งานวจิ ัยในช้ันเรียน
เรอื่ ง
ทศั นคตทิ ่ีมีต่อวชิ าภูมิศาสตรข์ องนกั เรยี น
ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 1/8
ผวู้ จิ ัย
นางสาวธมนวรรณ ปัตถาพงษ์
กล่มุ สาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ภาคเรยี นท่ี 1 ปกี ารศึกษา 2564
ชือ่ เรื่อง ทศั นคติทม่ี ตี ่อวชิ าภูมศิ าสตรข์ องนักเรียนช้ันมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1/8
ชื่อผู้วจิ ยั นางสาวธมนวรรณ ปตั ถาพงษ์
รายละเอยี ดวชิ า วชิ าสังคมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม ส 21103 ภาคเรยี นที่ 1/2564
1. สภาพปญั หา
วิชาภมู ศิ าสตรเ์ ป็นศกึ ษาเก่ยี วกบั เรื่องท่ีต้ังอาณาเขต ลกั ษณะภมู ิประเทศ ภมู ิอากาศ สภาพแวดล้อมต่างๆ
ของแตล่ ะประเทศทีม่ ีในโลกโดยเฉพาะทวปี เอเชียทีน่ ักเรยี นกำลังศึกษาอยู่ จากการสงั เกตนักเรยี นในการเรียนวิชา
นี้ พบว่า นักเรียนดูแผนที่ไม่เป็น ยังไม่เข้าใจว่า อะไรคือแผนที่รัฐกิจ หรือแผนที่กายภาพ จำชื่อและที่ตั่งของ
ประเทศ ภเู ขา แม่นำ้ ทะเลสาบ และทะเลทรายไมไ่ ด้ ชีแ้ ผนท่ไี มถ่ ูก นักเรยี นหลายคนมีความเขา้ ใจว่า วิชาน้ียากจึง
ทำให้ไม่สนใจเรียน ไม่กระตือรือร้น ทั้งๆ ที่วิชานี้มีความสำคัญ เนื่องจากประเทศไทยต้องมี การติดต่อค้าขายกับ
ประเทศต่าง ๆ ในโลก มีความสัมพันธ์กับประเทศต่าง ๆ ในทางการทูต มีการช่วยเหลือซึ่งกัน และกันในทาง
เศรษฐกิจ สังคม วฒั นธรรม เทคโนโลยแี ละวิทยาการในด้านต่าง ๆ นอกจากนปี้ ระเทศไทยยงั เป็น สมาชิกของกลุ่ม
ประเทศต่าง ๆ อาทิเช่น กลุ่มเอเปค กลุ่มอาเซียน เป็นต้น ดังนั้นผู้วิจัยจึงเห็นสมควรที่จะสำรวจ ทัศนคติของ
นักเรียนท่มี ตี อ่ วชิ าภมู ิศาสตร์ของนักเรยี นระดับชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1/8 และจะได้น าข้อมูลทไ่ี ด้มาหา ทางแก้ไขใน
โอกาสตอ่ ไป
2. วัตถปุ ระสงคข์ องการวิจัย
สำรวจทัศนคติของนักเรียนท่มี ตี ่อวชิ าภมู ศิ าสตรเ์ พื่อให้นกั เรยี นตระหนักถึงความสำคญั และความจำเป็นท่ี
จะต้องเรยี นวิชานี้ ด้วยวธิ ีใชแ้ บบสำรวจ
3. ตวั แปรในการศกึ ษา
ตวั แปรต้น ได้แก่ 1. ครูผสู้ อนวิชาในกลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
2. นักเรยี นระดับชนั้ มัธยมศึกษาปีที่ 1/8
3. เนอื้ หาวชิ า
