49 №1 (46) 2023 Педагогика Ойыншы допты жоғарыдан лақтыру үшін бірден оны бастапқы қалыпқа әкеледі, сосын итеріле секіріп ең жоғары нүктеге допты нысанаға қарай жібереді. Oйыншы допты қағып алып бірден жоғары қарай секіреді де қолды сілтеп допты бастапқы қалыпта әкеледі. Сосын лақтыруды орындайды. Мұны мынадай жаттығулар арқылы орындауға болады: Биікке секіріп қолмен лақтыру жасағандай қимылдар орындау. Дәл осыны тек қолына допты ұстап жасау. Допты алаңға ұрып жіберіп алға бір қадам жасап алып oны ұстап алып аяғын бүгіп бастапқы қалыпқа келу . Жaқын қашықтықтан лaқтыру, секіру арқылы жасалады. Бір қoлмен лақтыру кең таралған. Oны орындау үшін жүгіріп келудің соңғы қадаммен бірге доп қағып алынады да екінші қaдам жасапитеріле секіреді. Жоғары ұшып бара жатып секіруші аяқпен алға — жоғары қарай қозғалыс жасайды да, сосын тіреуіш аяққа қарай түсіреді. Секіргенсәтте допты қолмен шығара көтеріп ең жоғарғы нүктеде лақтыруды орындайды. Қозғала жүгіріп доп лақтырудан мынандай жаттығулар арқылы орындауға болады. Жаттықтырушы допты қолын алға созып ұстап, ойын лақтыру сызығында тұрады. Айналысушы қалқанға жүгіріпкеліп бір қадам жасап допты жаттықтырушыныңқолын сүріп, сосын тағы бір қадам жасап лақтыруды орындайды. Дәл осы кезде жаттығушы айналысушы допқа ие болар сәтінде оны жай ғана вертикаль күйде лақтырады. Бұл допты қолданалмай қағып алу үшін жасалынады. Дәл осы, лaқтыру қарсы келе жатқан серіктің әперуі aрқылы жасалады. Баскетболшы қолданыстың мынадай түрлерін қолданады , кәдімгі жүріс, жүгіру , қосалқа қадамдап айналулар мен бұрылулар. Әрбір амал допты әперу және басқа қолданыстар үшін қолайлы жағдай туғызу мақсатында лайықты жағайларға қолдануы. Көбінесе қозғалыс жылдамдылығын шапшаң ауыстыру бір қолданыстан екіншісіне күрт ауысулар қолданылады сондықтанда шұғылданушылар үнемі жағдай талап ететін қандайда болса тәсілдерді орындауға дайын болатындай күйде болулары керек. Жүгіруді жетілдіре отырып баскеболшы алдымен де артымен де бағытты, жылдамдықты өзгерте отырып , сонымен бірге шапшаң жүгіре алуы керек екендігін есте сақтау қажет, осы мақсатта төмендегідей жаттығуларды үнемі қолданған жөн. Түзү сызық бойымен аяқты өкшеден ұшына қарай сырғанай отырып жүгіру, және оны жұмсақ еркін болуына үнемі бойлап отыру. Бір орында тұрып жүгіруден қашықтыққа жүгіруге ауысу. Қорытынды Спорттық ойындардың бір түрі — баскетбол. Бүкіл әлемге тараған ойындардың бірі. Баскетбол ойынының қозғалысы адам баласына аса пайдалы табиғи қозғалыс пен дене мүшелерінің қимылынан тұрады — жүгіру, жүру, секіру және лақтыру. Бұл ойынды он жасар баладан бастап қай жаста болсын, бәрі ойнай береді. Сондықтан да баскетбол дене тәрбиесі пәні жаттығуларының бірі ретінде ең тиімді және ағзаға пайдалы болып табылады. Баскетбол ойыны адамның көңілін шаттандырып, іскерлігін арттырады. Бүгінгі баскетбол ойынының даму деңгейі өзінің ең жоғарғы нүктесіне жетті деуге болады, себебі ойынның бүгінгідей жылдамдығы бұрын - соңды болып көрген жоқ. Oйыншының қoзғалысы, жүгіру жылдамдығы секіру және лақтыру, кілт тoқтауы. Міне, мұның барлығы жалпы дамыту жылдамдығын, ойыншылардың дайындық деңгейін көрсетеді. Баскетбол, спорт ойындарының бір түрі ретінде барлық оқу орындарының бaғдарламасына кіреді. Aрнаулы оқу орындарының студенттері бұл кезеңде баскетбол ойынын ойнап, белгілі деңгейде дайындықпен келді деп есептеледі. Сондықтан бұл оқушылар оқу процесінде oйынның негізгі айла-тәсілдері, тыныс алу және ойын жүйесін біледі, жарысқа да қатыса алады. Әр түрлі қимылдарды түрлі қарқында, бағытта, түрлі жылдамдықпен орындай отырып, адамағза жүйесінде және ішкі қүрылыстарына жақсы әсер алады. Aдам ойын түрдісі кезінде жоғары эмoциялды жүктеме және үлкен қуанышқa бөлініп, қанағат алады. Дене тәрбиесі жүйесінде баскетбол ойынының маңызы зор. Балалар және үлкендер қaжетті дағдыларды имене отырып, өз бетінше үнемі дене шынықтыруды жктілдіруге, ден саулықты сақтауға, көңіл күйін көтеруге және ұзақ өмір сүруге мүмкіндік бар.Бaскетбол ойынымен балалар 9-10 жасынан бастап айналысуына бoлады. Әдебиеттер тізімі: 1. Тілеуғалиев О. Алматы “Жазушы” Дене тәрбиесі 2. Тойжанов С. Құлназаров А. Алмати “Жазушы” Дене тәрбиесі 3. Баскетбол. Спорт для начинающих 2004 4. Гомельський А. Я. Тактикий баскетбола. М. , Фис 66 5. Зинин А. Детский баскетбол. М. , Фис-1969
50 №1 (46) 2023 Педагогика Тұлға сынағы жоғары білікті боксшылардың жеке тұлғасының жалпы ерекше құрылымын жеңіл, орташа және ауыр салмақ категорияларындағы тұлғаның ерекше құрылымдарын бөліп көрсетуге мүмкіндік береді. Корреляциялық талдау дене қасиеттерінің дамуы мен жетілдірілуі тұлғалық қасиеттердің қалыптасуы мен дамуымен өзара тығыз байланысты екенін көрсетеді. Личностный тест позволяет выделить общую специфическую структуру личности боксеров высокой квалификации, выделить специфические структуры личности в легкой, средней и тяжелой весовых категориях. Корреляционный анализ показывает, что развитие и совершенствование физических качеств тесно взаимосвязано с формированием и развитием личностных качеств. The personality test allows you to identify the general specific personality structure of highly qualified boxers, to identify specific personality structures in the light, medium and heavy weight categories. Correlation analysis shows that the development and improvement of physical qualities is closely interrelated with the formation and development of personal qualities.. КУРГАМБАЕВ ТЕМИРЛАН НУРЛАНОВИЧ «Семей қаласының Шәкәрім атындағы университеті» КеАҚ Боксшылардың спорттық шеберлігін және арнайы дене даярлығын жетілдірудің әдістері Бокс жекпе-жектің ең танымал түрлерінің бірі. Әр спортшы боксты неден бастайды? Әрине бастапқы дайындық кезеңінен! Оның негізгі міндеттері: спортшылардың жалпы денсаулық жағдайын жақсарту және жанжақты физикалық дамыту; біртіндеп таңдалған спорт түрі бойынша мамандану; бокс техникасының негіздерін меңгеру; жалпы физикалық дайындық деңгейін арттыру мақсатында түрлі дайындық жүргізу; айналысатындардың жалпы массасынан, одан әрі дамыту мақсатында, бокс жағынан неғұрлым дарынды және перспективті спортшыларды бөліп алу. Физикалық белсенділікке бейімделудің төмен болуы, жасына байланысты спортшының физикалық даму ерекшеліктері, жалпы алғанда қозғалыстың жеткіліксіз көлемі – мұның бәрі жүктемені шектейтін факторлар болып табылады. Бастапқы дайындық кезеңінің негізгі құралдарына мыналар жатады: жалпы дамытушы стандартты жаттығулар; ойын түрінде орындалатын барлық қозғалмалы ойындар мен жаттығулар; жылдамдық-күш жаттығуларының кешендері; бокс техникасы мектебіне кіріспе; акробатикалық элементтер және өзін-өзі сақтандыру (әр түрлі серпілістер, бұрылыстар, кульбиттер және т.б.); секіру жаттығулары; снарядтарды, толтырылған доптарды, теннис доптарын лақтыру және т.б.; күштік және жылдамдық-күштік дайындыққа арналған гимнастикалық жаттығулар; жеке жаттығуға арналған жаттығулар кешені (үй тапсырмалары). Бокс жекпе-жектің ең танымал түрлерінің бірі. Әр спортшы боксты неден бастайды? Әрине бастапқы дайындық кезеңінен! Оның негізгі міндеттері: спортшылардың жалпы денсаулық жағдайын жақсарту және жанжақты физикалық дамыту; біртіндеп таңдалған спорт түрі бойынша мамандану; бокс техникасының негіздерін меңгеру; жалпы физикалық дайындық деңгейін арттыру мақсатында түрлі дайындық жүргізу; айналысатындардың жалпы массасынан, одан әрі дамыту мақсатында, бокс жағынан неғұрлым дарынды және перспективті спортшыларды бөліп алу. Физикалық белсенділікке бейімделудің төмен болуы, жасына байланысты спортшының физикалық даму ерекшеліктері, жалпы алғанда қозғалыстың жеткіліксіз көлемі – мұның бәрі жүктемені шектейтін факторлар болып табылады . Бастапқы дайындық кезеңінің негізгі құралдарына мыналар жатады: жалпы дамытушы стандартты жаттығулар; ойын түрінде орындалатын барлық қозғалмалы ойындар мен жаттығулар; жылдамдық-күш жаттығуларының кешендері; бокс техникасы мектебіне кіріспе; акробатикалық элементтер және өзін-өзі сақтандыру (әр түрлі серпілістер, бұрылыстар, кульбиттер және т.б.); секіру жаттығулары; снарядтарды, толтырылған доптарды, теннис доптарын лақтыру және т.б.; күштік және жылдамдық-күштік дайындыққа арналған гимнастикалық жаттығулар; жеке жаттығуға арналған жаттығулар кешені (үй тапсырмалары). Соңғы жылдары бастапқы дайындық кезеңінде әртүрлі спорт түрлерін, қимыл-қозғалысты және спорттық ойындарды қолданумен қатар, таңдаған спорт түрі құрылымына жақын арнайы дайындық жаттығуларының кешендерін оқу бағдарламасына енгізу керек деген көзқарасты жақтайтындар көбейіп келеді. Сонымен қатар, бұл жаттығулардың әсері бокс сабақтарына қажетті физикалық қасиеттерді одан әрі тиімді дамытуға бағытталуы керек. Жалпы және арнайы дайындықтың біртұтастығына қол жеткізу үшін алғашқы дайындық кезеңінде жан-жақты физикалық дамуды бірінші орынға қою керек, сонымен бірге спортшының дайындық деңгейін ескеретін физикалық қасиеттер мақсатты түрде дамытылды - жаттығулар мен ойындар жиынтығы, жаттығу тапсырмалары таңдап алынады. Балалардың көптеген физикалық қасиеттері жыныстық жетілу кезеңінде (болжам бойынша): ер балаларда 11-13 жаста, қыздарда 10-12 жаста, ең тұрақты түрде көрініс табады. Бұл жас бастапқы дайындық кезеңіне тура келеді. Ал келесі жас тобында (жасөспірімде) болжамның барлық түрлері қиын. Сонымен, егер жаттықтырушы баланың ең маңызды қабілеттерін 13 жасқа дейін көрмесе, онда 17-18 жаста көру қиын. Бастапқы дайындық кезеңінде жаттығу кезеңдерін (дайындық, жарыс және т.б.) ескеру орынсыз, өйткені бастапқы дайындық кезеңінің өзі спортшының көпжылдық дайындығының жалпы тізбегіндегі дайындық кезеңі болып табылады . Жаттықтыру ерекшеліктері. Таңдалған спорт түрінде жетістікке жету үшін спортшыға физикалық қасиеттерді дамытумен қатар қозғалыстарды қалыптастыру маңызды. Сабақтың басынан бастап жас спортшылар оның
51 №1 (46) 2023 Педагогика жеке бөліктерін емес, тұтас жаттығу техникасының негіздерін игеруі керек. Техника негіздерін оқытуды жеңіл жағдайларда жүргізу орынды. Бокста жекпе-жектің шарттары тез және үнемі өзгеріп отырады, бұл боксшылардың жалпы төзімділігіне, жылдамдық пен күш қасиеттеріне, мысалы, жарылғыш күштің көрінісі, үйлестіру және басқаларға қойылатын талаптардың жоғарылауына алып келеді, бұл жекпе-жектің қажет сәтінде оңтайлы шешім табуға мүмкіндік береді. Жекпе-жектің ұзақтығы жарыс кезінде техникалық- тактикалық іс-қимылдардың қажетті тиімділігі мен сенімділігін қамтамасыз ету үшін спортшыдан төзімділікті дамытудың жоғары деңгейін талап етеді. Таңдалған спорт түріндегі күш пен күш төзімділігіне қойылатын талаптар неғұрлым жоғары болса, спортшының физикалық дайындығы соғұрлым маңызды болады. Сондықтан мұндай спорт түрлерінде техникалық күрделі спорт түрлерімен салыстырғанда жалпы дамыту жаттығулары едәуір рөл атқарады. Соңғыларында маманданудың басынан