หน่วยที่ 5 กำเนิดระบบสุริยะและการแบ่งเขตบริวารรอบดวงอาทิตย์

45

เกณฑ์การใหค้ ะแนน

1. เกณฑ์การให้คะแนน (ข้อละ 2 คะแนน)

ระดับคะแนน รายการ
2 ตอบคาถามและอธิบายได้ถูกตอ้ ง และครบถว้ น
1 ตอบคาถามไดถ้ ูกต้องอธบิ ายไม่ถูกต้อง หรือไม่ครบถว้ น
0 ตอบคาถามไดไ้ ม่ถูกต้องหรือไม่ตอบ

2. เกณฑ์การประเมิน

ระดบั คะแนน รายการ แปลความหมาย
8 - 10 ดี 3
6–7 2
0–5 พอใช้ 1
ปรับปรุง

คะแนนเต็ม 10 คะแนน ได้คะแนน คะแนน

หมายเหตุ ผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม (ต้องได้คะแนน 8 คะแนนขน้ึ ไป)

3. ผลการประเมนิ

 ผา่ น
 ไม่ผา่ น

ลงชือ่ ผู้ประเมนิ
(นายอดุล ดือราแม)

46

คาช้ีแจง ให้นกั เรียนตอบคาถามเกย่ี วกบั เขตเอื้อชวี ิตให้ถูกตอ้ ง
1. ในระบบสุรยิ ะบริเวณใดเป็นเขตเอ้ือชีวิต เพราะเหตใุ ด
2. ดาวเคราะหใ์ นระบบสุรยิ ะท่เี อ้ือต่อการดารงชวี ิตของสิ่งมีชวี ิต ควรมีลกั ษณะแบบใด
3. อธบิ ายลกั ษณะของของดาวเคราะหท์ น่ี ักดาราศาสตร์ค้นพบ

3.1 ดาวเคราะห์เคพเลอร์ 425b
3.2 ดาวเคราะห์ Proxima – b
3.3 ดาวเคราะห์ Trappist-1

47

เกณฑ์การใหค้ ะแนน

1. เกณฑ์การใหค้ ะแนน (ข้อละ 3 คะแนน)

ระดับคะแนน รายการ
3 ตอบคาถามและอธิบายไดถ้ ูกตอ้ ง และครบถว้ น
2 ตอบคาถามถกู แต่อธบิ ายถูกตอ้ ง แตไ่ มค่ รบถ้วน
1 ตอบคาถามถูกต้อง แต่อธบิ ายไมถ่ ูกตอ้ ง หรือไมค่ รบถ้วน
0 ตอบคาถามไดไ้ มถ่ ูกต้องหรือไม่ตอบ

2. เกณฑก์ ารประเมนิ

ระดบั คะแนน รายการ แปลความหมาย
5-6 ดี 3
3–4 2
0–2 พอใช้ 1
ปรบั ปรุง

คะแนนเต็ม 6 คะแนน ไดค้ ะแนน คะแนน

หมายเหตุ ผา่ นเกณฑ์ร้อยละ 80 ของคะแนนเต็ม (ต้องได้คะแนน 5 คะแนนขน้ึ ไป)

3. ผลการประเมิน

 ผา่ น
 ไม่ผ่าน

ลงช่อื ผู้ประเมนิ
(นายอดลุ ดอื ราแม)

48

คาช้แี จง

- ใหน้ กั เรยี นทากจิ กรรมท่ี 5 ดาวเคราะหน์ อกระบบสรุ ยิ ะ
ดวงใหม่

- ทาแบบทดสอบหลังเรียน

49

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
อธิบายลักษณะของดาวเคราะหท์ เี่ อ้ือตอ่ การดารงชวี ติ ของสิ่งมีชวี ิต

วสั ดุ – อุปกรณ์
-

วิธที า
1. ให้นกั เรียนสืบคน้ ข่าวสารเกี่ยวกับการค้นพบดาวเคราะหน์ อกระบบสุรยิ ะดวงใหมท่ ่ีน่าจะ

อยูใ่ นเขตเอ้ือชีวิต หรือสง่ิ มชี วี ิตนอกโลก พรอ้ มใหเ้ หตผุ ล
2. ตอบคาถามหลังกิจกรรม

