4.1งานบริการและซ่อมเครื่องปั่นผลไม้และอาหารแห้ง

4.1 งานบริการซ่อมเครอ่ื งปัน่
น้าผลไม้และอาหารแห้ง

หวั ข้อเรื่อง (Toppics)

4.1.1 โครงสรา้ งของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้
3.1.2 หลกั การทางานของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้
3.1.3 การตรวจสอบหาสาเหตุขอ้ บกพรอ่ งของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้
3.1.4 การซอ่ มบารงุ รกั ษาเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้

สมรรถนะย่อย (Element of competency)

1. แสดงความรเู้ กย่ี วกบั หลกั การงานของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้
2. ตรวจสอบและซ่อมบารงุ รกั ษาเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้

จดุ ประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม (Behavioral Obiectives)

1. แสดงความรเู้ กย่ี วกบั หลกั การทางานของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้ ได้
2. เลอื กใชง้ านเครอ่ื งมอื และอุปกรณ์ซอ่ มเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้ ได้
3. ปฏบิ ตั เิ กย่ี วกบั การซอ่ มบารงุ รกั ษาเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้ ได้
4. ตรวจสอบหาสาเหตุขอ้ บกพรอ่ งของเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้ ได้
5. ซ่อมบารงุ รกั ษาเครอ่ื งปัน่ น้าผลไมแ้ ละอาหารแหง้ ได้
6. มคี ุณธรรมจรยิ ธรรม และกจิ นสิ ยั ทด่ี ใี นการปฏบิ ตั งิ าน มคี วามละเอยี ดรอบคอบ
ปลอดภยั เป็นระเบยี บ ตรงตอ่ เวลา มคี วามซอ่ื สตั ยแ์ ละมคี วามรบั ผดิ ชอบ ทางาน
รว่ มกบั ผอู้ ่นื ได้

เนื้อหาสาระการเรียนรู้ (Contnet)

เคร่ืองใช้ไฟฟ้ าท่ีต้องการพลังงานกลหรือ การทางานท่ีต้องมีการเคล่ือนไหว
โดยการหมุน ลว้ นแล้วแต่ใชม้ อเตอรไ์ ฟฟ้าเป็นตวั เปล่ยี นพลงั งานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล
ทงั้ สน้ิ มอเตอรไ์ ฟฟ้า จงึ ถอื ไดว้ า่ เป็นหวั ใจของเครอ่ื งใชไ้ ฟฟ้าประเภทท่ีตอ้ งการพลงั งานกล
ในการขบั เคลอ่ื น

เครอ่ื งปัน่ ผลไม้ เป็นเครอ่ื งใชไ้ ฟฟ้าขนาดเลก็ ทใ่ี ชส้ าหรบั บดและยอ่ ยอาหารใหล้ ะเอยี ด
นิยมใชบ้ ดอาหาร เชน่ เน้ือสตั ว์ อาหารแหง้ ต่างๆ พรกิ แหง้ ถวั่ ลสิ ง กาแฟเมด็ เนย หรอื ปัน่
จาพวกผลไม้ต่างๆ มคี วามสะดวกในการใช้และสามารถประหยดั เวลาในการบดหรือ
ปัน่ อาหารมากขน้ึ

1. โครงสรา้ งของเครือ่ งปัน่ ผลไม้และอาหารแห้ง
2. หลกั การทางานของเคร่ืองปัน่ ผลไมแ้ ละอาหารแห้ง
3. การตรวจสอบหาสาเหตขุ ้อบกพร่องของเครือ่ งปัน่ ผลไม้

และอาหารแห้ง
4. การซ่อมบารงุ รกั ษาเครอ่ื งปัน่ ผลไมแ้ ละอาหารแห้ง

1. โครงสรา้ งของเครอื่ งปัน่ ผลไม้และอาหารแห้ง

โครงสรา้ งและส่วนประกอบท่ีสาคญั มีรายละเอียดดงั นี้
1. โถแกว้ (Container) ทาหน้าท่ี เป็นสว่ นใสอ่ าหารหรอื ผลไมท้ จ่ี ะบดหรอื ปัน่

ให้ละเอียด โถแก้วมีความแข็งแรงและทนทานต่อการใช้งาน ท่ีใช้งานทัว่ ไป
จะมี 2 ลกั ษณะ คอื โถแกว้ ทใ่ี ชป้ ัน่ ผลไมแ้ ละโถแกว้ ทใ่ี ชบ้ ดอาหาร

