກັໝາງ, ຽປັຈປທ຺ໄ, ຽປັຈກາໍ ຾ຑຄບໄບຓ ຽຑໃ ບຽປັຈເນໄກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກໃາທຓ຃ ທາຓຘະຈທກ ຾ຖະ ຍໃໍຍຸກຖຸກຑ ໄຌ຋ໃ ບໃ ຌ. ຌບກຌຌັໄ , ງຄັຉໄບຄແຈໄຓ ກາຌ຅ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັຉາຓ຾ຌທ຋າຄຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺຋ໃທ຺ຎທຄຆຌ຺ ປບຍຈາໄຌດໃາຄຽຎັຌຖະຍຍ຺ຉໃໍຽຌໃບ ຄ, ຎຍັຎຄຸ ຾ຖະ ຘາໄຄຉຄັໄກບຄປບໄ ງກບຄນົບຌ-ກບຄ ຎໄບຄກຌັຉທ຺ເນໄຓ຅ າໍຌທຌຽຑໃ ຓຂຶຌໄ ຑໄບຓ຋ຄັ຅ຈັຉຄັໄຐຶກບຍ຺ປຓ຺ຘ ຖະຎະງຸຈ-ງຸຈ຋ະທິ຋ ຂຌັໄໝ,ໃູ ໜທຈ ຽຑໃ ບເນໄກາຌຽ຃ໃ ບຌ ແນທປກັຘາ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຾ຖະ ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓ ຽຎັຌຖະຍຼຍປບໄ ງຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 24 ຽຓຘາ 2020 ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຘຈຸ ຋າ ຘ ຘະນົາຈ ປບຄນທ຺ ໜາໄນບໄ ຄກາຌກຓ຺ເນງຽໃ ຘຌາ຋ິກາຌກບຄ຋ຍັ ງຄັແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ ຋ະ ຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ຘາໍຖຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະ ນຄຍ຺ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຌ ໄ ກບຄກາໍ ຖຄັ຋ຸກ ຑາກຘທໃ ຌຉບໄ ຄແຈຽໄຎັຌຽ຅າ຺ໄກາຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຾ຖະ ຎໄບຄກຌັ຋ໃ ຉຄັໄຂບຄຉຌ຺ດໃາຄ ຉຄັໄໜໄາ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘູຌຏະຏິຈຂບຄກບຄ຋ຍັ ເນໄຘາຓາຈ

83 ຏະຖິຈຘະຍຼຍບານາຌເນໄຑຼຄຑໍ ຑໄບຓກຌັຌຌັໄກຉໍ ບໄ ຄຓກ າຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຈ຃າໄເກຽໄຑໃ ຓ ຂຶໄຌ, ຋ໃ ຉຄັໄກໄບຌກາໍ ຖຄັຉໄບຄຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຖະຍຍ຺ຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖໃາຄເນໄຽໝາະ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະຈທກເຌກາຌຎະຉິຍຈັໜໄາ຋ໃ ທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຓ຃ ທາຓຎບຈແຑ. ຌບກຌຌັໄຉໄບຄແຈໄຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຌັກຍັກາໍຖຄັກບຄນົບຌຂບຄຍໄາຌ ຽຑໃ ບຽປັຈໜໄາ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຽທຌງາຓຍໄາຌຆໃບຄ, ຘະ ຊາຌ຋ໃ , ຽຘັໄຌ຋າຄເນໄຘາຓາຈປຍັຎະກຌັ຃ທາຓ ຎບຈແຑຈໄາຌຆ ທິຈ ຾ຖະ ຆຍັຘິຌຂບຄຑະຌກັຄາຌ, ຋ະນາຌ, ຉາໍນົທຈ ຉະນົບຈ ປບຈຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ”. ຘະນຸົຍ຾ຖທໄ ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຌ ໄກບຄກາໍຖຄັ຋ກຸ ຑາກຘທໃ ຌຉບໄ ຄແຈຽໄຎັຌຽ຅຺າໄ ກາຌເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຾ຖະ ຎໄບຄກຌັ຋ໃ ຉຄັໄຂບຄຉຌ຺ດາໃ ຄຉຄັໄໜາໄ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ກາຌຑຈັ ຋ະຌາຑ ໄຌ ຋ໃ ຘຌູ ຏະຏິຈຂບຄກບຄ຋ຍັເນຘໄ າຓາຈຏະຖິຈຘະຍຼຍບານາຌເນໄຑຼຄຑໍ ຑໄບຓກຌັຌຌັໄກໍຉບໄ ຄຓກ າຌ ຏະຖິຈຽຎັຌຘິຈ຃າໄເກຽໄຑໃ ຓຂຌຶໄ ຘາໍຖຍັ຋ໃ ຉຄັໄກບໄ ຌກາໍຖຄັຉບໄ ຄຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຖະຍຍ຺ຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖາໃ ຄ ເນໄຽໝາະ ຽຑໃ ບບາໍຌທງ຃ທາຓຘະ ຈທກເຌກາຌຎະຉິຍຈັໜາໄ຋ໃ ທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຓ຃ ທາຓຎບຈແຑ ຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌກາໍຌຈ຺ຂບຄຽຂຈຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ດໃາຄຖະບຼຈ ຑບໄ ຓ຋ຄັຓ ກາຌຽຎັຌນົກັໝາງ, ຽປັຈປທ຺ໄ, ຽປັຈກາໍ຾ຑຄບບໄ ຓ ຽຑໃ ບຽປັຈເນກໄ າຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທຓ຃ ທາຓ ຘະຈທກ ຾ຖະ ຍໃໍຍກຸ ຖກຸ ຑ ໄຌ຋ໃ ບໃ ຌ. 5.4 ຾ຌທ຋າຄກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ກາຌຌາໍເຆຑໄ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈຊໄ ກຌາໍ ເຆນໄ ົາງ ຽຎັຌບຌັຘບຄຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ ຽຌໃ ບຄ຅າກຓ຋ າໃ ຾ປຄເຌກາຌຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຈໃຄັຌຌັໄ ຃ທຌຓກ າຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະ ຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຘຌູ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ດູໃຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄເນຽໄຎັຌ ໜໃຶຄເຌຍູຖິຓະຘິຈຂບຄກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈໃຄັກາໃ ທ ຽຑໃ ບຏະຖິຈຘະຍຼຍບານາຌປຍັເຆກໄ ບຄ຋ຍັ ຾ຖະ ຽຑໃ ບ຃າໍໄຎະກຌັ຋າຄຈາໄຌຘະຍຼຄບານາຌ ຈໃຄັກາຌເນໄຘາໍ ຑາຈ ເຌທຌັ຋ 29 ຽຓຘາ 2020 ຂບຄ຋າໃ ຌ ຑຌັ຿຋ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍຸຌຌາໍ ຍຸຌຌະຈ ປບຄນທ຺ໜາໄກຓ຺ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ກະຆທຄຎໄບຄ ກຌັຎະຽ຋ຈ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍທາໃ : “ຘາໍຖຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄຌ ໄ ຉໄບຄແຈໄຎະຉິຍຈັຉາຓ຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌ ຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌນົກັ ຾ຖະ ຉບໄ ຄຓກ າຌຎະຘາຌຘຓ຺຋ຍ຺ກຌັກຍັນໄບຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄ ຿ຈງເນໄຓກ າຌ຾ຍໃຄ຃ທາຓປຍັຏິຈຆບຍເຌກາຌຌາໍ ເຆໄເນໄ຾ຉໃຖະຍໄາຌ ດໃາຄຖະບຼຈ, ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ກາຌຏະຖິຈ຾ຓຌໃ ຉບໄ ຄແຈບໄ ຄິເຘຘໃ ະຑາຍຂບຄຑ ໄຌ຋ໃ

84 ທາໃ ຘາຓາຈຎູກ ຾ຖະ ຖໄຼຄນງຄັ຅ໃຄຶຽໝາະຘຓ຺຋ໃ ຘຸຈ ຌບກຌຌັໄ, ຉໄບຄແຈໄ຃າໍ ຌຶຄຽຊິຄ ຾ນົໃຄ຋ຶຌ຋ໃ ຅ະເຆຽໄຂ຺າໄເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຈຄໃັກາໃ ທ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 15 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຘຓ຺ງຈ຺ ຎຌັ຋ະທຄ຺ ນທ຺ໜາໄນບໄ ຄກາຌ ກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄໝບກ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຸຓ຃ຄັທຼຄ ເຌຉໃໍໜໄາຌຌັໄ ນໄບຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄ ຉໄບຄແຈໄ ຽບ຺າເ຅ເຘໃທາຄ຋ິຈ຋າຄງຸຈ຋ະຘາຈ, ທາຄ຾ຏຌເຌກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາດໃາຄຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ຃ໃບຄ ຿ຈງຓກ າຌ຾ຍໃຄ຃ທາຓປຍັຏິຈຆບຍເຌກາຌ຅ຈັຉຄັໄຎະຉິຍຈັທຼກ ຄາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ຈິຌກະຘິກາໍດໃາຄ຅ະ຾຅ຄໄ ຾ຖະ ຖຄ຺ຆຸກງໄູກາຌຏະຖິຈເນໄ຾ກໃ ຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ ຉາຓຑ ໄຌ຋ໃ ຋ໃ ຋າຄຑາກຖຈັແຈໄຓກ າຌ຅ຈັຘຌັຓບຍເນໄ຾ຉໃຖະ ຍໄາຌ ຌບກຌຌັໄ, ກໍຓບຍເນໄ຃ະຌະຎກ຺຃ບຄຍໄາຌຽຎັຌຏໄຉູ ິຈຉາຓກທຈກາກາຌຌາໍ ເຆໄ ຾ຖະ ຌາໍ ຑາຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຂບຄຉຌ຺ໄ ເນໄແຈໄປຍັຏະ ຘິຈ຋ິຑຌ຺ນົາງຂຌຶໄ ຽຎັຌກາໄທໂ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 22 ຽຓຘາ 2020 ຋າໃ ຌ ຑຌ຺຅ຈັຉະທາ ຎະຖິຌງາ຿຋ ຍທ຺ແຖ ຑຓ຺ຓະ ທຄ຺ ນທ຺ໜາໄກຓ຺ກໃຘໍ າໄຄປາກຊາຌ ກະຆທຄຎໄບຄກຌັຎະຽ຋ຈ ຃ະຌະຆຌ ໄ າໍ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ແຈເໄນຘໄ າໍຑາຈ ກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຉໃ ຓບ ກທາໃ : “ກາຌຈາໍຖຄ຺ຆ ທິຈຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າຑາງເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຾ຓຌໃ ແຈຉໄ ິຈຑຌັກຍັກາຌຎູກຐຄັ ຾ຖະ ຖໄຼຄຘຈັ ຽຑໃ ບຏະຖິຈຽຎັຌ ບານາຌ ຾ຖະ ຘິຌ຃າໄຽຑໃ ບຘາໄຄຖາງປຍັເນໄ຾ກ຃ໃ ບຍ຃ທ຺ ຈຄໃ ໃັຌຌັໄຽປ຺າ຃ທຌຓ຾ ຌທ຋າຄ ເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະ ຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຌເ ໄນໄຽຑໃ ບຽປັຈເນໄຘາຓາຈຏະຖິຈແຈໄ ດໃາຄຓຎ ະຘິຈ຋ິຏຌ຺ຽຆໃັຌ: ຑະຌກັຄາຌກໃຘໍ ໄາຄປາກຊາຌ, ທິຆາກາຌຂະ຾ໜຄກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຂໄບຄຽຓບຄ ຉບໄ ຄແຈຖໄ ຄ຺ຆຸກງກໄູ າຌຏະຖິຈຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ຍຌັຈາຽຉັກຌກິ ກາຌ ຎກູ , ກາຌຖໄຼຄ຋ໃ ຊ ກ ຉໄບຄ ຖທຓຽຊິຄກາຌຽຖ ບກຑ ໄຌ຋ໃ ຽໝາະຘຓ຺ ຽຑໃ ບຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌ ກາຌຏະຖິຈ ຌບກຌຌັໄ, ຉໄບຄແຈໄຓກ າຌຐຶກບຍ຺ປຓ຺ຽຉັກຌິກກາຌຎຍັຎຸຄ຃ຸຌຌະຑາຍ ຂບຄຈຌິ ເນໄ຾ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ທ຋ິ ກາຌຽປັຈຐຸໃຌຆ ທະຑາຍ ຽຑໃ ບຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌ ກາຌຏະຖິຈ”. ຌບກ຅າກຌຌັໄ ເຌທຌັ຋ 16 ຑຶຈຘະຑາ 2020 ຋າໃ ຌ ຋ຄ຺ໄ ທ ຌາງຍາໄຌ ຍາໄຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ງຄັແຈໄ ເນຘໄ າໍຑາຈກຼໃ ທກຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຄຸ ຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍຉໃ ຓບ ກທາໃ :

85 “ຘາໍຖຍັ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຍໄາຌ຋ໃຄ຺ຽຎ ຂບຄ ຑທກຽປ຺າ ຾ຓຌໃ ຉໄບຄແຈຎໄ ຸກຖະຈຓ຺ເນໄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຓ຃ ທາຓຉໃ ຌຉທ຺ເຌກາຌຏະຖິຈ ເນໄນົາງຂຶໄຌ ຍໃໍທໃາຑ ໄຌ຋ໃ ກາຌຏະຖິຈຂບຄຉຌ຺຅ະໜໄບງ ນົ ນົາງກໍຉາຓ ກາຌຎູກ, ກາຌຖໄຼຄຉໄບຄນົາກນົາງ ຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈໜໃຶຄຉໄບຄຌາໍ ເຆໄຽຂ຺ໄາເຌກາຌຏະຖິຈເນໄແຈ຋ໄ ຸກ ຖະຈູຽຑໃ ບຘາໄຄຽຘຈຊະກຈິ຃ບຍ຃ທ຺ເນໄຈຂ ຌຶໄ ຽຎັຌກາໄທໂ”. ຘະນຸົຍ຾ຖໄທ຾ຌທ຋າຄເຌກາຌຎຍັຎຸຄຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ເຌຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຉບໄ ຄແຈຎໄ ະຉິຍຈັຉາຓ຾ຏຌງຸຈ຋ະຘາຈກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌນົກັ, ນບໄ ຄກາຌກະຘິກາໍ ຾ຖະ ຎໃາແຓຽໄຓບ ຄ ຉບໄ ຄແຈຽໄບ຺າເ຅ເຘທໃ າຄ຋ິຈ຋າຄງຸຈ຋ະຘາຈ, ທາຄ຾ຏຌເຌ ກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາດາໃ ຄຖະບຼຈ ຾ຖະ ຘບຈ຃ບໃ ຄ ຿ຈງຓກ າຌ຾ຍຄໃ ຃ທາຓປຍັຏິຈຆບຍເຌກາຌ຅ຈັ ຉຄັໄຎະຉິຍຈັທຼກຄາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ຋ໃ ຈິຌກະຘິກາໍດໃາຄ຅ະ຾຅ຄໄ ຾ຖະ ຖຄ຺ຆຸກງູກໄ າຌຏະຖິຈ ຾ຖະ ຉບໄ ຄແຈຓໄ ກ າຌຐຶກບຍ຺ປຓ຺ຽຉັກຌກິ ກາຌຎຍັຎຸຄ຃ຌຸ ຌະຑາຍຂບຄຈິຌເນ຾ໄ ກຎໃ ະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າ, ບາໍ ຌາຈກາຌຎກ຺຃ບຄຍາໄຌຉບໄ ຄແຈຎໄ ຸກຖະຈຓ຺ເນຑໄໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຓ຃ ທາຓຉໃ ຌຉທ຺ເຌກາຌຏະຖິຈເນນໄ ົາງ ຂຌຶໄ ຍໃໍທາໃ ຑ ໄຌ຋ໃ ກາຌຏະ ຖິຈຂບຄຉຌ຺຅ະໜບໄ ງ ນົ ນົາງກຉໍ າຓ ກາຌຎູກ, ກາຌຖຼໄຄຉບໄ ຄນົາກນົາງ ຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈໜໃຶຄຉບໄ ຄຌາໍເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຏະຖິຈເນແໄຈ຋ໄ ກຸ ຖະຈ.ູ 6. ບະຑິຎາງຏຌ຺ 6.1 ປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຅າກກາຌຘຶກຘາກຼໃ ທກຍັປຍູ ຾ຍຍກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຸຈ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຑຍ຺ທາໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຖະຍຍ຺ຽຘັໄຌ຋າຄ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ ຓກ າຌຌາໍ ເຆຄໄຍ຺ຎະຓາຌຂບຄ ຖຈັຊະຍາຌຽຂ຺ໄາເຌກາຌຑຈັ຋ະຌາ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັໄຌ຋າຄຎດູ າຄ, ກາຌກໃຘໍ າໄຄຽຘັໄຌ຋າຄຎູ ຾ປໃ , ປບໃ ຄຖະຍາງຌາໍໄ ຾ຖະ ຘະຊາຌຂ ຌ຺ຘໃຄ຺; ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎຸກຘາໄຄ ຾ຖະ ຆຸຓຆຌ຺ ຓກ າຌ ຑຈັ຋ະຌາຉາຓຖາໍຈຍັຂບຄ຾ຏຌຄຍ຺ຎະຓາຌກາຌຖຄ຺຋ຶຌຂບຄຖຈັ ຽຑໃ ບກໃຘໍ າໄຄຑ ໄຌຊາຌ຿຃ຄຖາໃ ຄຂບຄ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ຋ໃ ທາຄແທໄຈໃຄັ຋ໃ ຽນັຌທາໃ ຓກ າຌຎຸກຘາໄຄ຋ໃ ດູໃບາແຘ, ປາໄຌ຃າໄ, ປາໄຌບານາຌ, ຉະ ນົາຈ, ຿ປຄປຼຌ, ຿ປຄໝໍ, ຘາໍຌກັຄາຌ຃ະຌະຑຈັ຋ະຌາ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ; ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຎໄບຄ ກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຓຘະນຄຍ຺ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌຑຈັ຋ະຌາຽຑໃ ບຌາໍ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌທຼກຄາຌຂບຄຂຄ຺ຽຂຈ ຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກຌັ຃ທາຘະນຄຍ຺ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ຾ຓຌໃ ກາຌກໃຘໍ າໄຄຘາໍຌກັກບຄຑຌັເນງໃ 584, ກໃຘໍ າໄຄຘາໍ ຌກັກບຄຑຌັຌບໄ ງ 257, ນບໄ ຄກາຌຉາໍນົທຈກຸຓໃ ຃ຄັທຼຄ, ຎໄບຓງາຓ ຾ຖະ ຽຂຈກາຌຽ຃ໃ ບຌແນທຂບຄ ກາໍຖຄັຎໄບຄກຌັຆາຈ-ຎໄບຄກາຌ຃ທາຓຘະນຄຍ຺; ກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ຏະຖິຈກະຘິກາໍ ຾ຓຌໃ ຓກ າຌ ຑຈັ຋ະຌາຘາໍຖຍັເຆຽໄຎັຌຑ ໄຌ຋ໃ ຎກູ ຐຄັ ຾ຖະ ຖຼໄຄຘຈັຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ : ຃ຄັຖຼໄຄຄທ຺, ຃ຄັ

86 ຖຼໄຄ຃ທາງ, ຌາຽຂ຺ໄາ, ແປໃ , ຘທຌນງາໄ, ຘທຌຓຌັຉຌ຺ໄ , ຘທຌໝາກຌຈັ, ຘທຌກທໄ ງ, ຘທຌຂ ໄໝ ໄຌ, ຘທຌນທ຺ຘ ແ຃ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຽຆໃິຄຘບຈ຃ບໃ ຄກຍັ຾ຌທ຃ທາຓ຃ິຈຂບຄ ຌຈຸ ຆະ຅ຕ ຋າໄທແຆຆະຌະ (1997) ຋ໃ ຂຼຌແທທໄ າໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາໝາງຽຊິຄ຃ທາຓ຅ະຽຖ ຌກາໄທໜໄາ຿ຈງ຋ໃທ຺ແຎຽຆໃັຌ: ກາຌຑຈັ຋ະຌາ ໜທໃ ງຄາຌ, ຆຸຓຆຌ຺ ນົ ຎະຽ຋ຈ ຽຆໃິຄຽປັຈເນຘໄໃ ຄຽນໃົ຺າຌຈ ໄ ຂຶໄຌ, ຓ຃ ທາຓ຅ະຽຖ ຌຂຶໄຌ, ຉບຍຘະໜບຄ ຉາຓ຃ທາຓຉບໄ ຄກາຌຂບຄ຃ຌ຺ຘທໃ ຌເນງແໃ ຈຈໄ ງໃິຄຂຶໄຌ ນົ ບາຈ຅ະຽທ຺ໄາແຈທໄ າໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌ ຂະຍທຌກາຌຂບຄກາຌຽ຃ໃ ບຌແນທ຅າກຘະຑາຍຈໄບງກາຌຑຈັ຋ະຌາ ແຎຘູໃຘະຑາຍ຋ໃ ຓກ າຌ ຑຈັ຋ະຌາ ນົ ຽທ຺ໄາບ ກດໃາຄ ໜໃຶຄທາໃ ກາຌຑຈັ຋ະຌາຽຎັຌຂະຍທຌກາຌ຋ໃ ຎໃຼຌ຾ຎຄດູໃຘະຽໜ ດໃາຄຍໃໍດຸຈ ໜິໄຄ. 6.2 ຏຌ຺ແຈປໄຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຈຸ ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄ ຅າກກາຌຘຶກຘາກຼໃ ທກຍັຏຌ຺ແຈປໄຍັ຋າຄຽຘຈຊະກຈິ -ຘຄັ຃ຓ຺຅າກກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະ ຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຑຍ຺ທາໃ ກາຌກາຌຑຈັ຋ະຌາຑ ໄຌ຋ໃ ງຸຈ຋ະຘາຈຎໄບຄກຌັຆາຈ ຽຂຈ຅ຈຸ ຘຓຸ ຃ຄັທຼຄຽປັຈເນຽໄກຈ ຓ຃ ທາຓຘະນຄຍ຺ຘກຸ ນົາງຂຌຶໄ ກາຌຈາໍຖຄ຺ຆ ທິຈຂບຄຑໃໍ຾ຓຎໃ ະຆາຆຌ຺ຓ ຃ທາຓຘະຈທກຘະຍາງ, ກາຌແຎຓານາຘຓູໃ ຃ ທາຓຎບຈແຑ; ຽປັຈເນຽໄກຈ ຓ຃ ທາຓຘະຈທກຘະຍາງ ເຌກາຌ຃ຓ຺ຓະຌາ຃ຓ຺ຂຌ຺ຘໃຄ຺ນົາງຂຶໄຌ ຽຌໃ ບຄ຅າກຓ ຽຘັໄຌ຋າຄຎູດາຄ ຾ຖະ ຎູ຾ປໃ ຽປັຈເນໄຓ ຽຘັໄຌ຋າຄຌາໍເຆແໄຈ຋ໄ ກຸ ຖະຈ,ູ ກາຌແຎຓານາຘຂູໃ ບຄຎະຆາຆຌ຺ເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌຓ຃ ທາຓຘະຈທກ ຾ຖະ ຋ຌັຽທຖາ; ຽປັຈເນໄຓກ າຌຘໃຄ຺ຽຘ ຓກາຌຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄຌຍັຓຌ ໄ ຍັນົາງຂຶໄຌ ຎະຆາຆຌ຺ແຈປໄ ຍັກາຌ ຆຸກງ຋ູໄ າຄຈາໄຌຽຉັກຌກິ ເຌກາຌຎກູ ຾ຖະ ກາຌຖຼໄຄ; ຽປັຈເນຽໄກຈ ຓ຃ ທາຓຘະຽໝ ຑາຍຖະນທາໃ ຄງິຄຆາງເຌ຋ຸກຽຏໃ຺າ, ຋ກຸ ຂຄ຺ຽຂຈທຼກຄາຌ ຾ຖະ ຋ໃທ຺ຘຄັ຃ຓ຺ນົາງຂຶໄຌ, ຎະຆາຆຌ຺ຓຖ າງປຍັ຅າກກາຌ ຏະຖິຈຽຎັຌຘິຌ຃າໄ຋ໃ ຽຑໃ ຓຂຶໄຌ, ຓຽ ປບ ຌດູໃ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຾ໜຌໄ ໜາ ຾ຖະ ຎບຈແຑ, ຓຑ ານະ ຌະປຍັເຆໄ ຾ຖະ ຽ຃ໃ ບຄຓ຋ ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌຏະຖິຈຉາໃ ຄໂ຋ໃ ຓ຃ ທາຓ຋ຌັຘະແໝ; ຘາຓາຈນຸົຈຏບໃ ຌ຃ທາຓ຋ຸກງາກ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ແຈຽໄຎັຌ຅າໍຌທຌນົາງ຃ບຍ຃ທ຺ ຿ຈງທິ຋ ກາຌຘຶກຘາບຍ຺ປຓ຺, ຎຸກຖະຈຓ຺ ຾ຖະ ຆຸກງູໄ ຃ທາຓ຃ທ຺຋ກຸ ງາກຽຎັຌຽ຅຺າໄກາຌຎຍັຎຸຄຆ ທິກາຌຽຎັຌດູໃຈທໄ ງຉຌ຺ຽບຄ; ທຼກຄາຌຘຶກຘາ຋ິກາຌ ຾ຖະ ກຖິ າແຈປໄຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຂຌຶໄ ຽຎັຌກາໄທໂ ຽຎັຌຉຌ຺ໄ ຾ຓຌໃ ບາ຃າຌປຼຌ, ບາ຃າຌ຋ໃ ຑກັ, ບຎຸ ະກບຌ຋ໃ ເຆຽໄຂ຺ໄາເຌກາຌປຼຌ-ກາຌຘບຌ, ຃ູຘບຌ; ທຼກຄາຌຘາ຋າຖະຌະຘກຸ ແຈປໄ ຍັກາຌຑຈັ຋ະຌາຓາຽຎັຌ ກາໄທໂ ຽຆໃິຄຘາຓາຈປຍັຎະກຌັເນ຋ໄ ກຸ ຃ຌ຺ແຈຽໄຂ຺າຽຊິຄກາຌຍໍຖິກາຌປກັຘາຘຂຸ ະຑາຍ, ກາຌຍໍຖິກາຌ ຅າກ຿ປຄໝໍກຸຓໃ ຍໄາຌ ຾ຖະ ຘຸກຘາຖາ, ປຍັຎະກຌັເນໄ຾ຓງໃ ິຄຽກ ຈຖູກດໃາຄຎບຈແຑ; ທຼກຄາຌ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ ຾ຖະ ຆຌ຺ຽຏໃ຺າແຈຓໄ ກ າຌບະຌປຸ ກັ ຾ຖະ ຽຘ ຓຂະນງາງຓຌູ ຽຆບ ໄ ທຈັ຋ະຌະ຋າໍ-ຎະຽຑຌ ຂບຄຎະຆາຆຌ຺ຍຌັຈາຽຏໃ຺າເຌ຾ຉຖໃ ະຍາໄຌ, ຽຘ ຓຘາໄຄ຃ທາຓຘາຓກັ຃ ຎບຄຈບຄຖະນທາໃ ຄຽຏໃ຺າດໃາຄ຾