50

บนั ทกึ ผลการทากจิ กรรม

51

คาถามหลังกิจกรรม
1. ปัจจัยใดบ้างทเ่ี อ้ือต่อการดารงชวี ิตของสิ่งมีชวี ติ

2. เขตเออ้ื ชวี ติ คืออะไร

3. นกั เรียนเหน็ ด้วยหรอื ไมท่ ่ีมกี ารสันนษิ ฐานว่าอาจจะมสี ่ิงมีชวี ติ คลา้ ยโลกบนดาวเคราะหด์ วงอ่ืนหรือ
ระบบดาวเคราะห์อน่ื อธิบายพร้อมเหตผุ ลประกอบ

52

แบบทดสอบหลงั เรียน

เอกสารประกอบการเรียน เร่ือง ดาวฤกษแ์ ละระบะสุรยิ ะ
กล่มุ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์ ช้นั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 6
หนว่ ยที่ 5 กาเนิดระบบสุริยะและการแบ่งเขตบริวารรอบดวงอาทิตย์

คาชี้แจง ใหน้ ักเรยี นทาเครื่องหมายกากบาท () ลงในชอ่ งตัวอักษร ก ข ค หรือ ง ที่ถกู ต้องที่สดุ
เพียงข้อเดยี ว

1. ขอ้ ใดคือจดุ ศนู ย์กลางของระบบสุรยิ ะ
ก. ดาวเคราะห์
ข. ดวงอาทติ ย์
ค. กาแล็กซ่ี
ง. เอกภพ

2. ดวงอาทิตย์และบรวิ ารกาเนิดมาจากแหลง่ กาเนิดใด
ก. เนบิวลาดาวฤกษ์
ข. เนบวิ ลาสรุ ิยะ
ค. ดาวฤกษ์
ง. หลุมดา

3. การแบง่ เขตบรวิ ารรอบดวงอาทิตย์ใชห้ ลกั เกณฑ์ใด
ก. แบ่งตามลักษณะการเกดิ และมีแกส๊ ไฮโดรเจนเป็นองค์ประกอบ
ข. แบ่งตามลกั ษณะการเกิดและธาตุเป็นองคป์ ระกอบ
ค. แบ่งตามลกั ษณะการก่อตัวของบริวารดวงอาทิตย์
ง. แบง่ ตามลกั ษณะการก่อตัวของเนบวิ ลา

53

4. ขอ้ ใดคือองค์ประกอบของการกาเนิดของดาวเคราะห์ชน้ั ใน
ก. องค์ประกอบสว่ นใหญ่เป็นแกส๊ ไฮโดรเจน
ข. องค์ประกอบสว่ นใหญเ่ ป็นแก๊สฮเี ลียม
ค. องคป์ ระกอบส่วนใหญ่เป็นของเหลว
ง. องคป์ ระกอบส่วนใหญเ่ ป็นของแขง็

5. ขอ้ ใดคือองคป์ ระกอบของการกาเนดิ ของดาวเคราะหช์ ั้นนอก
ก. องค์ประกอบส่วนใหญเ่ ป็นแกส๊ ฮีเลียมและไฮโดรเจน
ข. องค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นแกส๊ ฮเี ลียม
ค. องค์ประกอบสว่ นใหญ่เป็นของเหลว
ง. องคป์ ระกอบส่วนใหญ่เป็นของแขง็

6. ขอ้ ใดไม่ใชเ่ ขตบริวารรอบดวงอาทิตย์
ก. แถบดาวเคราะหน์ ้อย
ข. ดาวเคราะห์ช้นั นอก
ค. ดาวเคราะห์ชัน้ ใน
ง. ดาวพลูโต

7. ดาวในขอ้ ใดคือดาวเคราะหช์ นั้ ใน
ก. ดาวองั คาร ดาวศกุ ร์
ข. ดาวเสาร์ ดาวศกุ ร์
ค. ดาวพธุ ดาวเสาร์
ง. ดาวพธุ ดาวศุกร์

