CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Araling Panlipunan Ikatlong Markahan – Modyul 6: Tungkulin ng Pamahalaan sa Komunidad 2 NAME: GRADE & SECTION:
Araling Panlipunan – Ikalawang Baitang Alternative Delivery Mode Ikatlong Markahan – Modyul 6: Tungkulin ng Pamahalaan sa Komunidad Unang Edisyon, 2020 Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad. Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito. Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio Inilimbag sa Republika ng Pilipinas ng Kagawaran ng Edukasyon – Rehiyon III Office Address: Matalino St., Government Center, Maimpis, City of San Fernando Telefax: (045) 598-8580 to 89 E-mail Address: [email protected] Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul Manunulat: Faye L. Flores Editor: Ramil D. Dacanay, Rochella C. David, Janet P. Lingat Tagasuri: Emily F. Sarmiento, Angelica M. Burayag Tagaguhit: Faye L. Flores, Lady Diane M. Bonifacio Tagalapat: Noel S. Reganit, Norween T. Malonzo Tagapamahala: Nicolas T. Capulong, Librada M. Rubio, Ma. Editha R. Caparas, Nestor P. Nuesca, Lourdes G. Dela Cruz, Emily F. Sarmiento, Ramil D. Dacanay
2 Araling Panlipunan Ikatlong Markahan – Modyul 6: Tungkulin ng Pamahalaan sa Komunidad
Paunang Salita Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum. Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan. Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito. Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay. Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito. Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
1 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Alamin Ang modyul na ito ay naglalayong maunawaan mo ang mga paraan kung paano mapapalakas ang tama, maayos at makatwirang pamumuno sa isang komunidad. Inaasahan na pagkatapos mong maisagawa ang mga gawain ay maisasakatuparan mo ang sumusunod na kabuuang kasanayan: *naipaliliwanag ang mga tungkulin ng pamahalaan sa komunidad.
2 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Subukin Panuto: Basahin ang mga pahayag. Isulat ang Tama kung wasto ang isinasaad ng pangungusap at Mali kung hindi. Isulat ang sagot sa patlang. __________ 1. Ang kapitan ang namumuno sa isang barangay. __________ 2. Ang maunlad na komunidad ay hindi nangangailangan ng mga serbisyo galing sa pamahalaan. __________ 3. Isang tungkulin ng pamahalaan ang magbigay ng serbisyong pangkaligtasan. __________ 4. Ang mga serbisyo tulad ng pagpapagawa ng mga daan at tulay ay programa din ng pamahalaang nasyonal o pambansa. __________ 5. Ang pag-unlad ng isang lugar ay nasa kamay ng mga mabubuting lider.
3 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Aralin 1 Tungkulin ng Pamahalaan sa Komunidad Balikan Panuto: Basahin ang mga pangungusap. Isulat ang letra ng tamang sagot sa patlang. ____1. Ang pamamaraan ng isang pinuno na manguna sa isang organisasyon ay tinatawag na: a. paglilingkod c. pamamahala b. pamahalaan d. posisyon ____2. Ang pinakamataas na pinuno ng bansa ay ang: a. congressman c. presidente b. mayor d. senador ____3. Ang namumuno sa ating mga bayan at lungsod ay tinatawag na: a. gobernadora c. kapitan b. kagawad d. mayor o alkalde ____4. Alin sa mga sumusunod ang serbisyong ibinibigay ng pamahalaang pambansa sa komunidad. a. pagroronda ng mga tanod sa barangay b. mga daan, tulay at iba pang imprastraktura c. pagbibigay ng mga kapitan ng mga relief goods d. pagkakaroon ng mga medical mission sa komunidad ____5. Siya ang pinakamataas na pinuno sa isang barangay.
4 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 a. gobernador c. kapitan b. kagawad d. sanggunian Tuklasin Gawain: Apat na Larawan, Isang Salita Panuto: Suriin ang apat na larawan upang mabuo ang hinahanap na salita. Isulat ang nawawalang letra sa patlang. P M H L N
5 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Suriin Ang pamahalaan ay isang organisasyon kung saan may kakayahang magpatupad ng mga batas sa pamamagitan ng kanyang mga halal na mga pinuno tulad ng presidente, gobernador, alkalde o mayor at mga kapitan ng barangay. Ito rin ay tumutugon sa mga pangangailangan ng kanyang mga nasasakupan. Mula sa mga kabuhayan ng mga tao, imprastraktura tulad ng mga daan at tulay, kaligtasan ng mga mamamayan, kalusugan, kalakalan at iba pa, nangunguna ang pamahalaan sa pagbibigay ng serbisyo. Mahalaga ang pamahalaan sapagkat pinagsasama o pinagkakaisa ang lahat ng tao sa isang bansa, lalawigan, bayan o lungsod at sa mga komunidad. Kung walang pamahalaan, magkakaroon ng hindi pagkakaunawaan ang mga tao. Sinisiguro ng pamahalaan na lahat ng tao sa kanyang nasasakupan ay malayang nakagagalaw at napoproteksyunan ang kanilang buhay at ari-arian. Tungkulin din ng pamahalaan ang magbigay ng serbisyong panlipunan tulad ng edukasyon, kalusugan, imprastraktura at iba pa.
