การปฏิบัติตน 4. การดำรงชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

เอกสารประกอบการประเมนิ การเตรียมความพรอ้ มและพฒั นาอยา่ งเข้ม ต้าแหนง่ ครูผูช้ ว่ ย 1

รายงานผลการปฏิบตั ิการการเตรียมความพร้อมและพัฒนาอย่างเขม้ ต้าแหน่งครูผ้ชู ่วย
องคป์ ระกอบที่ 1 การปฏิบัตติ น

หมวดที่ 1 วนิ ัย คุณธรรม จรยิ ธรรมและจรรณยาบรรณวิชาชีพครู

________________________________________________________________________________________________________________________

4. การดา้ รงชีวิตตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

ตวั ชวี ัดท่ี 4.1 มคี วามรู้ ความเข้าใจเก่ยี วกบั หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
การมีความรู้ ความเข้าใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นสิ่งสาคัญ เพราะนอกจากเป็น

พืน้ ฐานในการดารงตน ยงั ต้องนามาใช้ประพฤติปฏบิ ตั ิเพ่อื เปน็ แบบอย่างท่ีดีให้กับนักเรียนอีกด้วย ซึ่งสังคมใน
ปัจจุบันมีความแตกต่างจากสังคมในอดีตไปมาก เป็นสังคมแห่งวัตถุนิยมมากย่ิงข้ึน ดังน้ันหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงจึงมีความสาคัญ ท่ีจะช่วยให้เราได้ตระหนักถึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่ใช้จ่ายเกินตัว และ
สามารถช่วยประเทศชาติให้รอดพ้นภาวะวกิ ฤติเศรษฐกจิ ซ่งึ หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตามท่ีข้าพเจ้า
เข้าใจ มหี ลกั การดว้ ยกัน ดังตอ่ ไปนี้

1. หลักการ 3 หว่ ง ได้แก่
1. พอประมาณ ความพอดีต่อความจาเป็น และเหมาะสมกับฐานะของตนเองสังคม

ส่ิงแวดล้อม รวมทัง้ วฒั นธรรมในแตล่ ะทอ้ งถิ่น ไมม่ ากเกินไป ไม่น้อยเกินไป และต้องไม่เบียดเบียนตนเองและ
ผ้อู ื่น

2. ความมีเหตุผล การตัดสินใจดาเนินการเรื่องต่างๆ อย่างมีเหตุผลตามหลักวิชาการ
หลกั กฎหมาย หลักศีลธรรมจรยิ ธรรม และวัฒนธรรมทดี่ งี าม โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยท่ีเก่ียวข้อง ตลอดจน
คานึงถึงผลทค่ี าดว่าจะเกดิ ขนึ้ จากการกระทาน้ันๆ อยา่ งรอบรู้และรอบคอบ

3. มีภูมคิ ุม้ กนั ในตัวท่ีดี การเตรียมตัวให้พร้อมรับต่อผลกระทบและการเปล่ียนแปลงในด้าน
ตา่ งๆ ไมว่ า่ จะเป็นด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรม เพ่ือให้สามารถปรับตัวและรับมือได้อย่าง
ทันท่วงที

2. เง่อื นไขคณุ ธรรม 2 ประการ ไดแ้ ก่
1. เงอ่ื นไขคุณธรรม ทจ่ี ะต้องสร้างเสรมิ ให้เป็นพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ ประกอบด้วย ด้าน

จิตใจ คอื การตระหนกั ในคณุ ธรรม รผู้ ดิ ชอบช่วั ดี ซ่ือสัตย์สุจริต ใช้สติปัญญาอย่างถูกต้องและเหมาะสมในการ
ดาเนินชีวิต และด้านการกระทา คือมีความขยันหมั่นเพียร อดทน ไม่โลภ ไม่ตระหน้ี รู้จักแบ่งปัน และ
รบั ผิดชอบในการอย่รู ว่ มกับผ้อู นื่ ในสงั คม

2. เงอ่ื นไขความรู้ ประกอบดว้ ยการฝึกตนให้มีความรอบรู้เก่ียวกับวิชาการต่างๆ ที่เก่ียวข้อง
อย่างรอบด้าน มีความรอบคอบ และความระมัดระวังท่ีจะนาความรู้ต่างๆ เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยง
กัน เพอ่ื ประกอบการวางแผน และในข้นั ปฏบิ ัติ

โรงเรียนบ้านนา้ ใสเทยี่ มแข้ จัดท้าโดย นายศราวุธ หงสจ์ มุ พล

เอกสารประกอบการประเมนิ การเตรียมความพรอ้ มและพฒั นาอย่างเขม้ ตา้ แหน่งครผู ู้ชว่ ย 2

