วิภาษวธิ ี
การบริหาร
บนฐานวิถชี วี ิตใหม่
Dialectics of Administration in New Normal
พระเทพปวรเมธี, รศ.ดร.
มหาวิทยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั
วิภาษวธิ ี
การบริหาร
บนฐานวิถชี ีวติ ใหม่
Dialectics of Administration in New Normal
พระเทพปวรเมธ,ี รศ.ดร.
Assoc. Prof. Dr. Phra Theppavaramethi
Dialectics of Administration in New Normal 1
ภาษวิธี
การบริหาร
วิบนฐานวถิ ีชวี ิตใหม่
Dialectics of Administration in New Normal
ISBN (e-Book) 978-616-300-763-6
ผเู ขียน พระเทพปวรเมธ,ี รศ.ดร.
ผเู ขียนรวม ดร.ลําพอง กลมกูล
พิสูจนอ ักษร ดร.ญาศุมนิ ท อนิ ทรก รุงเกา
ออกแบบปก พระมหาญาณวฒั น ฐิตวฑฺฒโน, ผศ.ดร.
พมิ พครงั้ ท่ี 2 พระปลัดอภิเชษฐ สภุ ททฺ รวาที
จำนวนหนา พระปลัดอาทติ ย ธรี ปฺ โญ (ศรีพารัตน)
ดร.ทองดี ศรีตระการ
นางสาวมกุ รวี ฉมิ พะเนาว
นางสาวอรณุ รัตน วิไลรตั นกลุ
พระมหาปยะนัฐ ปย รตโน
พระมหาวชั ระ วชริ ญาโณ
1 พฤศจิกายน 2565
121 หนา
จดั ทำโดย
สว นวจิ ยั สารสนเทศและบริการวชิ าการ ศนู ยอาเซยี นศกึ ษา
มหาวิทยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลัย
เลขที่ 79 หมู 1 ตำบลลำไทร อำเภอวังนอ ย
จงั หวัดพระนครศรอี ยธุ ยา 13170
2 วิภาษวธิ ีการบรหิ ารบนฐานวถิ ีชีวติ ใหม
ทำบุญอายวุ ัฒนมงคล
พระเทพปวรเมธี (ป.อ. พฺรหมฺ รสํ )ี , รศ.ดร.
อัคคมหาบัณฑิต รองเจาคณะภาค 15
รองอธกิ ารบดีฝา ยบริหาร
มหาวทิ ยาลัยมหาจฬุ าลงกรณราชวิทยาลยั
ผูชว ยเจา อาวาสและประธานองคการศกึ ษา
วดั ประยุรวงศาวาสวรวหิ าร เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร
ผูรกั ษาการเจา อาวาสวัดมหาจฬุ าลงกรณราชูทศิ
ตำบลลำไทร อำเภอวงั นอย จงั หวัดพระนครศรีอยุธยา
Dialectics of Administration in New Normal 3
4ง วภิ าษวธิ กี ารบริหารบนฐานวิถชี วี ติ ใหม
วั ิรบ่ผิรบัล์คิรบ น็ดปน่วีร่่ีทุุมล่วีร่่ีทุุม ่วีร่่ีทุุม ว้ดบป นัก่ต่่ีทุุมล่ตขลุุตืืร ้ย้ตลัลน็ดปุ่่ีท�ำสน็ดปืืรน็ดปน�น้น�ุ่ม ้้ีนืืสันน้ืนน�นวนน�คำำ�นำำ�
วิิภาษวิิธีี (Dialectics) นำำ มาเป็็ แ ทางใ การนำำ เส อเ ้�อหาใ ห ัง อเล่่ม �
โดย ่งเ ้ การนำำ เส อ ระเ ็ วิิกฤตห อ ระเ ็ ำ คััญ �ระบุ ระเ ็ ห ักแ ะข้้อโ ้แ ้ง
เชิิงตรรกะห อเห ผ องแ ่ ะ มมอง �แตก ่าง ั ระกอ ้ ย มมอง � 1 เ ียก ่า
