โครงสร้างหน่วยเรียนรู้ สังคมศึกษา ม 1

โครงสรา้ งหน่วยการเรียนรู้

วิชา สงั คมศกึ ษา ส 21101 กลมุ่ สาระสงั คมศกึ ษาศาสนาและวฒั นธรรม
ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑
ภาคเรยี นที่ ๑ เวลาเรยี น 40 ชวั่ โมง

หน่วยที่ มาตรฐาน ตวั ชี้วดั สาระการเรยี นรู้ น้าหนัก
ช่ือหน่วย เวลา
เรียน
หน่วยที่ ๑ ส ๑.๑ รู้ และเข้าใจ ม.๑/๑ อธิบายการเผยแผ่ การสงั คายนา
7
ศาสนาท่ีสาคญั ประวตั ิ ความสาคัญ พ ร ะ พุ ท ธ ศ า ส น า ห รือ การเผยแผ่พระพุทธศาสนา

ในประเทศไทย ศ าสด า ห ลัก ธรรม ศ า ส น า ท่ี ต น นั บ ถื อ สู่ เขา้ สปู่ ระเทศไทย

ของพระพุทธศาสนา ประเทศไทย ความสาคญั ของพระพทุ ธ

หรอื ศาสนา ท่ีตนนับ ม . ๑ / ๒ วิ เ ค ร า ะ ห์ ศาสนาต่อสงั คมไทยในฐานะ

ถอื และศาสนาอ่ืน มี ความสาคญั เป็ น

ศรทั ธาท่ีถูกต้อง ยึด ของระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาประจาชาติ
มัน่ และปฏิบัติตาม ศาสนาท่ตี นนับถอื ท่มี ตี ่อ สถาบนั หลกั ของสงั คมไทย
ห ลัก ธ รรม เพ่ือ อ ยู่ ส ภ า พ แ ว ด ล้ อ ม ใ น สภาพแวดลอ้ มทก่ี วา้ งขวาง
ร่วมกนั อยา่ งสนั ตสิ ุข สังคม ไท ย รวมทั้งการ และครอบคลุมสงั คมไทย
พฒั นาตนและครอบครวั การพฒั นาตนและครอบครวั
ม .๑ /๓ วิเค ร า ะ ห์ พุ ท ธ สรปุ และวเิ คราะหพ์ ทุ ธประวตั ิ
ประวตั ติ งั้ แต่ประสูตจิ นถึง o ประสตู ิ
o เทวทตู ๔
บาเพ็ญ ทุกรกิริยา หรือ o การแสวงหาความรู้
ประวตั ิศาสดาท่ีตนนับถือ o การบาเพญ็ ทกุ รกริ ยิ า

ตามทก่ี าหนด ➢ พทุ ธสาวก พทุ ธสาวิกา

ม.๑/๔ วเิ คราะหแ์ ละประ -  พระมหากสั สปะ
 พระอบุ าลี
พฤตติ นตามแบบอย่างการ  อนาถบณิ ฑกิ ะ
ดาเนินชวี ติ และขอ้ คดิ จาก  นางวสิ าขา
ประวตั ิสาวก ชาดก/เร่อื ง ➢ ชาดก
เล่ า แ ล ะ ศ า ส นิ ก ช น
ตวั อยา่ งตามทก่ี าหนด  อมั พชาดก
ม.๑/๕ อธิบายพุทธคุณ  ตติ ตริ ชาดก
พระรตั นตรยั
และข้อธรรมสาคัญ ใน  พทุ ธคณุ ๙
ก รอ บ อ ริยสัจ ๔ ห รือ

หลกั ธรรมของศาสนาท่ีตน ➢ อริยสจั ๔
นับถือ ตามท่ีกาหนดเห็น  ทกุ ข์ (ธรรมทค่ี วรร)ู้
- ขนั ธ์ ๕
คุณ ค่าและนาไปพัฒนา - ธาตุ ๔
แก้ปั ญ ห าของต นเองและ  สมทุ ยั (ธรรมทค่ี วรละ)

ครอบครวั - หลกั กรรม
ม.๑/๖ เหน็ คุณค่าของการ - ความหมายและคณุ คา่
- อบายมขุ ๖
พฒั นาจิต เพ่ือการเรยี นรู้
และการดาเนินชีวิต ด้วย
วธิ คี ดิ แบบโยนิโสมนสกิ าร
คอื วธิ คี ิดแบบคุณค่าแท้ –
คุณ ค่าเทียม และวิธีคิด
แบ บ คุ ณ – โท ษ แ ล ะ
ทางออก หรอื การพัฒนา
จิต ต าม แ น ว ท าง ข อ ง
ศาสนาทต่ี นนบั ถอื
ม .๑ /๗ ส ว ด ม น ต์ แ ผ่

เมตตา บ ริหารจิตและ
เจริญ ปั ญ ญ าด้วยอานา
ป า น ส ติ ห รือ ต า ม
แนวทางของศาสนาท่ีตน
นบั ถอื ตามทก่ี าหนด
ม .๑ /๘ วิเค ราะห์ แ ล ะ

ปฏิบัติตนตามหลักธรรม
ทางศาสนาท่ตี นนับถอื ใน
ก า ร ด า ร ง ชี วิ ต แ บ บ
พอเพียง และดูแลรักษา
ส่ิง แ ว ด ล้ อ ม เ พ่ื อ ก า ร อ ยู่
ร่วมกนั ไดอ้ ย่างสนั ตสิ ุข
ม.๑/๙ วิเคราะห์เหตุผล

ความจาเป็ นท่ีทุกคนต้อง
ศกึ ษาเรยี นรศู้ าสนาอน่ื ๆ
ม.๑/๑๐ปฏบิ ตั ติ นต่อ

ศ า ส นิ ก ช น อ่ื น ใ น

สถานการณ์ต่างๆได้อย่าง  นโิ รธ (ธรรมทค่ี วรบรรลุ)

เหมาะสม - สขุ ๒ (กายกิ , เจตสกิ )

ม .๑ /๑ ๑ วิเคราะห์การ - คหิ สิ ุข

กระทาของบุคคลท่ีเป็ น  มรรค (ธรรมทค่ี วรเจรญิ )

แ บ บ อ ย่ า ง ด้ า น ศ า ส น o ไตรสกิ ขา

สมั พนั ธ์ และนาเสนอแนว o กรรมฐาน ๒

ทางการปฏบิ ตั ขิ องตนเอง o ปธาน ๔

o โกศล ๓

o มงคล ๓๘

-ไม่คบคนพาล

- คบบณั ฑติ

- บชู าผคู้ วรบูชา

➢ พทุ ธศาสนสภุ าษิต

 ย เว เสวติ ตาทโิ ส

คบคนเชน่ ใดเป็นคนเช่นนนั้

 อตฺตนา โจทยตฺตาน

จงเตอื นตน ดว้ ยตน

 นสิ มฺม กรณ เสยฺโย

ใครค่ รวญก่อนทาจงึ ดี

 ทรุ าวาสา ฆรา ทกุ ฺขา

เรอื นทค่ี รองไม่ดนี าทุกขม์ าให้

➢ โยนโิ สมนสกิ าร

 วธิ คี ดิ แบบคณุ คา่ แท้ –

คณุ คา่ เทยี ม

 วธิ คี ดิ แบบคณุ - โทษและ

ทางออก
 สวดมนตแ์ ปล และแผ่
เมตตา
 วธิ ปี ฏบิ ตั แิ ละประโยชน์ของ

การบรหิ ารจติ และเจรญิ ปัญญา

การฝึกบรหิ ารจติ และเจรญิ

ปัญญาตามหลกั สตปิ ัฎฐานเน้น

อานาปานสติ

 นาวธิ กี ารบรหิ ารจติ และ

เจรญิ ปัญญาไปใชใ้ น

ชวี ติ ประจาวนั
 หลกั ธรรม (ตามสาระการ
เรยี นรขู้ อ้ ๕)

