การเปลี่ยนแปลงสู่รัฐบาลดิจิทัล

กรอบธรรมำภบิ ำลขอมูลภำครฐั (Data Governance Framework):
แนวคิด หลกั กำร และวธิ ปี ฏิบัติ

50

ประเภทขอมลู (Types of Data)

51

Data Governance คอื อะไร ?

ดำเนินกำรนำนหรอื ไม ?

ทำไปแลวไดอะไร ?

Data Governance เอำไปทำ Open Data ไดหรอื ไม ?

องคกร / หนวยงำนลกั ษณะแบบไหนทต่ี องทำ Data Governance ?



มสี วนงำนท่ที ำกำรรวบรวมขอมูลครภุ ัณฑ
หรือไม ?

มขี อมูลสวนบุคคลหรือไม ?

DATA

Source : https://idrottsforum.org/feature-sorensen170201/

นิยามของธรรมาภบิ าลข้อมูลภาครัฐ

“การกาหนดสิทธิ หน้าทแี ละความรับผิดชอบของผู้มีส่วนได้เสียในการบรหิ ารจดั การข้อมูล
ทุกขนั ตอน เพือให้การได้มาและการนาไปใช้ข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐถูกต้อง ครบถ้วน
เป็ นปัจจุบนั รักษาความเป็ นส่วนบุคคล และสามารถเชือมโยงกนั ได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพและ

มันคงปลอดภยั ”

“ประกาศคณะกรรมการพฒั นารฐั บาลดิจิทลั เรือง ธรรมาภิบาลขอ้ มูลภาครฐั ”
[https://www.dga.or.th/upload/download/file_c8e490801077f0082013bbd99601e539.pdf]

57

ขอมูลทดี่ ีตำมกรอบธรรมำภิบำลขอมลู ภำครฐั ๐๓

๐๑ ๐๐๒๑ Data
Quality
Data Data
Security Privacy

ISO/IEC 27001: 2013 พระราชบญั ญัติคุ้มครองข้อมูล
ส่วนบุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒

๐๑ Confidentiality

Data ➢ การกาหนดหมวดหมู่และชนั ความลับของขอ้ มูล Integrity
Security ➢ การกาหนดสทิ ธิหน้าทีของผเู้ กียวขอ้ งกบั ชดุ ขอ้ มูล Availability
➢ การกาหนดมาตรการรกั ษาความมนั คงปลอดภัยของ

ระบบทีเกียวขอ้ งกับชุดขอ้ มูล
➢ กฎหมายทเี กียวขอ้ ง เชน่ พระราชบัญญตั ิข้อมลู

ขา่ วสารของราชการ พ.ศ. ๒๕๔๐ และระเบยี บ ว่า
ด้วยการรักษาความลับของทางราชการ พ.ศ.
๒๕๔๔ และทแี ก้ไขเพมิ เตมิ

๐๒ พระราชบัญญัตคิ ุ้มครองขอ้ มลู สว่ น ✓ กำรขอควำมยินยอม
บุคคล พ.ศ. ๒๕๖๒ (Consent) จำกเจำของ
Data หลักพนื ฐาน ขอมูลสวนบุคคล (Data
Privacy Subject)

✓ กำรไมเปดเผยขอมูล
โดยไมมีเหตอุ นั สมควร

โปรงใส
จำเปน และเปน ปลอดภัย
ธรรม

ตวั อย่างข้อสังเกตด้าน Privacy

6 มติ ิ คุณภำพของขอมลู Completeness

Consistency ขอมูลมีควำมครบถวน

ขอมูลมีควำมเขำกนั Relevancy
ไมขดั กนั
ขอมลู ตรงตำม
Accuracy ควำมตองกำรของผูใช

ขอมูลมีควำมถกู ตอง Data Quality

Availability Timeliness

ขอมูลมีควำมพรอมใช มีกำร Update
ขอมูลใหเปนปจจุบันเสมอ

หรือตำมระยะเวลำ
ทกี่ ำหนด

Source : DGF Guideline

๐๓ ไมค่ วรเชอื ถอื ขอ้ มูลทีหาไดจ้ าก ถูกต้อง
Search engine /
Data ข้อมูลไม่ขัดกนั
Quality Wikipedia โดยทนั ที แตค่ วร
ตรวจสอบกับแหลง่ ขอ้ มูล ครบถ้วน
(Reference Data)
เป็ นปัจจุบัน
ทเี ชือถอื ได้ เช่น กฎหมาย หนังสอื
ราชการ ประกาศ คาสงั ฯลฯ มีมาตรฐานเดยี วกัน