(1) ลกั ษณะโถแกว้ ปัน่ ผลไม้ (2) ลกั ษณะโถแกว้ ปัน่ อาหาร

2. ฐานของเครอ่ื งปัน่ (Base) ทาหน้าท่ี เป็นฐานรองโถแกว้ และเป็นสว่ นท่ี
ยดึ อุปกรณ์ตา่ งๆ ของเครอ่ื งปัน่

1. โครงสรา้ งของเครือ่ งปัน่ ผลไม้และอาหารแห้ง

โครงการและส่วนประกอบท่ีสาคญั มีรายละเอียดดงั นี้
3. ยูนิเวอร์แซลมอเตอร์ (Universal

Motor) ทาหน้าท่ี หมุนใบมดี ซ่งึ จะยดึ ตดิ
กับ ตัว โ รเตอ ร์เพ่ือ ทา หน้ า ท่ีบ ด แ ล ะปั น่
อาหารดว้ ยความเรว็ รอบสงู และคงท่ี

4. สวติ ชค์ วบคุมความเรว็ (Speed Control Switch) ทาหน้าท่ี เป็นสวติ ชเ์ ปิด-ปิด
(On-Off) เครอ่ื งและควบคุมความเรว็ ของมอเตอรใ์ นการปัน่ หรอื บดอาหาร

5. ใบมดี (Knife Blade) ทาหน้าท่ี
เป็นใบมดี ปัน่ และตัดอาหารให้ละเอียด
ดว้ ยความเรว็ รอบสงู ตวั ใบมดี จะยดึ ตดิ เขา้
กบั แกนของโรเตอร์ มจี านวน 2-4 ใบพดั

1. โครงสร้างของเคร่อื งปัน่ ผลไมแ้ ละอาหารแห้ง

โครงการและส่วนประกอบท่ีสาคญั มีรายละเอียดดงั นี้
6. อุปกรณ์ควบคุมความเรว็ (Speed Control) จะใชอ้ ุปกรณ์อเิ ลก็ ทรอนิกส์

เป็นตวั ควบคุมระดบั ความเรว็ ประกอบดว้ ย เอส ซี อาร์ (SCR)ไดโอด (Diode)
ตวั ตา้ นทาน (Resistor) โดยตอ่ เป็นวงจรควบคุมความเรว็

7. แปรงถ่าน (Carbon Brush) เป็นอุปกรณ์ทท่ี าหน้าทน่ี ากระแสไฟฟ้า
บนตวั คอมมวิ เตเตอร์ หรอื slip ring แปรงถ่านทาหน้าท่รี บั แรงดนั ไฟโดยตรง
จากแหลง่ จ่าย และจา่ ยผา่ นไปยงั commutator หรอื slip ring เพ่อื ใชใ้ นการต่อ
ใหค้ รบวงจร



2.หลกั การทางานของเคร่อื งปัน่ ผลไม้และอาหารแห้ง

วงจรควบคุมความเร็วเคร่ืองปั่นผลไม้และอาหารแห้ง เม่ือจ่าย
กระแสไฟฟ้าใหก้ บั เครอ่ื งปัน่ จะมกี ระแสไฟฟ้าไหลเขา้ ในวงจรควบคุมความเรว็
โดยไหลผา่ นตวั ตา้ นทานซง่ึ ต่ออนุกรมกนั ทาใหเ้ กดิ แรงดนั ไฟฟ้าตกครอ่ มความ
ตา้ นทาน แต่ละตวั มากและน้อยไมเ่ ทา่ กนั ขน้ึ อยกู่ บั คา่ ของตวั ต้านทานการปรบั
ระดบั ความเรว็ ของมอเตอร์ ทาไดโ้ ดยปรบั สวติ ชไ์ ปทต่ี าแหน่ง R1ทาใหเ้ กดิ ค่า
ความต่างศกั ยร์ ะหวา่ งขาเกตกบั ขวั้ แอโนดของเอสซอี าร์ สง่ ผลใหม้ กี ระแสไฟฟ้า
ไหลผ่านเอสซีอาร์ ไปยงั มอเตอร์ ทาใหม้ อเตอร์หมุน ค่าความต้านทานท่ตี ่อ
อนั ดบั กนั จะเป็นตวั ควบคุมการไหลของกระแสไฟฟ้าทไ่ี หลผ่านเอสซอี าร์ ถ้า
ปรบั สวติ ชค์ วบคุมความเรว็ สงู สดุ จะต่อครอ่ มกบั เอสซอี าร์ เพอ่ื ทางานแทนเอสซี
อาร์เม่ือมีกระแสไฟฟ้ าสูงทาให้เอสซีอาร์ สามารถใช้งานได้นานข้ึ น
โดยกระแสไฟฟ้ าจะถูกจ่ายให้กบั มอเตอร์โดยตรงทาให้มอเตอร์หมุนด้วย
ความเรว็ สูงสุด เม่อื ต้องการให้เคร่อื งปัน่ หยุดทางาน สามารถทา ได้โดยกด
สวติ ช์ในตาแหน่งเปิดวงจร (OFF) หรอื ถอดปลกั๊ ไฟออก เคร่อื งหยุดทางาน
ทนั ที