ตัวชีวัดที่ 4.2 มีการน้าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับประยุกต์ใช้ในการจัดการเรียนรู้ใน
ห้องเรียน

ข้าพเจ้าจึงเห็นความสาคัญของการออม การพอใจในส่ิงที่ตนมี และการใช้ชีวิตอยู่บนรากฐานของ
ความพอเพียงว่ามีความสาคัญต่อการดารงชีวิตอย่างไร ดังนั้น ข้าพเจ้าจึงมีการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงมาปรับใชใ้ นหอ้ งเรยี น ดังต่อไปนี้

1. ด้านจิตใจ มีจิตใจเข้มแข็ง มีจิตสานึกท่ีดี เอ้ืออาทร เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่า ประโยชน์
ส่วนตวั ให้ความสาคัญกับประโยชนส์ งู สุดของผูเ้ รียน

2. ด้านสังคมและวัฒนธรรม ช่วยเหลือเก้ือกูลกัน รู้รัก สามัคคี สร้างความเข้มแข็งในห้องเรียน และ
รักษาเอกลักษณ์ ภาษา ภมู ิปญั ญา และวฒั นธรรมไทย

3. ดา้ นทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิง่ แวดลอ้ ม รจู้ ักใชแ้ ละจัดการอย่างฉลาดและรอบคอบ ฟ้ืนฟูทรัพยากร
เพอื่ ใหเ้ กดิ ความย่ังยืนและคงอยู่ ช่วั ลกู หลาน เช่น การใช้น้าอย่างประหยัด ปิดไฟเมื่อไม่ใช้งาน ขึ้นลงช้ันเดียว
ใช้บันไดแทนลิฟต์

4. ดา้ นเทคโนโลยี รู้จักใชเ้ ทคโนโลยที เี่ หมาะสม สอดคล้องกับความต้องการและสภาพแวดล้อม พัฒนา
เทคโนโลยจี ากภมู ิปัญญาชาวบ้าน เพอื่ สง่ เสรมิ การเรยี นรขู้ องผู้เรียน

ซ่ึงการสง่ เสรมิ ใหน้ กั เรยี นนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้นั้น ครูจะต้องเป็นต้นแบบที่ดี โดย
ใหค้ วามรู้ ให้นกั เรียนเกิดความรู้ ความเข้าใจก่อน และให้แนวทางให้นักเรียนนาไปประยุกต์ใช้ หากทุกคนใน
สงั คมสามารถนาปรัชญาของเศรษฐกจิ ไปประยกุ ต์ใช้ได้ สังคมกจ็ ะเกิดความสุข ความสมดุล และความยั่งยืนใน
ทกุ ดา้ น

ตัวชีวดั ท่ี 4.3 มีการนา้ หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรบั ประยุกต์ใช้กับภารกจิ ท่ีได้รับมอบหมายอื่น
ขา้ พเจา้ มีความเชื่อเสมอวา่ การมอี าชีพ “ครู” ซึ่งเป็นอาชีพท่ีมีลักษณะพิเศษแตกต่างจากอาชีพอื่น คือ

ต้องดารงตนเป็นแบบอย่างได้ในทุกเรื่อง ท้ังเรื่องงานและเร่ืองท่ีเกี่ยวกับชีวิตส่วนตัว ข้าพเจ้าจึงได้ปฏิบัติตน
โดยมีการนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ไปปรบั ประยุกต์ใช้กับภารกิจที่ได้รบั มอบหมายอนื่

การนาหลักเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้น้นั ข้ันแรก ต้องยดึ หลกั "พงึ่ ตนเอง" คือพยายามพ่ึงตนเองให้ได้ก่อน
ในแตล่ ะครอบครัวมีการบริหารจัดการอย่างพอดี ประหยัดไม่ฟุมเฟือย สมาชิกในครอบครัวแต่ละคนต้องรู้จัก
ตนเอง เชน่ ขอ้ มูล รายรบั -รายจ่าย ในครอบครวั ของตนเอง สามารถรกั ษาระดับการใช้จ่ายของตน ไม่ให้เป็น
หนี้ และรจู้ กั ดงึ ศักยภาพในตวั เองในเร่ืองของปจั จยั ส่ใี หไ้ ดใ้ นระดบั หนงึ่

การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่างพอเพียง" คือ ดาเนินชีวิตโดยยึด หลักทางสายกลางให้อยู่ได้
อย่างสมดุล คอื มีความสุขทแี่ ท้ ไม่ให้รู้สึกขาดแคลน จนต้องเบียดเบียนตนเอง หรือดาเนินชีวิตอย่างเกินพอดี
จนต้องเบียดเบยี นผู้อื่นหรอื เบยี ดเบียนส่ิงแวดลอ้ ม ขา้ พเจา้ มกี ารนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับ
ประยุกตใ์ ชก้ ับภารกจิ ท่ไี ด้รับมอบหมายอ่ืนโดย

