วิธีการใช้งาน HIRAYAMA AUTOCLAVE

วธิ ีการใช้งาน HIRAYAMA AUTOCLAVE

1. เปิ ดสวติ ซ์ POWER ON
- ดนั สวิตซ์ POWER ON/OFF ท่ีอยดู่ า้ นขา้ งของเคร่ืองข้นึ

- กดป่ ุม POWER ON/OFF ดา้ นบนของฝาครอบเครื่อง

- เลอ่ื นคานสาหรับเปิ ด/ปิ ดฝาใหอ้ ยใู่ นตาแหน่ง “UNLOCK” (ดา้ นขวามอื )
ข้อสาคญั : คานเปิ ด/ปิ ดจะใชง้ านได้ ตอ้ งเปิ ดสวติ ช์ POWER ON ไวเ้ สมอ
2. ตรวจสอบนา้

2.1 ตรวจสอบนา้ ข้างในเครื่อง Autoclave
- เมอ่ื เลือ่ นคานเปิ ด/ปิ ดฝาไปตาแหน่ง “UNLOCK” แลว้ (ดา้ นขวามือ)
- ใหจ้ บั ตรงหูห้ิวของฝาครอบท้งั 2 ขา้ ง แลว้ ยกข้ึนชา้ ๆ

- เทน้ากลนั่ ลงไปขา้ งในเครื่องจนกว่าจะเห็นน้าตรงช่องกลมตรงกลางของแผน่ Heater Cover

2.2 ตรวจสอบระดบั นา้ ของถงั ดกั ไอนา้ ว่าอยใู่ นระหว่างขีดระดบั สูง และต่าหรือไม่
- ดึงถงั ออกตรงๆ จนสามารถเอามือจบั หูหิ้วได้ ยกถงั ออกมาดูระดบั น้า

ถา้ อยสู่ ูงกวา่ ขีดระดบั สูง ใหเ้ ทน้าออก
ถา้ อยตู่ ่ากวา่ ขีดระดบั ต่า ใหเ้ ติมน้าลงไปทางช่องเติมน้าใหถ้ ึงเสน้ ระดบั น้า (WATER LEVEL)
- ใส่ถงั เขา้ ท่ีเดิม ตอ้ งดนั ถงั เขา้ จนสุด ไมอ่ ยา่ งน้นั เครื่องจะไมท่ างาน และข้ึน ErE ท่ีหนา้ จอ

3. ตรวจสอบระดับนา้ ในขวดข้างนอกด้านหลงั เครื่อง ตอ้ งอยตู่ ่ากว่าปลายสายยาง
ถา้ ระดบั น้าอยสู่ ูงกว่าปลายสายยางใหเ้ ทน้าออก

4. ใส่ส่ิงของที่จะฆ่าเชื้อ
- ใส่สิ่งของท่ีตอ้ งการฆ่าเช้ือวางลงในตะกร้าสแตนเลส สาหรับเครื่อง HIRAYAMA
AUTOCLAVE
(ถา้ ตอ้ งการ Clave ของดี ใหเ้ ลือกตะกร้าแบบตะแกรง แต่ถา้ ตอ้ งการ Clave ของเสีย ใหเ้ ลอื ก
ภาชนะแบบทึบ) โดยของที่ใส่ในเคร่ืองหา้ มใส่มากจนเกนิ ไป แลว้ นาตะกร้าสแตนเลสที่มีของที่
จะฆา่ เช้ือใส่ลงในเคร่ือง

- จบั ที่หูห้ิวของฝาครอบแลว้ ดึงฝาลง กดตรงก่ึงกลางดา้ นหนา้ ของฝาครอบใหแ้ ผน่ แมเ่ หลก็ ที่ฝา
ติดกบั แผน่ เหลก็ ที่ตวั เครื่อง

ขณะกดฝาครอบใหเ้ ลื่อนคานเปิ ด/ปิ ดไปที่ดา้ น “Lock” (ดา้ นซา้ ยสุด)