ตัวแปรตาม ไดแ้ ก่ 1. ความสามารถและพฤติกรรมของครูผูส้ อน
2. ความสามารถและพฤติกรรมของนกั เรยี น
3. ความยากงา่ ยของเน้อื หาวชิ า
4. กรอบแนวคดิ การวจิ ัย
แบบสำรวจทศั นคตทิ ่มี ตี อ่ วชิ ำภมู ิศำสตร์
ผลกำรสำรวจ
5. ประโยชน์ทีค่ าดวา่ จะไดร้ ับ
1. ครูผู้สอนมีข้อมูลเบ้ืองต้นเกี่ยวกับสาเหตทุ ี่นักเรียนไม่สนใจเรียนทำแผนทีไ่ ม่ได้เปน็ ผลให้ นักเรียนมีผล
การเรียนรู้ไมเ่ ป็นไปตามเกณฑม์ าตรฐานของโรงเรยี น
2. ครผู ูส้ อนและผเู้ รียนสามารถใชข้ อ้ มูลที่ได้จากการสำรวจนำมาแก้ไขปญั หาได้
3. มาตรฐานของครผู สู้ อนและผูเ้ รยี นเป็นไปตามมาตรฐานท่ีโรงเรยี นกำหนด
6. ขอบเขตการวิจยั
6.1 ประชากร/กลุ่มตัวอย่าง นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/8 ของโรงเรียนตราษตระการคุณ
อำเภอเมอื งตราด จังหวดั ตราด นกั เรียนทงั้ หมด 42 คน ภาคเรยี นที่ 1 ปกี ารศกึ ษา 2564
6.2 ความหมายตวั แปรตน้
6.2.1 ครูผู้สอนวิชาในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ได้แก่ วิชา
ภูมศิ าสตร์
6.2.2 ผูเ้ รียนเป็นนักเรียนในระดบั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1/8 ของโรงเรยี นตราษตระการคณุ
6.2.3 เนอื้ หาวชิ าตามหลักสตู รกระทรวงศึกษาธิการในรายวิชาภมู ิศาสตร์
6.3 ความหมายของตวั แปรตาม
6.3.1 ความสามารถในด้านวชิ าการ การถ่ายทอดความรู้ การใชเ้ ครือ่ งมือในการถา่ ยทอด ความรู้
รวมถึงพฤตกิ รรมตา่ งๆของครูผู้สอน
6.3.2 ความสามารถในการเรยี นของผู้เรยี น
6.3.3 ความยากงา่ ยของเน้ือหาวชิ าภมู ิศาสตร์
7. วธิ ีดำเนนิ การวิจัย
วนั /เดอื น/ปี กิจกรรม
1-30 กรกฎาคม 2564 เตรียมเอกสารขอ้ มูลตา่ งๆ สำหรบั ทำแบบสำรวจ สอบถามผูร้ ้แู ละขอคำแนะนำ
1-20 สิงหาคม 2564 แจกแบบสำรวจใหผ้ ู้เรียนในระดับชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 1
21-31 สงิ หาคม 2564 ประมวลผลจากแบบสำรวจ
1-30 กนั ยายน 2564 วเิ คราะหข์ อ้ มลู และนำเสนอข้อมูล
8 . เครื่องมือทีใ่ ช้ในการวจิ ัย
8.1 แบบสำรวจทศั นคตขิ องนักเรยี นระดับมธั ยมศึกษาปีที่ 1 ทม่ี ตี อ่ วิชาภูมิศาสตร์
8.2 โปรแกรม EXCEL
9. ผลการวิเคราะหข์ ้อมูล
ตารางท่ี 1 ผลการสำรวจทัศนคตขิ องนกั เรยี นระดับมัธยมศกึ ษาปที ่ี 1 ท่ีมตี ่อวชิ าภมู ศิ าสตร์จำนวน 42 คน
ระดับความคดิ เห็น
