แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4

แผนการจดั การเรยี นรู้ท่ี 4

เรือ่ ง ธาตุและสญั ลักษณ์ของธาตุ วชิ า วิทยาศาสตร์

กลุม่ สาระการเรยี นรู้ วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ระดับ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 1/8-1/10

ภาคเรยี นท่ี 1/2565 เวลา 4 ช่ัวโมง

โรงเรยี นคำเขอ่ื นแกว้ ชนปู ถัมภ์ ครูผู้สอน นางสาวกุลนิดา ศรีคำเวียง

นางสาวสภุ าพร มะนโุ ย

1. มาตรฐานการเรยี นรู้

มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของ

สสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคหลกั และธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร
การเกดิ สารละลาย และการเกดิ ปฏิกิริยาเคมี

2. ตัวชี้วดั

ม.1/1 อธิบายสมบัติทางกายภาพบางประการของธาตุโลหะ อโลหะ และกึ่งโลหะ โดยใช้หลักฐานเชิง

ประจักษ์ท่ีได้จากการสังเกตและการทดสอบ และการใช้สารสนเทศท่ีได้จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ รวมท้ังการจัด

กลมุ่ ธาตุเป็นโลหะ อโลหะ และก่ึงโลหะ

ม.1/2 วิเคราะห์ผลจากการใช้ธาตุโลหะ อโลหะ กึ่งโลหะ และธาตุกัมมันตรังสีที่มีต่อส่ิงมีชีวิต

สิ่งแวดลอ้ มเศรษฐกจิ และสงั คมจากขอ้ มูลทร่ี วบรวมได้

ม.1/3 ตระหนักถึงคุณค่าของการใช้ธาตโุ ลหะ อโลหะ ก่งึ โลหะ ธาตุกัมมนั ตรังสี โดยเสนอแนว

ทางการใชธ้ าตุอย่างปลอดภัย ค้มุ คา่

ม.1/7 อธิบายเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างอะตอม ธาตุ และสารประกอบ โดยใช้แบบจำาลองและ

สารสนเทศ

3. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1. นักเรียนสามารถอธิบายเก่ียวกบั ธาตแุ ละสัญลกั ษณ์ของธาตุได้ (K)

2. นักเรียนสามารถจัดกระทำและส่ือความหมายข้อมูลเก่ียวกับสมบัติทางกายภาพ ประโยชน์ และ

คุณคา่ ของธาตุและสัญลักษณธ์ าตุได้ (P)
3. นักเรียนสามารถแสดงออกถึงพฤตกิ รรมมุง่ ม่นั ในการทำงานได้ (A)

2

4. การวัดและประเมินผลการเรียนรู้

สง่ิ ท่ตี ้องการวดั /จุดประสงค์ เครือ่ งมือ วิธกี ารวัด เกณฑก์ ารประเมนิ

1. นักเรียนสามารถอธบิ าย 1. แบบทดสอบ เรื่อง 1. ตรวจสอบความ 1. 7.5 คะแนน

เกีย่ วกับธาตุและสัญลักษณ์ของ ธาตแุ ละสารประกอบ ถูกต้องของแบบทดสอบ ขึ้นไป

ธาตไุ ด้ (K) เร่อื ง ธาตุและ

สารประกอบ

2. ใบงาน เรอื่ ง ธาตุ

ทรานซิชัน (หมู่ B) ท่ี 2. ตรวจสอบความถูก

สำคัญในชีวติ ประจำวนั ต้องของใบงาน เร่ือง 2. 7.5คะแนนข้ึนไป

ธาตุทรานซิชัน (หมู่ B)ท่ี

สำคญั ในชวี ิตประจำวัน

3. ใบ งาน เรื่อง ธาตุ

กมั มนั ตรังสี 3. ตรวจสอบความถกู

ต้องของใบงาน เร่ือง 3. 5 คะแนนขึ้นไป

ธาตุกัมมันตรงั สี

4. ใบงาน เรื่อง สมบัติ 4. ตรวจสอบความถูก

ของธาตุ ต้องของใบงาน เร่ือง 4. 15.5 คะแนน

สมบัติของธาตุ ข้ึนไป

2. นักเรียนสามารถจัดกระทำ แบบสังเกตทักษะการจดั สังเกตพฤตกิ รรมการ คะแนนอยู่ใน

แ ล ะ ส่ื อ ค ว าม ห ม า ย ข้ อ มู ล กระทำและส่ือ ทำกจิ กรรมของผ้เู รียน ระดบั ดขี ้นึ ไป

เก่ียวกับสมบัติทางกายภาพ ความหมายข้อมูล

ประโยชน์ และคุณค่าของธาตุ

และสัญลักษณธ์ าตุได้ (P)

3. นักเรียนสามารถแสดงออกถึง แบบสังเกตพฤติกรรมมุ่ง สังเกตพฤตกิ รรมการ คะแนนอยู่ในระดับ