1. ยึดหลัก พออยู่ พอกิน พอใช้
2. ยึดความประหยดั ตัดทอนค่าใชจ้ า่ ย ลดความฟุมเฟือยในการดารงชีวิต

โรงเรียนบา้ นนา้ ใสเทย่ี มแข้ จัดทา้ โดย นายศราวธุ หงส์จุมพล

เอกสารประกอบการประเมนิ การเตรียมความพรอ้ มและพัฒนาอยา่ งเขม้ ต้าแหน่งครผู ้ชู ่วย 3

3. ยดึ ถือการประกอบอาชีพดว้ ยความถกู ตอ้ งและสจุ ริต
4. ละเลกิ การแก่งแยง่ ผลประโยชนแ์ ละแขง่ ขันในการปฏบิ ตั หิ นา้ ที่
5. ต้งั สติท่มี น่ั คง รา่ งกายท่แี ขง็ แรง ปัญญาท่ีเฉียบแหลม นาความรู้ ความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง เพ่ือ
ปรบั วิถีชีวิตสกู่ ารพัฒนาท่ยี ่ังยืน

ตัวชีวัดท่ี 4.4 มกี ารนา้ หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรบั ประยกุ ตใ์ ช้กับการด้ารงชวี ิตของตนเอง
หลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงตั้งอยู่บนพ้ืนฐานของทางสายกลาง ข้าพเจ้าจึงมีการนาหลักปรัชญา

ของเศรษฐกิจพอเพยี งมาปรับใช้กบั การดารงตนเอง ดังนี้
1. ยึดความประหยัด ตัดทอนค่าใช้จ่ายในทุกด้าน ลดละความฟุมเฟือยในการดารงชีพอย่างจริงจัง

ดังพระราชดารัสว่า “ความเปน็ อยู่ท่ีต้องไมฟ่ งูุ เฟอู ต้องประหยัดไปในทางที่ถกู ต้อง”
2. ยดึ ถอื การประกอบอาชพี ดว้ ยความถูกตอ้ ง สุจรติ แม้จะตกอย่ใู นภาวะขาดแคลนในการดารงชีพก็

ตาม ดังพระราชดารัสที่ว่า ความเจริญของคนท้ังหลาย ย่อมเกิดมาจากการประพฤติชอบและการหาเลี้ยงชีพ
ชอบเปน็ หลักสาคัญ

3. ละเลิกการแก่งแย่งผลประโยชน์ และแข่งขันกันในทางการค้าขาย ประกอบอาชีพแบบต่อสู้กัน
อย่างรุนแรงดังอดีต ซ่ึงมีพระราชดารัสเรื่องนี้ว่า “ความสุขความเจริญอันแท้จริงนั้น หมายถึงความสุขความ
เจริญทบ่ี คุ คลแสวงหามาได้ดว้ ยความเป็นธรรมท้ังในเจตนา และการกระทา ไม่ใช่ได้มาด้วยความบังเอิญ หรือ
ด้วยการแก่งแย่งเบยี ดบงั มาจากผอู้ ื่น”

4. ไม่หยดุ น่ิงทจ่ี ะหาทางให้ชีวิตหลุดพ้นจากความทุกข์ยากคร้ังนี้ โดยต้องขวนขวายใฝุหาความรู้ให้
เกดิ มรี ายได้เพม่ิ พูนขึน้ จนถงึ ขนั้ พอเพยี งเป็นเปาู หมายสาคญั พระราชดารสั ตอนหนึง่ ทใี่ ห้ความชัดเจนว่า “การ
ท่ีต้องการให้ทุกคนพยายามท่ีจะหาความรู้ และสร้างตนเองให้ม่ันคงนี้เพื่อตนเอง เพ่ือท่ีจะให้ตัวเองมีความ
เปน็ อยู่ทก่ี า้ วหนา้ ท่มี ีความสุข พอมีพอกนิ เปน็ ขั้นหนงึ่ และขัน้ ต่อไป ก็คอื ใหม้ ีเกียรตวิ ่ายืนไดด้ ว้ ยตนเอง”

5. ปฏิบัติตนในแนวทางท่ีดีลดละสิ่งชั่วให้หมดส้ินไป ทั้งน้ีด้วยสังคมไทยที่ล่มสลายลงใน
คร้ังนี้ เพราะยังมีบุคคลจานวนมิใช่น้อยที่ดาเนินการโดยปราศจากละอายต่อแผ่นดิน พระบาทสมเด็จพระ
เจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระราโชวาท ว่า “พยายามไม่ก่อความช่ัวให้เป็นเคร่ืองทาลายตัว ทาลายผู้อื่น
พยายามลดพยายามละความชว่ั ท่ตี ัวเองมอี ยู่ พยายามก่อความดีให้แก่ตัวอยู่เสมอ พยายามรักษา และเพิ่มพูน
ความดที ีม่ อี ยูน่ น้ั ให้งอกงามสมบูรณข์ ึน้ ”