5. การเลือก Mode การทางาน

- กดป่ ุม MODE เม่อื กดป่ ุมแต่ละคร้ังหมายเลข Mode จะเปลีย่ นไปจาก Mode 1 เป็น

Mode 2, 3, 1...วนไปเร่ือยๆ หลงั จากที่หมายเลขแสดงบนจอแลว้ 2 วินาที ค่าต่างๆ ของ Mode

น้นั จะแสดงข้ึนมา

Mode 1 คือ ใชก้ บั อาหารเล้ยี งเช้ือที่มีส่วนประกอบของวนุ้ (agar) เม่อื เคร่ืองสิ้นสุดการทางาน

เคร่ืองจะยงั รักษาอุณหภูมิอยทู่ ี่ 50 °C

Mode 2 คือ ใชก้ บั ของเหลว เช่น น้ากลนั่ , อาหารเล้ยี งเช้ือเหลว (broth) , Glycerine เป็นตน้

Mode 3 คือ ใชก้ บั ของแขง็ (Solid) เช่น เครื่องแกว้ ต่างๆ

6. การเปลยี่ นค่าท่ตี ้งั ไว้
โดยปกติเครื่องจะต้งั ค่าอณุ หภูมใิ นการฆ่าเช้ือไวท้ ี่ 121 °C ระยะเวลา 20 นาที

การเปลยี่ นแปลงค่าต่างๆ ท่ีต้งั ไว้ ใหท้ าตามข้นั ตอนต่างๆ ดงั น้ี

- กดป่ ุม SET/ENT ค่าอุณหภูมทิ ี่แสดงอยจู่ ะกระพริบ ในขณะน้ีสามารถเปล่ียนค่าได้
โดยกดป่ ุมลกู ศรข้ึน ถา้ ตอ้ งการเพมิ่ อุณหภูมิ หรือ กดป่ ุมลกู ศรลง ถา้ ตอ้ งการลด

- กดป่ ุม NEXT เพ่อื เลอื กรายการถดั ไปที่ตอ้ งการเปล่ียนค่าเวลาฆ่าเช้ือที่แสดงอยจู่ ะกระพริบ

แลว้ กดป่ ุมลูกศรข้ึน ถา้ ตอ้ งการเพิ่มเวลา หรือ กดป่ ุมลกู ศรลง ถา้ ตอ้ งการลด

- กดป่ ุม SET/ENT ค่าท่ีเปลยี่ นใหมจ่ ะถูกเกบ็ ไว้ จอแสดงค่าจะหยดุ กระพริบ และสวา่ งข้นึ
การเปลี่ยนค่าเสร็จสมบูรณ์

7. เร่ิมต้นการทางาน
- ตรวจสอบป่ ุม เปิ ด/ปิ ด การระบายไอน้าท่ีอยหู่ นา้ เคร่ือง ตอ้ งหมุนอยใู่ นตาแหน่งปิ ดเสมอ

- กดป่ ุม START/STOP การทางานของเครื่องจะเริ่มข้นึ ตาม mode ที่เลอื กไว้

8. ก่อนนาสิ่งของออกจากเครื่อง
- ใหส้ งั เกตเขม็ ของมาตรวดั แรงดนั ไอน้า ตอ้ งช้ีท่ีเลข “0MPa”

- ดูจอแสดงวงรอบ ข้นั ตอนการทางานท้งั หมดที่ผา่ นมาแลว้ จะมแี สงสว่างติดอยู่ ส่วนข้นั ตอนที่
กาลงั ทางานแสงสว่างจะกระพริบ ดูแสงท่กี ระพริบใหอ้ ยใู่ นข้นั ตอน WARM หรือ COMP.

- ดูอุณหภูมใิ หต้ ่ากวา่ 80 °C
- กดป่ ุม START/STOP เคร่ืองจะหยดุ การทางาน
- เลอ่ื นคานเปิ ด/ปิ ดฝา ไปยงั ตาแหน่ง “UNLOCK” (ดา้ นขวามือสุด) ยกฝาเครื่องข้นึ

นาสิ่งของออกจากเคร่ือง

9. หลงั จากสิน้ สุดการทางาน
- กดป่ ุม POWER ON/OFF ดา้ นบนของฝาครอบเคร่ือง เพอื่ ปิ ดเครื่อง
หลงั จากการใชง้ าน ถา้ ป่ ุม fine exhaust เปิ ดอยใู่ หห้ มุนป่ ุมไปตาแหน่งปิ ดเสมอ
- ดนั สวติ ซ์ POWER ON/OFF ท่ีอยดู่ า้ นขา้ งของเครื่องลง