6 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Sa ating mga sariling komunidad, makikita natin ang tulong ng pamahalaan sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga serbisyo tulad ng edukasyon, kalusugan, seguridad at imprastraktura. Mahalaga ang pamahalaan dahil kung wala ito, hindi natin makakamit o makukuha ang mga serbisyo publiko na nabanggit sa itaas. Ating igalang, sundin at mahalin ang ating pamahalaan at mga namumuno rito.
7 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Pagyamanin Gawain 1 Panuto: Basahin ang maikling kuwento at sagutin ang gawain sa ibaba. Tapat na Serbisyo ni: Faye L. Flores Ang Barangay Lourdes Sur ay isang maunlad at mapayapang komunidad na pinamumunuan ni Kapitan Kaloy. Nagkakaroon sila ng mga pagpupulong kung saan tinatalakay at binibigyan ng pangunahing pansin ang mga pangangailangan sa kanilang nasasakupan. Ipinatutupad ng kapitan ang mga programa ng pamahalaan tulad ng pagbibigay ng mga ayuda at sa mga nangangailangang pamilyang naapektuhan ng lockdown dahil sa pandemya dulot ng COVID- 19. Hinigpitan din niya ang pagpapatrolya ng mga barangay tanod para sa kaligtasan ng kaniyang nasasakupan. Nagsasagawa din siya ng mga programang pangkabuhayan para sa mga mahihirap na pamilya. Ang pondo ng barangay ay inilalaan sa wastong programa para sa kaayusan at kaunlaran ng kanilang komunidad.
8 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Ang Barangay Sto. Cristo Ito naman ang Barangay Sto. Cristo na pinamumunuan ni Kapitan Berto. Madalas na napapasukan ng mga magnanakaw ang ilang mga bahay dito dahil hindi nagpapatrolya ang mga barangay tanod. Walang naghahakot ng basura at naglilinis sa kanilang komunidad kaya madumi at maraming nagkakasakit dito. Ang mga barangay health center ay kulang sa mga gamot at serbisyong pangkalusugan. Makikita rin dito na ang mga kalsada ay hindi rin maayos. May mga kanal na umaapaw ang tubig at mga basura. Maraming tao ang walang trabaho kaya maraming mahirap sa komunidad. Sa paglaganap ng sakit na Covid 19, isa ang Barangay Sto. Cristo sa may pinakamaraming tinamaan ng sakit. Masasabing hindi maunlad ang barangay na pinamumunuan ni Kapitan Berto. Gawain 2 Panuto: Sagutin ang mga tanong. Piliin sa loob ng kahon ang tamang sagot at isulat ito sa iyong sagutang papel.