бастап спорт техникасын игеру үшін қажетті физикалық қасиеттерді дамыту қажет. Жекпе-жекте дене шынықтыру міндеттері сабақтың бірінші кезеңінде арнайы құралдармен шешіледі. Техникалық жетістіктердің өсуі үшін жұмыстың формасы мен сипаты бойынша нақты жаттығуларға ұқсас күш жаттығуларын қолдану тиімді болады, онсыз таңдалған спорт түрінде жаттығуларды орындау алға жылжу үшін пайдасыз болады. Боксшының жекпе-жек кезінде өзіне сенімділігі ғана оның тәсілдік ойын жүзеге асыруына жол ашады. Шыдамды және әдіс шеберлігі жетілген боксшы ғана жекпежек үстінде ез қисындарына бақылау жасай алады. Жекпе-жектің әр кезеңіндегі жағдайды дұрыс бағалап, езінің әр қимылын бір жүйеге бағындырып, қарсыласының шабуылын тойтара отырып, жекпе-жек тізгінін өз қолынан шығармайды. Қарсыластың дайындығының қандай деңгейде екеніне қарамастан әр жекпе-жекте өте сақ болған дұрыс. Қарсыластың мүмкіндігін дәл анықтай білу керек. Рингке шыққан қарсыласты әлсіз деп менсінбеуге немесе күшті деп қорғауға болмайды. Қандай жекпе-жек болмасын тыңғылықты дайындалып, күшті және әдіс-айлаларды дұрыс пайдалана білу қажет. Сонда ғана боксшы көздеген мақсатқа жетеді. Жекпе-жектің жүргізу тәсілі боксшының жалпы дайындығына, оның әдістерінің әр түрлілігіне, спортшының жігерлігіне, шыдамдылығына, өзіне сенімділігіне, жекпе-жек үстіндегі тездігіне, соққыларының дәлдігіне және күшіне тығыз байланысты. Әдістердің ерекшеліктері Әдіс-айла ерекшеліктері, әр түрлі жан-жақты қимыл боксшыны жеңіске жеткізетін ең дұрыс жол. Мұндай кезде боксшы уақытты дәл есептей білуі керек. Шабуыл және қорғаныс әдістерін қолданғанда бір сәт кешігуге болмайды. Оның үстіне бүкіл жекпе-жек бойы өзіне ыңғайлы арақашықтықты ұстап жүрген жөн. Бұл да шабуыл мен қорғанысты ұйымдастыруда басты міндет атқарады. Әдіс-айлалардың кемшілігі жекпе-жек кезінде туған жағдайға байланысты ең дұрыс шешім таба білу әрбір қимылды дұрыс пайдаланып, пайдасыз қимылдарға күшті босқа жоғалтпау боксшының ең басты міндеттері болып есептеледі. Бокстасу тәсілдерін әдіс негіздерімен бір кезде үйренген дұрыс. Боксшы арнаулы қимылдарды (соққылар мен қорғанысты) үйренген сәтте уақыт пен арақашықтықты дұрыс анықтай білуге дағдыланғаны жөн. Боксты үйретуді бастаған алғашқы қадамдардан-ақ әдіс пен тактиканы бірге пайдалануды ұмытпау керек. Бұл жаттықтырушы үшін де, боксшы үшін де басты қағида. Боксшының жан-жақты дайындығы, оның бұлшық еттерінің жетілуі спорттың басқа түрлеріндегі дей, жетістіктердің негізі болып табылады. Арнаулы дайындық боксшыға спорттың осы түріне байланысты ерекшеліктерді меңгеруге толық мүмкіндік береді. Бұлшық еттердің нығаюына, жылдамдықтың артуына арналған жаттығулардың боксшының спорттық ерекшелігіне тікелей қатысы жоқ. Олар боксшының жалпы дамуына және оның жаттығу кезіндегі спорттық бабын сақтауына ғана көмектеседі. Арнаулы жаттығулар боксшының ерекшелігіне, әдісқойлығының жетілуіне, оның спорттық бапқа енуіне, шеберлігінің артуына көмектеседі. Арнаулы жаттығуларға қарсылас жоқ кезде көлеңкемен немесе айна алдында өткізілетін жаттығу жекпе-жектері жатады. Егер боксшының ептілігін арттыру қажет болса, онда күрделі жаттығуларды пайдалану керек. Шыдамдылықты қажет болса, онда ұзақ қашықтықтарға жүгірген дұрыс. Мұндай да қашықтықтың әр жаттығу сайын есіп отыруы қадағаланады. Жылдамдықты арттыру үшін қысқа қашықтықтар пайдаланылады. Осындай қашықтықтарда ғана шапшаңдық, тездік көрсетуге болады. Осындай қашықтықтарда ғана шапшаңдық, тездік көрсетуге болады. Боксшының күшін арттыру үшін салмақ көтеру қажет. Ол үшін ауыр атлетикалық жаттығулар жасалады. Жалпы қабылданған жаттығу жүктемелері бойынша бастапқы дайындық кезеңінде бокстан сабақ беретін жаттықтырушылардың жиі жіберетін қателігі - олар спортшыларды жан-жақты дамытудың жаңа жолдары мен әдістерін іздестірмейді, бұл қазіргі заманғы бокста жоғары спорттық нәтижелерге қол жеткізу үшін өте қажет. Бұған біздің эксперименттің нәтижесі мысал бола алады. Бұл дайындық жүйесін қолданған кезде жаттығулар, сериялар арасындағы демалу ұзақтығы жүрек соғу жиілігімен анықталуы керек. Әрбір келесі жаттығуды немесе келесі серияны пульс жиілігі 100-120 соғу/мин жеткенде бастау керек. Егер сериядан соң 5-6 минуттан кейін жүрек соғу жиілігі 120 соғу/минден төмендемесе, онда мұндай жүктеме спортшы үшін тым үлкен немесе оның денсаулық жағдайы оны орындауға мүмкіндік бермейді. Содан кейін импульсті сериядан кейін 5-6 минуттан кейін 100-120 соғу/мин мәндеріне дейін төмендегенге қайталанулар санын азайту немесе сериялар санын азайту арқылы жүктемені азайту қажет. Егер импульс әлі де жоғары болып қалса, онда кешенді орындауды тоқтату керек. Егер келесі күні таңертең импульс қалыпты мәндер шегінде қалса және спортшының потенциалы алдыңғы жаттығудан кейін 24-48 сағаттан кейін жаттығуды қайталауға дайын екенін, жақсы өнімділікті байқатса, онда алдыңғы жаттығу жүктемесінің оңтайлылығы туралы айтуға болады. Осы жұмыста көрсетілген жаттығу модельдері және жаттығу жүктемесінің келтірілген дозасы дайындықтың соңында, алғашқы кезеңінің боксшыларында жарыс кезеңінің басында қолдануға болады. Жаттығу сабағының аталған моделі 2-3 апталық цикл бойы микроциклде 2-4 реттен артық қолданылмауы тиіс. Осыдан кейін басқа мазмұндағы микроциклді қолдану керек. Спортшының денесінің жанжақты дамуын қамтамасыз ету үшін жаттығудың қалған күндерінде (кезеңдерінде) аралас жаттығу режимдерін қолдануға болады.