หมายเหตุ : เมื่อไฟฟ้าดบั ขณะทางาน
ถา้ ไม่มไี ฟเขา้ เครื่องเน่ืองจากไฟฟ้าดบั หรือสาเหตุอื่น การทางานจะหยดุ คานเปิ ด/ปิ ดฝาหอ้ งน่ึง
จะลอ็ คท้งั น้ีเพอ่ื ความปลอดภยั จะนาส่ิงของออกจากเคร่ืองได้ หลงั จากไฟฟ้ามาดงั เดิม
เมื่อไฟฟ้ามา เคร่ืองจะกลบั ไปอยทู่ ่ีสภาวะรอการใชง้ าน (กอ่ นการใชง้ าน) ในกรณีน้ีการทางานจะ
เร่ิมตน้ ใหม่

ข้อควรระมดั ระวงั !

- ไมค่ วรเติมสิ่งอ่นื ใดลงไปในเคร่ืองนอกจากน้ากลนั่
- ยกฝาเครื่องข้ึนชา้ ๆ อยา่ เปิ ดฝาไปขา้ งหลงั อยา่ งแรง อาจทาใหบ้ านพบั ของฝาเสียหายได้
- ควรตรวจสอบว่าไม่มีสิ่งแปลกปลอมติดอยทู่ ่ีขอบยางกนั รวั่ ก่อนปิ ดฝาเครื่อง เพราะวา่ ส่ิง

แปลกปลอม อาจทาใหไ้ อน้าเกิดการร่ัวซึมออกมาได้
- ถา้ ตอ้ งการใชถ้ งุ พลาสติกบรรจุของ เพอ่ื การน่ึงฆา่ เช้ือตอ้ งนาถงุ พลาสติกท่ีบรรจุของ วางลงใน

ตะกร้าก่อนใส่ลงในเคร่ืองโดยตรง
- หลงั จากเคร่ืองเสร็จสิ้นการทางานแลว้ อยา่ ยน่ื หนา้ หรือมือ อยเู่ หนือเครื่องในขณะเปิ ดฝาเคร่ือง

เพราะไอน้าร้อนอาจพุ่งมาโดน
- หลงั จากเคร่ืองเสร็จสิ้นการทางานแลว้ ตอ้ งระวงั ฝาเคร่ือง, หอ้ งน่ึง, ขอบยางกนั ร่ัวและแผงดา้ นบน

มีความร้อนสูงมาก อยา่ ใหส้ มั ผสั กบั ผวิ หนงั
- สวมถุงมอื ป้องกนั ความร้อนก่อนหยบิ ส่ิงของออกจากเคร่ือง
- ก่อนนาของออกจากเคร่ือง ตอ้ งตรวจสอบว่าอณุ หภูมิลดต่าลงจนถึงจุดท่ีสามารถนาของออกได้

(ประมาณต่ากวา่ 80°C)
- อยา่ ดึงถงั ดกั ไอน้า หรือถ่ายน้าออกจากเคร่ือง เมอื่ เคร่ืองยงั มีแรงดนั น้าร้อนหรือไอน้าร้อน อาจจะ

พุง่ ออกมา อาจทาใหถ้ กู น้าร้อนลวก
- ถา้ มคี วามผดิ ปกติเกดิ ข้ึน (เช่น มีเสียงดงั , กล่ิน, ควนั ) ตอ้ งรีบปิ ดสวติ ซ์ ไฟเขา้ เครื่องทนั ทีหลงั จาก