ตอบสนองความต้องการของ
ผู้ใช้งาน

Data Quality :
ตวั อย่าง ชือสถานที

Data Quality :
ตวั อย่าง ชือบุคคล

ตวั อย่าง ชุดข้อมูลทีขาดมาตรฐานเดยี วกนั

ผลผLลOติ R(OEuMtpuItP) ทSคีUาดMหวงั
Data Dictionary Metadata Dataset Guideline

Dataset ID
Dataset Name
Data Owner

พจนานุกรมข้อมูล คาอธิบายชุดข้อมูล แนวปฏิบัติสาหรบั
ชุดข้อมูล

บัญชีข้อมูล

Data Catalog

ประโยชนของกำรจัดทำธรรมำภิบำลขอมลู (Data Governance)

ขอมูลท่ีถูกตอง สงผลตอควำมพงึ พอใจ เปำหมำย • กำรตัดสินใจเชิงนโยบำยบนพื้นฐำนของขอมลู
ภาคธรุ กจิ และประชาชน • บริกำรท่มี ีคุณภำพ
• นวตั กรรมจำกขอมลู
ยกระดบั กำรบริหำรงำนและกำรใหบริกำรประชำชน
หนวยงานภาครัฐ นำไปสู
• ใหสำมำรถบรู ณำกำรเชื่อมโยงกับหนวยงำนอ่นื (Data Integration)
• ใหสำมำรถเปดเผยขอมลู ท่ีจำเปนสปู ระชำชน (Open Data)
• ใชวเิ ครำะหเพื่อนำไปใชประโยชนใน มติ ิ ตำงๆ (Data Analytics)

มคี วามมนั่ คงปลอดภยั เพอ่ื
มกี ารคมุ ครองขอมลู สวนบคุ คล ไดขอมูลท่ีดี (Good Data)

มีคุณภาพ ผลท่ไี ด
ดำเนนิ กำรจดั ทำธรรมำภิบำลขอมูล
ขอมูล
หนวยงานภาครฐั หนวยงานภาครัฐ

69

วสิ ยั ทศั นเ์ กยี วกบั
ขอ้ มลู เปิดของภาครฐั

Open Data

70

การกาหนดนโยบายระดบั ประเทศ

• ประเทศไทย มนี โยบำยท่ีเกี่ยวของกบั ขอมูล
เปดภำครฐั มำตง้ั แตป 2540 จำก พ.ร.บ.ขอมูล
ขำวสำรของรำชกำร พ.ศ. 2540
• เปดเผยขอมูลทวั่ ไป ตามมาตรา 7 และ
มาตรา 9 เปนลักษณะการเผยแพรขอมูลขาวสารให
ประชาชนทราบโดยเปดเผยในรปู แบบใดๆ กไ็ ด
• ทวาทุกวนั นก้ี ารเปดเผยขอมูลของภาครัฐใน
รปู แบบท่คี อมพิวเตอรอ์ านไดสะดวกยงั มนี อย และ
การเขาถึงขอมลู ก็ยงั มีอุปสรรคอยมู าก รฐั บาลได
สรางเวบ็ ทา(Web Portal) data.go.th เพอ่ื ใหเปน
ศนู ย์รวมขอมูลเปดภาครัฐของประเทศ

71

72

การพจิ ารณาการเปิ ดเผยขอ้ มูลเปิ ดภาครัฐ

73

หลกั กำรของ Open Government Data 8 ประกำร (1/2)
1. Complete: ขอมลู สำธำรณะท้งั หมดตองเปดเผยตอสำธำรณชน ยกเวน ขอมลู เก่ยี วกบั ควำมมน่ั คง
ของชำติ ขอมลู ควำมลบั ของหนวยงำน และขอมูลสวนบุคคล
2. Primary: เปดเผยขอมูลพ้ืนฐำนหรอื ขอมลู ขน้ั ปฐมที่ไมผำนกำรวเิ ครำะหหรอื ประมวลมำแลว

3. Timely: เปดเผยขอมูลเร็วทสี่ ุดเทำทีจ่ ะทำไดเพื่อรักษำคุณคำและควำมเปนปจจุบนั ของขอมูล

4. Accessible: ตองเปดเผยอยำงกวำงขวำงทสี่ ดุ และเปดโอกำสใหแกประชำชนเขำถงึ ขอมลู ได
โดยงำย

Source: https://opengovdata.org/ 74

หลกั กำรของ Open Government Data 8 ประกำร (2/2)