พฤติกรรมมุ่งมั่นในการทำงานได้ มัน่ ในการทำงาน ทำกิจกรรมของผเู้ รียน ดขี น้ึ ไป

(A)

5. สาระสำคญั
ธาตุและสารประกอบเป็นสารบริสุทธ์มิ สี มบัติเฉพาะตัว ในปจั จบุ ันพบธาตไุ ม่ตำ่ กวา่ 118 ธาตุท้งั ท่มี ีใน

ธรรมชาติและมนุษย์สังเคราะห์ขึ้น ธาตุประกอบด้วยอะตอมเพียงชนิดเดียว จำแนกตามสมบัติได้เป็นโลหะ
อโลหะ และกึ่งโลหะ ซึ่งบางธาตุอาจมีสมบัติเป็นธาตุกัมมันตรังสีจึงควรใช้ประโยชน์จากธาตุให้ถูกต้อง และ
ปลอดภยั

3

6. สาระการเรียนรู้
ธาตุและสารประกอบ

7. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน
1. ความสามารถในการคดิ
2. ความสามารถในการแกป้ ัญหา
3. ความสามารถในการทำงานรว่ มกนั

8. คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์
มงุ่ มน่ั ในการทำงาน

9. ภาระ/ชน้ิ งาน
1. ใบงาน เรื่อง ธาตุทรานซชิ ัน (หมู่ B) ท่ีสำคัญในชีวิตประจำวนั
2. ใบงาน เรอื่ ง ธาตกุ ัมมนั ตรังสี
3. ใบงาน เร่ือง สมบตั ิของธาตุ
4. แผนผังความคิดธาตุหมู่ A

10. กระบวนการจดั การเรียนรู้
1. ขั้นเตรยี มความพร้อม (5 นาท)ี
ครูมกี ารเตรียมความพรอ้ มนกั เรียนก่อนเข้าสกู่ ิจกรรมการเรียนการสอนโดยการทำ Brain Gym ทา่

โป้ง-ก้อย ดงั นี้
1. ยกมือทัง้ 2 ข้าง ให้มือขวาทำท่าโป้งโดยกำมอื และยกหัวแม่มือข้นึ มา สว่ นมอื ซ้ายให้ทำท่าก้อย โดย

กำมือและเหยยี ดนว้ิ กอ้ ยชีอ้ อกมา
2. เปล่ียนมอื ซา้ ยเป็นท่าโป้งและมอื ขวาเปน็ ท่าก้อย
3. ทำสลับกนั ไปมา 10 คร้งั
2. ขนั้ การจัดการเรียนรู้ โดยใช้รูปแบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ 5E
ขั้นที่ 1. ขัน้ สรา้ งความสนใจ (Engagement) (20 นาท)ี
1. ครูสร้างความสนใจของนักเรียนด้วยเกมกะหล่ำปลีประกอบเพลง โดยใช้คำถามประกอบเกม

กะหลำ่ ปลี ดงั น้ี
1) หนว่ ยทเี่ ลก็ ท่สี ุดของธาตคุ อื อะไร (ให้คนตรงขา้ มตอบ) (แนวคำตอบ อะตอม)
2) ธาตุประกอบข้นึ จากอะไร (ให้คนขวามอื ตอบ) (แนวคำตอบ ธาตปุ ระกอบดว้ ยอะตอมชนิดเดียวกัน)
3) จงบอกชือ่ ธาตทุ ีเ่ ปน็ สถานะของแขง็ 1 ชนดิ (ใหค้ นอ่านตอบ) (แนวคำตอบ เชน่ ทองแดง)
4) จงบอกชอ่ื ธาตุท่เี ปน็ สถานะของเหลว 1 ชนิด (ให้คนหวั แถวตอบ) (แนวคำตอบ เชน่ โบรมนี )
5) จงบอกช่ือธาตุท่ีมีสถานะเป็นแก๊ส 1 ชนิด (ให้คนอ่านตอบ) (แนวคำตอบ เช่น แก๊สออกซเิ จน แก๊ส

ไฮโดรเจน แก๊สฮีเลียม)

4

ขน้ั ท่ี 2 ขนั้ สำรวจและค้นหา (Exploration) (90 นาท)ี
1. แบ่งกลุ่มนักเรียนออกเป็น 8 กลุ่ม โดยใช้ฉลากแบ่งกลุ่ม ตามธาตุหมู่ A ดังน้ี กลุ่ม IA, กลุ่ม IIA,
กลุ่ม IIIA, กลมุ่ IVA, กลมุ่ VA, กลุม่ VIA, กล่มุ VIIA, และกลมุ่ VIIIA
2. จากนั้นให้นักเรียนเข้าศึกษาข้อมูลเก่ียวกับธาตุหมู่ A ตามกลุ่มที่ได้จับฉลาก โดยครูจัดฐานสำหรับ
ให้ข้อมลู เป็นท้ังหมด 8 ฐาน ส่ิงที่ต้องสืบค้น ชื่อธาตุในหมู่น้ันๆ สัญลักษณ์ของธาตุ เลขอะตอม สมบัติของธาตุ
แต่ละธาตุ การนำไปใช้ประโยชน์ จากนั้นแต่ละกลุ่มนำเสนอข้อมูลเป็นแผนผังความคิด (Mind Mapping) ลง
ในกระดาษบรู๊ฟ