ตรวจสอบแลว้ ยงั ไมห่ ายใหแ้ จง้ เจา้ หนา้ ท่ีท่ีดูแลเคร่ืองมาตรวจสอบ

การบารุงรักษา

1. การถ่ายนา้ ออกจากถังดักไอนา้ ถา้ ระดบั น้าในถงั ดกั ไอน้าอยสู่ ูงกวา่ ขดี HIGH การถา่ ยน้าออกจากถงั
ใหท้ าดงั ต่อไปน้ี
 การเอาถงั ดกั ไอน้าออกจากตวั เคร่ือง : ดึงถงั ออกมาตรงๆ จนสามารถเอามือจบั ที่หูห้ิวได้
 วางถงั ลงในอา่ งน้าทิ้ง โดยใหด้ า้ นท่ีมีรูอยดู่ า้ นล่าง (น้าในถงั จะไหลออกเองจนถึงระดบั
ต่าสุด)
 ตอ้ งแน่ใจว่า น้าในถงั อยรู่ ะดบั LOW : น้าที่อยใู่ นระดบั LOW พอดี จะเพยี งพอท่ีจะทาให้
ไอน้าร้อนเยน็ ลงได้
 ใส่ถงั ดกั ไอน้าเขา้ ที่เดิม : ตอ้ งดนั ถงั เขา้ ไปจนสุดและแน่น มฉิ ะน้นั จะเกิดขอ้ ผดิ พลาดข้ึน
(ErE)

2. การถ่ายนา้ ออกจากเคร่ือง ตอ้ งถา่ ยน้าออกจากเคร่ือง เพอ่ื ป้องกนั การอุดตนั หลงั จากปลอ่ ยใหเ้ ครื่อง
เยน็ ลงท่ีอณุ หภูมหิ อ้ ง การถา่ ยน้าออกจากเคร่ือง (เพอื่ ป้องกนั การอดุ ตนั ของท่อ ควรถา่ ยน้าออกจาก
เครื่อง และเปล่ียนน้าทุกวนั ) ใหท้ าดงั ต่อไปน้ี
 เปิ ดฝาเคร่ือง
 ถ่ายน้าท่ีตวั เคร่ืองท่ีอยตู่ รงดา้ นลา่ งขวามือของตวั เคร่ือง
 นาปลายสายยางอีกดา้ นหน่ึงลงในภาชนะรองน้าทิ้ง
 ดึงถงั ดกั ไอน้าออก
 เปิ ดวาลว์ ถา่ ยน้า
 ตรวจสอบวา่ น้าในเครื่องหมดแลว้
 ปิ ดวาลว์ ถ่ายน้า

3. การทาความสะอาดข้างในเครื่อง Autoclave
 เอาแผน่ Bottom plate ออกจากเครื่อง ตรวจสอบความสกปรกของเคร่ือง ถ่ายน้าออกจาก
เคร่ืองแลว้ ลา้ งทาความสะอาดดว้ ยน้า และใชแ้ ปรงขนออ่ น หรือ ฟองน้า โดยเปิ ดวาลว์ ถา่ ย
น้าตลอดเวลาที่ทาความสะอาด

4. การทาความสะอาดตวั เครื่องข้างนอก
 เช็ดส่ิงสกปรกออกจากตวั เคร่ืองดว้ ยผา้ โดยใชผ้ า้ ชุบน้ายาทาความสะอาดที่เจือจางดว้ ยน้า
หรือ น้าเปล่า บิดใหห้ มาดๆ เชด็ ที่ผวิ ของตวั เครื่องแลว้ เช็ดใหแ้ หง้

การหาสาเหตุของความผดิ ปกตขิ องการทางาน (Troubleshooting)

1. การตรวจจบั ความผดิ ปกติ (การเตือน)

ถา้ เคร่ือง Autoclave มีความผดิ ปกติเกิดข้ึน เพ่ือความปลอดภยั วงจรของเตือนภยั จะทางานแลว้ มี
หมายเลขของความผดิ ปกติปรากฏข้นึ บนหนา้ จอ พร้อมเสียงเตือนการปิ ดเสียงเตือนใหก้ ดป่ ุม
START/STOP ถา้ มสี ญั ญาณเตือนใหด้ ูหมายเลขแลว้ ปิ ดเคร่ือง