52 №1 (46) 2023 Педагогика Әдебиеттер тізімі: 1. Анохин П.К. Биология и нейрофизиология условного рефлекса. А., 2010. С. 117-157 с. 2. Атилов, А.А. Бокс для начинающих / А.А. Атилов. - Ростов-на-Дону: Феникс, 2011. - 187 с. 3. Афанасьев Ю.И., Кузнецов С.Л., Соотношение различных типов мышечных волокон в скелетной мышце как фактор, влияющий на эффективность тренировки на выносливость. 2009. - №14. - С. 27-37. 4. Верхошанский Ю.В. Основы специальной физической подготовки спортсменов. – Л.: ФиС, 2009. 217 с. 5. Градополов К.В. Бокс. М.: ФиС, 2008.- 227 с. 6. Гелецкий В.М. Теория физической культуры и спорта. Учебное пособие /Сиб. федер. ун-т. − Красноярск: ИПК СФУ. 2012. − 247 с.
53 №1 (46) 2023 Providing comprehensive support for students in the conditions of the dormitory Providing comprehensive support for students in the conditions of the dormitory can involve several measures that aim to ensure the students’ wellbeing, safety, and academic success. Here are some suggestions: Creating a safe and comfortable living environment, offering academic support, organizing social events. Overall, providing comprehensive support for students in the conditions of the dormitory requires a multi-faceted approach that addresses the students’ various needs. By creating a safe and comfortable living environment, offering academic and mental health support, organizing social events, and ensuring safety and security, the dormitory can help students thrive both academically and personally. Жатақхана жағдайында студенттерге жанжақты қолдау көрсету студенттердің әл-ауқатын, қауіпсіздігін және оқудағы жетістіктерін қамтамасыз етуге бағытталған бірнеше шараларды қамтуы мүмкін. Жалпы, жатақхана жағдай ында студенттерге жан-жақты қолдау көрсету студенттердің әртүрлі қажеттіліктерін қаNARKES DAUTBAYEVA NIS of Physics and Mathematics in Semey, Tutor AIZHAN MUKHATOVA NIS of Physics and Mathematics in Semey, Tutor Педагогика Living in a dormitory can be both an exciting and stressful experience for students. Being away from home, living with strangers, and navigating new academic and social expectations can take a toll on a student's mental health. As an administrator, counselor, or resident assistant, it is essential to understand the ways to provide psychological support to students in a dormitory setting. Here are some ways to provide psychological support to students in a dormitory: Create a welcoming and supportive environment: One of the essential things you can do is to create a welcoming and supportive environment in the dormitory. Encourage students to connect with one another and create a sense of community. This can help reduce feelings of isolation and loneliness, which can contribute to depression and anxiety. Provide information and resources: Provide students with information and resources about mental health and counseling services on dormitory. Encourage them to seek help if they need it and let them know that it is okay to ask for support. Be available: As an administrator, tutor, tutor assistant, medical service make yourself available to students. Let them know that you are there to support them and that they can come to you with any concerns or questions they may have. Having a trusted person to talk to can be immensely helpful. Encourage self-care: Encourage students to practice selfcare. This can include getting enough sleep, eating well, exercising regularly, and engaging in activities they enjoy. Encourage them to take breaks when needed and prioritize their mental health. Offer workshops and events: Consider offering workshops and events that focus on mental health and well-being. These events can provide students with the tools and resources they need to manage their mental health and improve their overall well-being. To sum it all up, providing psychological support to students in a dormitory setting is crucial. By creating a supportive environment, providing resources and information, being available, encouraging self-care, organizing support groups, and offering workshops and events, you can help students navigate the challenges of college life and support their mental health and well-being. What are the problems of dormitory students? What are the solutions? What kind of work should be the dormitory staff? Living in a dormitory can be a challenging experience for many school students. While it offers opportunities for socialization and independence, it also poses certain psychological problems that may affect the mental health and academic performance of students. In this essay, we will discuss some of the most common psychological problems of dormitory students, it is possible solutions. One of the most common psychological problems of dormitory students is homesickness. Many students may feel lonely and isolated in a new environment, especially if they are far from home. They may miss their family, friends, and familiar surroundings, leading to feelings of sadness, anxiety, and depression. Another issue is stress, which can be caused by academic pressure, social expectations, нағаттандыратын көп қырлы көзқарасты талап етеді. Қауіпсіз және жайлы өмір сүру ортасын құру, академиялық және психикалық денсаулықты қолдау, әлеуметтік іс-шараларды ұйымдастыру және қауіпсіздік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету арқылы жатақхана студенттерге академиялық және жеке тұлға ретінде өркендеуге көмектеседі. Оказание всесторонней поддержки учащимся в условиях общежития может включать в себя ряд мер, направленных на обеспечение благополучия, безопасности и академических успехов обучающихся. В целом, оказание всесторонней поддержки обучающимся в условиях общежития требует комплексного подхода, учитывающего различные потребности обучающихся. Создавая безопасную и комфортную среду обитания, предлагая академическую и психиатрическую поддержку, организуя общественные мероприятия и обеспечивая безопасность и безопасность, общежитие может помочь учащимся преуспеть как в учебе, так и в личной жизни.