◆ ศาสนิกชนของศาสนาต่าง ๆ
มกี ารประพฤตปิ ฏิบตั ติ นและวถิ ี
การดาเนินชวี ติ แตกต่างกนั ตาม
หลกั ความเช่ือและคาสอน ของ
ศาสนาทต่ี นนบั ถอื
◆ การปฏบิ ตั อิ ย่างเหมาะสมต่อ
ศาสนกิ ชนอน่ื ในสถานการณ์
ต่างๆ การปฏบิ ตั อิ ยา่ งเหมาะสม
ตอ่
ศาสนิกชนอน่ื ในสถานการณ์
ต่างๆ
◆ตวั อย่างบคุ คลในทอ้ งถนิ่ หรอื
ประเทศทป่ี ฏบิ ตั ติ นเป็น
แบบอยา่ งดา้ นศาสนสมั พนั ธ์
หรอื มผี ลงานดา้ นศาสนสมั พนั ธ์

หน่วยที่ 2 ส ๑.๒ เขา้ ใจ ม.๑/๑ บาเพ็ญประโยชน์ ◆การบาเพ็ญประโยชน์ และ
การพฒั นาจิต
ตามหลกั ธรรม ตระหนกั ต่อศาสนสถานของศาสนา การบารงุ รกั ษาวดั
ของศาสนา และปฏบิ ตั ติ นเป็น
ศาสนกิ ชนทด่ี แี ละ ทต่ี นนบั ถอื  วถิ ชี วี ติ ของพระภกิ ษุ 7
ธารง
รกั ษา ม.1/๒ อธบิ ายจรยิ วตั รของ  บทบาทของพระภกิ ษุในการ
พระพทุ ธศาสนาหรอื
ศาสนาทต่ี นนบั ถอื สาวกเพอ่ื เป็นแบบอย่างใน เผยแผ่พระพุทธศาสนา เช่น

การประพฤติปฏิบัติและ การแสดงธรรม ปาฐกถา

ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสม ธรรม การประพฤติตนให้

ต่อสาวกของศาสนาท่ีตน เป็นแบบอยา่ ง

นบั ถอื  การเขา้ พบพระภกิ ษุ

ม .1/๓ ป ฏิบัติต น อ ย่าง การแสดงความเคารพ การ
เหมาะสมต่อบุคคลต่างๆ ประนมมอื การไหว้ การกราบ
ตามหลักศาสนาท่ีตนนับ การเคารพ พระ

ถอื ตามทก่ี าหนด รั ต น ต รั ย ก า ร ฟั ง เ จ ริ ญ
ม.1/๔ จัดพิธีกรรม และ พ ระพุ ท ธมนต์ การฟั งสวด
ปฏบิ ตั ติ นในศาสนพธิ ีและ พระอภิธรรม การฟังพระธรรม
เทศนา
พธิ กี รรมไดถ้ กู ตอ้ ง
ม.1/๕ อธบิ ายประวตั ิ ◆ ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อ
ความ เพ่อื นตามหลกั พระพุทธศาสนา
สาคญั และ ปฏบิ ตั ติ นใน หรอื ศาสนาทต่ี นนบั ถอื
วนั สาคญั ทางศาสนาทต่ี น การจดั โต๊ะหมบู่ ูชา แบบ หม่๔ู
นบั ถอื หมู่ ๕ หมู่ ๗ หม๙ู่
ตามทก่ี าหนด ไดถ้ กู ตอ้ ง การจดุ ธปู เทยี น การจดั เคร่อื ง
ประกอบโต๊ะหมบู่ ูชา คา

อาราธนาต่างๆ

ประวตั แิ ละความสาคญั ของวนั

ธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา วัน

ออกพรรษา วนั เทโวโรหณะ

ระเบียบพิธี พิธีเวียนเทียน

ก า ร ป ฏิ บั ติ ต น ใ น ว ัน ม า ฆ บู ช า

วันวิสาขบูชา วันอัฏฐมีบูชา

วนั อาสาฬหบูชา วนั ธรรมสวนะ

และเทศกาลสาคญั

หน่วยที่ 3 ส ๓ .๑ เข้ า ใจ แ ล ะ ม.๑/๑ อธบิ ายความหมาย ◆ ความหมายและความสาคัญ

ความร้เู กี่ยวกบั ส า ม า ร ถ บ ริ ห า ร แ ล ะ ค ว า ม ส า คั ญ ข อ ง ของเศรษฐศาสตรเ์ บอ้ื งตน้