8. เขตเอ้ือชีวิต หมายถึงข้อใด
ก. บริเวณที่มชี น้ั บรรยากาศเหมาะสมต่อการดารงชีวิตของสิ่งมีชวี ิต
ข. บริเวณที่เหมาะสมต่อการอยอู่ าศัยของสงิ่ มชี ีวิต
ค. บริเวณท่ีอยู่ไกลดวงอาทิตย์
ง. บรเิ วณท่ีอยู่ใกลด้ วงอาทติ ย์

54

9. ปจั จยั ใดบา้ งที่เอ้ือต่อการดารงชีวิตของสิ่งมชี ีวติ
ก. ของแข็ง น้า อุณหภูมิ
ข. อากาศ ดนิ ของเหลว
ค. นา้ อากาศ อุณหภมู ิ
ง. ดนิ นา้ อากาศ

10. ดาวเคราะห์ดวงใดท่ีน่าจะเปน็ ดาวเคราะห์คลา้ ยโลก
ก. ดาว Kepler – 425b และดาวเคราะห์ Trappist-1e
ข. ดาวเคราะห์ Trappist-1e
ค. ดาว Kepler – 425b
ง. ดาว Proxima-b

55

กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลังเรยี น
หน่วยที่ 5 กาเนดิ ระบบสุรยิ ะและการแบ่งเขตบริวารรอบดวงอาทติ ย์

ช่อื – สกลุ ช้นั เลขที่ .

ขอ้ ที่ ตวั เลอื ก 1. เกณฑก์ ารให้คะแนน
ก ขค
ง ระดบั คะแนน รายการ
1
2 1 ตอบคาถามได้ถูกต้อง
3
4 0 ตอบคาถามไมถ่ ูกต้อง หรอื ไม่ตอบ
5
6 2. ระดบั คะแนน
7
8 ระดับคะแนน รายการ
9 8 - 10 ดี
10 5-7
0-4 พอใช้
ปรับปรุง

3. ผลการประเมนิ

 ผา่ น
 ไมผ่ า่ น

คะแนนเต็ม 10 คะแนน ลงชือ่ ผ้ปู ระเมนิ
(นายอดลุ ดือราแม)
ได้คะแนน คะแนน

56

กรมวชิ าการ. (2551). ตวั ชว้ี ัดและสาระการเรียนร้แู กนกลางกลุม่ สาระการเรียนรูว้ ิทยาศาสตร์ตาม
หลกั สูตรแกนกลางขนั้ พื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์ชุมนมุ สหกรณ์
การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จากัด.
. (2551). หลกั สตู รแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พุทธศกั ราช 2551. กรุงเทพฯ : โรง
พิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จากัด.

สถาบันสง่ เสรมิ การสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี. (2560). คมู่ ือครู รายวิชาพน้ื ฐานวิทยาศาสตร์
วทิ ยาศาสตรโ์ ลก และอวกาศ ม.6 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560). กรงุ เทพฯ :
กระทรวงศึกษาธิการ
. (2560). หนังสอื วทิ ยาศาสตร์โลก และอวกาศ ม.6 (ฉบบั ปรับปรงุ พ.ศ.2560).
กรุงเทพฯ : กระทรวงศึกษาธิการ.
. (2560). หนังสือเรียนรายวิชาเพม่ิ เติมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โลก ดาราศาสตร์และ
อวกาศ ม.6 เล่ม 5 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ.2560). กรงุ เทพฯ : กระทรวงศึกษาธิการ

แหลง่ ทีม่ าออนไลน์ : ศูนย์การเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตร์โลกและดาราศาสตร์.
http://www.lesa.biz/astronomy/star-properties/magnitude. สืบคน้ วนั ท่ี 27
พฤศจิกายน พ.ศ.2563.

57

58

เฉลยแบบทดสอบก่อนและหลงั เรียน

เอกสารประกอบการเรยี น เรอื่ ง ดาวฤกษ์และระบะสรุ ยิ ะ
กลมุ่ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์ ชนั้ มัธยมศึกษาปีท่ี 6
หน่วยท่ี 5 กาเนิดระบบสุรยิ ะและการแบ่งเขตบริวารรอบดวงอาทติ ย์

กอ่ นเรียน หลังเรยี น

1. ค 1. ข
2. ค 2. ข
3. ข 3. ค
4. ก 4. ง
5. ง 5. ก
6. ก 6. ง
7. ก 7. ง
8. ค 8. ข
9. ข 9. ค
10. ง 10. ก