ข้อท่ี คำถาม มากท่ีสดุ มาก ปานกลาง นอ้ ย
(4) (3) (2) (1)
ครูผู้สอน
1 มีความรู้ความเขา้ ใจเนื้อหาวิชาทสี่ อนเปน็ อยา่ งดี 15 15 10 2
2 อธบิ ายด้วยภาษาทเี่ ขา้ ใจ 29 10 3 0
3 ใช้สือ่ การเรียนการสอนที่หลากหลาย 20 15 7 0
4 มีกจิ กรรมให้ทำและฝึกปฏิบตั อิ ย่างสม่ำเสมอ 20 20 2 0
5 เอาใจใส่ตอ่ การเรยี นการสอน 32 5 5 0
นักเรยี น
6 ชอบเรียนวิชาภูมิศาสตร์ 10 20 11 1
7 ชอบครทู สี่ อนวิชาภมู ศิ าสตร์ 35 5 2 0
8 เขา้ ใจเนื้อหาวิชาภูมิศาสตร์ 20 13 8 1
9 เอาใจใส่ต่อการเรียนอย่างสม่ำเสมอ 5 25 11 1
10 สอบถามจากครูหรือค้นคว้าเพม่ิ เติมเม่ือไม่เข้าใจเน้ือหา 3 20 10 9
11 ทบทวนเนื้อหาทุกครั้งหลงั เรียน 3 20 9 10
เนือ้ หาวชิ า
12 เนื้อหาวชิ ายากมาก 10 21 10 1
13 ไม่มีความรพู้ นื้ ฐานเดิม 5 11 20 6
14 เน้ือหาไมต่ ่อเนื่อง 0 12 20 10
15 สือ่ การเรยี นการสอนเหมาะสม 10 21 6 5
ตารางที่ 2
ผลวเิ คราะห์การสำรวจทัศนคตขิ องนักเรียนระดบั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1 ทม่ี ตี อ่ วชิ าภมู ศิ าสตร์จำนวน 42 คน
ระดบั ความคดิ เห็น (%)
ขอ้ ที่ คำถาม มากที่สดุ มาก ปานกลาง น้อย
(4) (3) (2) (1)
ครูผู้สอน
1 มคี วามรู้ความเข้าใจเนื้อหาวิชาท่ีสอนเป็นอยา่ งดี 35.71 35.71 23.81 4.76
2 อธิบายด้วยภาษาทีเ่ ข้าใจ 69.05 23.81 7.14 0.00
3 ใชส้ อื่ การเรยี นการสอนที่หลากหลาย 47.62 35.71 16.67 0.00
4 มีกิจกรรมให้ทำและฝึกปฏบิ ัตอิ ยา่ งสมำ่ เสมอ 47.62 47.62 4.76 0.00
5 เอาใจใส่ต่อการเรียนการสอน 76.19 11.90 11.90 0.00
นกั เรยี น
6 ชอบเรียนวิชาภูมิศาสตร์ 23.81 47.62 26.19 2.38
7 ชอบครทู ส่ี อนวชิ าภมู ศิ าสตร์ 83.33 11.90 4.76 0.00
8 เขา้ ใจเน้ือหาวิชาภูมิศาสตร์ 47.62 30.95 19.05 2.38
9 เอาใจใสต่ ่อการเรียนอย่างสม่ำเสมอ 11.90 59.52 26.19 2.38
10 สอบถามจากครูหรือค้นควา้ เพมิ่ เตมิ เมื่อไม่เข้าใจเน้ือหา 7.14 47.62 23.81 21.43
11 ทบทวนเนื้อหาทุกครั้งหลงั เรยี น 7.14 47.62 21.43 23.81
เน้ือหาวิชา
12 เน้ือหาวชิ ายากมาก 23.81 50.00 23.81 2.38
13 ไม่มีความรูพ้ ืน้ ฐานเดิม 11.90 26.19 47.62 14.29
14 เน้อื หาไม่ตอ่ เน่ือง 0.00 28.57 47.62 23.81
15 ส่ือการเรียนการสอนเหมาะสม 23.81 50.00 14.29 11.90
10. สรปุ ผลการศกึ ษาวิจยั