QR ไฟล์ขอ้ มลู ตารางธาตหุ มู่ A สำหรับครู

3. นกั เรียนแต่ละกลมุ่ นำเสนอข้อมูล จากน้ันร่วมกนั วิเคราะห์ และสรุปองคค์ วามรู้

ขน้ั ที่ 3 ข้นั อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation) (15 นาท)ี
1. ให้นักเรียนทุกคนร่วมกันอภิปรายกิจกรรมท้ังหมดเพ่ือให้ได้ข้อสรปุ เกี่ยวกับธาตุและสัญลักษณ์ของ
ธาตุ โดยครใู ชค้ ำถามดงั น้ี
1) นักเรียนคิดว่าธาตุสามารถแยกให้เป็นสารอ่ืนได้หรือไม่ (แนวคำตอบ ธาตุเป็นสารบริสุทธิ์ท่ีไม่
สามารถแยกสลายเปน็ สารอื่นได้โดยวธิ เี คมี)
2) ธาตุ 1 ธาตุ ประกอบไปด้วยอะตอมกี่ชนิด (แนวคำตอบ ธาตุประกอบไปด้วยอะตอมเพียงชนิด
เดียว)
3) นักเรียนคิดว่าเราสามารถสังเคราะห์ธาตุชนิดใหม่ขึ้นมาได้หรือไม่ (แนวคำตอบ ได้ เพราะธาตุมีทั้ง
ธาตุทพ่ี บตามธรรมชาติ และธาตทุ ี่นักวทิ ยาศาสตรส์ งั เคราะหข์ น้ึ )
4) ธาตุแต่ละชนิดมีสมบัติเป็นลักษณะเฉพาะตัวของธาตุ ซึ่งใช้ระบุชนิดของธาตุน้ันๆ ได้ นักเรียน
สามารถจำแนกกลุ่มธาตุได้ก่ีกลุ่ม อะไรบ้าง (แนวคำตอบ ซ่ึงธาตุมีสมบัติเป็นลักษณะเฉพาะตัวของธาตุซึ่งใช้
ระบชุ นดิ ของธาตุนั้น ๆ ได้ สามารถจำแนกธาตอุ อกเปน็ 3 กลมุ่ คอื โลหะ อโลหะ และก่ึงโลหะ)
5) ธาตุกลุ่มโลหะมีลักษณะอย่างไร (แนวคำตอบ ธาตุโลหะเป็นธาตุท่ีเกิดจากอะตอมรวมกันเป็นโครง
ผลึก ส่วนใหญ่เป็นของแข็ง ผิวมันวาว เหนียว นำไฟฟ้าและความร้อน มีจุดเดือดและจุดหลอมเหลวสูง เช่น
ธาตุในหมู่ IA โลหะแอลคาไลน์ หมู่ IIA โลหะแอลตาไลนเ์ อริ ท์ หมู่ IIIA ยกเวน้ โบรอนทีเ่ ปน็ ธาตุกงึ่ โลหะ)
6) ธาตุกลุ่มอโลหะมีลักษณะอย่างไร (แนวคำตอบ ธาตุอโลหะมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว และ
แก๊ส ธาตุเป็นของแข็งจะเปราะผิว ไม่มันวาว มีความหนาแน่นต่ำ จุดเดือดและจุดหลอมเหลวต่ำ ได้แก่

5

ไฮโดรเจน ไนโตรเจน ออกซิเจน ฟอสฟอรัส ฟลูออรีน ซัลเฟอร์ คอลลีน ซีลีเนียม โบรมีน ไอโอดีน ยกเว้น
คารบ์ อนท่เี ปน็ ผลกึ รา่ งตาข่าย)

7) ธาตุกลุ่มกึ่งโลหะมีลักษณะอย่างไร (แนวคำตอบ ธาตุกึ่งโลหะมีคุณสมบัติทั้งโลหะ และอโลหะ
ไดแ้ ก่ โบรมีน ซิลิคอน เจอมเิ นียม อะเซนิก (สารหนู) พลวง เทลลเู รียม แอสทาทนี )