59

จุดประสงคก์ ารเรียนรู้

สืบค้นข้อมูลการกาเนดิ ระบบสรุ ิยะและวิเคราะห์กระบวนการเกิดกาเนิดระบบสุรยิ ะ จาก
แผนภาพทกี่ าหนดให้

วสั ดุ – อปุ กรณ์

1. แผนภาพแสดงกระบวนการเกิดระบบสรุ ิยะ
2. ชดุ ข้อความ
3. ดนิ สอสี

วธิ ที า

1. ให้นกั เรยี นแบง่ กลมุ่ ออกเปน็ 6 กลมุ่ กล่มุ ละ 5 – 6 คน

2. ใหน้ ักเรยี นแต่ละกลุ่มศึกษา ค้นควา้ สบื คน้ ขอ้ มลู จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เช่น หอ้ งสมุด

อินเตอร์เน็ต เปน็ ตน้ หวั ข้อการกาเนดิ ระบบสุริยะและการแบ่งเขตบริวารรอบดวงอาทิตย์ จากนั้น

วเิ คราะห์กระบวนการกาเนดิ ระบบสุรยิ ะจากแผนภาพท่ีกาหนด

3. แตล่ ะกลุ่มร่วมกนั วางแผนออกแบบการปฏิบตั กิ ิจกรรม

4. เลือกคา จากชุดข้อความเตมิ ลงในชอ่ งวา่ งของแผนภาพแสดงกระบวนการเกิดระบบ

สุรยิ ะให้สมั พันธก์ ับข้ันตอนตา่ ง ๆ ในกระบวนการเกิดระบบสรุ ิยะ

4.1 พุธ ศกุ ร์ โลก อังคาร 4.5 เนบิวลาสรุ ยิ ะ

4.2 ดวงอาทติ ย์ 4.6 แถบไคเปอร์และดวงดาวหาง

4.3 แถบดาวเคราะหน์ ้อย 4.7 ดาวเคราะห์ยักษ์แก๊ส

4.4 ยเู รนัส เนปจนู

5. จาแนกประเภทบริวารรอบดวงอาทิตย์ตามเกณฑ์ที่นกั เรยี นกาหนด

4. นาเสนอผลการทากิจกรรม และตอบคาถามหลังกิจกรรม

60

แผนภาพแสดงกระบวนการเกิดระบบสรุ ิยะ

ระบบสุรยิ ะ

เนบิวลาสรุ ยิ ะ

ประกอบด้วยฝ่นุ และแกส๊ เป็น ใกลด้ วงอาทิตยม์ าก
98% รวมตวั เป็น
จานดาวเคราะห์ แถบไคเปอร์
ดวงอาทิตย์ ดงดาวหาง
หมุนรอบดวงอาทติ ย์
ใกลด้ วงอาทติ ย์ ใกล้ดวงอาทิตย์

วตั ถดุ าวเคราะห์ วตั ถดุ าวเคราะห์
(ของแข็ง,จุดหลอมเหลวสูง) (แกส๊ ,จุดหลอมเหลวตา่ )

ชนกนั แลว้ พอกพนู มวล รวมตัวกนั

ดาวเคราะหก์ ่อนเกดิ ดาวเคราะห์ขนาดใหญม่ แี ก่นเป็นของแข็ง

ชนกันแลว้ พอกพนู มวล ถูกรบกวนดว้ ย ส่วนใหญ่เปน็ แกส๊ H,He
แรงโน้มถ่วง

ดาวเคราะห์หนิ แถบดาวเคราะหน์ ้อย ดาวเคราะห์ยกั ษ์แกส๊ ดาวเคราะหย์ กั ษ์นา้ แขง็

เป็นดาวเคราะหช์ ้นั ใน ได้แก่ ได้แก่ ได้แก่
พุธ ศุกร์ โลก อังคาร
พฤหัสบดี เสาร์ ยเู รนสั เนปจนู

61

คาถามหลังกจิ กรรม
1. ดวงอาทติ ยแ์ ละบรวิ ารกาเนดิ มาจากแหล่งกาเนดิ เดยี วกันหรือไม่ และมาจากแหล่งกาเนิดใด