5. Machine Processable: อยูในรูปแบบที่สำมำรถนำไปประมวลผลดวยเครือ่ งมอื อเิ ล็กทรอนิกสได

6. Non-Discriminatory: เปดเผยขอมลู ใหแกประชำชนอยำงท่ัวถงึ โดยไมเลอื กปฏบิ ตั ิ
7. Non-Proprietary: ขอมูลอยูในรูปแบบที่ไมมใี ครเปนเจำของหรือควบคมุ ไดแต
เพยี งคนเดียวหรอื กลุมเดยี ว
8. License-free: ขอมูลตองไมมขี อหำมในเรอ่ื งสิทธิบัตร ลขิ สิทธิ์ เครอ่ื งหมำยกำรคำ หรอื ขอจำกัด
ในเชิงกำรคำ ทงั้ น้ี อำจผอนผนั ไดในเร่อื งเก่ยี วกับควำมลับทำงกำรคำหรอื ควำมมน่ั คงบำงประกำร

Source: https://opengovdata.org/ 75

ชุดขอมูลท่ีมคี ณุ คำคอื อะไร? 76

หมายถงึ ขอมูลทเ่ี ปนประโยชนท์ ้ังในมมุ ผูใหขอมูลและมุมของผนู า
กลบั ไปใช ซง่ึ สามารถขยายความคณุ ลกั ษณะของแตละมมุ มองไดดงั นี้
มมุ มองผใู หขอมลู (Publisher)

▪ สรางความโปรงใส (Transparency)
▪ กฎหมายกาหนดใหเปดเผย (Legal Obligation)
▪ ขอมลู ตามภารกจิ หนวยงาน (Public Task)
▪ ลดตนทนุ (Cost Reduction)
▪ เปนประโยชน์ตอกลุมผใู ชงาน (Target Audience)

มมุ มองผนู ำขอมลู ไปใช (User’s Perspective)
▪ มีโอกาสนากลบั ไปใชประโยชนใ์ นอนาคต (Use
and re-use potential)
▪ มโี อกาสสรางธรุ กจิ ใหม (New Business Model)
* ความตองการขอมูลดังกลาวขึ้นอยูกับ
สภาพแวดลอม สถารการณ์ บริการที่พัฒนา และ
ความกาวหนาของเทคโนโลยี

ตวั อยา่ งชุดขอ้ มูล ผลการเลือกตงั

ตวั อยา่ งการทา Data Visualization กบั ขอ้ มูลการเลือกตงั

Source: http://opendata.ect.go.th/index.php/mp/mp1

ตวั อยำง กำรใชประโยชนจำกชดุ ขอมูลเปดภำครฐั

ตัวอยำงชดุ ขอมลู รำยงำน COVID-19 ประจำวัน

ทีมา : Open data หนว่ ยงานกรมควบคุมโรค 80

81

ทมี า:

https://www.facebook.com/450124605548301/posts/6
45179379376155/
https://www.facebook.com/258236810951977/posts/2
780222052086761/

82

Open Government Data - https://data.go.th/

83

84

กำรเรยี กใชงำนขอมลู Open Data ผำน data.go.th

Digital Government Excel, CSV, JSON, XML Research
Development Agency Developer

ขอมลู เปดภาครฐั ที่เผยแพรบนเวบ็ ไซต์ data.go.th ทุกคนสามารถนาไปใชไดอยางอสิ ระ โดย
ผใู ชงานสามารถเขามาดาวนโ์ หลดไฟลช์ ุดขอมูลในรปู แบบตาง ๆ ตามตองการในแตละหัวขอที่
ปรากฏบนเวบ็ ไซตไ์ ดดวยตนเอง

กำรเรยี กใชงำน API ผำน api.data.go.th

Request

JSON or XML

Digital Government Response Mobile Application
Development Agency Web Application

**กำรแบงปนขอมูลในแบบ API เปนวธิ ีท่ีชวยใหนกั พัฒนำโปรแกรมสำมำรถนำขอมูลไปใชไดงำยทส่ี ุด

แฮกกาธอน สร้างนวตั กรรมแบบเร่งด่วน

87

88

89

90

สถำบนั พัฒนำบคุ ลำกรภำครฐั ดำนดิจทิ ลั (https://tdga.dga.or.th/)

Q&A

THANK YOU

https://www.facebook.com/DGAThailand/

https://www.instagram.com/dgathailand/

https://twitter.com/DGAThailand/

[email protected]

164