ข้นั ที่ 4 ขนั้ ขยายความรู้ (Elaboration) (60 นาที)
1. เชื่อมโยงความรู้ เร่ือง ธาตุท่ีสำคัญในชีวิตประจำวัน โดยครูใช้คำถามกระตุ้นการเรียนรู้ว่า
“ทองแดง เหล็ก เงิน ปรอท ทองคำ โครเมียม นักเรียนเคยพบเห็นธาตุเหล่านี้ในชีวิตประจำวันหรือไม่ และ
นกั เรยี นรูจ้ ากธาตใุ ดบ้าง” (แนวคำตอบ คำตอบข้ึนอยู่กบั ประสบการณข์ องนักเรียน)
2. นักเรียนทำใบงาน เร่อื ง ธาตุทรานซิชนั (หมู่ B) ท่ีสำคญั ในชีวติ ประจำวนั โดยใช้คำถามกระตนุ้ การ
เรียนร้วู า่ “นักเรียนทราบหรอื ไมว่ า่ ธาตุเหลา่ นมี้ ปี ระโยชนอ์ ยา่ งไร และถกู นำไปใชอ้ ยา่ งไร”

3. เชื่อมโยงความรู้ เร่ือง ธาตุกัมมันตรังสี โดยครูใช้เหตุการณ์โรงไฟฟ้านิวเคลียร์เชอร์โนบิลระเบิด
https://www.youtube.com/watch?v=yntFIw7MjLw

4. นกั เรียนทำใบงาน เร่ือง ธาตุกัมมนั ตรังสี

6

ขั้นท่ี 5 ข้ันประเมนิ (Evaluation) (50 นาท)ี
1. นักเรียนทำใบงาน เร่อื ง สมบัตขิ องธาตุ

2. ครูและนักเรียนรว่ มกันเฉลยใบงานเรือ่ งสมบัตขิ องธาตุ, ใบงานเร่อื งธาตุทรานซชิ ัน (หมู่ B) ท่ีสำคัญ
ในชวี ิตประจำวัน และใบงาน เรือ่ ง ธาตุกัมมนั ตรงั สี

3. ขัน้ สรุปกจิ กรรม (5 นาท)ี
นักเรียนสรุปกิจกรรมที่ได้ทำ ความรู้สึกต่อกิจกรรมท่ีได้ทำ สรุปองค์ความรู้ท่ีได้ ความรู้สึกต่อ
ห้องเรยี น ความร้สู กึ ตอ่ เร่ืองทเ่ี รียน และความรู้สกึ ต่อครูผู้สอน

11.ส่อื /อุปกรณแ์ ละแหลง่ การเรียนรู้
11.1.สือ่ /อุปกรณ์
1. ใบงาน เร่ือง ธาตทุ รานซชิ ัน (หมู่ B) ที่สำคัญในชวี ิตประจำวัน
2. ใบงาน เร่ือง ธาตุกัมมันตรังสี
3 ใบงาน เรอื่ ง สมบัติของธาตุ
4. อุปกรณเ์ กมกะหลำ่ ปลี ได้แก่ กระดาษ และเพลงประกอบ
5. ปากกาเมจิกสี 16 แท่ง
6. กระดาษบรู๊ฟ 8 แผน่
7. ปา้ ยชื่อกล่มุ กล่มุ IA, กลุ่ม IIA, กลมุ่ IIIA, กล่มุ IVA, กลุม่ VA, กลมุ่ VIA, กลุ่ม VIIA, และกลมุ่ VIIIA
8. ข้อมลู ในฐานกจิ กรรม

11.2.แหลง่ เรียนรู้ ห้องเรยี น

7

8

9

เครือ่ งมอื วัดและประเมนิ ผลด้านความรู้
ใบงาน เร่ือง ธาตุทรานซิชนั (หมู่ B) ทสี่ ำคัญในชีวติ ประจำวนั
เกณฑ์การใหค้ ะแนน
ตอนท่ี 1 ใหน้ ักเรียนเตมิ คำตอบลงในตารางให้ถูกตอ้ ง (15 คะแนน)

ชือ่ ธาตุ สญั ลักษณ์ สมบัติ การนำไปใช้ประโยชน์

เป็นโลหะค่อนข้างอ่อน มีสีนำ้ ตาลแดง ทำสายไฟฟา้ อปุ กรณ์และ

สามารถตแี ผเ่ ป็นแผน่ และดึงเป็นเสน้ เครอ่ื งมือไฟฟ้าตา่ ง ๆ หม้อ

Cu ได้ หรือทำให้เปน็ รูปตา่ ง ๆ ได้งา่ ย เปน็ นำ้ รถยนต์ ทำกลอนประตู
(0.5 คะแนน)
ทองแดง ธาตทุ นี่ ำความร้อนและนำไฟฟา้ ได้ดีมา ปลอกกระสนุ ปืน กุญแจ
Fe
เหลก็ (0.5 คะแนน) กรองจาก Ag มีจุดหลอมเหลวและจุด กระดมุ และใบพัดเรือ
เงนิ
ปรอท Ag เดอื ดค่อนข้างสูง (1 คะแนน)
(0.5 คะแนน)
(1 คะแนน)
Hg
(0.5 คะแนน) เป็นโลหะสเี งินสขี าวหรอื สีเทา เปน็ เงา ใชผ้ ลิตยานยนต์ การก่อสรา้ ง

สามารถตแี ผ่เป็นแผ่น และดึงเป็นเสน้ ภาชนะบรรจุภณั ฑแ์ ละการ

ได้ ความร้อนและนำไฟฟ้าได้ดีมาก จุด จดั ส่ง เครื่องจักรและอุปกรณ์

หลอมเหลวและจุดเดือดค่อนขา้ งสงู อุตสาหกรรม การขนส่งทาง

เมื่อเหลก็ รวมตัวกับออกซิเจนใน รถไฟ อุตสาหกรรมน้ำมันและ

อากาศชื้น จะเกิดเป็น เหล็กออกไซด์ แก๊ส อุปกรณไ์ ฟฟ้า

หรอื สนมิ เครอื่ งใช้ไฟฟ้าและเคร่ืองใช้

(1 คะแนน) ในครัว

(1 คะแนน)

เป็นโลหะทรานซิชัน สีขาวเงนิ มีสมบัติ ทำเหรียญ เคร่อื งประดบั

การนำความร้อนและไฟฟ้าได้ดีมาก ภาชนะบนโตะ๊ อาหาร และ

จุดหลอมเหลวและจดุ เดือดค่อนขา้ งสงู อตุ สาหกรรมการถ่ายรปู

(1 คะแนน) (1 คะแนน)

เปน็ โลหะหนกั สีเงิน มีความมันวาว ใช้ทำเทอร์โมมเิ ตอร์

สะทอ้ นแสง และเป็นตวั นำไฟฟา้ ทดี่ ี บารอมิเตอร์ มาโนมิเตอร์

แตจ่ ะไม่เกาะติดกับวัสดใุ ดๆ เปน็ ธาตุ สฟกิ โมมาโนมเิ ตอร์

โลหะท่ีเป็นของเหลวในทอี่ ุณหภมู แิ ละ โฟลตวาลว์ สวติ ช์ปรอท

ความดนั มาตรฐาน ปรอทรเี ลย์ หลอดฟลอู อเรส

(1 คะแนน) เซนต์ (1 คะแนน)

10

เปน็ ธาตโุ ลหะทรานซิชนั สเี หลืองทอง ใช้หนา้ กากหมวกของนักบนิ

มนั วาวเนอ้ื อ่อนนุ่ม สามารถยืดและตี อวกาศ ใชเ้ ป็นทนุ สำรองทาง

Au เปน็ แผ่นได้ ทองคำไม่ทำปฏิกิริยากับ การเงินของหลายประเทศ ใช้
(0.5 คะแนน)
ทองคำ สารเคมีสว่ นใหญ่ สามารถนำไฟฟา้ ได้ดี ประโยชนเ์ ปน็ เครอื่ งประดับ
โครเมียม Cr
(0.5 คะแนน) สะทอ้ นความร้อนไดด้ ี ทองคำสามารถ งานทนั ตกรรม และอุปกรณ์

สะทอ้ นความรอ้ นไดด้ ี อเิ ลก็ ทรอนิกส์

(1 คะแนน) (1 คะแนน)

เป็นโลหะโลหะทรานซิชนั จุดเดือดจดุ ใช้เคลอื บผิวโลหะ ใชเ้ ป็น

หลอมเหลวสงู นำไฟฟ้าได้ดืสามารถตี ส่วนประกอบของเหลก็ กลา้

แผเ่ ปน็ แผ่นได้ มีความมันวาว สำหรับทำตนู้ ิรภัย เคร่อื งยนต์

(1 คะแนน) กลไก เกราะกันกระสนุ

เครื่องบินไอพ่นและจรวด

(1 คะแนน)

เกณฑก์ ารผา่ น 7.5 คะแนนข้ึนไป

11

ใบงาน เรื่อง ธาตุกมั มันตรังสี ระดับคะแนน
เกณฑก์ ารให้คะแนน 1
ตอนท่ี 1 ตอบคำถามต่อไปนี้ใหถ้ ูกต้อง (7 คะแนน)
1. ธาตกุ มั มนั ตรังสคี อื อะไร 0

เกณฑ์การให้คะแนน
ตอบ ธาตุที่มีสมบัติในการแผ่รังสีแอลฟา หรือบีตา
หรอื แกมมาออกมาตลอดเวลา
ตอบ กรณที ี่ 1 ไม่ตอบ

กรณที ่ี 2 ตอบไมน่ อกเนอ่ื งจากตอบข้างตน้

2. กมั มนั ตรงั สี คืออะไร ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1

ตอบ ปรากฏการณ์ที่ธาตุแผ่รังสี เนื่องจากอะตอม 0
ของธาตุกัมมันตรงั สอี ยู่ในสถานะท่ีไม่เสถยี ร จงึ มีการ
แผร่ งั สอี อกมาเพอื่ ให้เกดิ เสถียรภาพ
ตอบ กรณที ี่ 1 ไมต่ อบ