ดวงอาทติ ย์และบรวิ ารกาเนิดมาจากแหลง่ เดยี วกนั คือ เนบิวลาสรุ ิยะ

2. ดาวเคราะห์ชนั้ ในและดาวเคราะหช์ ั้นนอกกาเนดิ มาจากวัตถดุ าวเคราะห์ทมี่ ีสมบัติเหมือนกนั หรือ
ตา่ งกนั อยา่ งไร

ดาวเคราะหช์ นั้ ในมีองคป์ ระกอบส่วนใหญเ่ ป็นของแขง็ สว่ นดาวเคราะห์ชน้ั นอกมีองค์ประกอบ
ส่วนใหญเ่ ป็นแกส๊ ไฮโดรเจนและฮเี ลยี ม

3. จากกิจกรรมนักเรยี นสามารถจาแนกประเภทบรวิ ารรอบดวงอาทติ ย์ได้อย่างไรบ้าง และใช้เกณฑใ์ ด
สามารถแบง่ ได้ 4 เขต ตามลกั ษณะการเกิดและธาตุทีเ่ ปน็ องคป์ ระกอบ ได้แก่ ดาวเคราะห์

ชน้ั ใน แถบดาวเคราะหน์ ้อย ดาวเคราะหช์ ั้นนอก และเมฆของออร์ตหรอื ดงดาวหาง

62

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
อธิบายลักษณะของดาวเคราะหท์ เี่ อ้ือต่อการดารงชวี ติ ของสิ่งมีชวี ิต

วสั ดุ – อุปกรณ์
-

วิธที า
1. ให้นกั เรียนสืบคน้ ข่าวสารเกี่ยวกับการค้นพบดาวเคราะหน์ อกระบบสุรยิ ะดวงใหมท่ ่ีน่าจะ

อยูใ่ นเขตเอ้ือชีวติ หรือสง่ิ มชี วี ิตนอกโลก พรอ้ มใหเ้ หตผุ ล
2. ตอบคาถามหลังกิจกรรม

63

บนั ทกึ ผลการทากิจกรรม

ครพู ิจารณาคาตอบของนกั เรยี น

64

คาถามหลังกิจกรรม

1. ปัจจยั ใดบ้างทเี่ อื้อต่อการดารงชวี ติ ของส่งิ มีชีวิต
น้า อากาศ อุณหภูมิทเี่ หมาะสม

2. เขตเอ้ือชวี ิตคืออะไร
บรเิ วณที่เหมาะสมต่อการอยู่อาศยั ของสิง่ มีชวี ติ มีนา้ อยู่ในสถานะของเหลว มชี ั้นบรรยากาศท่ี

เหมาะสมต่อการดารงชีวิตของสงิ่ มชี วี ติ และอยูห่ า่ งจากดาวฤกษ์ในระยะทางทีเ่ หมาะสมและมีอณุ หภูมิท่ี
เหมาะสมต่อการดารงชวี ติ ของสิง่ มีชวี ิต

3. นกั เรียนเหน็ ด้วยหรือไมท่ ่ีมีการสนั นิษฐานว่าอาจจะมสี ิ่งมีชวี ติ คล้ายโลกบนดาวเคราะห์ดวงอื่นหรือ
ระบบดาวเคราะห์อนื่ อธบิ ายพรอ้ มเหตผุ ลประกอบ

ครูพจิ ารณาคาตอบของนักเรียน

65

คาชี้แจง ใหน้ กั เรียนเขยี นเคร่ืองหมาย  หนา้ ขอ้ ความท่ีถูกต้อง และเครื่องหมาย 
หนา้ ข้อความคิดไม่ถูกต้อง

 1. ระบบสรุ ยิ ะ คอื วตั ถใุ นท้องฟ้าในระบบสุรยิ ะที่อย่ภู ายใต้แรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์
 2. โลกเปน็ ดาวเคราะหใ์ นระบบสุริยะ
 3. เนบวิ ลา เป็นแหลง่ กาเนดิ ของระบบสรุ ิยะ ประกอบดว้ ยแกส๊ และฝ่นุ ท่ีหนาแน่น
 4. ระบบสรุ ิยะเกิดข้นึ เปน็ ระยะเวลา 3,500 ลา้ นปี
 5. จานกาเนดิ ดาวเคราะห์ประกอบดว้ ยฝนุ่ และแกส๊ มีสสารที่จุดหลอมเหลวตา่ ใกล้ดวง