การบริโภค จัดการทรพั ยากรใน เศรษฐศาสตร์  ค ว า ม ห ม า ย ข อ ง ค า ว่ า 5
5
ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร ม.๑/๒ วิเคราะห์ค่านิยม ทรัพยากรมีจากัดกับ ความ

บ ริ โ ภ ค ก า ร ใ ช้ และพฤตกิ รรมการบรโิ ภค ต้องการมีไม่จากัด ความขาด

ท รัพ ย าก ร ท่ี มีอ ยู่ ของคนในสังคมซ่ึงส่งผล แคลน การเลอื กและค่าเสยี โอกาส
จ า กั ด ไ ด้ อ ย่ า ง มี ต่อเศรษฐกิจของชุมชน ความหมายและความสาคัญ

ป ระสิท ธิภ าพ แ ล ะ และประเทศ ข อ ง ก า ร บ ริ โ ภ ค อ ย่ า ง มี

คุ้มค่า รวมทัง้ เข้าใจ ประสทิ ธภิ าพ

ห ลั ก ก า ร ข อ ง หลกั การในการบรโิ ภคทด่ี ี

เศ รษ ฐ กิ จ พ อ เพี ย ง ปัจจยั ทม่ี อี ทิ ธพิ ลต่อพฤตกิ รรม
เพ่ือก ารดารงชีวิต การบรโิ ภค
อยา่ งมดี ุลยภาพ ค่านิยมและพฤตกิ รรมของการ

บรโิ ภคของคนในสงั คมปัจจุบัน

ร ว ม ทั้ง ผ ล ดี แ ล ะ ผ ล เสี ย ข อ ง

พฤตกิ รรมดงั กล่าว

หน่วยที่ 4 ส ๓.๒ เข้าใจระบบ ม.๑/๑ วิเคราะห์บทบาท ความหมาย ประเภท และ
ระบบธนาคาร
แ ล ะ ส ถ า บั น ท า ง หน้าท่ีและความแตกต่าง ความสาคญั ของสถาบนั การเงนิ
เศ ร ษ ฐ กิ จ ต่ า ง ๆ ของสถาบนั การเงินแต่ละ ทม่ี ตี ่อระบบเศรษฐกจิ
คว าม สัม พัน ธ์ท าง ประเภทและธนาคารกลาง บทบาทหน้าทแ่ี ละความสาคญั
เศรษฐกิจและความ ม .๑ /๒ ย ก ตั ว อ ย่ า ง ท่ี ของธนาคารกลาง
จ า เ ป็ น ข อ ง ก า ร สะท้อนให้เห็นการพ่ึงพา การหารายได้ รายจ่าย การ
ร่ ว ม มื อ กั น ท า ง อาศัยกัน และการแข่งขนั ออม การลงทุน ซ่งึ แสดง
เศ รษ ฐกิจใน สังค ม กั น ท า ง เศ ร ษ ฐ กิ จ ใ น ความสมั พนั ธร์ ะหว่างผผู้ ลติ
โลก ประเทศ
ผบู้ รโิ ภค และสถาบนั การเงนิ
ม .๑ /๓ ร ะ บุ ปั จ จัย ท่ี มี  ยกตัวอย่างท่ีสะท้อนให้เห็น
อทิ ธพิ ลต่อการกาหนด อุป การพ่งึ พาอาศยั กนั และกัน การ
สงคแ์ ละอุปทาน
แข่งขันกันท างเศรษ ฐกิจใน

