ดาวต่าง ๆ ในระบบสุริยะ

ดาวตา่ ง ๆ ในระบบสรุ ยิ ะ

ดาวเคราะหแ์ คระ (Dwarf Planets) เป็นดาวเคราะห์ประเภทหนึ่งท่ีอยู่ในวง
โคจรรอบดาวฤกษ์ และมีมวลเพยี งพอทจ่ี ะมแี รงโนม้ ถว่ งของตวั เองทาให้รปู ทรงมี
สมดุลเกือบเปน็ ทรงกลม แต่ไม่สามารถควบคุมแรงดึงดูดและวงโคจรของส่ิงต่าง ๆ
ท่อี ยูร่ อบวงโคจรของตนเองได้

ในปจั จบุ นั มีวัตถุบนทอ้ งฟา้ ทจ่ี ดั เป็นดาวเคราะห์แคระ ได้แก่ ดาวพลูโต
ดาวซรี สี ดาวอีรสิ

9 ดาวพลโู ต
วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ป.๔

1

ดาวเคราะห์นอ้ ย (asteroids) เป็นวัตถุทางดาราศาสตรท์ ี่มขี นาดเล็กกวา่
ดาวเคราะห์แต่มขี นาดใหญก่ ว่าสะเกด็ ดาว และไมใ่ ชด่ าวหาง หรอื อาจ
เกิดขน้ึ จากกลุ่มวตั ถุทไ่ี ม่สามารถรวมตัวกนั เป็นดาวเคราะหไ์ ด้สําเร็จ
ดาวเคราะห์นอ้ ยจํานวนมากอยู่ในวงโคจรรูปวงรี ระหว่างดาวอังคารกับ
ดาวพฤหสั บดี เรยี กวา่ แถบดาวเคราะหน์ ้อย (asteroid belt)

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ป.๔

แถบดาวเคราะหน์ ้อยในระบบสรุ ยิ ะ

ภาพจาํ ลองดาวเคราะหน์ ้อยพ่งุ เข้าชนโลกบริเวณคาบสมทุ รยูคาทนั
และใตอ้ า่ วเม็กซิโก ในยุคครีเทเชียส (Cretaceous) ประมาณ 65 ลา้ นปที ่แี ลว้
สง่ ผลให้เกดิ การทาํ ลายล้างสภาพแวดลอ้ มบนโลกอยา่ งรนุ แรง จนทําใหเ้ กดิ การ
สญู พันธุค์ รั้งใหญข่ องสงิ่ มีชวี ิตบนโลก โดยเฉพาะไดโนเสาร์ ซึง่ เปน็ สิ่งมชี ีวิตที่
เจริญที่สดุ ในช่วงเวลานั้น

ดาวหาง (Comet) คอื วตั ถทุ ่มี ีแกนกลางหรือนิวเคลียส ประกอบดว้ ย
นํา้ แข็ง แก๊สคารบ์ อนไดออกไซด์ มเี ทน แอมโมเนีย และฝุน่ มแี หลง่ กําเนดิ
จากขอบของระบบสุรยิ ะและโคจรรอบดวงอาทิตย์ เมื่อเข้าใกลด้ วงอาทิตย์
ส่วนท่ีเป็นนํ้าแขง็ จะระเหดิ เป็นแกส๊ มีชน้ั ฝนุ่ ฝ้ามัวล้อมรอบและลากยาว
ดูมีลกั ษณะเป็นหาง

ตน้ กําเนดิ ของดาวตก ผีพุง่ ไต้ และอุกกาบาตล้วนมาจาก สะเก็ดดาว
(meteoroid) ซึ่งเปน็ ช้ินสว่ นของหนิ หรือโลหะทแ่ี ตกหกั หรือหลุดมาจาก
ดาวเคราะห์น้อยหรอื ดาวหางในระบบสุริยะ เมือ่ สะเก็ดดาวเคล่อื นทเี่ ขา้ สู่
ชั้นบรรยากาศของโลกจะทาํ ใหเ้ กดิ การแตกตวั ของไอออนของอนุภาค
ในบรรยากาศ เกดิ ความร้อนและแสงสว่างจนทาํ ใหส้ ะเกด็ ดาวเกิดการลกุ ไหม้
จนหมดกอ่ นตกลงบนพ้ืนผิวโลก เรียกว่า ดาวตก หรอื ผพี งุ่ ไต้ (meteor)

ดาวตก หรือผีพุ่งไต้

หากสะเก็ดดาวจาํ นวนมากเคลือ่ นทเี่ ข้าสู่ชน้ั บรรยากาศของโลก
พรอ้ ม ๆ กนั หรอื ในเวลาใกล้เคียงกนั จะเกดิ ฝนดาวตก (meteor shower)
เป็นปรากฏการณท์ ่ีทาํ ใหเ้ ราเห็นดาวตกท่ีเกดิ ขน้ึ จาํ นวนมากในอัตราทถ่ี กี่ วา่ ปกติ

หากแสงสว่างจากการลกุ ไหม้ของสะเก็ดดาวจ้ามากจะเรยี กว่า ลูกไฟ
(fireball) อาจมสี ีแตกต่างกนั ขนึ้ อย่กู บั องคป์ ระกอบทางเคมขี องสะเก็ดดาว

ปรากฏการณฝ์ นดาวตก

หากสะเกด็ ดาวมขี นาดใหญ่จนทําให้เหลือเศษชิ้นส่วนจากการเผาไหม้
ตกลงบนพ้นื ผิวโลกจะเรียกว่า อุกกาบาต (meteorite) หากอกุ กาบาต
มีขนาดใหญม่ ากย่อมทาํ ใหเ้ กดิ ความเสียหายกับพ้ืนผวิ โลกและส่งิ มีชีวติ
บนโลกได้มาก ดงั จะเหน็ ได้จากรอ่ งรอยหลุมอุกกาบาต

อุกกาบาตทตี่ กลงบนพื้นผิวโลก

หลมุ อุกกาบาตขนาดเสน้ ผ่านศนู ย์กลางประมาณ 1 กโิ ลเมตร
ในรัฐแอริโซนา ประเทศสหรฐั อเมริกา