54 №1 (46) 2023 and adjusting to a new routine. Dormitory students may also experience sleep problems due to noise, unfamiliar surroundings, and irregular schedules. One way to alleviate homesickness is to encourage students to stay connected with their families and friends through regular communication. This can be done through phone calls, video chats, or messaging apps. Another solution is to provide social support through clubs, organizations, and events that can help students make new friends and feel a sense of belonging. Additionally, providing counseling and mental health services can help students manage stress, anxiety, and depression. Another psychological challenge of dormitory living is academic stress. The academic demands of college can be overwhelming, especially when students are living in an environment that is full of distractions. This can lead to procrastination, anxiety, and poor academic performance. To overcome academic stress, students can try to manage their time effectively by creating a study schedule and avoiding distractions such as social media or phone calls during study hours. Seeking academic support from tutors, assistant tutors and academic advisors can also be helpful. Another common psychological issue faced by dormitory students is mental health problems. Dormitory living can be stressful and overwhelming, leading to depression, anxiety, and other mental health disorders. The lack of privacy, noise, and constant socialization can also impact students' mental health. They can also practice self-care techniques such as exercise, meditation, and maintaining a healthy lifestyle. Tutors play a crucial role in addressing the psychological problems of dormitory students. They can provide academic support through tutoring, study groups, and guidance on time management and study skills. Tutors can also act as mentors and advisors, providing emotional support and guidance on personal and social issues. In addition, they can create a positive and inclusive comportable environment that promotes open communication, respect, and empathy. In conclusion, living in a dormitory can pose certain psychological challenges for school students, including homesickness, stress, and health problems. These issues can have a negative impact on academic performance and mental health. However, there are several solutions that can be implemented to address these issues, including staying connected with family and friends, providing social support, and offering counseling and mental health services. Teachers can play a vital role in supporting dormitory students by providing academic and emotional support, promoting a positive classroom environment, and acting as mentors and advisors. By addressing the psychological problems of dormitory students, we can help them succeed academically and thrive emotionally. Bibliography: 1. Yin Li, Fanglei Cheng, Ruiying Wei. Optimization evaluation model of student dormitory design scheme based on multiple evaluation principles.-Expert Systems with Applications Vol.219, 1 February 2023 2. Mukhroni. Transition and Adjustment of First-Year Student College in Dormitory: A Literature Review. - International Journal of Current Science Research and Review ISSN: 2581-8341 Volume 04 Issue 08 August 2021 3. https://www.unicef.org/coronavirus/8-teacher-tips-student-mental-health Педагогика
55 №1 (46) 2023 Командалық спорт ойындарына сапалы іріктеу жұмысы Мақалада оқушыларды командалық спорт түрлеріне сапалы іріктеудің ерекшеліктері туралы жазылған. Статья посвящена методике отбора детей для занятий в командных видах спорта. The article is devoted to the methodology for АКЖИГИТОВ БОЛАТ selecting children for team sports. АСКАРОВИЧ Семей қаласындағы Шәкәрім атындағы университетінің әдіскер оқытушысы ЖАКСЫБАЕВ НУРЖАН МЫРЗАБЕКОВИЧ Семей қаласындағы «физика-математикалық бағыттындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінің» дене шынықтыру пәні мұғалімі Педагогика Қазіргі спорттың дамуына әлемдік деңгейдегі жетістіктер, бақталастық, спорттың географиялық тұрғыда кеңеюі спорттық іріктеу жұмысының оның ғылыми-зерттеу және ұйымдастырушылық-әдістемелік аспектілеріндегі өзектілігін анықтайды. Көптеген жылдар бойы спорттық таңдау мәселесі ғылыми зерттеудің маңызды саласы болды. Әдеби дереккөздерде қарастырылып отырған мәселенің негізгі теориялық-әдістемелік аспектілері мен ережелерін толық қамтиды. Спорттағы іріктеу жұмысы резервті дайындауды басқару процесінің функцияларының бірі ретінде қарастырылады, оны жүзеге асыру кешенді сипаттағы шаралар жүйесін қамтиды. Іріктеу кезеңдерінің мәселелері, олардың реттілігі, осы кезеңдерде шешілетін мақсат пен міндеттерінің жеткілікті пікірталас тудырады. Іріктеу жүйесінің қазіргі жағдайын сипаттай отырып, авторлардың көпшілігі мұнда бұрынғыдай негізінен спортшылардың шартты қабілеттерін бағалауға бағытталған эмпирикалық зерттеулер басым болатынын атап өтеді. Бұл олардың пікірінше, тек тұжырымдауға және жалпылауға мүмкіндік береді. Мен Семей қаласындағы физика-математикалық бағыттағы Назарбаев Зияткерлік мектебінде дене шынықтыру пәні мұғалімі қызыметін атқарып келемін. Одан бөлек футзалдан мектептің құрама командасын дайындаймын. Осы мақалада мен футзалдағы сапалы іріктеу жұмысы жайлы айтқым келеді. Үлкен жарыстарға қатысып, тиісті нәтижеге ие болу үшін іріктеудің бірнеше кезеңдерінен өту керек. Осыған байланысты арнайы сапалы іріктеудің кезеңдерге бөлінген жоспар құрылды. Енді осы іріктеудің өзгешеліктеріне тоқтала кетсек. Жалпы біздің желілік спартакиаданың ережесі бойынша әр командалық спорт түрлерінің тиісті регламенті бар. Осы регламентке сәйкес командалар жарысқа дайындалып, тиісті іріктеу жұмыстарын өткізеді. Футзал жарысына келетін болсақ, желілік спартакиадада 7-8 сыныптардағы қыз және ұл балалар арасында өтеді. Соңғы жарыстардың регламенті бойынша әр командада барлығы 8 ойыншы болуы керек. Оның ішінде 4 оқушы жетінші сыныптың оқушылары және 4 оқушы сегізінші сыныптың оқушылары болуын талап етеді. Осы бекітілген лимитке сай командалар жасақталады. Әрине бұл регламеттің іріктеу жұмысына өзгеше әсерін тигізеді. Мысалы кейбір командаларда жетінші сыныптың оқушылары мықты болуы мүмкін, ал басқаларында