จากการสำรวจความคิดเหน็ ของนักเรยี นในระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 1/8 ทั้งหมด 42 คน ของนักเรียนช้นั
มัธยมศึกษาปีที่ 1/8 ทง้ั หมด พบว่า
ดา้ นครผู สู้ อนมีความรคู้ วามเข้าใจสามารถถ่ายทอดความรใู้ ห้กบั นกั เรยี นในภาษาทีเ่ ข้าใจง่ายอกี ท้งั ให้ความ
ดูแลเอาใจใสน่ ักเรยี นทุกคนเป็นอยา่ งดี ใชก้ ริยาวาจาท่เี หมาะสม นำความรู้ใหม่ ๆ มานำเสนออยา่ งต่อเนื่องแต่
การใช้สื่อการเรยี นการสอนมีนอ้ ย ไม่ทันสมัยและยังไม่เหมาะสม การฝกึ ปฏิบตั แิ ผนทท่ี ำคอ่ นข้างมากและต่อเนื่อง
ดา้ นผ้เู รียนมีความสนใจในการเรยี นมาก มีความกระตือรือรน้ มที ศั นคติท่ดี ตี ่อวชิ าภูมิศาสตร์และครผู ู้สอน
วิชาภูมศิ าสตร์ แต่นักเรียนทบทวนเนื้อหาวิชาน้อยมากอีกทั้งไม่ชอบถามครูและไม่ชอบค้นควา้ เพิม่ เติม
ดา้ นเนือ้ หาวชิ ามีระดบั ความยากมากสำหรับนกั เรียนและเน้ือหาไม่ตอ่ เนื่อง เพราะเรียนเป็นภูมภิ าค ๆ ใน
ทวปี เอเชีย อีกทั้งนกั เรยี นยังขาดความรูพ้ ้นื ฐานด้านภูมศิ าสตร์
11. ข้อคิดที่ไดจ้ ากการวจิ ยั
จากผลการวิเคราะห์ข้อมูลพบว่า ในด้านครูผู้สอนมีความรู้ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ในด้าน
เนื้อหาวชิ าภมู ศิ าสตร์แต่ยงั ขาดการใชส้ ่ือการเรียนการสอนท่ีเหมาะสม ครูพูดเร็วอาจทำให้นักเรียนฟงั ไม่ทัน อีกท้ัง
ในการฝึกปฏิบัติแผนที่อาจต้องเลือกปฏิบัติจากง่ายไปหายากเพื่ อให้ผู้เรียนเกิดความเข้าใจในเนื้อหาวิชามากขึ้น
ดา้ นผเู้ รยี นมที ัศนคติที่ดีต่อวชิ าภูมิศาสตรแ์ ละครผู ูส้ อนวชิ าภูมิศาสตร์ แตส่ ิ่งทที่ ำให้ผลการเรียนไม่ดีเท่าท่ีควรน้ันมี
สาเหตุมาจาก เนื้อหาวิชาที่ยากและไม่ต่อเนื่องกัน อีกทั้งผู้เรียนมีความรูพ้ ื้นฐานในด้านวิชาภูมิศาสตรน์ ้อยไม่ชอบ
ทบทวนเนื้อหาและไม่ชอบค้นคว้าเพิ่มเติมโดยเฉพาะอย่างยิ่งการอ่านหนังสือพิมพ์และการฟังข่าว เมื่อเรียนรู้ใน
ระดับสูงขึ้นจึงไม่เข้าใจเนื้อหาวิชาที่เรียน ดังนั้นครูผู้สอนควรปรับการเรียนการสอนโดยเมื่อเริ่มเรียนเนื้อหาใหม่
ควรมีการสอนพื้นฐานเดิมก่อน โดยเฉพาะวิธีการทางแผนที่ อาทิเช่น เส้นต่าง ๆ บนแผนที่ สัญลักษณ์ต่าง ๆ ท่ี
ปรากฎบนแผนที่ ความหมายของสีต่าง ๆ บนแผนที่รวมทั้งต้องฝึกปฏิบัติแผนที่อย่างสม่ำเสมอเพื่อให้นักเรียนมี
ความรู้ความเขา้ ใจในเนือ้ หาวิชาภมู ิศาสตรไ์ ดด้ ียงิ่ ข้ึน