ประเทศ
 ปั ญ หาเศรษฐกิจในชุมชน

ประเทศ และเสนอแนวทางแกไ้ ข

 ความหมายและกฎอุปสงค์

อปุ ทาน
 ปั จจัยท่ีมีอิท ธิพ ล ต่ อ ก าร

กาหนดอุปสงคแ์ ละอุปทาน

หน่วยท่ี 5 ส ๓ .๑ เข้ า ใจ แ ล ะ ม .๑ /๓ อ ธิ บ า ย ค ว า ม  ความหมายและความเป็นมา
การพฒั นา
เศรษฐกิจของ ส า ม า ร ถ บ ริ ห า ร เป็ น ม า ห ลั ก ก า ร แ ล ะ ข อ งป รัช ญ าข อ งเศ รษ ฐ กิ จ
ประเทศและ จดั การทรพั ยากรใน ความสาคัญของปรัชญา พอเพยี ง 5
เศรษฐกิจ
พอเพียง ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ก า ร ของเศรษฐกิจพอเพียงต่อ  ความเป็ นมาของเศรษฐกิจ
บ ริ โ ภ ค ก า ร ใ ช้ สงั คมไทย
พอเพียง และหลกั การทรงงาน
ท รัพ ย าก ร ท่ี มีอ ยู่
ข อ งพ ร ะบ า ท ส ม เด็ จ พ ร ะ
จ า กั ด ไ ด้ อ ย่ า ง มี
ประสิท ธิภ าพ และ เจ้าอยู่หัวรวมทัง้ โครงการตาม
คุ้มค่า รวมทัง้ เข้าใจ พระราชดาริ
ห ลั ก ก า ร ข อ ง  ห ลัก ก ารข อ งเศ รษ ฐ กิ จ
เศ รษ ฐ กิ จ พ อ เพี ย ง พอเพยี ง
เพ่ือก ารดารงชีวิต  การประยุกต์ใช้ปรัชญาของ
อยา่ งมดี ุลยภาพ เศรษ ฐกิ จพ อเพี ยง ใน ก าร

ดารงชวี ติ
 ค ว าม ส าคัญ คุ ณ ค่ าแ ล ะ

ม .๑ /๓ ร ะ บุ ปั จ จัย ท่ี มี ป ระโย ช น์ ข อ งป รัช ญ าข อ ง
อทิ ธพิ ลต่อการกาหนด อุป
ส ๓.๒ เข้าใจระบบ เศรษฐกจิ พอเพยี งตอ่ สงั คมไทย

แ ล ะ ส ถ า บั น ท า ง สงคแ์ ละอปุ ทาน  ความหมายและความสาคัญ
เศ ร ษ ฐ กิ จ ต่ า ง ๆ ม.๑/๔ อภิปรายผลของ ของทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา
ความสัมพัน ธ์ท าง  ก ฎ ห ม าย ท่ีเก่ีย ว กับ ก าร
เศรษฐกิจและความ ก า ร มีก ฎ ห ม า ย เก่ีย ว กับ คุม้ ครองทรพั ยส์ นิ ทางปัญญาพอ
จ า เ ป็ น ข อ ง ก า ร ทรพั ยส์ นิ ทางปัญญา

ร่ ว ม มื อ กั น ท า ง สงั เขป
เศ ร ษ ฐ กิ จ ใน สัง ค ม  ตัว อ ย่ างก ารล ะเมิด แ ห่ ง
โลก ท รัพ ย์สิน ท างปั ญ ญ าแ ต่ ล ะ
ประเภท

หน่วยที่ 6 ส ๕.๑ เข้าใจลักษณะ ม.๑/๑ เลือกใช้เคร่ืองมือ  เค ร่ือ งมือ ท างภู มิศ าส ต ร์
เครอ่ื งมือทาง
ภมู ิศาสตร์ ของโลกทางกายภาพ ทางภูมิศาสตร์ (ลูกโลก (ลูกโลก แผนท่ี กราฟ แผนภูมิ
ภมู ิภาคเอเชีย
และความสมั พนั ธ์ของ แผนท่ี กราฟ แผนภูมิ) ใน ฯ ล ฯ )ท่ี แ ส ด ง ลั ก ษ ณ ะ ท า ง 5