керісінше сегізінші сыныптың оқушылары. Осыған байланысты кейбір ойыншыларға іріктеу кезінде құрамаға іліну үшін басқаларға қарағанда көп еңбек етуге тура келеді. Әрине осындай регламенттің ережесіне байланысты өзара бақталастық пайда болады. Одан бөлек спартакиаданың бір спорт түріне қатысқан ойыншыларға болашақта басқа спорт түрлеріне қатысуға болмайды. Ол дегеніміз неғұрлым көп оқушыларды спортқа қызықтыру болып саналады. Әрине оқушылар осы ережені түсініп, тек бір жарысқа қатысу мүмкіндігін жоғары деңгейде пайдалануға тырысады. Өйткені ондай мүмкіндік тек бір рет қана кездеседі. Осындай регламенттің қиындығына қарамастан тиісті жоспар құрып, жоғары нәтижеге жетуге болады. Осы жоспарға сәйкес әр оқушының жалпы дене дайындығы, техника-тактикалық дайындығы бойынша тиісті тапсырмалар беріліп, түрлі сынықтар қабылданады. Осы кезеңді сәтті өткеннен кейін іс-тәжірибелік кезеңге ойыстық. Яғни жолдастық кездесулер басты ңазарда болды. Жолдастық кездесулерде оқушылардың жекелей түрде және командалық түрде қаңшалықты дайындық кезіндегі амал-тәсілдерді қолдануын пайыздық мөлшерде байқауға болады. Сатылап оқытуда оқыту,
56 №1 (46) 2023 үйрету, қолдануды талап етеді. Кейбір ойыншыларда дайындық уақытында өздерінің сапалы әрекеті жоғары деңгейде болады. Бірақ дәл осы ойыншылар жолдастық кездесулерде өздерінің сапалы әрекеттерін 50% орындауы мүмкін. Ал кейбіреулері қалалық жарыстарда 30%- 40% көрсетуі мүмкін. Өйткені жолдастық кездесулер мен жарыстың айырмашлығы үлкен. Жолдастық кездесулерде көбінесе ойыншыларға көп ойын уақытын беріп, мүмкіндіктерін тексереді. Ал жарыста олардың әрекеттеріне байланысты олардың алаңдағы өткізген уақыты өзгереді. Ол үшін біраз тәжірибе, шеберлік керек. Ол өз уақытымен келеді. Көптеген жолдастық кездесулерден кейін әр оқушының қаңшалықты дайын екенің байқауға болады. Тиісті шешімнен кейін сапалы іріктеудің жұмысы өз мәресіне жетті. 2021-2022 оқу жылы аясында Алматы қаласында аймақтық желілік спартакиадада футзалдан біздің 7-8 сыныптағы қыздар командамыз күміс жүлдеге ие болып, ақытық кезеңге жолдама алды. Ал 13 гол салған үздік сұр мергеніміз Русланқызы Раушан «үздік шабуылшы» номинациясына ие болды. Оған дейін біздің мектептің футзал құрама командамыз Павлодар, Қарағанды қалаларынды сәтсіз өнер көрсетіп, аймақтық кезңнен өте алмаған. Оған бірнеше себептер болды. Көбінесе балалардың тәжірибелері жетіспеді. Ақтық кезең Қызылжар қаласында өтті. Ақтық кезеңде өкіңішке орай жүлделі орынға ие бола алмадық. Оған бірнеше себептер болды. Оған тоқтала кетсек. Көптеген халықаралық жарыстарды аймақтық кезенде кездескен командар ақтық кезеңде тек жартылай финалда немесе финалда кездеседі. Бірінші кезекте ол команданың алған нәтижесіне байланысты. Біздің жарыста қарапайым жеребе рәсімі бойынша өтті. Яғни ол дегеніміз соқыр жеребені білдіреді. Біздің топта: Семей ФМН, Өскемен ХБН, Қызылорда ХБН, Петропавловск ХБН командалары болды. Оған дейін біздің команда аймақтық кезеңде Өскемен командасымен бірінші орынға таласта кездескен, бізге жақсы таныс команда. Бірақ дегенмен қыз балалар ақтық кезеңде жарыстың регламентінің өзгешелігіне қарамастан қалыспай ойнап соңына дейін жоғары деңгейдегі ойынды көрсетті. Ал «үздік қорғаушы» номинациясына ие болған Құдайберген Аяжан алған жарақатына қарамастан соңына дейін жоғары сапалы түрдегі ойынды көрсетті. Осындай сапалы іріктеудің арқасында қыз балалардың ақтық кезеңге өтуі жоғары нәтиже деп айтуға болады. Біз бір ұжым болып, үлкен тәжірибе жинадық. Осы алған қиындар, қателіктермен жұмыс жасап, болашақта осындай жарыстарда одан жоғары нәтижелерге жетуге тырысамыз. Педагогика
57 №1 (46) 2023 ДЛЯ ЗАМЕТОК
58 №1 (46) 2023 ДЛЯ ЗАМЕТОК
59 №1 (46) 2023 ДЛЯ ЗАМЕТОК
60 №1 (46) 2023 ҚҰРМЕТТІ ӘРІПТЕСТЕР! "ERUDIT" білім беру-ғылыми орталығы ғалымдар мен педагогтерден "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" халықаралық ғылыми-әдістемелік журналына (Қазақстан Республикасының инвестициялар мен экономикалық даму министрлігі берген мерзімді баспасөз басылымын есепке қою туралы №14770-Ж куәлігі) жариялауға жұмыстар қабылдауды жалғастырады. Мерзімді баспасөз басылымы айына бір рет қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жарық көреді. Журнал жарияланымдарының тақырыптық бағыттары - ғылыми-әдістемелік, педагогикалық, ақпараттық-жарнамалық (білім беру мекемелері үшін). Журналдың таралу аймағы - Қазақстан Республикасы, ТМД елдері, таяу және алыс шет елдері. Журналға Қазақстан, Евразиялық экономикалық қауымдастық елдері, ТМД, Грузия, Украина, Түркия, Қытай және Евроодақ елдері ғалымдарының, ізденушілердің, докторанттардың, магистранттардың, мұғалімдер мен оқытушылардың, әдіскерлердің, білім беру ұйымдарының жетекшілері мен қызметкерлерінің ғылыми зерттеулері, мақалалары, сабақ жоспарлары, ғылыми жобалары және басқа да ғылыми-әдістемелік жұмыстары жарияланады. Журналға жариялауға келесі бағыттар бойынша ғылыми зерттеу еңбектері, очерктер мен әдістемелік жұмыстар, сабақ жоспарлары қабылданады: Жаратылыстану ғылымдары; Гуманитарлық ғылымдар; Әлеуметтік ғылымдар; Техникалық ғылымдар; Экономикалық ғылымдар; Педагогикалық ғылымдар; Білім беру мәселелері. Бір автордан журналдың бір санына екі жұмыстан артық қабылданбайды. Ұжымдық авторлықта жазылған жұмыстар жеке жұмыстармен қатар қабылданады. Бір жұмыстың авторларының саны 5-тен аспауы тиіс. ЖУРНАЛДА ЖАРИЯЛАНАТЫН ЖҰМЫСТАРҒА ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР: Жұмыс мәтіні 2 беттен кем болмауы тиіс және 10 (он) беттен аспауы керек, жол арасы 1,0 интервалымен Microsoft Word редакторында, жиектері - сол жағынан 3 см, жоғары және төменгі жағынан 2 см, оң жағынан 1,5 см болатын А4 форматындағы стандартты бетте Times New Roman қарпімен 14-ші шрифтпен терілуі керек, жұмыстың әрбір абзацы жаңа жолдан 1 см шегініспен жазылады. Жол ортасынан автор(лар)-дың тегі, аты-жөні (толығымен) қою шрифтпен жазылады. Келесі жолға автордың жұмыс (оқу) орнының толық атауы мен лауазымы, ғылыми атақ-дәрежесі жазылады. Бұдан соң жол ортасынан мақала тақырыбы қою шрифтпен жазылады. Бір интервалдан кейін жаңа жолдан мақала мәтіні жазылады, пайдаланылған әдебиеттер тізімі еңбекте көрсетілген тәртібіне сәйкес, мақаланың соңында жазылады. Мәтінде сілтеме берілген әдебиеттер тік жақшаның ішінде, әдебиеттер