กรณีที่ 2 ตอบไม่นอกเนือ่ งจากตอบข้างตน้

3. รงั สีท่ีได้จากการแผม่ กี ่ีชนิดอะไรบ้าง ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน 1

ตอบ 3 ชนิด ได้แก่ รังสีแอลฟา รังสีบีตา และรังสี 0
แกมมา
ตอบ กรณที ่ี 1 ไมต่ อบ

กรณที ี่ 2 ตอบไม่นอกเน่อื งจากตอบขา้ งต้น

4. บอกประโยชน์ของกมั มนั ตรังสี ระดับคะแนน
4.1 ไอโอดีน 131 1
เกณฑ์การให้คะแนน 0

ตอบ ใช้ตรวจความผิดปกติของตอ่ มไทรอยด์
ตอบ กรณที ี่ 1 ไมต่ อบ

กรณที ่ี 2 ตอบไม่นอกเนอ่ื งจากตอบขา้ งต้น

12

4.2 โคบอลต์ 60 ระดบั คะแนน
เกณฑก์ ารให้คะแนน 1

ตอบ แหนมฉายรังสเี พ่ือทำลายพยาธิตัวตดื 0
ใช้ทำลายเซลล์มะเร็ง
ตอบ กรณีที่ 1 ไมต่ อบ

กรณีที่ 2 ตอบไม่นอกเน่ืองจากตอบข้างต้น

4.3 ยเู รเนียม 238 ระดับคะแนน
เกณฑ์การใหค้ ะแนน 1

ตอบ ใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตพลังงาน ในเครอ่ื งปฏิกรณ์ 0
นิวเคลยี รแ์ ละอาวุธนิวเคลยี ร์
ตอบ กรณีที่ 1 ไมต่ อบ

กรณที ่ี 2 ตอบไม่นอกเนอ่ื งจากตอบข้างต้น

4.4 คาร์บอน 14 ระดับคะแนน
เกณฑ์การให้คะแนน 1

ตอบ ใช้ในการคำนวณหาอายุของซากส่ิงมีชีวิตและ 0
วตั ถโุ บราณ
ตอบ กรณที ่ี 1 ไม่ตอบ

กรณที ่ี 2 ตอบไมน่ อกเน่ืองจากตอบข้างตน้

ตอนที่ 2 จงระบชุ นดิ ของรงั สีท่มี ีการแผ่ จากภาพอำนาจการทะลทุ ะลวงวัตถทุ ีก่ ำหนดให้ (3 คะแนน)

รงั สหี มายเลข 1 เรียกว่า....ร..ัง..ส..ีแ...อ..ล..ฟ...า...(.1 คะแนน)
รงั สหี มายเลข 2 เรยี กวา่ ....ร..ัง..ส..ีบ...ีต..า...(.1....คะแนน)
รงั สหี มายเลข 3 เรียกว่า....ร..งั..ส..ีแ...ก..ม..ม...า...(1 คะแนน)

เกณฑก์ ารผา่ น 5 คะแนนขึ้นไป

13

ใบงาน เรื่อง สมบัติของธาตุ
เกณฑ์การให้คะแนน
ตอนท่ี 1 จงนำข้อความทก่ี ำหนดให้เตมิ ลงในแผนผังใหถ้ กู ต้อง (6 คะแนน)

สารบริสุทธ์ิ = 1 คะแนน

ธาตุ= 1 คะแนน สารประกอบ = 1 คะแนน

โลหะ = 1 คะแนน กงึ่ โลหะ = 1 คะแนน อโลหะ = 1 คะแนน

ตอนที่ 2 ตอบคำถามตอ่ ไปนใ้ี หถ้ กู ตอ้ ง (4 คะแนน) ระดับคะแนน
1. ธาตจุ ำแนกไดก้ ี่ประเภทอะไรบ้าง 1
0
เกณฑ์การใหค้ ะแนน
ตอบ 3 ชนิด ไดแ้ ก่ โลหะ ก่งึ โลหะ อโลหะ ระดับคะแนน
ตอบ กรณีที่ 1 ไมต่ อบ 1
0
กรณีท่ี 2 ตอบไม่นอกเน่อื งจากตอบขา้ งตน้
ระดบั คะแนน
2. ปรอท เหลก็ โซเดียม แมกนเี ซยี ม จัดเปน็ ธาตปุ ระเภทใด 1
เกณฑ์การให้คะแนน 0

ตอบ โลหะ
ตอบ กรณที ่ี 1 ไม่ตอบ

กรณที ี่ 2 ตอบไม่นอกเนื่องจากตอบข้างต้น

3. คลอลีน กำมะถนั ไฮโดรเจน ไอโอดีน จดั เป็นธาตุประเภทใด
เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