Thesis มมอง � 2 เ ียก ่า Antithesis แ ะ มมอง � 3 เ ียก ่า Synthesis ใ ระเ ็
วิิภาษวิิธีีการ ิหารอง ์กรมหาวิิทยา ัย วิิภาษวิิธีีการ ิหารการเผยแ ่ วิิภาษวิิธีีการ ิหาร
ัด วิิภาษวิิธีีการบริิหารกิิจการคณะสงฆ์์ วิิภาษวิิธีีการบริิหารการปกครอง วิิภาษวิิธีีการ
บุริหารประสบการณ์์ วิิภาษวิิธีีการบุริหารสถานการณ์์ของอนาคต วิิภาษวิิธีีการบุริหาร
บุนำฐานวิิถีีชีีวิิตใหม่่ และวิภาษวิธีการบริหารบนฐาน Next Normal ในการนำำ�เสนอ
คัวิามคิิดแบุบุวภิ าษวธิ ใี นการบรหิ ารน้ี เปน็ การเสนอมุุมมองที่่�แตกต่่างในประเด็็นเดีียวิกัน
เพื่่�อให้้ได้้ข้้อค้้นำพื่บุทนพบที่�เป็็นทางออกในการบุริหารงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงเวลาของ
สถานการณ์การแพร่่ระบาดโควิด-19 ที�ต้้องใช้้ศาสตร์์และศิิล่ป็์ในการบุริหารเพื่่�อให้้เกิิด
ประสทิ ธภิ าพในการพััฒนางานและองค์์กร รวมทั�งก่่อให้้เกิิดการมีีส่่วินำวนร่่วมในการบุริหาร
งานให้้ผ่่านำพื่้นสถานการณ์์วิิกฤตไปได้้อย่่างนัักบุริหารที�มีีประสบการณ์์ในการบุริหาร
จััดการองค์์กรมหาวิิทยาลััยและองค์์กรสงฆ์์
พื่ระเทพื่ปวิรเมธ,ี รศ.ดร. และคัณะ
1 พื่ฤศจกิ ายน 2565
Dialectics of Administration in New Normal ก5
ส รบััญ
่มีชีถนนบิรบ่่ีทบ คนข์ณนิรบ่่ีทบ ์ณบปิรบ่่ีทบ คปิรบ่่ีทบ คิกิรบ่่ีทบ ัวิรบ่่ีทบ ่ผิรบ่่ีทบ ัล์คิรบ่่ีทบ ว้ด่ว�บ ่่ีทบ ค ธุุพีถิรบ ข ับ ��ำค า
ำ นำำ ก
สาร ัญ
วิิภาษวิิธีีการ ิหารวิิ ี ท
ท � 1 ทนำำ ่า ้ ยวิิภาษวิิธีี 1
ท � 2 วิิภาษวิิธีีการ ิหารอง ์กรมหาวิิทยา ัย 5
ท � 3 วิิภาษวิิธีีการ ิหารการเผยแ ่ 13
ท � 4 วิิภาษวิิธีีการ ิหาร ัด 21
ท � 5 วิิภาษวิิธีีการ ิหาร ิจการ ณะสงฆ์์ 31
ท � 6 วิิภาษวิิธีีการ ิหารการ ก รอง 41
ท � 7 วิิภาษวิิธีีการ ิหาร ระส การ ์ 47
ท � 8 วิิภาษวิิธีีการ ิหารสถา การ ์ องอ า ต 55
ท � 9 วิิภาษวิิธีีการ ิหาร ฐา วิิ ี ีวิิตให ่ 73
บุทที่ 10 วิภาษวิธกี ารบรหิ ารบนฐาน Next Normal 85
รายการอ้้างอิิง 99
ภาคผนำวิก 101
ประวตั คิ ณะผเู ขยี น 121
6ข วภิ าษวิธกี ารบริหารบนฐานวิถชี วี ติ ใหม
วิิภาษวิิธีีการบริิหารวิิถีีพุุทธ
ทางสายกลาง (The Middle Path) ตามแนวทางพระพุุทธศาสนา คืือเส้้นทางที่่�มีี