อาทิตย์
 6. ดาวเคราะห์เกิดจากการชนและรวมตัวกนั ด้วยแรงโนม้ ถว่ งเกดิ เปน็ การพอกพนู มวล
 7. ดาวฤกษใ์ นระบบสรุ ิยะ คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร ดาวพฤหสั บดุ ี ดาว

เสาร์ ดาวยูเรนสั และดาวเนปจูน
 8. ดาวเคราะหช์ ้ันนอกมี 4 ดวงคือ ดาวพฤหัสบดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนสั และดาวเนปจนู
 9. ดาวเคราะหน์ ้อยมวี งโคจรรอบดวงอาทิตย์เปน็ รูปรีมาก และไม่อยใู่ นระนาบสุรยิ ะวิถี
 10. ดาวเคราะห์ก่อนเกดิ จะชนกัน แลว้ พอกพูนมวลจนกระทั่วมีขนาดใหญข่ ้นึ กลายเป็นวตั ถุ

ดาวเคราะห์ ซึ่งเป็นดาวเคราะหช์ นั้ ใน

66

คาชแี้ จง ใหน้ กั เรียนวาดภาพระบบสุริยะ พรอ้ มชี้องคป์ ระกอบของระบบสุรยิ ะให้ครบถว้ น
ครพู จิ ารณาคาตอบของนักเรยี น

67

คาชแ้ี จง ใหน้ กั เรียนตอบคาถามต่อไปนใ้ี ห้ถูกต้อง

1. นักดาราศาสตร์แบ่งเขตพื้นทีร่ อบดวงอาทิตย์ออกเปน็ ก่ีเขต อะไรบา้ ง และใชว้ ิธีใดเปน็ เกณฑ์
แบ่งเขตพืน้ ท่รี อบดวงอาทิตย์ออกเป็น 4 เขต โดยใช้ลักษณะการก่อตวั ของบริวารของดวง

อาทิตยเ์ ปน็ เกณฑ์ คือ ดาวเคราะหช์ น้ั ใน แถบดาวเคราะห์นอ้ ย ดาวเคราะหช์ น้ั นอก และแถบไค
เปอรก์ ับดงดาวหาง

2. ดาวเคราะหช์ ั้นใน คือ
เปน็ ดาวเคราะหท์ ี่มพี ืน้ ผิวแขง็ หรือเป็นหนิ เหมือนโลก บางครั้งจงึ เรียกวา่ ดาวเคราะห์แบบโลก

ไดแ้ ก่ ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก และดาวองั คาร กลายเป็นดาวเคราะห์ท่มี ีความหนาแน่นสูง ดาว
เคราะหช์ ัน้ ในจะใช้เวลาในการเกิดประมาณ 100 ล้านปี

3. ดาวเคราะหน์ อ้ ย คือ
เปน็ มวลสารท่ีอยู่ระหว่างวงโคจรของดาวอังคารและดาวพฤหัสบดี มกี ารก่อตัวเชน่ เดียวกบั

วตั ถทุ ่กี ่อกาเนิดเป็นดาวเคราะหช์ ้นั ใน เศษที่เหลือของการสร้างดาวเคราะหห์ นิ ถูกแรงรบกวนของ
ดาวพฤหสั บดีที่มขี นาดใหญแ่ ละเกิดพร้อมดวงอาทิตย์ ทาให้มวลสารในบริเวณแถบดาวเคราะหน์ ้อย
จับตวั เปน็ กอ้ นขนาดใหญ่ไม่ได้ จึงกลายเปน็ ดาวเคราะหน์ อ้ ยทีม่ ีขนาดเลก็ จานวนมาก

4. ดาวเคราะห์ชนั้ นอกมที ้งั หมดกีด่ วง อะไรบ้าง
4 ดวง ได้แก่ ดาวพฤหสั บดี ดาวเสาร์ ดาวยเู รนัส และดาวเนปจนู