ตอบ อโลหะ
ตอบ กรณที ี่ 1 ไม่ตอบ

กรณีท่ี 2 ตอบไมน่ อกเน่อื งจากตอบขา้ งต้น

14

4. โบรอน ซลิ คิ อน เจอร์เมเนียม สารหนู พลวง เทลลเู รียม จัดเป็นธาตุประเภทใด

เกณฑ์การให้คะแนน ระดบั คะแนน

ตอบ กงึ่ โลหะ 1

ตอบ กรณีท่ี 1 ไมต่ อบ 0

กรณที ี่ 2 ตอบไม่นอกเน่อื งจากตอบข้างต้น

ตอนท่ี 3 ใหน้ ักเรยี นระบุสมบัติบางประการของโลหะ อโลหะ และก่ึงโลหะลงในตารางให้ถูกต้อง (21 คะแนน)

เปน็ ของแขง็ ยกเว้น เปน็ ของแข็ง ของเหลว เป็นของแข็ง (1 คะแนน)
ปรอท สถานะเป็น และแกส๊ (1 คะแนน)
ของเหลว (1 คะแนน) บางชนดิ นำไฟฟ้า
บางชนดิ ไมน่ ำไฟฟา้
นำไฟฟ้าเช่นเงนิ นำไฟฟ้า ไม่นำไฟฟ้า ยกเว้น
ได้ดที สี่ ุด (1 คะแนน) แกรไฟต์ (คาร์บอน) (1 คะแนน)
นำไฟฟา้ ไดด้ ี (1 คะแนน)
บางชนดิ นำความรอ้ น
นำความรอ้ นไดด้ ี ไม่นำความร้อนหรอื นำ บางชนดิ ไมน่ ำความร้อน
(1 คะแนน) ความร้อนได้น้อย
(1 คะแนน) (1 คะแนน)
บางชนดิ สงู
สงู ยกเวน้ ปรอท ตำ่ ยกเวน้ คารบ์ อนทเ่ี ป็น บางชนิดค่อนขา้ งสูง
(1 คะแนน) โครงผลกึ ร่างตาข่าย (1 คะแนน)
(1 คะแนน)

เหนียว ทุบเปน็ แผน่ ได้ เปราะ (1 คะแนน) เปราะ (1 คะแนน)
(1 คะแนน)

เปน็ มนั วาว ด้าน บางชนิดมนั วาว
(1 คะแนน) (1 คะแนน) บางชนดิ ด้าน
(1 คะแนน)
บางชนดิ มคี วามหนาแนน่ ความหนาแน่นน้อย
มาก บางชนิดมคี วาม (1 คะแนน) บางชนิดมคี วามหนาแนน่
มากบางชนดิ มคี วาม
หนาแนน่ น้อย (1 คะแนน) หนาแนน่ คอ่ นข้างมาก
(1 คะแนน)
เกณฑ์การผา่ น 15.5 คะแนนข้ึนไป

15

เคร่อื งมือวัดและประเมินผลดา้ นทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
แบบสงั เกตทักกษะการจัดกระทำและสอ่ื ความหมายข้อมูล

นิยาม
ทักษะการจัดกระทำและส่ือความหมายข้อมูล หมายถึง ความสามารถในการนำข้อมูลท่ีได้จากการ

สังเกต การวัด การทดลอง และจากแหล่งอ่ืน ๆ มาจัดกระทำใหม่ โดยการเรียงลำดับ แยกประเภท หรือ
คำนวณหาค่าใหม่เพ่ือให้ผู้อ่านเข้าใจความหมายได้ดีขึ้น โดยอาจนำเสนอในรูปแบบตาราง แผนภูมิ แผนภาพ
ไดอะแกรม กราฟ สมการ และการเขยี นบรรยาย โดยบอกเหตุผลในการเลอื กการนำเสนอได้
เกณฑ์การประเมิน

คณุ ภาพ
เกณฑ์ 4 (ดีมาก) 3 (ดี) 2 (พอใช้) 1 (ควรปรบั ปรุง)

1. แหล่งขอ้ มูลท่ี นำข้อมลู มาจาก นำข้อมูลมาจาก นำข้อมูลมาจาก นำขอ้ มลู มาจากน้อย
นำมา
หลายแหล่ง เช่น หลายแหลง่ เชน่ น้อยแหล่ง และ แหลง่ และนำมา
2. การจัดกระทำ
ข้อมลู จากการสงั เกต การ จากการสงั เกต การ นำมาแหลง่ ละหลาย นอ้ ยรายการ

3. การนำเสนอ วัด การทดลอง และ วดั การทดลอง และ รายการ
ขอ้ มลู
อ่ืน ๆ และนำมา อื่น ๆ แตน่ ำมา