ความสมดุุลในการดำำ�เนิินชีีวิิต เช่่นเดีียวกัับการบริิหารงานในท่่ามกลางการเปลี่่�ยนแปลงและ
วิิกฤตการณ์์ที่่�เกิิดขึ้้�นย่่อมต้้องแสวงหาแนวทางในการบริิหารงานอย่่างมีีกลยุุทธ์์และดำำ�เนิิน
ไปได้้อย่่างลงตััวโดยเน้้นการทำำ�งานที่่�เป็็นทางสายกลางเช่่นเดีียวกััน หากแต่่จะเป็็นการ
ปรัับมุุมมองในการบริิหารงานอย่่างมืืออาชีีพโดยการนำำ�หลัักวิิภาษวิิธีีมาวิิเคราะห์์เพื่่�อให้้
ได้้กระบวนการในการบริิหารงานโดยเริ่ �มต้้นจากการเสนอมุุมมองที่่�เป็็นแกนหลัักของการ
บริิหารงานตามหลัักวิิชาการ (Thesis) แล้้วเชื่�อมโยงสู่่�มุุมมองที่่�แตกต่่างเพื่่�อให้้เกิิดความ
เห็็นและสะท้้อนภาพตรงกัันข้้ามที่่�เป็็นไปได้้ในการปฏิิบััติิงานจริิง (Antithesis) หากจะมีี
เพีียงแต่่มุุมมองที่่�นำำ�เสนอทั้้�งสองด้้านนี้้�แล้้ว คงไม่่เพีียงพอต่่อการบริิหารงานอย่่างมืืออาชีีพ
จึึงจำำ�เป็็นต้้องใช้้การมองจุุดร่่วมกัันเพื่�่อผสานให้้เกิิดการนำำ�เสนอแนวทางในการบริิหาร
จััดการในเชิิงสัังเคราะห์์ (Synthesis) เพื่่�อให้้เกิิดมุุมมองที่่�สร้้างสรรค์์ในการบริิหารงานที่่�
มีีการบููรณาการหลัักธรรมหรืือแนวทางวิิถีีพุุทธเพื่่�อให้้ปรากฏผลลััพธ์์จากการดำำ�เนิินงานที่่�
เป็็นทางออกที่่�ดีีที่่�สุุดและเอื้�้อประโยชน์์
Dialectics of Administration in New Normal 7
นอ้ มถวายสักการะ พระเทพปวรเมธี
มือประนมถวายประณตบูชา
พระเทพปวรเมธีถิราเจา้
ผคู้ ณุ ูปการประกฏเนิ่นเนา
ประดจุ ฉัตระเงาพระศาสนานาน
โกศลาฉลาดประจักษถว้ น
กระบวนกระบลิ ปญาพระคณุ กระทำการ
แผพ่ ระธรรมประเสริฐไพศาล
ลุหลายฉนำพระผ่านบำเพญ็ บุญ
เนือ่ งอายุววิ ัฒนามงคล
พระรตั นาติดลประสทิ ธส์ิ นุ ทร์
บารมพี ระมรกตอดลุ ย์
กะคุณคณาอมรช้ันฟา้
จงประสาทพระพรบวรสง่
ณ เจา้ ประคณุ ประสงคสิ่งสาร์
จงประสพสิ่งประสงคนานา
ลุสนั ติสุขยอดนโิ รธธรรม
ผปู ระพันธ: พระมนตรี ปภสฺสโร ผูอ า นบทประพนั ธ: ดร.ลำพอง กลมกลู
อาจารยป ระจำสาขาวิชาการสอนภาษาองั กฤษ รกั ษาการผูอ ำนวยการสว นวจิ ัย
มหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั สารสนเทศและบรกิ ารวชิ าการ ศูนยอ าเซียนศึกษา
วทิ ยาลัยสงฆนครพนม มหาวทิ ยาลยั มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลยั
สแกนฟงเสยี งอานบทประพนั ธ
8 วิภาษวิธกี ารบรหิ ารบนฐานวิถีชีวิตใหม