หมายเลขความผดิ ปกติ ปัญหา การแก้ไข
Er1 (เตือนเมือ่ น้าแหง้ )
- น้าในเครื่องแหง้ - ตรวจสอบว่าแรงดนั ลดลงถึง
Er2 (สายของหวั วดั อณุ หภูมิ
เสียหาย) “0 MPa” แลว้ เปิ ดฝา ปลอ่ ยใหต้ วั ให้
Er3 (เตือนเมื่ออณุ หภูมสิ ูง
เกินไป) ความร้อนเยน็ ลง เติมน้าและเร่ิมใช้

Er4 (เตือนเมือ่ อณุ หภูมิต่า งานใหม่
เกินไป)
- ท่อต่างๆ ในตวั เคร่ืองอุดตนั - ตอ้ งใส่ถงุ ลงในตะกร้าก่อนแลว้

เน่ืองจากถุงพลาสติกสาหรับน่ึงของ วาง ลงในหอ้ งน่ึง

เสีย

- อุณหภูมขิ องหอ้ งน่ึงลดลงต่ากว่าจดุ - เครื่องควรใชง้ านท่ีอณุ หภูมิหอ้ ง

เยอื กแข็ง

- สายหวั วดั อณุ หภูมิไม่แน่น หรือหลุด - แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเคร่ือง

- อณุ หภูมใิ นหอ้ งน่ึงสูงกว่าอณุ หภูมิ แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเคร่ือง

ของการใชง้ าน +3°C หรือมากกวา่

- อุณหภูมิสูงกวา่ ทต่ี ้งั ไว้ +5°C หรือ

มากกว่า นานเป็นเวลา 10 วินาที

ในขณะน่ึงฆ่าเช้ือ

- อุณหภูมสิ ูงกวาทต่ี ้งั ไว้ +10°C หรือ

มากกว่า นานเป็นเวลา 15 นาที

ในขณะอุ่นอาหารเล้ยี งเช้ือ

อณุ หภูมิอยทู่ ี่ 102°C หรือต่ากว่านาน แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเครื่อง

เป็นเวลา 10 วินาที ในขณะน่ึงฆา่ เช้ือ

หมายเลขความผดิ ปกติ ปัญหา การแก้ไข
Er5 (เตือนเมื่อแรงดนั สูง - แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเครื่อง
เกินไป) - แรงดนั ของไอน้าอม่ิ ตวั ของอณุ หภูมิ
ที่ต้งั ไวม้ คี วามผดิ ปกติ - ตอ้ งใส่ถุงลงในตะกร้าก่อนแลว้
Er6 (เตือนเมอ่ื ฝาเปิ ด) - ท่อต่างๆในตวั เครื่องเกิดการอดุ ตนั วางลงในหอ้ งน่ึง
เนื่องจากถุงพลาสติกบรรจุของเสีย
Er9 (เตือนเมอื่ ตวั ใหค้ วาม
ร้อนขดั ขอ้ ง) คานเปิ ด/ปิ ดฝาเล่อื นไปอยตู่ าแหน่ง แจง้ เจา้ หนา้ ที่ผดู้ ูแลเครื่อง
UNLOCK ในขณะเครื่องทางาน
ErL (เตือนเมือ่ คานเปิ ด/ปิ ด - ลดปริมาณสิ่งของท่ีจะทาการน่ึง
ฝาเสีย) - อุณหภูมภิ ายในหอ้ งน่ึงไม่ถึง ฆ่าเช้ือลง แลว้ เร่ิมตน้ ใชง้ านใหม่
ErE (เตือนเมื่อถงั ดกั ไอน้า อณุ หภูมิที่ต้งั ไวห้ ลงั จากสง่ั ใหเ้ ครื่อง
ผดิ ปกติ) ทางานแลว้ 4 ชวั่ โมง แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเคร่ือง
คานเปิ ด/ปิ ดฝาไมล่ อ็ คขณะเคร่ือง
ทางาน ดนั ถงั ดกั ไอน้าเขา้ ไปใหแ้ น่นแลว้
เริ่มตน้ ใชง้ านใหม่
ถงั ดกั ไอน้าไมแ่ น่นในขณะเครื่อง
ทางาน