тізіміндегі нөміріне сәйкес көрсетіледі. Дәйектеме (цитата) қолданылған жағдайда міндетті түрде түпнұсқаның беті көрсетіледі (мысалы, [1, 256]). Барлық суреттер, таблицалар, диаграммалар, формулалар мен басқа да көрнекілік суреттемелер компьютерлік редакторларда жасалып, мақалада сілтеме берілген ретпен көрсетілуі тиіс. Егер мақала қазақ, орыс және ағылшын тілдерінен бөлек, басқа тілде жазылған жағдайда, мақалаға ағылшын не қазақ (орыс) тілінде жазылған қысқаша аннотация берілуі керек. Редакция алқасы жинақтың тақырыбына сәйкес келмейтін, жоғарыда көрсетілген ережелерге сай емес және мазмұны жағынан Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына қайшы келетін материалдарды қабылдамауға құқылы. Журналға енетін ғылыми-әдістемелік жұмыстар электронды нұсқада, автордың байланыс телефондарын көрсете отырып, [email protected] электронды поштасына жіберіледі. Жұмыспен бірге авторлар өздерінің электронды нұсқадағы фотосуреттерін жіберуі керек (JPEG форматындағы сканерден өткізілген фотосурет көшірмелері де қабылданады). Фотосурет 5х6 форматындағы портреттік фото түрінде түсірілуі керек, егер мақала авторлары 3 (үш) не одан көп адам болса, біртекті ашық фонда түсірілген бір ұжымдық фотосурет қабылданады. Сапасы төмен немесе автордың бет-әлпеті көрінбейтін фотосуреттер қабылданбайды. Журнал санына жұмысы жарияланған әрбір авторға редакция алқасы жұмысының жарияланғандығы туралы сертификат береді. Журналға мақала жариялау жөніндегі барлық сұрақтар бойынша "ERUDIT" білім беру-ғылыми орталығына келесі телефон номерлері бойынша хабарласа аласыздар: 8 (7222) 56-25-25, +77076594160 (Азамат Азатов), +77011827212 (Арафат Мамырбеков) e-mail: [email protected] Редакцияның мекенжайы: 071400 Семей қаласы, Уранхаев көшесі, 45/3
61 №1 (46) 2023 D E A R C O L L E A G U E S ! Educational and scientific center "Erudit" continues accepting works of scientists and educators for publication in international scientific journal "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" (certificate on registration of a periodical printed publication„ 14770-F from 11.14.2014, issued by the Ministry of Investment and Development of the Republic of Kazakhstan) Periodical edition is published once a month in the Kazakh, Russian and English. Thematic focus of the journal publications is scientific, methodical, educational and informational and advertising (for educational and scientific institutions). Area of journal’s distribution - the Republic of Kazakhstan, CIS countries, near and far abroad. The journal publishes scientific research articles, methodological developments and projects of scientists, competitors, doctoral, masters, teachers - teachers, trainers, managers and employees of institutions of Education and Science of Kazakhstan, the Eurasian Economic Community, the CIS, Ukraine, Georgia, Turkey, China and the European Union. Works accepted for publication in the journal - scientific, methodological articles, studies, essays, lesson development, written in Kazakh, Russian, English and other languages in the following areas: Natural Sciences; Humanitarian sciences; Social Sciences; Technical sciences; Economic sciences; Pedagogical sciences; Issues of The Education. Each author may submit no more than two works in one issue of the journal. Works written in collaboration are accepted together with the author’s works. The number of authors should not exceed 5 people. REQUIREMENTS FOR FORMATTING OF PAPERS PUBLISHED IN THE JOURNAL: The text of the work should be at least 2 (two) and no more than ten (10) pages, typed in Microsoft Word in Times New Roman 12 pin, with a single line spacing, on a standard A4 page with a border around the edges - to the left - 3 cm, right - 1,5 cm, top and bottom of the page 2 cm, with indention of 1 cm. From the middle of the page in bold indicate the author’s name (in full), the name of his place of work (study), position and regalia. Job title is written in a middle of the page in bold. The text of the work is written after the title with a single-spaced interval. The list of references is written in the end. Literature is specified in the order mentioned in the text of the paper, in the case of quotations necessarily in square brackets indicate the source page (example: [1, 256]). All drawings, maps, photographs, tables, charts, formulas, other Illustrations and inserts are recommended to perform using computer editors and post the article as they are mentioned. If the work is written in a language other than Kazakh, Russian and English, the work should include a brief abstract, written in English or Russian (Kazakh) language. The Editorial Board has the right to refuse to publish works that do not meet the content requirements of the subject of the journal and to the design of the works, as well as that works, which are contrary to the content of the current legislation of the Republic of Kazakhstan. Work for publication in the international scientific and methodological, pedagogical journal "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" are accepted in electronic form with contact information of the author (s) by email eruditgroup@ gmail.com. Together with the work of the authors should make their photos in electronic form (scanned copy of the photos is allowed in the format JPEG). Photo of the author must be of good quality, made in the form of portrait photography 5x6, if the authors of three (3) or more persons, is accepted to send one collective picture taken against a plain, light background. Low quality photos, as well as those where can not distinguish the faces of the authors, not accepted for publication. All authors will receive a certificate of confirmation of the publication of their work in the international scientific journal "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" On all matters concerning the publication of papers in the journal "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" please contact the Educational Research Centre "ERUDIT" by phone: 8 (7222) 56-25-25, +77076594160 (Azamat Azat), +77011827212 (Arafat Mamyrbekov) e-mail: [email protected] Editorial Office Address: 45/3 Uranhayev St., Semey, 071400