สรรพสง่ิ ซ่งึ มผี ลต่อกนั ก ารสืบ ค้ น ข้อ มู ล เพ่ื อ ก า ย ภ า พ แ ล ะ สัง ค ม ข อ ง

และกัน ในระบบของ วิเค ราะห์ ลัก ษ ณ ะท าง ประเทศไทยและทวีปเอเชีย

ธรรมชาติ ใช้แผนท่ี กายภาพและสังคมของ ออสเตรเลยี และ โอ

แล ะเค ร่ือ งมือ ท าง ป ระเท ศ ไท ย แ ล ะท วีป เชยี เนยี

ภู มิ ศ าส ต ร์ใน ก า ร เอเชียออสเตรเลียและโอ  เสน้ แบ่งเวลาของประเทศไทย

ค้ น ห า วิ เค ร า ะ ห์ เชยี เนีย กบั ทวปี ตา่ ง ๆ

สรุป และใช้ขอ้ มูลภูมิ ม.๑/๒ อธิบายเส้นแบ่ง  ค ว าม แ ต ก ต่ างข อ งเว ล า

สารสน เท ศ อย่างมี เวลา และเปรยี บเทยี บวนั มาตรฐานกับเวลาท้องถ่ิน 

ประสทิ ธภิ าพ เวลาของประเทศไทยกับ ภยั ธรรมชาติและการระวงั ภยั ท่ี

ทวปี ต่างๆ เกิดข้นึ ในประเทศไทยและทวีป

ม.๑/๓ วเิ คราะห์เช่ือมโยง เอเชยี ออสเตรเลยี โอเชยี เนีย

ส า เห ตุ แ ล ะ แ น ว ท า ง

ป้ องกันภัยธรรมชาติและ

การระวังภัยท่ีเกิดข้ึนใน

ประเทศไท ยและทวีป

เอเชีย ออสเตรเลีย และ

โอเชยี เนยี

หน่วยท่ี 7 ส ๕ .๒ เ ข้ า ใ จ ม.๑/๑ วเิ คราะหผ์ ลกระทบ การเปล่ียนแปลงประชากร
ภมู ิศาสตร์
ภมู ิภาคเอเชีย ปฏสิ มั พนั ธ์ จากการเปล่ียนแปลงทาง เศรษฐกจิ สงั คม และวฒั นธรรม

ระห ว่างม นุ ษ ย์กับ ธรรมชาติของทวีปเอเชีย ในทวปี เอเชยี ออสเตรเลยี และ 6
40
สภาพแวดล้อมทาง ออสเตรเลีย และโอเชีย โอเชยี เนีย

กายภาพท่ีก่อให้เกิด เนยี การก่อเกิดสิ่งแวดล้อมใหม่

ก า ร ส ร้ า ง ส ร ร ค์ ม .๑ /๒ วิเค ราะห์ ค ว าม ทางสงั คม

วั ฒ น ธ ร ร ม มี ร่วมมอื ของประเทศต่าง ๆ  แนวทางการใช้ทรัพยากร

จิตสานึกและมีส่วน ท่ีมีผลต่อสิง่ แวดล้อมทาง ของคนในชุมชนใหใ้ ชไ้ ดน้ านขน้ึ

ร่วมในการอนุ รักษ์ ธรรมชาตขิ องทวปี โดยมีจิต สานึ กรู้คุณ ค่าของ

ท รั พ ย า ก ร แ ล ะ ทรพั ยากร

สงิ่ แวดล้อม เพ่อื การ  แผนอนุรกั ษ์ทรยั ากรในทวปี

พฒั นาทย่ี งั่ ยนื เอเชยี

 ค ว า ม ร่ ว ม มื อ ร ะ ห ว่ า ง

ป ร ะ เ ท ศ ใ น ท วี ป เ อ เ ชี ย

ออสเตรเลีย โอเชียเนีย ท่ีมีผล

ตอ่ สง่ิ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ

รวม