2. การตรวจสอบหาความผดิ ปกตเิ บือ้ งต้น

อาการทเ่ี กดิ ขึน้ สาเหตุ แก้ไข
(1) เสียบปลกั๊ ไฟใหแ้ น่น
จอแสดงค่าต่างๆ ดบั หลงั จากเปิ ด ตรวจสอบปลกั๊ ไฟและเตา้ เสียบ (2), (3) แจง้ เจา้ หนา้ ที่ผดู้ ูแลเครื่อง

ไฟเขา้ เคร่ืองแลว้ (1) ปลกั๊ ไฟอาจเสียบไมแ่ น่นหรือ แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเคร่ือง
(1)-(4) ตอ้ งเปลีย่ นอุปกรณ์ (แจง้
หลดุ เจา้ หนา้ ที่ผดู้ ูแลเครื่อง)
(5) สาหรับไอน้าท่ีรั่วจากท่อไอน้า
(2) สายไฟเขา้ เคร่ืองขาด ขนั ขอ้ ต่อต่างๆ ใหแ้ น่น ไอน้าร่ัว
ออกจากขอบยางของฝาหอ้ งน่ึง
(3) จอแสดงค่าอาจเสีย (1) เปลยี่ นขอบยางใหม่
(2) กดขอบยางไปรอบจนแน่นท้งั
ไมม่ กี ารระบายไอออกจากหอ้ งน่ึง วาลว์ ระบายไออาจเสีย เสน้
(3) เอาสิ่งแปลกปลอมออก
มาตรวดั แรงดนั แสดงค่าต่ากว่า (1) วาลว์ นิรภยั อาจเสีย

ความเป็ นจริ ง (2) มาตรวดั แรงดนั อาจเสีย

(3) ตวั ใหค้ วามร้อนอาจไมท่ างาน

(4) วาลว์ ระบายไออาจเสีย

(5) ไอน้าร่ัว

ไอน้าร่ัวออกจากขอบยางของฝา (1) ขอบยางอาจเส่ือมคุณภาพ

หอ้ งน่ึง (2) การใส่ขอบยางไมแ่ น่น

(3) อาจมีส่ิงแปลกปลอมติดอยทู่ ี่

ขอบยาง

อาการทเ่ี กดิ ขึน้ สาเหตุ แก้ไข
(1) แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเครื่อง
น้าร่ัวออกจากดา้ นลา่ งของ (1) วสั ดุกนั ร่ัวของตวั ใหค้ วาม (2) ปิ ดวาลว์

ตวั เครื่อง ร้อน อาจเสื่อมคุณภาพ (1) รอจนกระทง่ั อุณหภูมิในหอ้ งน่ึง
ลดลงต่ากว่า 79°C หรือแรงดนั เป็น
(2) วาลว์ ถา่ ยน้าอาจเปิ ดอยู่ 0 MPa.
(2) กดสวิตช์ POWER เพอื่ เปิ ดไฟ
คานเปิ ด/ปิ ดฝาไม่สามารถเลอ่ื น (1) อุณหภูมใิ นหอ้ งน่ึงสูงเกิน เลือ่ นคานไปตาแหน่ง UNLOCK
ใหส้ ุด
ได้ 80°C หรือ แรงดนั สูงเกิน 0.01 แจง้ เจา้ หนา้ ท่ีผดู้ ูแลเครื่อง

MPa.

(2) สวิตช์ POWER ปิ ดอยู่

ฝาหอ้ งน่ึงไม่สามารถเปิ ดหรือปิ ด คานเปิ ด/ปิ ดฝาไม่เลื่อนไป

ได้ ตาแหน่ง UNLOCK

อุณหภูมิที่หนา้ จอสูงกว่าอณุ หภูมิ วงจรไฟฟ้าของตวั ใหค้ วามร้อน

ท่ีต้งั ไว้ และมีการระบายไอน้าเป็น เสีย

ระยะระหวา่ งวงรอบของการน่ึง

ฆ่าเช้ือ

ผู้จดั ทา : นางสาววารุณี พ่วงศิริ (นกั วทิ ยาศาสตร์) ภาควิชาจุลชีววิทยา คณะวทิ ยาศาสตร์
มหาวิทยาลยั สงขลานครินทร์

แหล่งอ้างองิ : http://cste.sut.ac.th/miscste/company/manual/HIR_HVA-85-
110%20%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%A1_Thai.pdf