5. ดงดาวหางของออร์ต คอื
เปน็ บรเิ วณทอ่ี ยูข่ องดาวหางซ่ึงเปน็ วตั ถุท้องฟ้าที่ไมม่ ีแสงสว่างในตัวเอง ประกอบด้วยฝุ่นผงเศษ

หนิ กอ้ นนา้ แข็งและแก๊สแขง็ ตัว

68

คาช้ีแจง ใหน้ กั เรยี นตอบคาถามเกย่ี วกบั เขตเอื้อชีวิตให้ถูกตอ้ ง

1. ในระบบสรุ ิยะบรเิ วณใดเปน็ เขตเอื้อชีวติ เพราะเหตใุ ด
บรเิ วณที่อยูร่ ะหวา่ งดาวศุกร์กับดาวองั คาร เพราะเป็นบริเวณทอ่ี ยู่ห่างจากดวง

อาทิตยใ์ นระยะทางทเี่ หมาะสม และมีโอกาสทีจ่ ะพบน้า

2. ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะทีเ่ อื้อตอ่ การดารงชวี ิตของส่งิ มีชวี ติ ควรมีลกั ษณะแบบใด
มีน้าอยู่ในท้งั 3 สถานะ คือ ของแข็ง ของเหลว และแกส๊ มีช้นั บรรยากาศทเ่ี หมาะสม

ต่อการดารงชวี ิตของสิง่ มชี วี ิต และอยหู่ า่ งจากดวงอาทิตยใ์ นระยะทางทเ่ี หมาะสม จึงเป็นแหล่ง
พลังงานทสี่ าคัญท่สี ดุ สาหรบั การดารงชวี ติ อยู่และววิ ฒั นาการของสิง่ มชี ีวติ
3. อธบิ ายลักษณะของของดาวเคราะห์ที่นักดาราศาสตรค์ ้นพบ
3.1 ดาวเคราะห์เคพเลอร์ 425b

เป็นดาวเคราะห์ดวงนี้อยู่ในเขตเอื้อชวี ติ โคจรรอบดาวแม่ทม่ี ลี ักษณะคล้ายดวงอาทิตย์
ปจั จุบันยังไม่เปน็ ทแ่ี น่ชัดวา่ Kepler-425b เป็นดาวเคราะห์ชนิดใด แต่ถ้าหากเป็นดาวเคราะหห์ นิ
ดาวเคราะห์ดวงน้ีกเ็ อ้ือต่อการเกดิ สงิ่ มชี ีวติ Kepler-425b มีขนาดใหญ่กว่าโลกถึงห้าเท่า
นกั วทิ ยาศาสตร์จงึ สันนษิ ฐานว่าพืน้ ผิวดาวมโี อกาสทจ่ี ะเกดิ ภูเขาไฟและมหาสมทุ รดังเช่นโลก
3.2 ดาวเคราะห์ Proxima – b

เป็นดาวเคราะหน์ อกระบบสรุ ิยะในเขตเอ้ือชีวิต โคจรรอบดาวฤกษ์ Proxima Centauri ซง่ึ
เปน็ ดาวฤกษป์ ระเภทดาวแคระแดงในกลุ่มดาวคนคร่ึงม้า เป็นดาวฤกษ์ทีอ่ ยู่ใกล้โลกมากท่ีสุด
3.3 ดาวเคราะห์ Trappist-1

เปน็ ดาวเคราะหน์ อกระบบสุรยิ ะทม่ี ขี นาดใกลเ้ คยี งโลก ดาวแม่มีขนาดเล็กกว่าดวงอาทติ ย์
0.08 เทา่ มีวงโคจรอย่ใู นเขตเอ้อื ชวี ติ พอดี เนอ่ื งจากดาวแม่มีขนาดเล็ก เขตเอ้อื ชีวิตจึงมี
ระยะใกลด้ าวแม่มากขึ้นด้วย แต่ยงั ไม่มีการยืนยนั ผลว่าน้าที่คน้ พบอยู่ในรูปของของเหลวหรือแกส๊
และยงั ไมม่ ีการช้ีชดั ว่าสภาพอากาศของดาวเคราะห์สามารถทาให้เกดิ สงิ่ มชี ีวิตไดห้ รือไม่ ต้องมี
การศึกษาต่อไป