3.การตรวจสอบหาสาเหตขุ ้อบกพรอ่ งของเครอ่ื งปัน่ ผลไม้และ
อาหารแห้ง

1.เคร่ืองปัน่ ผลไมแ้ ละอาหารแห้งไมท่ างาน
สาเหตุ
กระแสไฟฟ้าไมเ่ ข้าเคร่อื ง
มอเตอรข์ าด
สวิตชป์ ิ ด-เปิ ดเสีย
การตรวจสอบและแก้ไข
ตรวจสอบสายไฟเข้าเคร่ือง
เปล่ียนมอเตอรห์ รือพนั ขดลวดใหม่
ตรวจสอบสวิตชป์ ิ ด-เปิ ด

2. เครื่องปัน่ ควบคมุ ความเรว็ ไมไ่ ด้
สาเหตุ
สวิตชค์ วบคมุ ความเรว็ เสีย
ขดลวดฟิ ลดม์ อเตอรข์ าด
การตรวจสอบและแก้ไข
เปล่ียนสวิตชค์ วบคมุ ความเรว็
พนั หรือเปลี่ยนชดุ ขดลวดฟิ ลดค์ อยล์

3.การตรวจสอบหาสาเหตขุ อ้ บกพรอ่ งของเครอ่ื งปัน่ ผลไม้
และอาหารแห้ง

3. เคร่ืองมีเสียงดงั ขณะทางาน
สาเหตุ
แกนหมุนมอเตอรห์ ลวม
แกนยึดใบมีดหลวม
ใบมีดสีกบั โถแก้วหรอื ซีลท่ีก้นโถแก้ว
การตรวจสอบและแก้ไข
ขนั แกนหมนุ ให้แน่น
ขนั และยึดใบมีดให้แน่น
ปรบั หรือขยบั ใบมดี ให้เข้าท่ีขนั ยึดให้แน่น

4. แกนหมุนของเครอื่ งไม่ทางาน
สาเหตุ
แกนหมนุ เครอ่ื งชารดุ
สายพานขบั แกนหมุนขาด
วางโถแก้วเข้ากบั ฐานยึดไมแ่ น่น
แกนหมนุ ฝื ด

การตรวจสอบและแก้ไข
ตรวจซ่อมแกนหมุน
เปลี่ยนสายพานหรอื ปรบั สายพาน
ปรบั โถแก้วเข้ากบั ฐานยึดให้แน่น
หยอดน้ามนั หล่อล่ืน

3.การตรวจสอบหาสาเหตขุ ้อบกพรอ่ งของเครอื่ งปัน่ ผลไม้
และอาหารแห้ง

5. เคร่ืองมีกล่ินใหม้ขณะทางาน
สาเหตุ
แปรงถ่านชารดุ หรือหมดสภาพ
คอมมิวเตเตอรส์ กปรกหรือชารดุ
การตรวจสอบและแก้ไข
เปลี่ยนแปรงถ่าน
ทาความสะอาดคอมมิวเตเตอร์ โดยใช้กระดาษทราย
ถ้ายงั ไม่หายต้องเปล่ียนคอมมิวเตเตอรใ์ หม่

4. การซ่อมบารงุ รกั ษาเครอื่ งปัน่ ผลไม้และอาหารแห้ง

1. อย่าปัน่ ผลไม้ที่มีชิ้นใหญ่เกินไป ควรหนั ่ ให้เป็นชิ้นเลก็ ๆ ก่อนนาเข้า
เครื่องปัน่ รวมถึงไม่ควรปัน่ ของที่แขง็ จนเกินไปด้วย

2. ไมค่ วรเปิ ดเครื่องปัน่ ให้ทางาน ในขณะท่ีไมม่ ีอะไรอย่ใู นโถ
3. ในการปัน่ แต่ละครงั้ ไม่ควรปัน่ ติดต่อกนั เกิน 2 นาที (หรอื ระยะเวลา

ตามค่มู อื ของเครอื่ ง)
4. หากเครอ่ื งทางานใกล้จะเสรจ็ แล้ว อย่าเพิ่งรีบดึงโถปัน่ ออก ควรรอ

ให้เคร่อื งหยดุ สนิทก่อน จึงค่อยดึงออกมา