แหลง่ ละหลาย แหล่งละนอ้ ย

รายการ รายการ

จัดกระทำข้อมูลใหม่ จดั กระทำข้อมูลใหม่ จัดกระทำข้อมลู ใหม่ จัดกระทำข้อมลู ใหม่

โดยการเรียงลำดบั โดยการเรยี งลำดับ โดยการเรยี งลำดับ โดยการเรียงลำดับ

แยกประเภท หรือ แยกประเภท หรือ แยกประเภท หรือ แยกประเภท หรือ

คำนวณหาคา่ ใหม่ คำนวณหาคา่ ใหม่ คำนวณหาค่าใหม่ คำนวณหาคา่ ใหม่

เพอ่ื ใหเ้ ข้าใจง่ายขึน้ เพื่อใหเ้ ขา้ ใจง่ายขึน้ เพอื่ ให้เขา้ ใจง่ายขึน้ เพอ่ื ใหเ้ ขา้ ใจง่ายขึน้

ชัดเจน และตรง ชดั เจน และตรง ชดั เจน และตรง ไม่ชดั เจน และไม่

ประเด็นทุกครัง้ ประเด็นบ่อยครั้ง ประเด็นบางครงั้ ตรงประเดน็

อธบิ ายเหตผุ ลใน อธิบายเหตผุ ลใน อธิบายเหตุผลใน อธบิ ายเหตผุ ลในการ

การเลอื กการ การเลอื กการ การเลอื กการ เลือกการนำเสนอไม่

นำเสนอได้อย่าง นำเสนอได้อยา่ ง นำเสนอไดช้ ดั เจน อยา่ งชดั เจน และไม่

ชดั เจน และตรง ชดั เจน และตรง และตรงประเด็น ตรงประเด็น

ประเดน็ ทุกครั้ง ประเดน็ บอ่ ยครงั้ บางคร้งั

16

เกณฑก์ ารตัดสิน

ชว่ งคะแนน ระดบั คุณภาพ
10-12 ดีมาก
7-9 ดี
4-6 พอใช้
1-3
ควรปรบั ปรุง

เกณฑ์การผา่ น ต้งั แต่ระดบั คณุ ภาพดขี ้ึนไป

17

เคร่อื งมอื วดั และประเมินผลดา้ นคณุ ลกั ษณะอันพ่ึงประสงค์
แบบสงั เกตมุ่งมั่นในการทำงาน

เกณฑก์ ารให้คะแนน
ตวั ชี้วัด 1. ต้ังใจและรบั ผดิ ชอบในหน้าทกี่ ารงาน

พฤติกรรมบ่งชี้ ต้องปรับปรงุ (1) พอใช้(2) ด(ี 3) ดมี าก (4)

1.1เอาใจใส่ต่อการปฏิบัติหน้า ไม่ตง้ั ใจปฏบิ ตั ิ ต้งั ใจและรับผดิ ตั้งใจและรบั ตง้ั ใจและรับผิด

ทท่ี ี่ได้รบั มอบหมาย หน้าที่การงาน ชอบหนา้ ท่ีท่ไี ด้ ผิดชอบหนา้ ท่ี ชอบหนา้ ทที่ ี่ได้

1.2ตั้งใจและรับผิดชอบในการ รับมอบหมาย ทไี่ ด้รบั มอบ รบั มอบหมายให้

ทำงานให้สำเร็จ ใหส้ ำเร็จ หมายให้สำเร็จ สำเรจ็ มีการปรับ

1.2ปรบั ปรงุ และพัฒนาการทำ มกี ารปรับปรุง ปรุงและพฒั นา

งานด้วยตนเอง การทำงานให้ดี การทำงานใหด้ ี

ขึ้น ข้ึน

ตวั ชว้ี ัด 2. ทำงานดว้ ยความเพียรพยายามและอดทนเพ่อื ให้งานสำเรจ็ ตามเปา้ หมาย

พฤติกรรมบ่งช้ี ต้องปรบั ปรงุ (1) พอใช้(2) ดี(3) ดมี าก (4)
2.1 ทุ่มเททำงาน อดทน ไมข่ ยันอดทนใน ทำงานด้วย ทำงานดว้ ย ทำงานด้วยความ
ไมย่ ่อท้อต่อปญั หาและอุปสรร การทำงาน ความขยนั ความขยนั ขยันและพยายาม
คในการทำงาน และพยายาม และพยายาม เพอ่ื ใหง้ านเสรจ็
2.2พยายามแกป้ ัญหาและอุป เพ่อื ใหง้ านเสรจ็ เพ่อื ให้งาน ตามเปา้ หมาย
สรรคในการทำงานให้สำเร็จ ตามเปา้ หมาย เสร็จตามเป้า ไม่ย่อท้องต่อ
2.3ชืน่ ชมผลงานด้วยความภา หมาย ปัญหาในการ
คภมู ิใจ และชื่นชมผล ทำงานและช่นื ชม
งานดว้ ยความ ผลงานด้วยความ
ภาคภูมใิ จ ภาคภูมใิ จ

18

เกณฑก์ ารตดั สนิ ระดับคณุ ภาพ

ช่วงคะแนน ดีมาก
7-8 ดี
5-6
3-4 พอใช้
1-2 ควรปรบั ปรุง

เกณฑ์การผา่ น ตั้งแต่ระดบั คุณภาพดีขนึ้ ไป

19

20

21

22