6. ทาตนให้เป็นท่ีพึ่งตนเอง มีจิตสานึกที่ดี สร้างสรรค์ให้ตนเองและชาติโดยรวม มีจิตใจเอ้ืออาทร
ประนีประนอม เห็นประโยชน์ส่วนรวมเปน็ ทีต่ งั้

7. ช่วยเหลอื เกอื้ กลู กนั
8. ใช้และจัดการทรัพยากรอย่างฉลาด พรอ้ มทงั้ หาทางเพิ่มมูลคา่ โดยให้ยึดอยบู่ นหลกั การของความ
ยงั่ ยืน
9. เลอื กใช้เทคโนโลยเี ฉพาะทสี่ อดคลอ้ งกับความตอ้ งการ และสภาพแวดล้อม และพัฒนาเทคโนโลยี
จากภมู ิปญั ญาของเราเอง

โรงเรียนบา้ นน้าใสเท่ยี มแข้ จัดท้าโดย นายศราวธุ หงสจ์ มุ พล

เอกสารประกอบการประเมินการเตรียมความพรอ้ มและพฒั นาอยา่ งเข้ม ต้าแหนง่ ครผู ูช้ ่วย 4

10. เข้าร่วมงานด้านอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย ประเพณีของท้องถิ่น ร่วมงานบุญกุศล
ร่วมกจิ กรรมที่หนว่ ยงานจัดข้ึน เช่น การทอดกฐิน การทอดผ้าปุา การบริจาคทรัพย์ และวันสาคัญอ่ืน ๆ การ
แต่งกายจะแตง่ กายด้วยผ้าพ้ืนเมอื ง ผา้ ไทย และการดารงชวี ติ ประจาวนั เลอื กใชว้ ัสดุท่ชี ่วยลดภาวะโลกรอ้ น

ตัวชีวัดที่ 4.5 เป็นแบบอย่างในการน้าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับประยุกต์ใช้กับภารกิจ
ตา่ งๆ หรอื การด้ารงชวี ติ ของตน

ข้าพเจ้ามคี วามเชอ่ื เสมอวา่ การมอี าชพี “ครู” ซ่ึงเปน็ อาชพี ทมี่ ลี กั ษณะพิเศษแตกต่างจากอาชีพอื่น คือ
ต้องดารงตนเป็นแบบอย่างได้ในทุกเร่ือง ทั้งเรื่องงานและเรื่องท่ีเกี่ยวกับชีวิตส่วนตัว ข้าพเจ้าจึงได้ปฏิบัติตน
เป็นแบบอย่างในการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปปรับประยุกต์ใช้กับภารกิจต่างๆ หรือการ
ดารงชวี ติ ของตน ดังน้ี

1. รักษาศลี ห้า
2. เขา้ วดั ฟังธรรมตามกาล
3. ร่วมในกจิ กรรมวนั สาคญั ทางศาสนาตา่ ง ๆ
4. เว้นจากการกระทาช่วั ต่าง ๆ กระทาแต่ความดี
5. ประพฤติตนอยใู่ นศีลในธรรม
6. ทาบุญตักบาตรในวันสาคัญตา่ ง ๆ
7. ประพฤติตนเป็นแบบอยา่ งทางศาสนา
8. เคารพพอ่ แม่ ครู อาจารย์ และผู้มพี ระคุณ
9. กตญั ญูต่อผ้มู ีพระคุณ

โรงเรยี นบา้ นน้าใสเท่ียมแข้ จัดท้าโดย นายศราวุธ หงสจ์ มุ พล

เอกสารประกอบการประเมินการเตรยี มความพรอ้ มและพัฒนาอย่างเข้ม ตา้ แหนง่ ครูผ้ชู ว่ ย 5

ภาคผนวก

โรงเรียนบา้ นนา้ ใสเท่ยี มแข้ จดั ทา้ โดย นายศราวุธ หงส์จมุ พล

เอกสารประกอบการประเมินการเตรยี มความพรอ้ มและพัฒนาอยา่ งเข้ม ต้าแหนง่ ครผู ู้ชว่ ย 6

โรงเรียนบา้ นนา้ ใสเท่ยี มแข้ ร่วมกิจกรรมในวันสาคัญทางพทุ ธศาสนา

จดั ท้าโดย นายศราวธุ หงสจ์ ุมพล