9 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 1. Bakit may pamahalaan sa isang bansa, lalawigan, lungsod at barangay? para may gumabay patungo sa maunlad na pamumuhay ng nasasakupang lugar Kapitan Kaloy Kapitan Berto Si Kapitan Kaloy ay maayos na ginagampanan ang mga tungkulin ng pamahalaan. Si Kapitan Berto naman ay may kakulangan sa pagsasagawa ng kaniyang mga tungkulin. libreng pampublikong edukasyon Ang pamahalaan ang nagsasagawa ng mga batas at ad ng nasasakupang lugar. programa na ikauunl
10 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ 2. Ano-ano ang kahalagahan ng pamahalaan? _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ 3. Ilarawan kung paano pinamahalaan ang dalawang komunidad sa binasang mga kuwento? _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ 4. Sino sa dalawang kapitan ang maayos ang pagtupad ng tungkulin ng pamahalaan? _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ 5. Magbigay ng isang tungkulin ng pamahalaan na natatamasa mo ngayon? _______________________________________________________ _______________________________________________________ _______________________________________________________ Gawain 3
11 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Panuto: Piliin ang tsek (/) kung wasto ang sinasabi ng pangungusap at ekis (X) kung hindi. _________ 1. Tungkulin ng pamahalaan na tumulong sa mga naapektuhan ng pandemya dulot ng COVID-19. _________ 2. Maaring ipagliban ng pamahalaan ang pagbibigay ng tulong sa mga pamilyang nawalan ng trabaho dahil sa pandemya. _________ 3. Isa sa mga tungkulin ng pamahalaan ang seguridad ng mga tao para sa pag-iwas at pagpuksa sa COVID-19 virus. _________ 4. Isa sa mga tungkulin ng pamahalaan ay ang pagbibigay ng pangunahing pangangailangan ng mamamayan lalo na sa panahon ng kalamidad. _________ 5. Maaaring ipagpaliban ng isang pinuno ang pagsunod sa programa ng pamahalaan. Isaisip Gawain: Panuto: Piliin ang kung ang serbisyo ay nagsasaad ng wastong tungkulin ng pamahalaan at kung hindi. Mga Serbisyo ng Pamahalaan 1. libreng pagbabakuna ✓ X
12 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 2. libreng pampublikong edukasyon 3. maayos at ligtas na kapaligiran 4. pagbibigay ng trabaho sa mahihirap 5. libreng pabahay sa mga mayayaman Isagawa Gawain: Panuto: Gumuhit ng isang serbisyo ng pamahalaan na nakikita mo sa iyong barangay. Gawin ito sa iyong sagutang papel o sa bond paper. Kuhanan ng larawan at I-sumite ito sa kahon sa ibaba:
13 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Rubrik sa pag-iskor: PAMANTAYAN Nakasunod sa pamantayan nang higit sa inaasahan (5) Nakasunod sa pamantayan subalit may ilang pagkukulang (3) Hindi nakasunod sa pamantayan (1) 1. Nakagagawa ng sariling disenyo sa pagguhit 2. Maayos at malinis ang pagkagawa 3. Wasto ang nilalaman o konseptong ginawa ISKOR: Tayahin
14 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Panuto: Piliin sa bawat kahon ang nararapat na tungkulin o serbisyong ibibigay ng pamahalaan. Pindutin ang bilog ng tamang sagot. 1. ● Nagbibigay ng libreng anti-polio vaccine sa mga edad na 5 taong gulang pababa. ● Ipinagpapaliban ang pagpapatupad ng proyekto ng pamahalaan. 2. ● Hindi ipinababatid sa publiko ang pondo ng barangay at ang paggastos nito. ● Ginagamit ang pondo sa lahat ng serbisyong binibigay ng pamahalaan. 3. ● Hinahayaang gumala ang mga kabataan kahit may pandemia o COVID-19. ● Nagbibigay ng curfew sa mga edad na dalawampu (20) pababa para sa kaligtasan laban sa virus na COVID-19. 4. ● Mahigpit at maayos na siguridad ang binibigay ng pamahalaan.
15 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 ● Hindi pinapansin ang paglaganap ng mga masasamang gawain sa barangay. 5. ● Binigyang pansin ng pamahalaan ang mga nawalan ng trabaho dahil sa pandemia. ● Walang ipinatutupad na mga programa para sa mga mahihirap na naapektuhan ng COVID- 19. Karagdagang Gawain Panuto: Magtanong sa iyong magulang ng ilang mga bagay patungkol sa inyong komunidad. Isulat ang sagot sa patlang. 1. Sino ang namumuno sa inyong barangay? ______________________________________________ 2. Ano-ano ang kanyang programang nakatulong sa inyong barangay? ____________________________________________ Susi sa Pagwawasto
16 CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6
CO_Q3_Araling Panlipunan 2_Module 6 Isaisip 1. 2. 3. 4. 5. Isagawa Gawain : Magbase sa rubrik na binigay. Tayahin Gawain Nagbibigay ng libreng anti polio 1. 5 taong gulang vaccine sa mga edad na pababa. 2. Ginagamit ang pondo sa lahat ng serbisyong binibigay ng pamahalaan. 3. Nagbigay ng curfew sa mga edad na 20 pababa para sa kaligtasan at pagiwas 19. - sa virus na COVID igpit at maayos na siguridad ang 4. Mah binibigay ng pamahalaan. 5.Binigyan pansin ng pamahalaan ang mga nawalan ng trabaho dahil sa pandemia. Karagdagang Gawain Sariling opinion at impormasyon patungkol sa barangay ang mga sagot
Sanggunian Cruz, Gloria M., Charity A. Capunitan, Emelita C. dela Rosa, and Leo F. Arrobang. Araling Panlipunan 2 Kagamitan ng Mag-aaral. Pasig City: Vibal Publishing House Inc., 2013.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa: Department of Education - Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR) Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600 Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985 Email Address: [email protected] * [email protected]