Ikatan Kimia

Ikatan Kimia

HURIN INSYIRAH BINTI MD NAJIP

Asas Pembentukan Sebatian

Sebatian terbentuk apabila dua atau lebih unsur bergabung .

 Tiada sebatian terbentuk apabila gas adi bergabung dengan unsur dari kumpulan 1 - 17, ini kerana gas
adi wujud sebagai gas monoatom dan tidak reaktif secara kimia kerana sudah mencapai susunan

.elektron duplet dan oktet yang stabil

 Namun , bagi atom unsur lain , kestabilan susunan elektron boleh dicapai melalui pemindahan dan
perkongsian elekton

Jenis Ikatan

01 Ikatan kimia 02 Ikatan Hidrogen
04 Ikatan Logam
- Ikatan ion
- Ikatan kovelen

03 Ikatan Datif

Ikatan Ion

 Ikatan ion terbentuk melalui pemindahan elektron antara atom logam dengan
atom bukan logam.

 Daya elektrostatik antara ion positif dan ion negatif membentuk ikatan ion .
 Atom unsur yg melepaskan elekton membentuk ion positif & atom yg menerima

membentuk ion negatif untuk mencapai susunan elektron oktet atau duplet yg
stabil .

 Ikatan ion terbentuk antara atom – atom daripada Kumpulan 1, 2 & 3 ( logam )
dengan atom dari Kumpulan 15, 16 & 17 ( bukan logam )

Pembentukan Ion

 Atom-atom bukan logam daripada Kumpulan 15. 16, dan 17 Jadual Berkala masing-masing

mempunyai 5, 6, dan 7 elektron valens.

 Dalam tindak balas kimia, atom-atom bukan logam ini cenderung untuk menerima elektron ke

dalam petala terluar untuk mencapai susunan elektron yang stabil. Jadi, ion negatif ( anion )
terbentuk.

o Ion positif biasanya terbentuk daripada atom logam.

o Atom Logam biasanya terdiri daripada Kumpulan 1, 2, dan 13 dan masing – masing mempunyai 1,

2, dan 3 elektron valens.

o Dalam tindak balas kimia, atom-atom unsur ini cenderung untuk melapaskan semua elektron

valens untuk mencapai susunan elektron yang stabil.

o Selepas melepaskan elektron, bilangan protonnya melebihi bilangan elektron, maka atom itu akan

membentuk ion positif ( kation ).

—Pembentukan ikatan Ion -

-Rajah di atas menunjukkan pembentukan ikatan ion di antara natrium dan klorin
- Susunan elektron atom natrium ialah 2.8.1, iaitu bukan oktet (tidak stabil).
- Untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil, atom natrium menderma/melepaskan satu elektron dan membentuk ion
natrium yang bercas +1.
-Bagi atom klorin pula, susunan elektronnya ialah 2.8.7, juga bukan oktet dan tidak stabil.
-Untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil, atom klorin menerima satu elektron daripada natrium dan membentuk ion
klorida yang bercas -1.
-Ion natrium dan ion klorida ditarik dengan daya elektrostatik yang kuat . Ikatan yang terbentuk dinamakan ikatan ion

Ikatan kovalen

 Ikatan kovelen terbentuk apabila atom- atom bukan logam terikat bersama ( Atom – atom dari
kumpulan 14, 15, 16 dan 17 )

 Ikatan terbentuk apabila dua atau lebihatom yang sama atau berlainan berkongsi elektron valens
untuk mencapai susunan elektron duplet dan oktet yang stabil

Ikatan Tunggal Ikatan Ganda Dua Ikatan Ganda Tiga

Ikatan tunggal terbentuk Ikatan ganda dua terbentuk Ikatan ganda tiga apabila
apabila dua atom berkongsi apabila dua atom berkongsi dua atom berkongsi tiga

sepasang elektron dua pasang elektron pasang elektron

Contoh setiap jenis 2) Ikatan Ganda Dua
ikatan kovelen
- Atom oksigen memerlukan dua pasang elektron untuk
1) Ikatan Tunggal mencapai susunan elekton oktet yang stabil
-Atom Hidrogen memerlukan sepasang elektron untuk -Atom Nitrogen memerlukan tiga pasang elektron untuk mencapai
susunan elektron oktet yang stabil
mencapai susunan elektron duplet yang stabil

3) Ikatan Ganda
Tiga

Ikatan Hidrogen

Daya tarikan antara atom hidrogen , H yang mempunyai ikatan dengan atom yang tinggi
keelektonegatifan , iaitu nitrogen , N oksigen, O atau florida di dalam molekul lain.
Contonya, molekul air , H2O boleh membentuk ikatan hidrogen sesama molekul air , H2O.

Contohnya : Ikatan kovelen Peranan Ikatan Hidrogen dlm Kehidupan Harian:

 Atom Oksigen mempunyai Kerana atom hidrogen , H dan  Membentuk dimensi molekul protein o Sebatian dalam
oksigen O terikat dengan  Mewujudkan ketegangan permukaan air bentuk cecair
keelektronegatifan yg tinggi berkongsi elekton antara mencapai takat didih
satu sama lain .  Membolehkan ais terapung apabila daya
 Daya tarikan yang terhasil antara atom  Menjadi pelarut yang baik
Kesan tarikan antara molekul
hidrogen , H di dalam molekul air dengan Ikatan dapat diatasi.
atom oksigen , O dari molekul lain Hidrogen
membentuk ikatan Hidrogen ke atas o Lebih banyak tenaga
Sifat Fizik haba diperlukan untuk
Bahan : mengatasi daya
tarikan van der Waals

yang lemah di samping
memutuskan
ikatan hidrogen.

o Oleh itu, takat didih
etanol, C2H5OH
adalah tingg

Ikatan Datif Contoh :

Ikatan datif atau ikatan koordinat
merupakan sejenis ikatan kovalen yang

mana pasangan elektron
yang dikongsi berasal daripada satu

atom sahaja

Ikatan Logam

  Atom logam tersusun secara rapat dan teratur dalam keadaan pepejal.

Elektron valens atom logam boleh didermakan dengan mudah dan boleh dinyahsetempatkan walaupun

 dalam keadaan pepejal.
 Ion logam yang bercas positif terbentuk apabila elektron valens dinyahsetempatkan.

Semua elektron valens yang dinyahsetempatkan boleh bergerak bebas di antara struktur logam dan
 membentuk lautan elektron.
Daya tarikan elektrostatik antara lautan elektron dan ion logam bercas positif membentuk ikatan logam

Kekonduksikan elektrik logam

• Apabila elektron pada atom logam dinyahsetempatkan di dalam lautan elektron, logam dapat
mengkonduksikan elektrik.

• Elektron yang bergerak bebas di dalam struktur logam membawa cas dari terminal negatif ke
terminal positif
apabila elektrik dibekalkan.

Sebatian Ion dan Sebatian kovelen

Sifat Sebatian Ion SebatianKovalen

K e k o n d u k s i an Tidak boleh mengkonduksikan elektrik dalam Tidak boleh mengkonduksikan
elektrik keadaan pepejal elektrik dalam semua keadaan.
tetapi boleh mengkonduksikan elektrik
Keterlarutandi dalam keadaan leburan dan larutan akueus Tidak boleh larut di dalam air
dalamAir dan tetapi boleh larut
Pelarut Organik Larut di dalam air tetapi tidak di dalam pelarut organik.
boleh larut di dalam pelarut organik.
Mempunyai takat lebur dan takat
Takat Lebur Mempunyai takat lebur dan takat didih yang didih yang rendah.
dan tinggi. Oleh itu, sebatian ion Oleh itu, molekul ringkas sebatian
TakatDidih tidak meruap dengan mudah. kovalen meruap dengan mudah

-Molekul Ringkas - Struktur Sebatian Kovelen

-Molekul Gergasi -

Contoh

 Struktur yang kecil dan ringkas, boleh Sturktur  Struktur yang sangat besar,
didapati dalam bentuk pepejal, Ikatan Kimia biasanya didapati dalam bentuk
cecair atau gas. Takat Lebur pepejal.
& takat didih
Ikatan kovalen yang kuat di dalam Ikatan kovalen yang kuat di dalam
molekul dan daya tarikan van der molekul sahaja. Tiada daya tarikan van
Waals yang lemah antara molekul. der Waals antara molekul kerana
struktur gergasinya.
• Rendah kerana hanya sedikit haba
diperlukan untuk mengatasi daya tarikan • Tinggi kerana banyak haba diperlukan
van der Waals yang lemah antara molekul untuk memutuskan ikatan kovalen
yang kuat.

Kegunaan Sebatian Ion dan Sebatian Kovalen dalam Kehidupan
Harian

Sektor Perindustrian Sektor Perubatan

Cat mengandungi sebatian kovelen Sektor Pertanian Sebatian ion natrium bikarbonat, NaHCO3
seperti pigmen dan pelarut digunakan di dalam antacid untuk
turpentin melegakan gastrik

Sebatian ion ammonium nitrat, NH4NO3 dan kalium Kegunaan Rumah
klorida, KCl digunakan di dalam baja.

Detergen mengandungi sebatian ion natrium
klorat(V), NaClO3 yang digunakan untuk kerja

pembersihan rumah

Terima Kasih !!!