62 №1 (46) 2023 УВАЖАЕМЫЕ КОЛЛЕГИ! Образовательно-научный центр "Erudit" продолжает прием работ ученых и педагогов для публикации в международном научно-методическом журнале "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" (свидетельство о постановке на учет периодического печатного издания №14770-Ж от 14.11.2014 г. выдано Министерством по инвестициям и развитию Республики Казахстан) Периодическое издание выходит один раз в месяц на казахском, русском и английском языках. Тематическая направленность публикаций журнала - научная, методическая, педагогическая и информационно-рекламная (для учреждений образования и науки). Территория распространения журнала - Республика Казахстан, страны СНГ, ближнее и дальнее зарубежье. Журнал публикует научные изыскания, статьи, методические разработки и проекты ученых, соискателей, докторантов, магистрантов, педагогов - преподавателей, учителей, методистов, руководителей и работников учреждений образования и науки Казахстана, стран Евразийского экономического содружества, СНГ, Украины, Грузии, Турции, Китая и стран Евросоюза. К публикации в журнале принимаются работы - научные, методические статьи, исследования, очерки, разработки уроков, написанные на казахском, русском, английском и других языках, по следующим направлениям: Естественные науки; Гуманитарные науки; Социальные науки; Технические науки; Экономические науки; Педагогические науки; Вопросы образования. От одного автора принимается не двух работ в один номер журнала. Труды, написанные в соавторстве, принимаются наряду с авторскими работами. Количество авторов одной статьи не должно превышать 5-ти человек. ТРЕБОВАНИЯ К ОФОРМЛЕНИЮ РАБОТ, ПУБЛИКУЕМЫХ В ЖУРНАЛЕ: Текст работы должен быть не менее 2 (двух) и не более 10 (десяти) страниц, набранных в редакторе Microsoft Word шрифтом Times New Roman 12-го кегля, с единичным интервалом между строк, на стандартной странице формата А4 с полями по краям - слева - 3 см, справа - 1,5 см, вверху и внизу страницы по 2 см, с абзацными отступами в 1 см. С середины страницы жирным шрифтом указываются ФИО автора (полностью), наименования его места работы (учебы), должность и регалии. Заголовок работы пишется с середины страницы жирным шрифтом. После заголовка через один интервал пишется непосредственный текст работы, в конце указывается список использованной литературы. Литература указывается в порядке упоминания в тексте работы, в случае использования цитат, в обязательном порядке в прямых скобках указывается страница первоисточника (пример: [1, 256]). Все рисунки, карты, фотографии, таблицы, диаграммы, формулы пр. иллюстрации и вставки рекомендуется выполнять с помощью компьютерных редакторов и размещать в статье по мере их упоминания. В случае, если работа написана на ином языке, кроме казахского, русского и английского, к работе прилагается краткая аннотация, написанная на английском или русском (казахском) языке. Редакционная коллегия вправе отказать в публикации работ, не соответствующих по содержанию тематике журнала и требованиям к оформлению работ, а также противоречащих по содержанию действующему законодательству Республики Казахстан. Работы к публикации в международном научно-методическом, педагогическом журнале "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" принимаются в электронном виде с указанием контактных данных автора(-ов) на электронный адрес [email protected]. Вместе с работой авторы должны приложить свои фотографии в электронном варианте (допускается сканированная копия фотографии в формате JPEG). Фотография автора должна быть хорошего качества, выполненной в виде портретной фотографии 5х6, в случае, если авторов 3 (три) и более человек, принимается одна коллективная фотография, сделанная на однотонном, светлом фоне. Фотографии низкого качества, а также те, на которых нельзя различить лица авторов, к публикации не принимаются. Все авторы, получают сертификаты-подтверждения о публикации их работы в международном научно-методическом журнале "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование". По всем вопросам, относительно публикации работ в журнале "Еуразия білімі. Eurasian education. Евразийское образование" обращайтесь в Образовательно-научный центр "ERUDIT" по телефонам: 8 (7222) 56-25-25, +77076594160 (Азамат Азатов), +77011827212 (Арафат Мамырбеков) e-mail: [email protected] Адрес редакции: 071400, г.Семей, ул.Уранхаева, 45/3
63 Жауапты редактор / Ответственный редактор / Executive editor Azamat Azatov Дизайн және компьютерлік беттеу / Дизайн и компьютерная верстка / Design and Desktop Publishing Indira Akhmadiyeva Басуға жіберілді / Подписано в печать / Signed into Print: 10.04.2023 Пішіні / Формат / Format 60х84 1/8 Тираж / Copies 100 дана / экземпляров / number Тапсырыс / Заказ / Order No 1195 Авторлардың пікірлері редакция көзқарасын білдірмейді. Мнение авторов публикаций не всегда отражает мнение редакции журнала. Opinion of publishing author not always reflect the opinion of the publisher. Журнал материалдарын қолданған жағдайда, журналға сілтеме беру міндетті. При использовании материалов ссылка на журнал обязательна. While using materials reference to the journal is obligatory. Редакция мекенжайы / Адрес редакции / The editorial office address 071400 Семей қаласы, Уранхаев көшесі 45, 2 қабат, 3 кеңсе. г. Семей, ул. Уранхаева, 45, 2 этаж, офис 3. Semey, Uranhayev Street 45, 2nd floor, office 3. Тел/Tel: + 7 (7222) 56 25 25 e-mail: [email protected] Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Байланыс, ақпараттандыру және ақпарат комитетінде 24.11.2014 ж. есепке қойылып, №14770-Ж куәлігі берілген Свидетельство о постановке на учет выдано Комитетом связи, информатизации и информации Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан №14770-Ж от 24.11.2014 г. Registered in The Ministry of Investment and Development of the Republic of Kazakhstan, Communication, Information and Information Committee 24.11.2014. Certificate No. 14770-Ж Басылды / Напечатано в / Journal is published «ImPress» баспасы / Издательство «ImPress» / Publishing house «ImPress» 071400 Семей қаласы, Найманбаева к-сі 163, 2 офис г. Семей, ул. Найманбаева, 163, офис 2 Semey, Naimanbayev Street, 163, office 2 Тел/Tel: + 7 (7222) 56 04 56